III OSK 367/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-20
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Elżbieta Kremer, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, która posiadała status strony w tym postępowaniu, automatycznie zachowuje status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, nawet jeśli jej interes prawny nie jest bezpośrednio związany z przedmiotem postępowania nieważnościowego?Ratio decidendi
Stroną postępowania nieważnościowego jest co do zasady każdy, kto był stroną postępowania głównego, w którym wydano wadliwą decyzję, ponieważ kontrola decyzji pod kątem wad prawnych dotyka sfery interesu prawnego lub obowiązku takich podmiotów. Status strony w postępowaniu nieważnościowym nie jest tracony automatycznie, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego skutkująca utratą tego statusu. Właściciel nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, na którym ma być zlokalizowana elektrownia wiatrowa, ma interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu nieważnościowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej N. sp. z o.o. od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. WSA uznał, że organ niezasadnie odmówił skarżącej G. M. statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, mimo że była ona stroną postępowania pierwotnego, a jej działki znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że G. M. nie przysługuje status strony w postępowaniu nieważnościowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną N. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Oddalono również wniosek o zasadzenie od N. sp. z o.o. na rzecz G. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1330/17 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia I. oddala skargę kasacyjną, II. oddala wniosek o zasadzenie od N. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz G. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1330/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi G.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł, że organ administracji w sposób nieuzasadniony odmówił skarżącej statusu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 11 elektrowni wiatrowych typu GE (General Elektric) o mocy 2,5 MW każda i łącznej mocy 27,5 MW, zlokalizowanej na terenie Gminy D.: obręb [...] – działki nr [...][...][...][...][...], co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii okazało się ustalenie, że skarżąca brała udział w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy D. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. i zawartych w nich kserokopiach dokumentów z akt sprawy prowadzonej przed Wójtem Gminy D., skarżącej przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. W decyzji imiennie nie określono co prawda stron postępowania, podano jednak numery działek, które obejmie inwestycja. Ponadto na kartach 15-17 akt administracyjnych znajduje się wykaz numerów działek, na których zostaną zlokalizowane turbiny oraz działek sąsiadujących z nimi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z rozstrzygnięcia wynika, że na działkach należących do skarżącej obręb ewidencyjny [...] o numerach [...] i [...] ma być zlokalizowany kabel elektroenergetyczny, łączący farmę wiatrową [...] z GPZ Sińczyca. W wykazie znalazły się należące do skarżącej działki o numerach [...] i [...]. Pomimo istnienia tego faktu, po wniesieniu przez skarżącą wniosku o unieważnienie decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. inwestycji, organ administracji odmówił skarżącej statusu strony z powodu braku interesu prawnego w zakresie wystosowanego żądania.
Uznając, że stanowisko organu było nieuprawnione, Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi skarżącej (choć z innych przyczyn niż przez nią wskazane) i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w wyniku błędnego przyjęcia, że skarżąca uzyskała status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej tylko dlatego, że przysługiwał jej status strony postępowania o wydanie decyzji środowiskowej (zwykłego), w rezultacie (zdaniem Sądu) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób nieuzasadniony odmówiło skarżącej prawa strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej co oznaczało, że postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy skarżącej nie przysługuje status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, co prowadzi do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu, a zatem wniesiona przez skarżącą skarga winna być oddalona;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 28 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w wadliwym przyjęciu, że skarżącej przysługuje status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej tylko z tego względu, że posiadała ona status strony w postępowaniu zwykłym, tj. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, bez konieczności odrębnej weryfikacji w ramach postępowania nieważnościowego czy postępowanie to w istocie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżącej, podczas gdy w świetle wskazanych przepisów, stroną (zarówno postępowania zwykłego, jak i w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej) jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, co jest weryfikowane w postępowaniu nieważnościowym niezależnie od ustaleń dokonanych w postępowaniu zwyczajnym - w konsekwencji, po zbadaniu tego aspektu Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w ramach wszczętego postępowania) prawidłowo przyjęło, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, w szczególności ze względu na to, że działki stanowiące własność skarżącej leżą poza strefą oddziaływania przedsięwzięcia, mając m.in. na względzie ustalenia uchwały Nr [...] Rady Gminy D. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. na całym obszarze z wyłączeniem określonych działek.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi skarżącego na zaskarżoną decyzję poprzez jej oddalenie w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.
Pismem z dnia 5 marca 2021 r. strona skarżąca kasacyjnie podtrzymała zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej i wniosła o jej uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnie nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego polegający na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 -7 K.p.a. i w związku z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżącej przysługuje status strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej tylko z tego względu, że posiadała ona status strony w postępowaniu zwykłym, tj. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, bez konieczności odrębnej weryfikacji w ramach postępowania nieważnościowego.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że krąg stron w danym postępowaniu wyznacza przedmiot postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten stosuje się także do postępowania nieważnościowego objętego regulacją art. 156-159 K.p.a.
Przedmiotem postępowania nieważnościowego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja kończąca dane postępowanie obarczona jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie jest to kontynuacja postępowania zakończonego wydaniem decyzji, która następnie stała się ostateczna, tym niemniej w tym postępowaniu dokonuje się kontroli takiej decyzji w zakresie objętym art. 156 K.p.a. Postępowanie nieważnościowe może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, a tym samym zniweczyć nie tylko prawa i obowiązki z niej wynikające nałożone wprost na jej adresata, ale także i ustalony taką ostateczną decyzją zakres oddziaływania na prawa i obowiązki innych stron. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że co do zasady krąg stron ustalonych w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi także krąg stron w postępowaniu nieważnościowym. Wyjątki mogą dotyczyć takich sytuacji, w których albo zmienił się stan prawny między datą wydania ostatecznej decyzji a datą złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego i w świetle tego nowego stanu prawnego danemu podmiotowi nie przysługują już żadne prawa, których mogłaby dotyczyć wcześniej wydana decyzja, albo też nastąpiła taka zmiana stanu faktycznego po wydaniu ostatecznej decyzji, która skutkuje utratą dla danego podmiotu jej statusu strony.
Także w orzecznictwie sądowym zdecydowanie dominuje pogląd, że co do zasady stroną postępowania nieważnościowego będzie zawsze każda strona postępowania głównego, w którym wydano wadliwą decyzję, z uwagi na to, że weryfikacja decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych dotykać będzie sfery interesu prawnego lub obowiązku takich podmiotów, aczkolwiek nie zawsze musi zachodzić pełna tożsamość kręgów stron w obu postępowaniach (por. np. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 421/18, opubl. w Lex nr 2781897; wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 1879/19, opubl. w Lex nr 3065650; wyrok NSA z 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2468/17, opubl. w Lex nr 2465017; wyrok NSA z 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2821/16, opubl. w Lex nr 2443026).
Tym samym nie budzi wątpliwości trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że skoro skarżąca G. M. była stroną postępowania "zwykłego" zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 11 elektrowni wiatrowych typu GE (General Elektric) o mocy 2,5 MW każda i łącznej mocy 27,5 MW, zlokalizowanej na terenie Gminy D.: obręb [...] – działki nr [...] [...] [...] [...] [...] z tytułu posiadania prawa własności do nieruchomości objętych obszarem oddziaływania tej inwestycji, to nie można uznać, że w okolicznościach tej sprawy taki status strona ta traci w postępowaniu nieważnościowym. Jak przy tym wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, wymienione przez skarżącą działki o numerach: [...] , [...] ([...]), [...], [...]i [...] nie tylko zostały uznane przez Wójta Gminy D. w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] jako objęte zakresem oddziaływania inwestycji, ale na niektórych z tych działek skarżącej jak działka nr [...] i nr [...] zlokalizowany jest kabel elektroenergetyczny łączący farmę wiatrową [...] z [...]. Jak przy tym niespornie wynika z akt administracyjnych, jedna z elektrowni wiatrowych zlokalizowana na działce nr [...] bezpośrednio sąsiaduje zarówno z działką nr [...], jak i działką nr [...] wykazywaną jak własność skarżącej G. M. . Tym samym oczywistym było, że w przypadku, gdy elektrownia wiatrowa mająca wysokość co najmniej 100 metrów (na takiej wysokości ma się znajdować zgodnie z decyzją środowiskową z [...] lutego 2010 r. wysokość piasty turbiny wiatrowej) o średnicy fundamentów żelbetowych samej wieży wynoszącej ok. 26 metrów, obowiązkiem organu było przyjęcie, że właściciel nieruchomości bezpośrednio graniczących z każdej strony z proporcjonalnie niewielkich rozmiarów działką, na której miała być zlokalizowana taka elektrownia, jest stroną postępowania czy to zwykłego, czy też nadzwyczajnego (nieważnościowego). Czytelnie wynika to ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego (np. karty nr 8 i 9 akt administracyjnych).
Trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że G. M. posiada przymiot strony w związku z oddziaływaniem inwestycji na jej prawo własności, co było podkreślane przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Organ administracyjny uznał zaś nieprawidłowo, że jedyną okolicznością podlegającą ocenie był zakres ochrony akustycznej nie przewidzianej dla terenów rolnych.
Mając powyższe należy stwierdzić, że w tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił przysługiwanie G. M. przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym, obejmującym kontrolę ostatecznej decyzji środowiskowej Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] i nie naruszył art. 28 K.p.a. ani w zakresie jego błędnej wykładni, ani też niewłaściwego zastosowania.
Nie jest zasadna argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, jakoby w postępowaniu nieważnościowym ustalało się krąg stron z pominięciem przedmiotu ostatecznej decyzji, które to postępowanie miałoby dotyczyć. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest abstrakcyjnie rozumiana "nieważność", ale ocena, czy określona decyzja wydana w innej sprawie jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. został nieprawidłowo sformułowany, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny zajmował się jedynie samą dopuszczalnością wszczęcia postępowania nieważnościowego i kontrolował decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 11 elektrowni wiatrowych. Ani organ administracji, ani Sąd pierwszej instancji nie zajmowały się oceną zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważnościowych w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Ponadto zarzut w skardze kasacyjnej musi dotyczyć błędnej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania konkretnego przepisu prawa, a nie ogólnie sformułowanej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie każdego z punktów art. 156 § 1 K.p.a. a tylko tak formalnie sformułowany zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. podlegałby rozpoznaniu.
Nie zostało również dokonane przez Sąd pierwszej instancji błędne zastosowanie art. 157 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym miałaby polegać błędną wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, który określa jedynie sposoby wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 1 § 1 P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej G. M. przysługiwał status strony w postępowaniu nieważnościwym tylko z tego powodu, że podmiot ten miał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym G. M. przysługiwał status strony nie tylko z tego powodu, że była ona stroną w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], ale przede wszystkim dlatego, że przedmiot tej decyzji środowiskowej dotyczył interesu prawnego tej strony.
Ponadto należy zauważyć, że strona skarżąca kasacyjnie przywołała w zarzucie kasacyjnym naruszenie ww. szeregu przepisów zarówno prawa materialnego, ustrojowego jak i procesowego, ale ani w samym zarzucie, ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uzasadniła, na czym miałoby polegać naruszenie któregokolwiek z ww. przepisów.
Wielokrotnie NSA wskazywał, że koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 2368/18, opubl. w Lex nr 3115266; wyrok NSA z 19 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1392/20, opubl. w Lex nr 3089060; wyrok NSA z 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt
II GSK 3689/17, opubl. w Lex nr 3063911; wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt
II OSK 2548/19, opubl. w Lex nr 3031370). Samo tylko przytoczenie treści szeregu przepisów bez jakiegokolwiek wykazania ich naruszenia w istocie przerzuca na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek uzasadniania podstaw zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej, co stanowiłoby naruszenie art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym to w skardze kasacyjnej ma się znaleźć przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Ani z treści zarzutu skargi kasacyjnej, ani też z uzasadnienia nie wiadomo, w czym strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. Przepisy te mają charakter ustrojowy i wyznaczają pozycję sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej na podstawie kryterium zgodności z prawem. Także art. 3 § 1 P.p.s.a. określa ustrojową pozycję sądu administracyjnego wskazując, że sądy te kontrolują działalność administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Z treści skargi kasacyjnej nie wynika, na czym miałoby polegać naruszenie w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Także w tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Także i w tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, w czym upatruje naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Art. 141 § 4 P.p.s.a określa treść uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji i mimo zarzutu naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie wskazano w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać owe naruszenie.
Art. 153 P.p.s.a. określa zakres związania oceną prawną zawartą w wyroku sądu pierwszej instancji i strona skarżąca kasacyjnie także nie podniosła, w czym upatruje naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Art. 127 § 3 K.p.a. reguluje uprawnienie strony do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej przez samorządowe kolegium odwoławcze. W sprawie objętej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji G. M. skorzystała z tej możliwości.
Zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. jest niezasadny, ponieważ trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro G. M. ma status strony w tej sprawie, to niezasadnym było umarzanie postępowania nieważnościowego z tego powodu, ze wniosek złożony przez tę osobę nie pochodził od strony. Kolegium wydając decyzję w dniu [...] października 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] sierpnia 2017 r. umarzające postępowanie nieważnościowe naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Tym samym nie jest także zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił obie wydane w sprawie decyzje.
Dodać również należy, że strona skarżąca kasacyjnie zamiennie stosuje naruszenia tego samego przepisu w tej samej skardze kasacyjnej raz jako przepisu prawa materialnego, a przy innym zarzucie jako przepisu postępowania. Dotyczy to np. zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a., art. 156 § 1 pkt 1-7 lub art. 157 § 2 K.p.a. Brak prawidłowego przypisania danego zarzutu do kategorii naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania także stanowi wadliwość skargi kasacyjnej.
Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasadzenia na rzecz G. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z tego powodu, że pismo zawierające wniosek o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego zostało wniesione po upływie 14 dni od daty otrzymania skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 179 zd. 1 P.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 P.p.s.a. powoduje, że pismo to traci ten przymiot i staje się zwykłym pismem procesowym (tak NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 1377/17, opub. w Lex nr 2428632). W tej zaś sprawie odpis skargi kasacyjnej strona przeciwna do strony ją wnoszącej otrzymała w dniu 20 sierpnia 2018 r., zaś pismo zawierające odpowiedź na skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz G. M. zostało wniesione w dniu 17 września 2018 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło