II GZ 186/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2527/17 w zakresie odrzucenia skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu i nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2527/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu i nałożenia kary pieniężnej. Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej spółki celem wykazania jej reprezentacji, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r. Przy piśmie z dnia 19 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłał Informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczącą B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Sąd I instancji podkreślił, że nadesłana przez pełnomocnika Informacja odpowiadająca odpisu aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców nie dotyczy skarżącej spółki, zatem skarga jest dotknięta brakiem formalnym w postaci nienadesłania odpisu pełnego z KRS skarżącej spółki. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 49 § 1 w zw. z art. 28 § 1 oraz art. 29 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że odpis pełnomocnictwa z dnia 3 listopada 2017 r. przedstawiony po raz pierwszy w dniu 22 stycznia 2018 r. (w piśmie uzupełniającym braki formalne skargi) przedstawiony przez pełnomocnika skarżącej nie stanowił dokumentu, z którego wynika upoważnienie pełnomocnika do złożenia skargi w sprawie, w konsekwencji, że istotny brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie, w sytuacji, kiedy uprawnienie do reprezentacji wynika z ogólnie powszechnych danych, a na mocy art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji oraz art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, nikt nie może powoływać się na nieznajomość publikowanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów w tym rejestrze; 2. art. 106 § 4 p.p.s.a. przez uznanie, że umocowanie do reprezentacji wynikające z KRS, powszechnie dostępnym w Internecie nie jest faktem powszechnie znanym, które Sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony; 3. art. 31 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sytuacji, kiedy strona była należycie reprezentowana, zgodnie z aktualnym odpisem z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga była obarczona brakiem formalnym, bowiem pełnomocnik skarżącej spółki nie złożył dokumentu określającego umocowanie dla członka zarządu spółki do podpisania pełnomocnictwa. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu (tak też NSA w: wyroku z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 147/08, postanowieniu z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2007/14, postanowieniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1870/14). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl zaś art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 581/05, stwierdził, że prawidłowa jest praktyka wzywania wnoszących skargi spółek kapitałowych do przedłożenia aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, za czym dodatkowo przemawia łatwość uzyskania takiego dokumentu. Natomiast brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. stronę skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi. Nie ulega również wątpliwości, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych, bowiem nadesłała do Sądu Informację odpowiadającą odpisu aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczącą innej niż skarżąca spółki. Okoliczność ta nie jest zresztą kwestionowana przez stronę skarżącą. Dlatego prawidłowo Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, należy podkreślić, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, a w przypadku zarządu wieloosobowego także sposobu jej reprezentacji. Wbrew twierdzeniom skarżącej, treść art. 15 ust. 1 ustawy o KRS nie ogranicza tego obowiązku, ani nie przerzuca konieczności wykazywania umocowania na sąd. Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 15 ust. 1 ustawy o KRS ma na celu ochronę obrotu gospodarczego przed nierzetelnymi kontrahentami, przy czym ochrona taka należy się przede wszystkim osobom trzecim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt I ACa 280/14). Ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi), bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). Ponadto, w sytuacji gdy badanie umocowania do udzielenia pełnomocnictwa dotyczy okresu minionego, czyli ma charakter historyczny, nie jest wystarczający dostęp elektroniczny do sieci teleinformatycznych, który umożliwia ustalenie informacji o podmiotach wpisanych do KRS według stanu na dzień sprawdzenia. W takiej sytuacji konieczne było wezwanie do nadesłania odpisu pełnego z Rejestru w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II GZ 778/17 – dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.