II SA/Gd 111/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-21
Skład orzekający: Janina Guść, Magdalena Dobek-Rak, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej prawidłowo uchylił część decyzji Starosty dotyczącą poboru wody dla celów energetycznych i określenia sposobu kontroli przepływu nienaruszalnego, a także czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest zgodna z prawem. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z wnioskiem strony i przepisami Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że organ administracji jest związany treścią żądania strony, a zebrany materiał dowodowy nie wykazał naruszenia przepisów ani negatywnego wpływu inwestycji na środowisko czy interesy innych stron. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i K. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która uchyliła część decyzji Starosty udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody i pobór wody dla elektrowni wodnej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa wodnego i k.p.a., w tym brak analizy wpływu inwestycji na środowisko i interesy innych użytkowników rzeki. Wnioskodawca (A.) ubiegał się o pozwolenie na budowę kanału derywacyjnego, małej elektrowni wodnej oraz przepławek dla ryb.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. W. i K. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Skarga K. W. i J. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 7 lipca 2014 r. A. złożyła w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na:
1) szczególne korzystanie z wód, obejmujące: a) piętrzenie wody rzeki D. na Jazie w L. w km 11+550 rzeki D., stanowiącym budowlę wodną IV klasy na rzędnej NPP= 41,70 m n.p.Kr; b) korzystanie z wód do celów energetycznych w ilości 25 m3/s poprzez pobór do kanału derywacyjnego w km 11+608 rzeki D. i dalej do małej elektrowni wodnej zlokalizowanej na kanale derywacyjnym, wykorzystującej potencjał wody w rzece D. w miejscowości L;
2) wykonanie urządzeń wodnych, obejmujące: a) wykonanie kanału derywacyjnego (ulgowego) z ujęciem na prawym brzegu rzeki D.w km 11+608 wraz z wylotem do rzeki D. w km 10+870 wraz z umocnieniem brzegów oraz regulacją korytarza rzeki w rejonie ujęcia i wylotu kanału, b) wykonanie małej elektrowni wodnej na kanale derywacyjnym, c) wykonanie nowej przepławki dla ryb typu Vertical-Slot (nr 2 wg planu zagospodarowania) o wydatku 0,700 m3/s, zlokalizowanej na lewym brzegu projektowanego kanału derywacyjnego, d) wykonanie w miejscu przewidzianej do rozbiórki, istniejącej przepławki na brzegu rzeki D., w przekroju istniejącego jazu w km 11+550, nowej przepławki kaskadowej (nr 1 wg planu zagospodarowania), projektowanej dla przepuszczania wody biologicznej wynoszącej 7,64 m3/s, wlot do przepławki w km 11+615 rzeki D., wylot z przepławki - wejście dla ryb, w km 11+457 rzeki D., długość przepławki Lp1= 166,78 m, e) wykonanie remontu zamknięć istniejącego jazu piętrzącego w km 11+550 rzeki D. (Jazu w L.), w przęśle upustu jałowego, dawnego przepustu dla tratew oraz upustu węgorni.
Starosta decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. udzielił Spółce żądanego pozwolenia wodnoprawnego, jednakże decyzja ta została uchylona decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki z dnia 11 lipca 2016 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W dniu 28 września 2016 r. Spółka złożyła w Starostwie Powiatowym zmodyfikowany wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie (budowa i odbudowa) urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód, obejmujące: piętrzenie wody rzeki D. na jazie w L. do rzędnej NPP= 41,70 m n.p.m. w km 11+550 na Jazie w L. oraz pobór wody dla małej elektrowni wodnej, realizowanych w ramach inwestycji "Rewitalizacja i udrożnienie węzła wodnego, związane z istniejącym jazem piętrzącym na rzece D. (km 11+550) w L. wraz z zagospodarowaniem potencjału energetycznego piętrzonej wody".
Do wniosku dołączono: operat wodnoprawny; streszczenie w języku nietechnicznym; projekt instrukcji gospodarowania wodą; aktualne wypisy z rejestru gruntów; potwierdzenia prawa wnioskodawcy do terenu inwestycji objętej wnioskiem; pismo RZGW z dnia 11 lutego 2014 r. udzielające promesy zawarcia umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami rzeki D.; umowę z dnia 5 kwietnia 2014 r. zawartą pomiędzy Skarbem Państwa - Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej a A. o użytkowaniu wydzielonej części działki nr [..], obręb nr [..]; opinię Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2013 r. wskazującą, że przedsięwzięcie polegające na budowie przepławki dla ryb przy Jazie w km 11+550 biegu rzeki D. w miejscowości L. ma na celu wspólny interes użytkowników wód; decyzję Wójta Gminy z dnia 23 marca 2012 r. o określeniu warunków środowiskowych dla ww. przedsięwzięcia; postanowienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 29 lutego 2012 r. o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia; wyciąg z uchwały Rady Gminy nr XLI/490/05 z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi; decyzję Wójta Gminy z dnia 18 lutego 2008 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku ze zgodnością inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; pismo RZGW z dnia 4 września 2014 r. a także opinię RZGW z dnia 18 września 2014 r.
W toku postępowania uwagi i wnioski złożyli: J. i K. W. podnosząc, że przedmiotowa inwestycja spowoduje brak odpowiedniej siły przepływu i ilości wody dla osób mogących i planujących wybudowanie własnej MEW zgodnie z przewidzianym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak miejsca na przeprawę dla turystów przy jazie; B. wskazując, że piętrzenie wody na jazie do rzędnej 41,70 m n.p.m. blokuje jej działania w zakresie planowanych inwestycji, gdyż określony poziom piętrzenia spowoduje zmniejszenie prędkości przepływu wody na odcinku między Jazem K. i M. i zwiększy koszty utrzymania tego odcinka rzeki; C. wnioskując o obniżenie poziomu piętrzenia do 41,50 m n.p.m. ze względu na możliwość swobodnego wypływu wód poprodukcyjnych z obiektu stawowego do D.
Starosta decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r., ponownie udzielił spółce żądanego pozwolenia wodnoprawnego.
W piśmie z dnia 2 lutego 2017 r., stanowiącym odpowiedź na odwołanie wniesione od powyższej decyzji przez K. W., spółka wskazała, że zwiększenie piętrzenia do 41,70 m n.p.m będzie mniejsze niż utrwalone piętrzenie historyczne, które wynosiło 42,39 m n.p.m (do 1965 r.). Spółka podkreśliła, że w operacie wskazano działania zmniejszające skutek cofki od W. Główne z nich to wykonanie kanału ulgowego o przepustowości 60 m3/s, co zmniejsza aktualnie występujące zjawisko podtopienia terenów powyżej jazu spowodowane niedrożnością stopnia i dodatkowo rozdzieli przepływ na dwa ujścia, co zmniejszy kumulację przepływu i poziomu wody dolnej cofki od W. Spółka zwróciła uwagę, że cofka od W. jest całkowicie niezależna od sposobu użytkowania stopnia w L. Podkreślono także, że warunki określone w pozwoleniu nie uniemożliwiają wykorzystania terenu należącego do K. W. dla celów energetycznych, a budowa kanału ulgi poprawia warunki ochrony przed powodzią. Spółka zaznaczyła, że elektrownia wodna pobiera jedynie około 20 m3/s a pozostały przepływ jest do wykorzystania.
Decyzją z dnia 31 marca 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił decyzję Starosty z dnia 30 grudnia 2016 r., a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r., wezwał Spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o: stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanych do wykonania urządzeń z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli; oryginał pełnomocnictwa do występowania w imieniu wnioskodawcy udzielonego B. P.; zweryfikowanie wartości poboru wód na potrzeby projektowanej MEW w warunkach przepływów charakterystycznych oraz o modyfikację wniosku w zakresie wielkości poboru wód powierzchniowych, modyfikację zapisów dotyczących gospodarowania wodą w warunkach przepływów niskich i skrajnie niskich w operacie wodnoprawnym i w instrukcji gospodarowania wodą z wyszczególnieniem sposobu postępowania mającego na celu realizację zobowiązania do zachowania nieprzerwalnej funkcjonalności systemu przepławek i zapewnienia im pierwszeństwa nad poborem wody dla potrzeb MEW.
W piśmie z dnia 16 czerwca 2017 r. J. i K.W. złożyli zastrzeżenia do wniosku Spółki domagając się: pozostawienia części wody tj. 4,5 m3/s do zrealizowania inwestycji odbudowy M. ze stanicą wodną elektrowni wodnej; wskazania i zabezpieczenia miejsca na działce nr [..] dla przeprawy kajaków z turystami; naprawienia lewego brzegu rzeki D. poniżej jazu, który z roku na rok jest podmywany.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 31 lipca 2017 r., Spółka wskazała, że inwestycja obejmująca budowę stanicy wodnej wraz z MEW jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z zastrzeżeniem konieczności określenia warunków w pozwoleniu wodnoprawnym, którego J. i K. W. nie posiadają, a rozwiązania techniczne zaproponowane w operacie wodnoprawnym umożliwiają w przyszłości realizację ich zamierzeń i w pełni zabezpieczają ich interesy.
W dniu 31 lipca 2017 r. Spółka złożyła do akt uzupełnienie do operatu wodnoprawnego i komplet ujednoliconego operatu wodnoprawnego i instrukcji gospodarowania wodami.
W rezultacie, decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 37 pkt 1, 4, 5, art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 127 ust. 1, 2, 5, 6, 7, 7a, art. 128 ust. 1 pkt 1, 1a, 1b, 2, 3, 5, 6, 7, 7a, 8, 9a, 11, ust. 2 pkt 3, 4, 6, ust. 3 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121), Starosta:
I. udzielił A. pozwoleń wodnoprawnych w związku z realizacją przedsięwzięcia: "Rewitalizacja i udrożnienie węzła wodnego, związane z istniejącym jazem piętrzącym na rzece D. (km 11+550) w L. wraz z zagospodarowaniem potencjału energetycznego piętrzonej wody", w tym:
1. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie (budowa i odbudowa) urządzeń wodnych, w tym:
a. kanału derywacyjnego (ulgowego) z ujęciem na prawym brzegu rzeki, w km 11+608 oraz wylotem do rzeki w km 10+870 rzeki, wraz z umocnieniami brzegów oraz regulacją koryta rzeki w rejonie ujęcia i wylotu kanału,
b. małej elektrowni wodnej (MEW) na kanale derywacyjnym,
c. przepławki nr 1, na lewym brzegu rzeki - w miejscu istniejącej przepławki (do rozbiórki) w przekroju istniejącego jazu, w km 11+550, projektowanej dla przepuszczania wody biologicznej w ilości 7,64 m3/s, zapewniającej migrację ryb w rzece D.: wlot do przepławki w km 11+615 rzeki, wylot z przepławki - wejście dla ryb w km 11+457, długość przepławki LP1= 166,78 m,
d. przepławki dla ryb nr 2 typu Vertical-Slot o wydatku 0,700 m3/s, zlokalizowanej na lewym brzegu projektowanego kanału derywacyjnego,
e. urządzeń do regulacji nurtu wabiącego dla ryb - ostrogi w korycie w km 11+400 w rejonie wylotu kanału derywacyjnego,
f. remontu zamknięć istniejącego Jazu M., w km 11+550, oraz likwidacji upustów rurowych w świetle jazu, w przęśle upustu jałowego (dawnego przepustu dla tratew), oraz upustu węgorni,
2. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w tym na:
a. piętrzenie wody rzeki D. maksymalnie do rzędnej NPP=41,70 m n.p.m. na Jazie M. w L., w km 11+550,
b. pobór wody powierzchniowej dla celów energetycznych, w km 11+608 rzeki zachowując w korycie rzeki poniżej Jazu M. przepływu nienaruszalnego, w wysokości Q"= 8,53 m3/s realizowanego poprzez przepływ wody jazem w ilości 0,89 m/s oraz nowoprojektowaną przepławką nr 1, w ilości 7,64 m/s.
Jednocześnie, w 21 punktach punktu II tej decyzji Starosta określił warunki i obowiązki uprawnionego z tytułu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji wskazując m.in. w punkcie 20, aby zainstalować na istniejącym Jazie M. łaty wodowskazowe w celu kontroli wysokości piętrzenia i wielkości przepływu nienaruszalnego:
a) na górnym stanowisku - dla uzyskania miarodajnych odczytów stanów wody górnej w normalnych warunkach eksploatacji: na prawym brzegu rzeki D. w km 11+627 nową łatę wodowskazową wraz z bolcem oznaczającym NPP=41.7 m n.p.KR, w odległości 10,0 m od górnego skrzydełka wlotu do kanału obiegowego; istniejącą łatę w km 11+550, po wykonaniu prac budowlanych zamontować na lewym brzegu przyczółka, z zachowaniem istniejącej rzędnej "0.00" łaty w celu zachowania ciągłości odczytów;
b) na dolnym stanowisku: łatę na dalbie w postaci pala z rury stalowej o rzędnej korony 42,00 m n.p.KR, zlokalizowanej w sąsiedztwie wylotu (wejścia do przepławki kaskadowej Nr 1); rzędne łaty na dolnym stanowisku: "0.00" łaty= 38,30 m n.p.m.Kr (0,26 m powyżej dnia wylotu przepławki kaskadowej), rzędna góry łaty= 41,90 m n.p.Kr (tj. 0,30 m powyżej maksymalnej rzędnej zwierciadła wielkiej wody kontrolnej 0,5% na stanowisku dolnym jazu).
Uzasadniając wydaną decyzję Starosta wskazał, że przedstawione przez inwestora cele są właściwe i przyczynią się do poprawy warunków przepuszczania wielkich wód i bezpieczeństwa powodziowego powyżej istniejącego piętrzenia w km 11+550 gdyż w wyniku zasypania dawnego koryta M. - kanału młyńskiego, sumaryczna przepustowość istniejącego jazu jest niewystarczająca dla bezpiecznego przepuszczania wielkich wód rzeki D., a wobec zagospodarowania terenów przyległych, stwarza to istotne zagrożenie powodziowe. Ponadto, jak wskazał, budowa kanału derywacyjnego w dawnej trasie kanału młyńskiego, pełniącego rolę kanału ulgowego dla wielkich wód, w istotny sposób zmniejszy zagrożenie podtopień w warunkach powodziowych, a jednocześnie poprawi warunki eksploatacji istniejącego jazu. Starosta ocenił także, że inwestycja przyczyni się do udrożnienia istniejącego stopnia dla wędrówki ichtiofauny i zauważył, że istniejąca przepławka, zlokalizowana na lewym brzegu w przekroju jazu 11+550 nie spełnia zakładanej funkcji. W ocenie Starosty inwestycja ta przyczyni się także do wykorzystania potencjału energetycznego spiętrzonych wód rzeki D., gdyż wysokość spiętrzenia wód rzeki D. na jazie w km 11+550 oraz wysokość uzyskana poprzez skrócenie długości przepływu wód w kanale derywacyjnym, pozwoli na wykorzystywanie energii wody do produkcji odnawialnej, czystej energii elektrycznej. Starosta uznał także, że inwestycja przyczyni się do poprawy stanu technicznego i warunków eksploatacji istniejących urządzeń tj. jazu w km 11+550 rzeki D. Starosta podkreślił jednocześnie, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego gminy L., nie będzie wywierało negatywnego oddziaływania na środowisko i dobrostan rzeki, a szczegółowe obliczenia w operacie wodnoprawnym są wiarygodne.
Odnosząc się do uwag i wniosków zgłoszonych w toku postępowania przez J. i K. W. Starosta wskazał, że określenie warunków o pozostawieniu 4,5 m3/s do zrealizowania dla teoretycznej odbudowy przez nich M. wykracza poza możliwości organu, a zalecenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części wsi L. i K. uchwalonego uchwałą nr XLVIII/566/06 Rady Gminy dla działki [..] oznaczonej jako "6UT" ustalone jako "odtworzenie urządzeń dawnego młyna na rzece D. z wykorzystaniem np. jako małej elektrowni wodnej" nie można traktować jako promesy dla organu do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, co do którego nie było wniosku. Ponadto, jak zauważył Starosta, do dnia orzekania J. i K. W. nie złożyli takiego wniosku. Starosta wyjaśnił także, że przenoska dla kajaków powinna przebiegać za konstrukcją przepławki na terenie działki nr [..] należącej do J. i K.W., a projekt przepławki na lewym brzegu, w przekroju jazu M., opracowany na etapie operatu, zakłada odbudowę dawnej linii brzegowej i jej umocnienie w granicach działki Skarbu Państwa nr [..] wody płynące. Jednocześnie stanowi to zabezpieczenie działki [..] w zasięgu oddziaływania Jazu M. Co więcej, jak wskazał, realizacja budowy przepławki dla ryb przy jazie młyńskim skutkować będzie odtworzeniem dawnej linii brzegowej oraz przywróceniem terenu J.i K. W., wykonane zostanie trwałe umocnienie lewego brzegu konstrukcją przepławki, a nurt wabiący z przepławki zostanie skierowany w stronę łożyska rzeki D. i nie będzie działał destrukcyjnie na lewy brzeg rzeki.
Od decyzji Starosty J.i K. W. wnieśli odwołanie zarzucając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem:
- art. 125 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. - poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego pomimo utracenia ważności warunków środowiskowych określonych dla przedmiotowego przedsięwzięcia w decyzji Wójta Gminy z dnia 23 marca 2012 r.;
- art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. – poprzez nie zwrócenie się do biegłego celem wydania opinii w sprawie określenia realizacji i funkcjonowania przedmiotowej inwestycji bez negatywnego wpływu na otoczenie, zagrożenie dla ludzi oraz terenów znajdujących się w sąsiedztwie rzeki D. i ograniczonych możliwości korzystania z terenów znajdujących się w pobliżu inwestycji;
- art. 80 k.p.a. - poprzez orzeczenie na podstawie selektywnie wybranego, niepełnego materiału dowodowego z pominięciem zastrzeżeń złożonych przez skarżących dotyczących możliwości pozostawienia przepływu na rzece D. w wysokości 4,5 m3/s oraz ograniczonej możliwości użytkowania działki nr [..] i podmywania terenu działki nr [..];
- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnego z jej sentencją (na str. 9 uzasadnienia wskazano, iż MEW pobierać będzie 20 m3/s - podczas gdy w sentencji orzeczono, iż pobór wody następować będzie w wysokości 25 m3/s - co w rezultacie uniemożliwia realizowanie przez innych użytkowników przedsięwzięć na rzece D., gdyż pozostały przepływ po poborze wody we wskazanej wielkości jest niewystarczający);
- art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie zawarcie w treści uzasadnienia wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;
- art. 1 ust. 1 ustawy Prawo wodne - poprzez: uregulowanie korzystania z wód rzeki D. w sposób jednostronny w całości na korzyść inwestora z pominięciem innych uprawnionych do korzystania obecnie lub w przyszłości, w tym nieuwzględnienie koniecznej dla skarżących przepustowości wody w wysokości 4,5 m3/s dla możliwości zrealizowania inwestycji ujętej w planie zagospodarowania przestrzennego pn. odbudowy M. ze stanicą wodną i MEW; uregulowanie korzystania z wód w sposób jednostronny, w całości na korzyść inwestora, wbrew interesom skarżących i wykorzystanie działki nr [..] dla celów zrealizowania przeprawy dla kajaków, podczas gdy na ten cel miała zostać przeznaczona działka nr [..]; uregulowanie korzystania z wód jedynie na korzyść inwestora z pominięciem interesów skarżących i niezapewnienie w kompleksowy sposób ochrony przed negatywnym wpływem zmian na rzece D. na należącą do skarżących działkę nr [..] która jest i będzie w znaczny sposób podmywana przez rzekę D.;
- art. 1 ust. 3 ustawy Prawo wodne - poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego z pokrzywdzeniem pozostałych zainteresowanych stron polegającym na umożliwieniu inwestorowi wyższego spiętrzenia wody rzeki D., co uniemożliwia innym stronom wykorzystania zasobów energetycznych rzeki, w tym zrealizowanie zamieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego odbudowy M. ze stanicą wodną i MEW;
- art. 2 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy Prawo wodne - poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, którego wykonanie spowoduje pozbawienie odpowiedniej siły przepływu i ilości wody dla osób mogących i planujących własną inwestycję MEW;
- art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne - poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, które wpływa na pogorszenie warunków ochrony przed powodzią poprzez podwyższenie w skutek piętrzenia lustra wody rzeki D.;
- art. 2 ust 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne - poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, które nie zaspokoi potrzeb związanych z turystyką, sportem i rekreacją poprzez nieuwzględnienie turystycznych walorów rzeki D. dla kajakarzy, a w szczególności brak kompleksowego miejsca na przeprawę dla kajakarzy na działce nr [..];
- art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne - poprzez udzielenie pozwolenia, które utrudni uprawianie sportów wodnych oraz rozwój turystyki tj. kajakarstwa i zorganizowanych spływów kajakowych rzeką D.;
- art. 128 ust. 1 pkt 9 lit b oraz pkt 11 ustawy Prawo wodne - poprzez niewskazanie w wydanej decyzji sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych oraz awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej:
1. uchylił pkt I ppkt 2 lit b decyzji Starosty z dnia 18 sierpnia 2017 r. i w tym zakresie orzekł:
"b. pobór wody powierzchniowej do kanału energetycznego - derywacyjnego w km 11+608 rzeki D. w ilości 25,70 m3/s, (w tym dla potrzeb małej elektrowni wodnej 25,00 m3/s i dla potrzeb przepławki dla ryb typu Vertical - Slot 0,70 m3/s - nr 2) i dalej transportowanej do małej elektrowni wodnej zlokalizowanej na kanale derywacyjnym, i po spracowaniu (wykorzystaniu potencjału energetycznego) lub po przejściu przez przepławkę dla ryb odprowadzenie wody kanałem do koryta rzeki D., zachowując w korycie rzeki poniżej Jazu M. przepływ nienaruszalny w wysokości Qn=8,53 m3/s realizowany poprzez przepływ wody jazem w ilości 0,89 m3/s oraz nowoprojektowaną przepławką nr 1, w ilości 7,64 m3/s"
2. uchylił pkt II ppkt 20 decyzji Starosty z dnia 18 sierpnia 2017 r. i w tym zakresie orzekł:
"20. zainstalować na istniejącym Jazie łaty wodowskazowe w celu kontroli wysokości piętrzenia oraz znak wodny, w celu kontroli realizacji wielkości przepływu nienaruszalnego:
a. na górnym stanowisku jazu - dla uzyskania miarodajnych odczytów stanów wody górnej w normalnych warunkach eksploatacji: - na prawym brzegu rzeki D. w km 11+627 nową łatę wodowskazową wraz z bolcem oznaczającym NPP= 41,7 m n.p.KR, w odległości 10,0 m od górnego skrzydełka wlotu do kanału obiegowego; istniejącą łatę w km 11+550, po wykonaniu prac budowlanych zamontować na lewym brzegu przyczółka, z zachowaniem istniejącej rzędnej "0,00" łaty w celu zachowania ciągłości odczytów,
b. na dolnym stanowisku jazu - łatę na dalbie w postaci pala z rury stalowej o rzędnej korony 42,00 m n.p.Kr, zlokalizowanej w sąsiedztwie wylotu (wejścia do przepławki kaskadowej nr 1; rzędne łaty na dolnym stanowisku: "0,00" łaty 38,30 m n.p.Kr (0,26 m powyżej dna wylotu przepławki kaskadowej), rzędna góry łaty = 41,90 m n.p.Kr (tj. 0,30 m powyżej maksymalnej rzędnej zwierciadła wielkiej wody kontrolnej 0,5% na stanowisku dolnym jazu;
c. na lewym przyczółku dolnego stanowiska jazu (w sąsiedztwie muru nowobudowanej przepławki dla ryb - nr 1) - znak wodny w postaci stalowego poziomego płaskownika, zaniwelowany na rzędnej 39,10 m n.p.m., w celu określenia jednoznacznego sposobu realizacji przepływu nienaruszalnego;
3. w pkt II zaskarżonej decyzji nałożył dodatkowo obowiązek w brzmieniu:
"22. umożliwić przejście wzdłuż rzeki D. (ominięcie Jazu M.) na terenie działki nr [..]";
4. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 18 sierpnia 2017 r.
Organ odwoławczy uznał bowiem, że w niniejszym postępowaniu nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 125 ustawy Prawo wodne, które mogłyby doprowadzić do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Uzasadniając zajęte stanowisko organ wyjaśnił, że w decyzja Starosty została wydana w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 7 lipca 2014 r., następnie zmodyfikowanym wnioskiem z dnia 28 września 2016 r., i w dniu jej wydania termin ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynosił 6 i 10 lat. Dlatego też, jak stwierdził, w niniejszej sprawie nie doszło do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego pomimo utracenia ważności warunków środowiskowych określonych dla przedmiotowego przedsięwzięcia w decyzji Wójta Gminy z dnia 23 marca 2012 r.
Organ odwoławczy stwierdził także, że nie można uznać, aby przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne wydane zostało jedynie na korzyść wnioskodawcy. Jak wskazał, niewątpliwie, zgodnie z § 39 uchwały nr XLVI 11/566/06 Rady Gminy z dnia 24 kwietnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. i K., na części działki nr [..] obręb ewidencyjny L. należącej do J. i K. W. przeznaczeniem podstawowym są usługi turystyczne (uzupełniające - usługi gastronomii, stanica wodna i hotel z niezbędnym parkingiem na samochody osobowe oraz mieszkanie dla właściciela) a dla części przedmiotowej działki oznaczonej w planie jako "6 UT" ustalono zalecenie "odtworzenia urządzeń dawnego młyna na rzece D. z wykorzystaniem np. jako małej elektrowni wodnej". Jednakże, wskazanie sposobu wykorzystania istniejącego obiektu np. jako małej elektrowni wodnej nie można traktować jako promesy organu do udzielenia w przyszłości pozwolenia wodnoprawnego niezbędnego do funkcjonowania ewentualnie wybudowanej MEW a, jak ustalił to organ I instancji, skarżący nie wystąpili z wnioskiem o udzielenie wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie.
Organ odwoławczy ocenił także, że w sprawie brak było podstaw do zwrócenia się do biegłego czy biegłych o wydanie opinii, która pozwoliłyby określić wymagania realizacji i funkcjonowania planowanej inwestycji. Jak wskazał, z wnioskiem została bowiem złożona dokumentacja niezbędna w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego tj. operat wodnoprawny oraz instrukcja gospodarowania wodą i ich kolejne uzupełnienia, która sporządzona została przez mgr inż. M. K. posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno - inżynieryjnej w zakresie budowli hydrotechnicznych a odwołujący się, w toku postępowania, nie przedstawili dowodów na poparcie swych tez.
Organ odwoławczy podkreślił także, że zrealizowanie planowanej inwestycji w postaci przepławki kaskadowej na działce nr [..] wzmocni lewy brzeg rzeki poniżej jazu młyńskiego na rzece D. (w tym należącej do J. i K. W. działki nr [..]), co nie będzie powodowało negatywnego oddziaływania na nieruchomość gruntową skarżących.
Organ stwierdził również, że wybudowanie na należącej do inwestora działce nr [..] przepławki dla ryb nie powinno spowodować wzmożenia naruszenia należącej do J. i K. W. działki nr [..]. W toku realizacji planowanej inwestycji nie zostanie bowiem wybudowane żadne nowe urządzenie piętrzące, które spowoduje konieczność przenoszenia kajaków celem ominięcia nowej przeszkody wodnej, a ominięcie istniejącego Jazu M. następować będzie jak dotychczas lewym brzegiem rzeki D. Aby zapobiec jednak ewentualnym naruszeniom, w pkt II decyzji nałożono na beneficjenta uprawnienia obowiązek umożliwienia ominięcie Jazu M. na terenie posiadanej działki nr [..].
Ponadto, organ zauważył, że z akt sprawy wynika, że po uruchomieniu projektowanego kanału ulgowego w trasie dawnej M., część wód wezbraniowych będzie odpływać kanałem, co w konsekwencji zmniejszy zagrożenie powodziowe oraz obniży rzędne dolnej wody jazu w warunkach powodziowych.
Organ podkreślił także, że w pkt II zaskarżonej decyzji określono warunki i obowiązki uprawnionego z tytułu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji, wskazując w ppkt 21, że "w warunkach awarii należy postępować zgodnie z zasadami określonymi w Instrukcji Gospodarowania Wodą". Ponadto, w pkt IV przedmiotowej decyzji zatwierdzono Instrukcję Gospodarowania Wodą, jednocześnie akceptując przedstawione w niej zasady postępowania.
Uzasadniając uchylenie pkt I ppkt 2 lit b decyzji Starosty organ wskazał, że pismo spółki inicjujące postępowanie zawierało żądanie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód do celów energetycznych, a z załączonej dokumentacji wynikało, że korzystanie z wód polegało będzie na poborze oraz odprowadzaniu spracowanej wody. Sytuacja taka, zgodnie z art. 37 pkt 1 ustawy Prawo wodne, wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zarówno na pobór jak i zrzut spracowanej wody. W dniu 27 listopada 2017 r. Spółka oświadczyła, że domaga się udzielenia uprawnień m.in. w zakresie poboru wody do kanału energetycznego - derywacyjnego dla potrzeb MEW i przepławki dla ryb typu vertical slot, a następnie doprowadzaniu pobranej wody z powrotem do koryta rzeki D.
Uzasadniając zaś zmianę dokonaną w ppkt 20 pkt II decyzji Starosty organ wskazał, że planowana inwestycja znajduje się w obszarze objętym rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 7 listopada 2014 r., nr [..], zmienionym rozporządzeniem z dnia 16 listopada 2016 r., nr [..], w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego D. W. Zgodnie z § 10 ust. 3 tego rozporządzenia "przy ustalaniu w pozwoleniu wodnoprawnym wymagań wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego wprowadza się obowiązek określenia oprócz wartości przepływu nienaruszalnego również jednoznacznego sposobu jego realizacji umożliwiającego pomiar jego wartości". Decyzja organu I instancji w pkt. II ppkt. 20 zawierała z kolei jedynie zapisy dotyczące kontroli piętrzenia wód. Nie wskazano w niej natomiast jednoznacznego sposobu kontroli przepływu nienaruszalnego.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem:
- art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegający na nieprzeprowadzeniu niezbędnych ekspertyz oraz zasięgnięciu opinii bezstronnych specjalistów, którzy dokonaliby analizy oddziaływania inwestycji planowanej przez Spółkę na całym obszarze znajdującym się w pobliżu planowanej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem skutków oddziaływania inwestycji tj. tzw. cofki z W. na tereny zagrożone podtopieniem, a także uwzględniając zagrożenie jakie niesie ze sobą zezwolenie na spiętrzenie wody na rzece D. na jazie M. z poziomu 41,10 m n.p.m. do 41,70 m n.p.m. oraz weryfikację oświadczeń wnioskodawcy, iż w wyniku wybudowania przepławki nastąpi odbudowa i umocnienia linii brzegu w granicach działki nr [..] ma zostać zabezpieczona działka nr [..] należącą do skarżących przed pod topieniami;
- art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, polegający na wręcz lekceważącym traktowaniu lokalnej społeczności, której opinia została zbagatelizowana, a obawy osób zainteresowanych i zarzuty zignorowane jako niepoparte żadnymi dowodami i wyliczeniami, podczas gdy zbadanie zagrożeń i prawdziwości zarzutów winno spoczywać na organie wydającym decyzję pozwolenie wodnoprawne, albowiem to na organie spoczywa odpowiedzialność za wydanie decyzji pozwolenia wodnoprawnego, które może zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia znajdujących się w pobliżu, a także danie w całości wiary twierdzeniom wnioskodawcy bez ich rzetelnej weryfikacji, czym działano w sposób subiektywny na korzyść wnioskodawcy;
- art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. - poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, a w szczególności przez nie zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w sprawie, w której bezsprzecznie wymagane są wiadomości specjalne, które pozwoliłyby skonfrontować przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty dotyczące realizacji przedsięwzięcia z twierdzeniami i obawami właścicieli sąsiadujących działek w przedmiocie negatywnego wpływu na otoczenie, a na podstawie posiadanej specjalistycznej wiedzy z zakresu ochrony środowiska, gospodarki wodnej oraz hydrotechniki i nauk pokrewnych biegły byłby w stanie ustalić okoliczności faktyczne tj. wpływ inwestycji na zagrożenia dla ludzi oraz terenów znajdujących się w sąsiedztwie rzeki D. i ograniczonych możliwości korzystania z terenów znajdujących się w pobliżu planowanej inwestycji, jak również ustalenia czy oświadczenie wnioskodawcy dotyczące wybudowania przepławki oraz odbudowy i umocnienia linii brzegu w granicach działki nr [..], faktycznie i skutecznie zabezpieczy działkę nr [..] należącą do skarżących przed podtopieniami;
- art. 80 k.p.a. - poprzez przyjęcie na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz selektywnie wybranych dowodów i twierdzeń okoliczności za udowodnione dając w całości ślepo wiarę oświadczeniom wnioskodawcy, pomijając i nie odnosząc się rzeczowo i fachowo do zagrożeń zgłaszanych przez skarżącego dotyczących zagrożenia podtopieniem działki nr [..];
- art. 1 ust. 1 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie zrównoważonego rozwoju w szczególności poprzez uregulowanie korzystania z wód w sposób jednostronny w całości na korzyść inwestora z pominięciem innych uprawnionych stron do korzystania z zasobów wodnych rzeki D., w tym nieuwzględnienie koniecznej dla skarżących przepustowości wody w wysokości 4,5 m3/s dla możliwości zrealizowania inwestycji ujętej w planie zagospodarowania przestrzennego - odbudowy M. ze stanicą wodną i małej elektrowni wodnej, oraz ze szkodą dla skarżących z uwagi na znaczne obniżenie wartości nieruchomości działki nr [..];
- art. 1 ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia zasady wspólnych interesów użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności umożliwiając jedynie inwestorowi uzyskanie maksymalnych korzyści, z pokrzywdzeniem pozostałych zainteresowanych stron, w tym umożliwienia inwestorowi wyższego niż dotychczas spiętrzenia wody w rzece D., co wpływa na czerpanie korzyści jedynie przez wnioskodawcę, a uniemożliwia wykorzystanie zasobów i możliwości energetycznych rzeki D. przez skarżących, dla których plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje realizację inwestycji dotyczących wykorzystania zasobów energetycznych rzeki D.;
- art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie decyzji pozwolenia wodnoprawnego, które wpływa na pogorszenie warunków ochrony przed powodzią, poprzez podwyższenie wysokości lustra wody rzeki D. z uwagi na spiętrzanie wody na jazie M. oraz zawierzenie w całości jedynie oświadczeniu pełnomocnika wnioskodawcy, iż w wyniku wybudowania przepławki nastąpi odbudowa i umocnienie linii brzegu w granicach działki nr [..], co miałoby zabezpieczyć działkę nr [..] należącą do skarżących przed podtopieniami, podczas gdy w tym przedmiocie niezbędne jest dokonanie przez biegłego rzeczowej analizy;
- art. 2 ust. 1 pkt. 7 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie decyzji pozwolenia wodnoprawnego, która pozbawia właścicieli gruntów zlokalizowanych w obrębie rzeki D., dla których plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość budowy MEW, warunków dla energetycznego wykorzystania wód;
- art. 125 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji pozwolenia wodnoprawnego, dla której utraciły ważność warunki środowiskowe określone dla przedsięwzięcia w decyzji Wójta Gminy L. z dnia 23 marca 2012 r. nr [..] przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co stanowi o niedopuszczalności wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego;
- art. 2 ust. 1 pkt. 6 oraz art. 38 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie decyzji pozwolenia wodnoprawnego, które nie zaspokaja potrzeb związanych z turystyką, sportem i rekreacją, a wręcz utrudnia w sposób znaczący uprawianie sportów wodnych oraz rozwój turystyki, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie turystycznych walorów rzeki D. dla kajakarzy i brak zapewnienia kompleksowego miejsca na przeprawę dla kajakarzy na działce oznaczonej nr [..] oraz obciążenie działki nr [..] należącej do skarżących koniecznością umożliwienia przenoski i przejścia dla kajakarzy, jak również brak w projekcie technicznym rozwiązania przenoski dla kajakarzy na działce nr [..].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [..], jest zgodna z prawem.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), których analiza pozwala stwierdzić, że ustawodawca przyjmuje jako regułę wydanie pozwolenia wodnoprawnego o ile zostaną spełnione warunki przewidziane w ustawie, natomiast odmowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 126 ustawy. Jeżeli natomiast wnioskodawca przedłoży wszystkie dokumenty wymagane przepisami tejże ustawy, a jednocześnie przeszkody wymienione w przepisie art. 126 nie wystąpią, to organ administracji wodnej winien uwzględnić wniosek strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 126 pkt 1 tej ustawy stanowi zaś, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3. Powołany art.125 stanowi z kolei, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 1a) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 1b) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 1c) ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich; 1d) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.
Do okoliczności wymienionych w art. 125 ustawy nie należy więc m.in. kwestia wpływu pozwolenia wodnoprawnego na inne przedsięwzięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przekonaniu Sądu analiza akt niniejszej sprawy uzasadnia udzielenie A. pozwolenia wodnoprawnego w orzeczonym zakresie.
Zgodnie z wymogiem art. 131 ust. 1 powołanej ustawy pozwolenie to wydane zostało na wniosek Spółki i jest zgodne z jego zakresem. Wnioskiem z dnia 7 lipca 2014 r., zmodyfikowanym pismem z dnia 28 września 2016 r., Spółka zwróciła się bowiem do Starosty o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na: wykonanie (budowa i odbudowa) urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód, obejmujące: piętrzenie wody rzeki D. na jazie M. w L. do rzędnej NPP= 41,70 m n.p.m. w km 11+550 na Jazie M. w L. oraz pobór wody dla małej elektrowni wodnej, realizowanych w ramach inwestycji "Rewitalizacja i udrożnienie węzła wodnego, związane z istniejącym jazem piętrzącym na rzece D. (km 11+550) w L. wraz z zagospodarowaniem potencjału energetycznego piętrzonej wody".
Stosownie do wymogu art. 131 ust. 2 i 2a ustawy do wniosku dołączono: operat wodnoprawny w formie opisowej i graficznej; streszczenie w języku nietechnicznym; projekt instrukcji gospodarowania wodą. Dołączony do wniosku operat wodnoprawny spełnia przy tym wymogi określone w art. 132 ustawy i został sporządzony przez uprawnioną do tego osobę. Do wniosku załączono także m.in.: pismo RZGW z dnia 11 lutego 2014 r. udzielające promesy zawarcia umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami rzeki D.; umowę z dnia 5 kwietnia 2014 r. zawartą pomiędzy Skarbem Państwa - Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej a A. o użytkowaniu wydzielonej części działki nr [..], obręb nr [..]; opinię Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2013 r. wskazującą, że przedsięwzięcie polegające na budowie przepławki dla ryb przy Jazie M. w km 11+550 biegu rzeki D. w miejscowości L. ma na celu wspólny interes użytkowników wód; decyzję Wójta Gminy z dnia 23 marca 2012 r. o określeniu warunków środowiskowych dla ww. przedsięwzięcia; postanowienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 29 lutego 2012 r. o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia; wyciąg z uchwały Rady Gminy nr XLI/490/05 z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L.; decyzję Wójta Gminy z dnia 18 lutego 2008 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku ze zgodnością inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; pismo RZGW z dnia 4 września 2014 r. a także opinię RZGW z dnia 18 września 2014 r.
Z przedstawionych dokumentów wynika, że zaprojektowany przez Spółkę sposób korzystania z wody nie narusza: ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich a także ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych.
Z powyższych dokumentów wynika bowiem, że zaplanowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na należącą skarżących działkę nr [..], gdyż w wyniku wybudowania projektowanej przepławki nastąpi odbudowa i umocnienie linii brzegu w granicach działki nr [..], a przepławka kaskadowa na działce nr [..] wzmocni lewy brzeg rzeki poniżej jazu młyńskiego na rzece D. Wybudowanie zaś na działce nr [..] przepławki dla ryb nie powinno spowodować wykorzystania należącej do skarżących działki nr [..] dla przeprawy kajakowej. W toku planowanej inwestycji nie zostanie bowiem wybudowane żadne nowe urządzenie piętrzące, które spowoduje konieczność przenoszenia kajaków celem ominięcia nowej przeszkody wodnej a ominięcie istniejącego Jazu M. powinno następować jak dotychczas lewym brzegiem rzeki D. Ponadto, po uruchomieniu projektowanego kanału ulgowego w trasie dawnej M. część wód wezbraniowych będzie odpływać kanałem, co zmniejszy zagrożenie powodziowe oraz obniży rzędne dolnej wody jazu w warunkach powodziowych. Zwiększenie piętrzenia do 41,70 m n.p.m. będzie zaś mniejsze niż utrwalone piętrzenie historyczne, które do 1965 r. wynosiło 42,39 m n.p.m.
Z powyższych dokumentów wynika także, że zaplanowane przedsięwzięcie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartych w uchwale Rady Gminy nr XLI/490/05 z dnia 16 listopada 2005 r. Obszar przedsięwzięcia, zgodnie z tą uchwałą położony jest bowiem w całości na terenach przemysłowych, stanowiących dawne zabudowania młyńskie i istniejące budowle hydrotechnicze, zniszczony kanał derywacyjny, drogi i place.
Również, ustalenia planu dotyczące działki skarżących nr [..] w L. nie uniemożliwiają zrealizowania zaplanowanej przez Spółkę inwestycji. Niewątpliwie, zgodnie z § 39 tego planu działka nr [..] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "6 UT", dla którego podstawowym przeznaczeniem są usługi turystyki a przeznaczeniem uzupełniającym – usługi gastronomii, stanica wodna i hotel z niezbędnym parkingiem na samochody osobowe oraz mieszkanie dla właściciela, dla którego istnieje obowiązek zagospodarowania obydwóch terenów jako zespołu funkcji wzajemnie się uzupełniających, wykorzystujących teren oznaczony symbolem "5 WS" oraz, dla którego nałożono zalecenie odtworzenia urządzeń dawnego młyna na rzece D. z wykorzystaniem np. jako małej elektrowni wodnej. Powyższy zapis planu nie daje jednak skarżącym automatycznie uprawnienia do odtworzenia urządzeń dawnego młyna. Odtworzenie to będzie bowiem możliwe jedynie po uprzednim uzyskaniu wymaganych przepisami prawa pozwoleń. Zapisy planu miejscowego, będącego aktem prawa miejscowego, ustanawiają bowiem co może zostać na danym terenie zlokalizowane, nie nakładając jednak na indywidulany podmiot obowiązku wykonania takiego uprawnienia. Jak wynika zaś z akt sprawy właściciele działki nr [..] nie posiadają pozwoleń wymaganych dla zrealizowania zamierzenia w postaci odtworzenia urządzeń dawnego młyna na rzece D. Ponadto, zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy Prawo wodne właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie; prawo to nie stanowi prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś do treści art. 123 ust. 2 pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
Jednocześnie, z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że wydane pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań środowiska. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia Wójt Gminy decyzją z dnia 23 marca 2012 r., nr [..], ustalił środowiskowe uwarunkowania. Decyzja ta wydana została, stosownie do wymogu art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (DZ.U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.), przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, a wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego złożony został przez Spółkę w terminie określonym w art. 72 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym, na dzień wydania decyzji środowiskowej jak i na dzień złożenia przez Spółkę wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 a złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. Jak bowiem wskazano wyżej decyzja środowiskowa wydana została w dniu 23 marca 2012 r. a tym samym ostateczny termin na złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla tego przedsięwzięcia upływał najwcześniej w dniu 23 marca 2016 r. Wniosek w niniejszej sprawie Spółka złożyła zaś już w dniu 7 lipca 2014 r. a pismo z dnia 28 września 2016 r. stanowiło jedynie jego doprecyzowanie, skonkretyzowanie.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Z uwagi na powyższe, to wnioskodawca ma wyłączne prawo do kształtowania treści swojego żądania zawartego we wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Treść złożonego wniosku wyznacza przedmiot postępowania, którym organ prowadzący to postępowanie jest związany. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 300/07, LEX nr 337783). Inaczej mówiąc, organ jest związany treścią żądania strony i tylko strona jest uprawniona do zmiany żądania wskazanego wniosku i może to uczynić do czasu wydania decyzji administracyjnej. Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do oceny organu administracji. Rozpoznanie sprawy ponad żądanie lub niezgodnie z żądaniem traktuje się bowiem jako działanie bez podstawy prawnej, a tym samym jako dotknięte istotną wadą prawną.
Jednocześnie, analiza akt sprawy, uprawnia do stwierdzenia, że orzekające w sprawie organy, zgodnie z wymogiem art. 77 § 1 k.p.a., w sposób wyczerpujący zebrały w sprawie cały materiał dowodowy i stosownie do wymogu z art. 7 k.p.a. podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przedłożone do akt sprawy przez Spółkę dokumenty wypełniły wymogi określone w przepisach ustawy Prawo wodne dla wydania pozwolenia wodnoprawnego a ponieważ ich treść nie budziła wątpliwości, organy nie były zobowiązane do przeprowadzania kolejnych dowodów, jak tego wymagają skarżący. Zauważyć należy, że podstawowy dokument w sprawie, jakim jest operat wodnoprawny sporządzony był w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary, a osoby sporządzające operat posiadają wiedzą i doświadczenie niezbędne do sporządzania tego rodzaju dokumentów.
W aktach sprawy brak jest zaś jakichkolwiek dokumentów, które negowałyby zawarte w operacie wyliczenia i wnioski, oraz które wskazywałyby na to, że projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125. Podkreślić przy tym należy, że zasada oficjalności postępowania dowodowego (prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu) nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania dowodowego. Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Jeżeli strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności i organ nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego, można z tego wywieść wnioski negatywne dla strony (zob. tezę pierwszą wyroku NSA z dnia 19 września 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87, ONSA 1988, nr 2, poz. 82). Dlatego też, jak słusznie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 103/08, na etapie postępowania administracyjnego organ nie ma obowiązku powoływania biegłych, którzy weryfikowaliby złożony raport, tylko dlatego, że jedna ze stron postępowania wyraża niezadowolenie z zawartych w nim wniosków. Stronom postępowania przysługuje prawo składania dokumentów, czy też opinii, które mogą wpłynąć na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. W takim przypadku organ obowiązany byłby do dokonania analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uwzględniającego taką opinię i dopiero wówczas do wydania rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał wniesioną w niniejszej sprawie skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło