I GSK 2719/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-10
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Mirosław Trzecki, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja dotycząca budowy sieci kanalizacyjnej, której planowana długość nie została ujęta w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) i Master Planie, może zostać uznana za spełniającą kryteria formalne dla ubiegania się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego?Ratio decidendi
Inwestycja dotycząca budowy sieci kanalizacyjnej, której planowana długość nie została ujęta w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) i Master Planie, nie spełnia kryteriów formalnych dla ubiegania się o dofinansowanie. "Ujęcie" inwestycji w tych dokumentach wymaga zgodności wszystkich parametrów, w tym długości planowanej sieci, z danymi zawartymi w KPOŚK i Master Planie. Brak takiej zgodności skutkuje negatywną oceną wniosku.Stan faktyczny
Gmina A. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu rozbudowy oczyszczalni ścieków i budowy sieci kanalizacyjnej. Wniosek został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia kryteriów formalnych dotyczących kwalifikowalności zakresu rzeczowego i zgodności z Krajowym Programem Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) i Master Planem, ponieważ planowana długość sieci kanalizacyjnej (2,81 km) nie była ujęta w KPOŚK (gdzie wskazano 0 km). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Gminy A. Zasądzono od Gminy A. na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 358/18 w sprawie ze skargi Gminy A. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Gminy A. na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 czerwca
2018 r., sygn. akt I SA/Rz 358/18 oddalił skargę Gminy A. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "X." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 w ramach Osi priorytetowej IV Ochrona środowiska naturalnego i dziedzictwa kulturowego, działania 4.3. Gospodarka wodno-ściekowa, poddziałanie 4.3.1 Gospodarka ściekowa. W efekcie przeprowadzonej weryfikacji technicznej wniosek został uzupełniony w dniu 14 grudnia 2017 r. i w związku z tym przekazany do oceny formalnej. Jak ustalono w trakcie oceny formalnej wniosku, projekt dotyczył rozbudowy oczyszczalni ścieków w [...] oraz budowy sieci kanalizacji sanitarnej (połączenie oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] i [...]). W ramach przedsięwzięcia wnioskodawca zaplanował do budowy na terenie aglomeracji [...] sieć kanalizacyjną o długości 2,81 km. Tymczasem z zapisów V aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) długość sieci kanalizacyjnej planowanej do budowy na terenie tej aglomeracji wynosi 0 km. W związku z tym pismem z dnia 31 stycznia 2018 r., znak [...] wezwano wnioskodawcę do wyłączenia zakresu rzeczowego przekraczającego zapisy KPOŚK - aktualizacja V z zakresu kwalifikowanego i przeniesienie odpowiadających mu kosztów do wydatków niekwalifikowanych. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca w dniu 9 lutego 2018 r. złożyła skorygowany wniosek, jednak pozostawiła długość planowanej do budowy sieci kanalizacyjnej, w niezmienionym wymiarze 2,81 km, w ramach kwalifikowanego zakresu rzeczowego. W wyniku analizy uzupełnionego wniosku o dofinansowanie ustalono, że w V aktualizacji KPOŚK oraz w Master Planie w ramach aglomeracji [...] nie została ujęta inwestycja dotycząca budowy sieci kanalizacji sanitarnej we wskazanym wyżej zakresie oraz wnioskodawca nie przeniósł wydatków dotyczących budowy sieci kanalizacyjnej do wydatków niekwalifikowanych. Skutkiem tego uznano, że nie zostały spełnione dwa kryteria formalne, tj.:
- dopuszczające standardowe pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego,
- dopuszczające specyficzne pn. Zgodność projektu z KPOŚK i Master Planem dla wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Ponieważ zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 12 Regulaminu konkursu, niespełnienie któregokolwiek z kryteriów oceny formalnej powoduje ocenę negatywną wniosku, projekt nie został skierowany do kolejnego etapu oceny, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...].
Zarząd Województwa Podkarpackiego zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie uwzględnił protestu skarżącej wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek nie spełnia kryterium dopuszczającego specyficznego pn. Zgodność projektu z KPOŚK i Master Planem dla wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. W związku z tym wniosek nie spełnia również kryterium dopuszczającego standardowego pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego, gdyż w jego ramach ocenie podlega m. in. to, czy zakres rzeczowy projektu jest zgodny z szczegółowymi zasadami określonymi w regulaminie konkursu dla danego naboru wniosków, a regulamin konkursu stanowi w § 3 ust. 2 pkt 3), że wsparcie uzyskać mogły inwestycje dotyczące oczyszczalni ścieków komunalnych lub sieci kanalizacyjnych ujęte w tzw. Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK), a przedmiotowa inwestycja nie była ujęta w KPOŚK.
W skardze na powyższą uchwałę skarżąca domagając się stwierdzenia, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 i ust. 2, art. 39, art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wniosek nie spełniał kryteriów formalnych z uwagi na to, że planowana inwestycja nie została ujęta w V aktualizacji KPOŚK oraz w Master Planie. Na uzasadnienie skargi przytoczono argumentację zbieżną do wyrażonej w proteście. Podkreślono, że inwestycja została wykazana, wymieniona w V aktualizacji KPOŚK oraz w Master Planie, a tym samym została tam ujęta.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Podkarpackiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Sąd I instancji oddalając skargę na powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Na wstępie Sąd zauważył, że w ramach przedmiotowego naboru Regulamin konkursu w § 3 ust. 2 pkt 3) stanowił, że "Wsparcie uzyskają inwestycje dotyczące oczyszczalni ścieków komunalnych lub sieci kanalizacyjnych ujęte w tzw. Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) - aktualizacja V i w Master Planie dla wdrażania Dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L 1991.135.40 ze zm.), w aglomeracjach z przedziału 2-10 tys. RLM wymienione w tych dokumentach, tak aby możliwe było dokończenie wypełnienia zobowiązań wynikających z ww. dyrektywy 91/271/EWG." Projekt w rozpoznawanej sprawie dotyczył rozbudowy oczyszczalni ścieków w [...] oraz budowy sieci kanalizacji sanitarnej (połączenie oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] i [...]). W ramach przedsięwzięcia wnioskodawca zaplanował do budowy na terenie aglomeracji [...] sieć kanalizacyjną o długości 2,81 km. Tymczasem z zapisów V aktualizacji KPOŚK długość sieci kanalizacyjnej planowanej do budowy na terenie tej aglomeracji wynosi 0 km.
Sąd I instancji podkreślił, że pomimo wezwania do wyłączenia zakresu rzeczowego przekraczającego zapisy KPOŚK - aktualizacja V z zakresu kwalifikowanego i przeniesienie odpowiadających mu kosztów do wydatków niekwalifikowanych skarżąca pozostawiła długość planowanej do budowy sieci kanalizacyjnej, w niezmienionym wymiarze 2,81 km, w ramach kwalifikowanego zakresu rzeczowego. Za prawidłowe Sąd uznał więc stanowisko Instytucji Zarządzającej zgodnie z którym w ramach kryterium specyficznego nr 1 badane jest to, czy dana inwestycja jest ujęta między innymi w KPOŚK. Tak sformułowanego opisu kryterium nie można interpretować inaczej, niż tylko w ten sposób, że wszystkie adekwatne parametry planowanej w ramach wniosku o dofinansowanie inwestycji muszą znajdować swoje odbicie w odpowiednim zakresie w dokumencie, z którym muszą być zgodne - w tym przypadku z V aktualizacją KPOŚK. Tylko wtedy można mówić o "ujęciu" danej inwestycji w KPOŚK. Każda z inwestycji wymienionych w KPOŚK scharakteryzowana jest szeregiem parametrów, takich jak: nazwa aglomeracji, nazwa inwestycji w zakresie budowy sieci kanalizacyjnej, terminy rozpoczęcia i zakończenia prac, źródła finansowania, jak również parametrem dotyczącym długości planowanej do budowy sieci kanalizacyjnej. O "ujęciu" danej inwestycji w ramach KPOŚK można mówić dopiero w sytuacji zgodności wszystkich opisanych w KPOŚK parametrów z parametrami inwestycji opisanymi we wniosku o dofinansowanie i dopiero taki stan świadczy o zgodności inwestycji z KPOŚK.
W ocenie Sądu I instancji, proponowana przez wnioskodawcę wykładnia doprowadziłaby do niewłaściwych rezultatów, bowiem nie można przyjąć, że do spełnienia omawianego kryterium wystarczające będzie jedynie ujęcie w KPOŚK nazwy inwestycji oraz dat jej realizacji. Takie "wybiórcze" wartościowanie, który z parametrów zasługuje na uwzględnienie jako ten, który świadczy o ujęciu danej inwestycji w KPOŚK, w przeciwieństwie do przyjętego przez instytucję zarządzającą sposobu postępowania, gdzie każdy z tych parametrów jest tak samo ważny, byłoby odejściem od prawidłowej interpretacji treści kryterium i w konsekwencji prowadziłoby do nierównego traktowania wnioskodawców oraz oceny naruszającej zasady rzetelności. Bez znaczenia jest tutaj fakt dopełnienia przez skarżącą wszelkich formalności związanych z wypełnieniem ankiety aktualizacyjnej. Dopełnienie tych formalności nie może świadczyć o spełnieniu omawianego kryterium, nie jest to bowiem okoliczność badana w ramach jego oceny, zaś wzięcie jej pod uwagę mogłoby stanowić jego nadinterpretację.
Sąd I instancji zauważył, że w ostatecznej wersji V aktualizacji KPOŚK, czyli dokumentu przyjętego i zatwierdzonego w przewidzianym przepisami prawa trybie, nie znalazły się zapisy które, w przeciwieństwie do tych z wniosku o dofinansowanie, wskazywałyby na zaplanowanie do wybudowania jakiejkolwiek sieci kanalizacyjnej. Niezamieszczenie tych zapisów nie budzi sporu i jest potwierdzone tak przez wnioskodawcę jak i przez organ odpowiedzialny za aktualizację dokumentu. Ze wskazanych powodów skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie strona skarżąca zrzekła się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a.:
- naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, to jest art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, podczas gdy zachodziły przesłanki do przyjęcia, że wniosek złożony przez wnoszącą skargę kasacyjną o dofinansowanie projektu spełnia kryterium formalne dotyczące ujęcia planowanego zadania inwestycyjnego w V Aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych;
- naruszenie art. 37 ust. 1 i 2, art. 39, art. 40 i art. 41 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 i § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 w ramach Osi priorytetowej IV Ochrona środowiska naturalnego i dziedzictwa kulturowego, działania 4.3. Gospodarka wodno-ściekowa, poddziałanie 4.3.1 Gospodarka ściekowa, przyjętego uchwałą nr 333/7160/17 Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2017 r. poprzez błędną wykładnię, a przez to uznanie, że organ, jako instytucja przeprowadzająca wybór projektów do dofinansowania dokonała oceny wniosku wnoszącej skargę kasacyjną w sposób przejrzysty i rzetelny, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny wniosku wnoszącej skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Podkarpackiego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując pod względem zgodności z prawem prawidłowość oceny projektu pn. "X." (zgłoszonego przez stronę do dofinansowania w ramach naboru nr RPPK.04.03.01-IZ.00-18-003/17 dla Osi Priorytetowej IV Ochrona Środowiska naturalnego i dziedzictwa kulturowego, działanie 4.3 Gospodarka wodno – ściekowa, Poddziałanie 4.3.1 Gospodarka ściekowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014 – 2020) stwierdził, że ocena ta nie została przeprowadzona z naruszeniem prawa. Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko instytucji zarządzającej o braku spełniania przez projekt Gminy A. dwóch kryteriów formalnych, a mianowicie dopuszczającego standardowego nr 3 "Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu" oraz kryterium dopuszczającego specyficznego nr 1 "Zgodność projektu z KPOŚK i Master Planem dla wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych". Przy tym istota spornej w sprawie kwestii – jak wynika to z zaskarżonego wyroku oraz podważających jego prawidłowość zarzutów skargi kasacyjnej – w rezultacie oceny o braku spełniania przez projekt strony wymienionych (komplementarnych) kryteriów wyboru, ogniskuje się na zagadnieniu dotyczącym wykładni oraz zastosowania w rozpatrywanej sprawie § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu konkursu, których wadliwość miałaby również nie pozostawać bez wpływu na przejrzystość oraz rzetelność oceny projektu zgłoszonego do dofinansowania – w tym również wobec tego, że jak sugeruje to strona skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (por. s. 7), wymienione postanowienie regulaminowe było nieprecyzyjne – a w konsekwencji na wniosek o naruszeniu w sprawie art. 37 ust. 1 i 2, art. 39, art. 40 oraz art. 41 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczając zgodnie z zasadą dyspozycyjności granice rozpoznania sprawy nie podważają zgodności z prawem stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że w spornym w sprawie zakresie ocena zgłoszonego do dofinansowania projektu strony przeprowadzona została bez naruszenia prawa.
Na wstępie podnieść należy, że wynikająca z art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny - co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane, co ma tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17).
W korespondencji do powyższego podkreślić należy znaczenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r., z którego wynika, że regulamin konkursu – o charakterze wiążącym tak dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących o dofinansowanie w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu, którego istota oraz logika jednoznacznie świadczy o jego konkursowym charakterze (co w rezultacie czyni niezasadną sugestię strony o braku jej związania postanowieniami regulaminowymi – por. s. 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej) – powinien między innymi określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, o którym również jest mowa w przywołanym przepisie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego.
W świetle przedstawionego rozumienia przywołanej regulacji prawnej nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazywanych przez stronę przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020, zwłaszcza zaś jej art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu konkursu.
Z przywołanego postanowienia regulaminowego wynika, że wsparcie uzyskają inwestycje dotyczące oczyszczalni ścieków komunalnych lub sieci kanalizacyjnych ujęte w KPOŚK – aktualizacja V i w Master Planie dla wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w aglomeracjach z przedziału 2 – 10 tys. RML wymienione w tych dokumentach, tak aby możliwe było dokończenie wypełniania zobowiązań wynikających z wymienionej dyrektywy. Gdy chodzi natomiast o sporne w sprawie kryterium dopuszczające specyficzne nr 1 "Zgodność projektu z KPOŚK i Master Planem dla wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych", to z zawartego w załączniku nr 7.2 do Regulaminu konkursu "Kryteria formalne wyboru projektów dla działania 4.3 Gospodarka wodno – ściekowa Poddziałania 4.3.1 Gospodarska ściekowa" opisu spełniania tego kryterium wynika, że w jego ramach "weryfikowane jest czy planowana inwestycja ujęta jest w KPOŚK oraz Master Planie dla wdrażania Dyrektywy Rady 911/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków".
Zestawiając ze sobą wymieniony wymóg regulaminowy oraz opis przywołanego kryterium dopuszczającego specyficznego nr 1, które nie tylko z nazwy, lecz przede wszystkim ze swej istoty jest – w zestawieniu z § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu konkursu – kryterium zgodności, za uzasadniony należy uznać wniosek o ich pełnej korespondencji treściowej, a co za tym idzie, również wniosek o jednoznaczności, stanowczości i konsekwencji akcentowania potrzeby spełniania przez zgłoszony do dofinansowania projekt tego zasadniczego wymogu i warunku wsparcia, którym jest "ujęcie planowanej inwestycji w KPOŚK oraz Master Planie dla wdrażania Dyrektywy Rady 911/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków".
W spornym w sprawie zakresie, a mianowicie w odniesieniu do kwestii wymagającej odpowiedzi na pytanie, czy inwestycja o finansowanie której zabiegała strona została ujęta, czy też nie w KPOŚK oraz Master Planie dla wdrażania Dyrektywy Rady 911/271/EWG, za nie bez znaczenia dla odpowiedzi na to pytanie w relacji do okoliczności stanu faktycznego sprawy należy uznać to, że w § 3 ust. 2 pkt 3 Regulaminu konkursu instytucja zarządzają operuje funktorem "lub". Odwołując się do wszystkich konsekwencji wynikających z użycia w zdaniu tego funktora, za uzasadniony należy uznać wniosek, że wymóg o którym mowa w przywołanym postanowieniu regulaminowym należy uznać za spełniony, gdy w KPOŚK oraz Master Planie zostanie ujęta, albo po pierwsze, inwestycja dotycząca oczyszczalni ścieków komunalnych i inwestycja dotycząca sieci kanalizacyjnych, albo po drugie, inwestycja dotycząca (tylko) oczyszczalni ścieków komunalnych, albo po trzecie inwestycja dotycząca (tylko) sieci kanalizacyjnych. W konsekwencji za uzasadniony należy również uznać wniosek, że w każdej z wymienionych sytuacji dojdzie do spełnienia kryterium dopuszczającego specyficznego nr 1, o ile rzecz jasna inwestycja dotycząca oczyszczalni ścieków komunalnych i inwestycja dotycząca sieci kanalizacyjnych, albo inwestycja dotycząca oczyszczalni ścieków komunalnych, albo inwestycja dotycząca (tylko) sieci kanalizacyjnych jest – co należy podkreślić i co jasno i wyraźnie wynika z opisu spełniania tego kryterium – inwestycją planowaną. Z kolei, zwrot "ujęcia w KPOŚK oraz Master Planie", który jest używany w przywołanych postanowieniach regulaminowych należy rozumieć dosłownie, jako zamieszczenie, zawarcie, wymienienie, wykazanie czegoś – w analizowanym przypadku planowanej inwestycji – w czymś, to jest w wymienionych dokumentach.
Uwzględniając powyższe należy więc stwierdzić, że skoro wniosek o dofinansowanie dotyczył projektu pn. "X.", a więc inwestycji dotyczącej oczyszczalni ścieków komunalnych i sieci kanalizacyjnych, w odniesieniu do której to sieci kanalizacyjnej jej planowana długość określona została na 2,8 km, a wartość na [...] zł, zaś z obowiązującej, zatwierdzonej oraz ogłoszonej w przewidzianym do tego trybie V Aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych – APKOŚK 2017, której integralną część stanowią wykazy, o których mowa w art. 88 ustawy Prawo wodne, w tym wykaz (niezbędnych) przedsięwzięć w zakresie budowy i modernizacji urządzeń kanalizacyjnych, nie wynika, aby została w niej ujęta (zamieszczona, zawarta, wymieniona, wykazana) inwestycja dotycząca wymienionej (objętej wnioskiem o dofinansowanie) sieci kanalizacyjnej – co jasno i wyraźnie wynika z tej okoliczności, że w odniesieniu do danych dotyczących długości oraz wartości planowanej inwestycji podano "0" - to za uzasadnione należy uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że instytucja zarządzająca zasadnie i bez naruszenia prawa oceniła brak spełniania przez projekt skarżącej wymienionych na wstępie kryteriów wyboru, co skutkowało negatywną oceną projektu. Niewątpliwie stanowiło to również konsekwencję (por. § 14 ust. 3 pkt 12 Regulaminu konkursu) braku zastosowania się wnioskodawcy do wezwania instytucji zarządzającej do poprawy wniosku w zakresie, który w rezultacie stwierdzenia omawianej powyżej niezgodności, skutkował potrzebą korekty wydatków kwalifikowanych, a mianowicie wydatków dotyczących budowy planowanej sieci kanalizacyjnej.
Wobec tego, że – jak powyżej już to podkreślono – spełnianie przez zgłoszony do dofinansowania projekt tego zasadniczego wymogu wsparcia, którym jest "ujęcie planowanej inwestycji w KPOŚK oraz Master Planie dla wdrażania Dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków" było warunkiem koniecznym, a brak jego spełniania – to jest brak zgodności planowanej inwestycji (tj. inwestycji dotyczącej oczyszczalni ścieków komunalnych i sieci kanalizacyjnych) z zatwierdzoną V Aktualizacją KPOŚK – należy uznać w świetle przedstawionych argumentów za oczywisty, to nie sposób jest za uzasadnione uznać argumenty strony skarżącej o naruszeniu zasady przejrzystości i rzetelności oceny projektu w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej.
Co więcej, nie sposób jest upatrywać naruszenia tych zasad w argumentach odnoszących się do okoliczności, z powodu których w KPOŚK nie została ujęta (zamieszczona, zawarta, wymieniona, wykazana) inwestycja dotycząca sieci kanalizacyjnej objętej wnioskiem o dofinansowanie – a w tej mierze nie można również tracić z pola widzenia konsekwencji wynikających z treści pisma Y. z dnia [...] lutego 2018 r.
Argumenty te nie są uzasadnione. Przede wszystkim z tego powodu, że ich uwzględnieniu sprzeciwiają się wszelkie zasady postępowania w sprawie naboru projektów do dofinansowania, które jest postępowaniem konkursowym. Konsekwencją tego jest to, że wobec wszystkich uczestników konkursu muszą być stosowane te same zasady oraz takie same kryteria oceny projektów, co gdyby uznać racje strony za zasadne, z całą pewnością skutkowałoby naruszeniem zasad stałości i trwałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów, zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy wbrew istocie oraz logice postępowania konkursowego – o czym mowa dalej – ocena spełniania kryterium wyboru miałaby następować nie na podstawie wniosku i dołączonej do niego dokumentacji, lecz również na podstawie stanu faktycznego ustalanego przez właściwą instytucję w toku konkursu.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena zasadności stanowiska strony skarżącej - w tym również wiążących się z tym stanowiskiem oczekiwań odnośnie do pożądanego dla niej sposobu podejścia do omawianej kwestii spornej - nie może pomijać konsekwencji wynikających art. 50 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020. Zgodnie z tym przepisem, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów. Ma to tę konsekwencję, że nie pozostaje bez wpływu na zakres postępowania ("wyjaśniającego") prowadzonego w sprawie oceny wniosku. Ogranicza się on bowiem do oceny projektu pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów, co wynika z art. 37 ust. 2 w związku z art. 44 ust. 1 przywołanej ustawy, a także w art. 53 ust. 1 i art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.
Wobec tego, że z przywołanej regulacji wprost i jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania regulowanego przywołaną ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. jest ocena projektu, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących - w kontekście wymogów określonych regulaminem konkursu - przedmiotowo istotne elementy projektu instytucja ta nie może więc wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania albo domniemywania istnienia innych jeszcze, niż wskazane przez wnioskodawcę danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym. Wiodące znaczenie mają w nim zasady szybkości i efektywności instrumentów dystrybucji środków pomocowych adresowanych do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie projektowanych przedsięwzięć. Skoro więc warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia – a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia – jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia. Zadaniem wymienionej instytucji jest bowiem ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę (por. np. wyroki NSA z dnia: 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5172/16).
W sytuacji więc, gdy – jak wynika z powyższego – instytucja właściwa do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zobowiązana jest dokonać oceny spełniania kryteriów wyboru projektów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę – wynikające z treści wniosku o dofinansowanie i dołączonej do niego dokumentacji, czy też informacji uzupełniających przedstawianych w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków, rozbieżności lub wątpliwości, które to informacje uzupełniające nie mogą jednak prowadzić do istotnej zmiany wniosku – to nie sposób zasadnie przyjąć, aby operując w tak wyznaczony granicach instytucja ta zobowiązana była równocześnie do weryfikowania deklarowanych danych poprzez podejmowanie zabiegów ukierunkowanych na wykazywanie braku wpływu zawartych w nich błędów, omyłek czy też nieścisłości lub niezgodności na ostateczną ocenę spełniania danego kryterium wyboru, czy też podejmowania motywowanych przywołanym celem innych jeszcze zabiegów. Nie byłoby to bowiem do pogodzenia z zasadami przejrzystości, rzetelności oraz bezstronności, o których mowa w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło