II SA/Wa 1316/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A. M. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1316/17 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. uchylić punkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1316/17, 2. zasądzić od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz A. M. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1316/17, w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], a w pkt 2 zasądził od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz A. M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. M., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na pominięciu przy orzekaniu o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w kwocie 480 zł. Jednocześnie wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. w pkt 2 i zasądzenie od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwoty 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o sprostowanie błędu rachunkowego, poprzez wpisanie w miejsce kwoty 200 zł - kwoty 680 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 195 § 2 powołanej ustawy, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Uregulowana w wyżej wskazanym przepisie instytucja autokontroli stanowi wyjątek od zasady dewolutywności zażalenia, a za jej zastosowaniem przemawiają względy ekonomiki procesowej oraz szybkości postępowania. Dopuszczalność zastosowania tej regulacji uzależniona jest od wystąpienia przesłanki "oczywistej zasadności wniesionego zażalenia", przez co rozumie się sytuację, w której sąd uznaje zarzuty i żądania zawarte w zażaleniu, podziela stanowisko skarżącego, a wadliwość kwestionowanego postanowienia jest zauważalna bez konieczności dokonywania głębszej analizy. W ocenie Sądu, zażalenie strony skarżącej jest oczywiście zasadne, bowiem orzekając w przedmiocie kosztów postępowania, Sąd nie uwzględnił należnych skarżącej kosztów zastępstwa procesowego, świadczonego na jej rzecz przez ustanowionego w sprawie radcę prawnego. Jak wynika z art. 200 cytowanej ustawy, skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszej sprawie skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego, legitymującego się pełnomocnictwem ogólnym. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, co wynika z treści art. 205 § 2 ustawy. Uwzględnienie wniesionego zażalenia skutkuje uchyleniem pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r., wydanego w niniejszej sprawie i zasądzeniem na rzecz skarżącej łącznej kwoty 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się zwrot wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 200 zł oraz 480 zł wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego należy wskazać, że z uwagi na uznanie przedmiotowego zażalenia za oczywiście uzasadnione, brak było podstaw do wzywania strony do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 374/04). Jednocześnie brak jest również podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 199 cytowanej ustawy, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem są sytuacje, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. Okoliczności, które zachodzą w niniejszej sprawie ustawodawca do takich wyjątków nie zaliczył. Jak wynika bowiem z art. 209 cytowanej ustawy, w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę (art. 200 ustawy) oraz orzeczenie, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ustawy, sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nadto przepis art. 197 § 2 ustawy nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Powyższe oznacza, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12, CBOSA). Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie (por. także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OZ 313/18; z dnia 3 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FZ 115/18; z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II GZ 950/17; z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, z dnia 14 lutego 2004 r., sygn. akt FZ 266/04, publ. j.w.; por. również: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarty w systemie LEX; stan prawny na dzień 1.08.2018 r.). Dodatkowym argumentem, przemawiającym za brakiem możliwości zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, jest przepis art. 179a cytowanej ustawy. Norma ta przewidziała bowiem możliwość orzeczenia przez wojewódzki sąd administracyjny o zwrocie kosztów postępowania w ramach postępowania autokontrolnego wywołanego skargą kasacyjną. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Tego rodzaju uprawnienie nie zostało jednak przewidziane w ramach autokontrolnych uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych wskazanych w art. 195 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 127/18). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 195 § 2, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), orzekł jak w sentencji.