VII SA/Wa 1139/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-28
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad był właściwy do rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi krajowej, czy też sprawa dotyczyła odtworzenia lub przebudowy istniejącego zjazdu, co należałoby rozpatrzyć w trybie Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wniosek o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jest rozpatrywany w drodze decyzji administracyjnej przez zarządcę drogi. Natomiast kwestie odtworzenia lub przebudowy zjazdu, czy też nakazania inwestorowi jego budowy, nie są objęte tym przepisem i należą do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach procedury budowlanej. W związku z tym, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad był właściwy do rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na lokalizację zjazdu, a zarzuty dotyczące art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie mogły mieć zastosowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr 39 do działki nr [...] przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Organ uznał, że droga krajowa nr 39 jest drogą klasy G, na której należy ograniczyć liczbę zjazdów, a istnieje możliwość zapewnienia dojazdu do działki z drogi wewnętrznej i gminnej. Dodatkowo, lokalizacja zjazdu w zatoce autobusowej stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 29 ustawy o drogach publicznych oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu oddala skargę
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) decyzją z [...] stycznia 2015 r., [...], na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., dalej u.d.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2014 r., [...] odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr 39 do działki nr [...] w [...].
Organ przytoczył art. 29 ust. 1 i ust. 4 u.d.p wskazując, że odcinek drogi krajowej nr [...] zakwalifikowano zarządzeniem nr [...] GDDKiA z [...] grudnia 2008 r. w sprawie klas istniejących dróg krajowych do dróg głównych (klasy G), na których, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), należy ograniczyć liczbę zjazdów przez zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę. Dodatkowo, ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego, na drogach krajowych klasy G lokalizowanie zjazdów z takiej drogi może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma możliwości zapewnienia innego dojazdu. Niemniej, wystąpienie wyjątkowej sytuacji, nie oznacza, że zarządca drogi ma obowiązek udzielenia zezwolenia, gdyż działa w ramach uznania administracyjnego.
GDDKiA wskazał, że skarżący ubiega się o lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] (stanowiącej drogę wewnętrzną) i do pozostałych sąsiednich działek, w posiadaniu skarżącego bądź jego rodziny. Działka ta poprzez działki nr: [...] (w posiadaniu rodziny skarżącego) może być obsługiwana z drogi wewnętrznej gminnej (działka nr [...]), która włącza się do drogi gminnej (działka nr [...]). Nie występuje zatem wyjątkowa sytuacja, która uzasadniałaby zjazd indywidualny z drogi krajowej nr [...] ponieważ, możliwe jest by obsługa komunikacyjna odbywała się drogą wewnętrzną włączającą się do drogi gminnej, która to w km [...] krzyżuje się z drogą krajową nr [...].
Organ zaznaczył, że jeśli droga wewnętrzna, którą włada gmina jest zbyt wąska lub jej stan techniczny nie pozwala na obsługę działek, to skarżący winien zwrócić się do jej zarządcy z wnioskiem o poprawę sytuacji. To w gestii zarządcy drogi leży obowiązek remontu i utrzymania drogi wewnętrznej.
Dalej wskazał, że zjazd byłby usytuowany w zatoce autobusowej, a więc w miejscu szczególnie zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego, co potwierdza dokumentacja. Zarządca nie zezwolił więc na jego lokalizację, kierując się bezpieczeństwem, bowiem zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest naczelnym kryterium wyrażania zgody na zjazd i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu ze swojej własności.
Ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych dla dróg publicznych, budowa zjazdu nie może również naruszać wymogów dot. klasy drogi. W myśl § 3 pkt. 4 rozporządzenia, klasę drogi stanowi przyporządkowanie drodze odpowiednich parametrów technicznych, wynikających z jej cech funkcjonalnych.
Zdaniem organu, droga krajowa nr [...], musi zachować wszystkie parametry techniczne i użytkowe klasy G, tj. drogi głównej. Gdyby wszyscy właściciele bądź użytkownicy nieruchomości położonych przy drodze posiadali nieograniczoną możliwość budowy zjazdów, to utraciłaby ona swój charakter. Organ uznał zatem, iż komunikacja działki skarżącego winna być zapewniona za pośrednictwem drogi wewnętrznej prowadzącej do drogi gminnej, a ta poprzez skrzyżowanie do drogi krajowej nr [...]. Fakt, iż obecnie działki nr [...] nie są już własnością skarżącego nie ma znaczenia, gdyż może on wystąpić o służebność drogową.
Dalej zaznaczył, że na mocy tzw. uznania administracyjnego, przyznano organom pewien zakres samodzielności w ramach prawa. Organ zatem samodzielnie ustala kryteria i wydaje rozstrzygnięcie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż w odniesieniu do decyzji uznaniowych wskazówkę stanowi art. 7 k.p.a., w myśl którego organy uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela, zaś o rozstrzygnięciu decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być obiektywnie słuszny, a nie oparty jedynie na subiektywnym poczuciu nierównego traktowania. Zgodnie zatem z art. 7 k.p.a. wyważając słuszny interes w sprawie, organ przyznał prymat ważnemu interesowi społecznemu.
Następnie podkreślił, że zebrano informacje i dokumenty pozwalające na ustalenie stanu faktycznego, nie była więc konieczna wizja lokalna.
Organ dodał, że ustawa o drogach publicznych nie przewiduje postępowania o tzw. ponowną lokalizację zjazdu.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. M. zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 1 i 4 u.d.p. poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania zezwolenia na lokalizację ww. zjazdu;
II. prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 29 ust. 2 u.d.p., poprzez nieuzasadnioną odmowę zachowania istniejącego zjazdu z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...].
III. przepisów postępowania tj. art. 7. 77 i art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nieudowodnienie, że zjazd nie spełnia warunków technicznych, tak aby była zapewniona płynność ruchu i bezpieczeństwo ich użytkowników, pomimo iż pismem z 23 lutego 2015r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego (NWRD) KPP w [...] nie wyraził przeciwskazań,
IV. przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie a w szczególności nieudowodnienie twierdzenia, że droga krajowa nr [...] klasy [...] utraci swój charakter w wyniku lokalizacji ww. zjazdu indywidualnego, albowiem zjazd ten istniał i był wykorzystywany do jego zlikwidowania przez organ i nie wpływał na utratę charakteru klasy drogi,
V. przepisów postępowania tj. art. 7. 77 i art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności oddalenie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej, pomimo iż był on konieczny aby ustalić okoliczności podnoszone przez organ, tj. bezpieczeństwa oraz usytuowania zjazdu nr [...],
VI. błąd w ustaleniach taktycznych, polegający na przyjęciu, że nie można dopatrzyć się wyjątkowej sytuacji w lokalizacji zajadu na działkę nr [...], pomimo, iż w rzeczywistości brak jest drogi wewnętrznej, która spełniałaby wymagania dla drogi dojazdowej do działek nr [...] a ustanowienie drogi koniecznej jest niemożliwe,
VII. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwym przyjęciu, że zjazd byłby usytuowany w obrębie zatoki autobusowej, pomimo iż z pisma z 23 lutego 2015 r. NWRD KPP w [...] wynika, że lokalizacji zjazdu spełnia wymagania § 113 ust. 7 cyt. rozporządzenia, a ponadto załączona dokumentacja mapowa i fotograficzna nie pozwala na wnioski organu II instancji, gdyż jasno z niej wynika, że zjazd miałby być usytuowany w znacznej odległości od środka zatoki autobusowej i nie stanowiłby żadnego niebezpieczeństwa w ruchu drogowym;
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu geodezji i kartografii i bezpieczeństwa ruchu, z uwagi na brak wizji lokalnej, w sytuacji gdy okoliczności i niewłaściwej lokalizacji zjazdu nie zostały udowodnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 12 lutego 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 779/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje wydane w obu instancjach.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej GDDKiA Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 marca 2018r. sygn. akt I OSK 1148/16 uchylił zaskarżony wyrok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać trzeba, że Sąd kontrolujący ponownie niniejszą sprawę – na podstawie art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej ppsa, - związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 14 marca 2018r., sygn. akt II OSK 1148/16.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego orzeczenia wskazał na konieczność dokonania ponownej oceny zupełności zebranego materiału dowodowego w kontekście art. 29 ust.1 u.d.p. z odniesieniem do okoliczności podnoszonych przez J. M., jak i GDDKiA, w tym czy organy zebrały całość materiału dowodowego i prawidłowo go oceniły począwszy od ustalenia, czy istniał zjazd z drogi krajowej nr [...] na działkę nr [...] (prawny, czy tylko faktyczny), który w wyniku przebudowy drogi zlikwidowano; dostępu do drogi publicznej wynikającego z decyzji zatwierdzającej podział działki, w wyniku którego wydzielono działkę nr [...].; zakresu zgłoszenia przebudowy drogi nr [...], czy obejmowało zjazdy na działki J. M. (jeżeli tak, a inwestor ich nie wykonał – to jest to istotne odstępstwo od zgłoszenia, chyba, że inwestor dokonał odpowiedniej korekty zgłoszenia, zwłaszcza, że jak wynika z już zawartych materiałów sprawy były one pierwotnie planowane przez inwestora); a także wymagań w zakresie warunków technicznych lokalizowania zjazdów z dróg krajowych klasy G, tak aby zapewnić płynność ruchu i bezpieczeństwo ich użytkowników. (stwierdzenia ewentualnej wyjątkowości sytuacji, gdy nie ma możliwości zapewnienia innego dojazdu). Odnośnie obowiązku wyjaśnienia czy do ww. działek istniały uprzednio dwa legalne zjazdy, NSA dodał, że należy dokonać rzetelnej analizy m.in. zgłoszenia z 21 stycznia 2009 r. oraz projektu przebudowy tej drogi, a także innych zgromadzonych dowodów, posiłkując się rozstrzygnięciami organów i sądów administracyjnych orzekających w przedmiocie "przebudowy" zjazdu.
Niemniej w powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jednocześnie wykładni przepisów art. 29 u.d.p. wskazując jednoznacznie, że wyłącznie ustanowienie zjazdu z drogi publicznej, to jest wyrażenie zgody na taki zjazd, objęte jest dyspozycją art. 29 ust. 1 u.d.p. Ani z art. 29 ust. 2 u.d.p. ani z innych przepisów (ustawy o drogach publicznych) nie wynika upoważnienie do wydania decyzji w zakresie "odtworzenia" lub "przebudowy" zjazdu, czy nakazania inwestorowi "budowy" zjazdu.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż prawidłowa była kwalifikacja wniosku J. M. dokonana przez organy i w konsekwencji prowadzenie postępowania w trybie art. 29 ust. 1 u.d.p. W przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 2 u.d.p. lokalizacja zjazdu jest bowiem objęta procesem budowlanym zarządcy drogi, jako inwestora, zakończonym pozwoleniem na budowę lub przebudowę. To w tej procedurze można dowodzić zatem, że istniał zjazd i domagać się, aby projekt budowlany objął istniejący (uprzednio) zjazd.
Dodać w tym miejscu trzeba, że powyższe stanowisko wynika nie tylko z literalnego brzmienia powołanych przepisów art. 29 ust. 1 i ust. 2 u.d.p, ale również z odmiennej właściwości organów orzekających w ww. sprawach. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 tej ustawy, budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. W tej sprawie uprawnionym do wydania decyzji, załatwiającej wniosek skarżącego był zatem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z uwagi na kategorię drogi nr [...], jako drogi krajowej (art. 19 ust. 1 i 2 u.d.p.). Natomiast w sprawach dotyczących ewentualnego odstąpienia od zgłoszenia (dokonanego w dniu 21 stycznia 2009 r. ) przebudowy drogi krajowej nr [...] w zakresie nieodtworzenia istniejących zjazdów właściwe są organy nadzoru budowlanego, a w tej sprawie właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 i 4 Prawa budowalnego).
W tym stanie rzeczy, bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostawała kwestia badania i oceny, czy uprzednio istniał legalny zjazd do działki [...], czy zarządca drogi przy przebudowie drogi krajowej nr [...], w oparciu o zgłoszenie dokonane w dniu 21 stycznia 2009r., winien był go odtworzyć (zgodnie z art. 29 ust. 2 u.d.p.), czy też odstąpił w sposób istotny od zgłoszenia, bowiem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie był organem w tych sprawach właściwym.
Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 29 ust. 2 u.d.p. skoro nie mógł mieć on – z podanych wyżej przyczyn - zastosowania w niniejszej sprawie.
Rzeczą Sądu było natomiast zbadanie, w wyżej zakreślonych przez Naczelny Sąd Administracyjny ramach, czy istniały podstawy do odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę.
Na wstępie rozważań należy ponownie przypomnieć, że podstawą materialnoprawną decyzji o wyrażeniu lub odmowie zezwolenia na wykonanie zjazdu z drogi publicznej jest art. 29 ust. 1 i 4 u.d.p. Przepis ten stanowi, że budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (ust. 1). Zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (ust. 4).
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. wydane na podstawie upoważnienia z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Powołany w zaskarżonej decyzji § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia określa m.in. warunki stosowania zjazdów, a w pkt 4 wprost wskazuje, że droga klasy G powinna mieć powiązania z drogami nie niższej klasy niż L (wyjątkowo klasy D), a odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 800 m oraz na terenie zabudowy nie mniejsze niż 500 m; dopuszcza się wyjątkowo odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 600 m, a na terenie zabudowy - nie mniejsze niż 400 m, przy czym na drodze klasy G należy ograniczyć liczbę i częstość zjazdów przez zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę;
Z powyższego wynika, iż obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na lokalizację, czy przebudowę zjazdu jest zbadanie i ocena, czy zostały spełnione wymogi określone w warunkach technicznych. Prawodawca wymogi te zróżnicował w zależności od rodzaju planowanego zjazdu, miejsca jego usytuowania, jak i rodzaju drogi publicznej (klasy) z jaką zjazd miałby łączyć daną nieruchomość (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 426/13, http://cbois.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć ponadto trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż decyzja wydawana w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu ma charakter uznaniowy. Niemniej nie oznacza to, że organ może orzekać w sposób dowolny. Wydając decyzję uznaniową organ ma bowiem obowiązek wyjaśnić rzetelnie stan faktyczny sprawy. W konsekwencji organ może, ale nie musi udzielić zgody na lokalizację zjazdu, ale tylko wtedy jeśli wyjaśni wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, dokona prawidłowych ustaleń, rozważy wszechstronnie materiał dowodowy i spełni wymogi z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Granice uznania administracyjnego wyznaczają - w myśl art. 7 k.p.a. - interes społeczny i słuszny interes obywatela, a ponadto przepisy szczególne.
Podejmowane w ramach uznania administracyjnego decyzje pozostają pod zatem kontrolą sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada bowiem, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czy uzasadnił rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami oraz czy uwzględnił słuszny interes społeczny i słuszny interes strony, a także czy respektował konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Nie było sporne w niniejszej sprawie, że droga krajowa nr [...] została zakwalifikowana cyt. zarządzeniem do dróg głównych klasy G. Tym samym zastosowanie znajdował powołany wyżej z § 9 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Stosownie zaś do § 3 pkt. 4 cyt. rozporządzenia, przez klasę drogi rozumie się przyporządkowanie drodze odpowiednich parametrów technicznych, wynikających z jej cech funkcjonalnych. Zgodzić się należy zatem z organem, że w odniesieniu do dróg głównych klasy G przepisy określają zaostrzone warunki techniczne, w celu - przede wszystkim - zapewnienia płynności ruchu i jednocześnie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników drogi. Lokalizacja zjazdu musi mieć zatem charakter wyjątkowy i nadzwyczajny, a nie stanowić reguły.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza bowiem ustalenia GDDKiA, iż skarżący domaga się lokalizacji zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] będącej drogą wewnętrzną i do sąsiednich działek położonych przy tej drodze wewnętrznej. Niemniej działka nr [...] może być skomunikowana z drogą publiczną poprzez działki nr: [...] położone przy działce nr [...] stanowiącej drogę wewnętrzną gminną ul. [...] (pozostającej we władaniu Gminy [...]), która prowadzi do drogi gminnej usytuowanej na działce nr [...] skrzyżowanej z drogą krajową nr [...]. Kwestie związane z przystosowaniem ww. dróg do stosownych parametrów – jak słusznie wyjaśnił organ – powołując się na treść art. 8 ust. 2 u.d.p. należą natomiast do zarządcy tego terenu.
W orzecznictwie podnosi się, że pojęcie dostępu do drogi publicznej (art. 2 ust. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami) należy rozumieć szeroko. Dlatego warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Dostęp ten może być zatem pośredni, przez inne nieruchomości, na których albo ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne (drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych). Ustawodawca nie stawia przy tym wymagań co do rodzaju tego dostępu, czy ma to być droga, czy tylko ścieżka, itp.
Niezależnie przeszkodę w usytuowaniu zjazdu w proponowanym przez skarżącego miejscu stanowi zatoka autobusowa, przez którą następowałoby włączenie działki [...] do drogi krajowej nr [...]. Wskazać w tym miejscu trzeba, że stosownie do § 113 ust. 6 cyt. rozporządzenia zatoka autobusowa, niezależnie od klasy drogi, powinna być przeznaczona do ruchu w jednym kierunku. Ponadto, okolice zatok autobusowych, obok przejść dla pieszych, to rejony gdzie płynność ruchu samochodowego stale ulega systematycznemu zakłóceniu i gdzie kierowcy powinni zachować szczególną ostrożność, nie powinni zatem spotykać się z dodatkowymi zagrożeniami w postaci zjazdów, a zgodnie z § 77 cyt. rozporządzenia zjazd z drogi w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze. Lokalizacja zjazdu we wskazanym miejscu stwarzałaby zatem ewidentne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Jeszcze raz zaznaczyć należy, że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest naczelnym kryterium wyrażania zgody na zjazd i jako taka może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z własności (zob. wyrok NSA z 23 grudnia 2004 r. sygn. OSK 986/04). Pierwszeństwo zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym nad słusznym interesem wnioskodawcy jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 8 lutego 2012 r. sygn. I OSK 276/11; 12 maja 2011 r. sygn. I OSK 1068/10, LEX nr 863287, 3 lipca 2010 r. sygn. I OSK 1243/09, LEX nr 594986).
Organ nie może zatem wydać decyzji o lokalizacji zjazdu z drogi publicznej, która powodowałaby zwiększenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W tej sprawie wystąpiła kolizja interesu strony i interesu społecznego. Organ wystarczająco i właściwie uzasadnił powody, dla których dał pierwszeństwo interesowi społecznemu, przed interesem indywidualnym.
Wobec powyższego nie można było zgodzić się ze skarżącym, że organ zaniechał wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i przekroczył reguły swobodnej oceny dowodów, czym naruszył wymienione w skardze przepisy postępowania, w tym nie przeprowadził wizji lokalnej. Stosownie bowiem do art. 85 § 1 k.p.a. organ może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. W tej sprawie organy uznały, iż taka potrzeba nie zachodzi, gdyż z materiału dowodowego zebranego w sprawie (dokumentacji fotograficznej) wynika w sposób czytelny jak wygląda teren wokół działki [...] i jak przebiega przylegająca do tej działki droga krajowa nr 39.
Z podanych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) - Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło