III SA/Kr 384/18

WyrokWSA w Krakowie2018-07-04

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu, organ administracji ma obowiązek odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, mimo że zakaz karny nie obejmuje tej kategorii?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, osobie takiej nie może być wydane ani zwrócone prawo jazdy kategorii C. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i stanowi administracyjną sankcję niezależną od kary karnej.
Stan faktyczny
Skarżący W. L. wnioskował o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C. Starosta odmówił zwrotu, powołując się na zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A i B orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, mimo że zakaz ten wyłączał kategorię C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa karnego i administracyjnego, w tym rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 384/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r., sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy skargę oddala Zaskarżoną przez W. L. (dalej skarżący) decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) i art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r., znak: [...], orzekającą o odmowie zwrotu skarżącemu, zatrzymanego prawa jazdy kategorii C. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r., znak: [...], orzekł o odmowie zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami nie może być wydane prawo jazdy osobie ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy m.in.: kategorii C w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B, które miało miejsce w przedmiotowej sprawie na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt [...]. W odwołaniu skarżący zarzucił: - naruszenie art. 42 § 2 k.k., art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. poprzez błędne przyjęcie, że pomimo orzeczenia przez sąd powszechny wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, tj. kat. A i B z wyłączeniem spod tego zakazu kat. C, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami orzeczony zakaz może być modyfikowany i rozszerzony także na pojazdy, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kat. C, - naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie i jednoczesne rozszerzenie określonego przez Sąd zakazu poprzez faktyczne cofnięcie uprawnień do kierowania jazdami kat. C, - naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozbawia skarżącego prawa do odzyskania zatrzymanego uprawnienia (uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie określonych uprawnień) w zakresie w jakim nie został on tych uprawnień pozbawiony, - art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady legalizmu i wydanie na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami decyzji rozszerzającej skutki orzeczenia sądu karnego z naruszeniem art. 42 k.k. norm prawa karnego wynikających z Konstytucji RP, poprzez zastosowanie normy administracyjnej w sprawie do której zastosowanie mają normy prawa karnego i w konsekwencji doprowadzenie do podwójnej karalności za ten sam czyn. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy kat. C. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 7 lutego 2018 r. Zdaniem Kolegium, organ prowadzący postępowanie prawidło uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii C. Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazało, że do organu prowadzącego postępowanie w dniu 10 marca 2017 r. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej informujące o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B i C. Kolejno w aktach sprawy zgromadzono prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, Wydział II Karny z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt [...]. W pkt 2 wyroku na skarżącego nałożono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, tj. kat. A i B z wyłączeniem spod tego zakazu kat. C na okres 3 lat, zaliczając skarżącemu na mocy art. 63 § 4 k.k. na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 13 lutego 2017 r. do dnia 5 września 2017 r. W konsekwencji powyższego wyroku organ l instancji wydał: zawiadomienie o wykonaniu środka karnego, decyzje o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B; decyzje o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami; decyzje o skierowaniu na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i decyzje o skierowaniu na kurs reedukacyjny. Skarżący w wykonaniu powyższych decyzji przedłożył zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego; orzeczenie psychologiczne oraz orzeczenie lekarskie. Skarżący wnioskiem z dnia 4 grudnia 2017 r. zwrócił się do organu prowadzącego postępowanie z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kat. C. Organ poinformował skarżącego o obowiązku zgłoszenia takiego żądania na druku wniosku. Wniosek ten wpłynął w dniu 19 grudnia 2017 r. Zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2017 r. organ l instancji poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C. Skarżący w dniu 27 grudnia 2017 r. złożył do organu prowadzącego postępowania kolejne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przedmiotowa decyzja została wydana w dniu [...] 2018 r. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy powyższą regulację stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. W przedmiotowej sprawie skarżący posiada uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A, B i C, a z treści ww. wyroku Sądu Rejonowego wynika, że na skarżącego nałożono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju tj. kat. A i B z wyłączeniem kat. C na okres 3 lat, zaliczając skarżącemu na mocy art. 63 § 4 k.k. na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 13 lutego 2017 r. do dnia 5 września 2017 r. Zatem powołany powyżej przepis ma zastosowanie w sprawie. Kolegium wyjaśniło, że konstrukcja przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 z zw. ust. 2 pkt 2 ustawy nakłada na organ administracji obowiązek wydania decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, nie dając możliwości żadnego, alternatywnego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego o wydanie przez organ prowadzący postępowanie decyzji "rozszerzającej" zakaz prowadzenia pojazdów objęty ww. wyrokiem, Kolegium wskazało, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z orzecznictwem "orzeczony na podstawie norm prawa penalnego zakaz wywołuje na gruncie systemu prawa także skutki administracyjnoprawne - w odniesieniu do zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B ustawodawca, na mocy przywołanych przepisów, rozciągnął skutki orzeczenia karnego także na uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii C, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy. Zatem, w ocenie Kolegium zarzuty sformułowane przez skarżącego, a dotyczące naruszenia art. 42 k.k.; art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami; art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 7 i art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie zasługą na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów art. 42 § 2 kodeksu karnego, art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego, poprzez błędne przyjęcie, iż pomimo orzeczenia przez Sąd powszechny wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju – tj. kat. A i B z wyłączeniem spod tego zakazu kat. C, na podstawie przepisu art. 12 ust.2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami orzeczony zakaz może być modyfikowany i rozszerzony także na pojazdy, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kat. C, - naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego nie zastosowanie i jednoczesne rozszerzenie określonego przez Sąd zakazu poprzez faktyczne cofniecie uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, - naruszenie art. 12 ust.2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 8 ust. l i 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozabawia skarżącego prawa do odzyskania zatrzymanego uprawnienia (uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie określonych uprawnień) w sytuacji, w jakiej nie został on tych uprawnień pozbawiony, - naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady legalizmu i wydanie na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami decyzji rozszerzającej skutki orzeczenia sądu karnego z naruszeniem art. 42 k.k. norm prawa karnego wynikających z Konstytucji RP, poprzez zastosowanie normy administracyjnej w sprawie do której zastosowanie mają normy prawa karnego i w konsekwencji doprowadzenie do podwójnej karalności za ten sam czyn. - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa tj. art. 2 Konstytucji, w tym do racjonalności legislacyjnej ustawodawcy w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez odmowę wydania prawa jazdy kat. C na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami pomimo orzeczenia przez Sąd powszechny wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju - tj. kat A i B z wyłączeniem spod tego zakazu kat. C, - naruszenie art. 177 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady sądowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez odmowę wydania prawa jazdy kat. C na podstawie art. 12 ust. 1 pkt ustawy o kierujących pojazdami i faktyczne rozszerzenie penalizacji czynu popełnionego przez W. L. bez podstaw prawnych. - naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa skarżącego do prowadzenia pojazdów kat. C bez podstawy i bez takiej konieczności. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem kontrola wydanych w tej sprawie decyzji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że są one zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawą tych decyzji stanowił art. art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, wskazany wyżej przepis stosuje się także, wprost, wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Wskazać należy, że przywołany przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, został nadany ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. 2014 r. poz. 970), obowiązującą od dnia 25 października 2014 r. Wcześniej, tj. przed nowelizacją regulacja art. 12 ust. 2 ustawy stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, co wynika wprost z brzmienia art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o kierujących pojazdami. Ponadto art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w nowym brzmieniu wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizacyjnej). Biorąc pod uwagę, że przepisy znowelizowanej ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 25 października 2014 r., nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego przepisy te znajdowały zastosowanie. Wobec skarżącego orzeczono bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B z wyłączeniem spod tego zakazu kat. C na okres 3 lat, zaliczając skarżącemu na mocy art. 63 § 4 k.k. na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 13 lutego 2017 r. do dnia 5 września 2017 r. prowadzenia pojazdów mechanicznych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział II Karny z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt [...]. W konsekwencji w niniejszej sprawie zastosowania miały przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W ocenie Sądu orzekające organy dokonały więc prawidłowej wykładni powyższych przepisów ustawy o kierujących pojazdami. W żaden też sposób nie można im zarzucić skutecznie ich błędnego zastosowania. Wniosek skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C nie mógł być przez organy pozytywnie załatwiony. Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. W art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca wskazał bowiem okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z nich stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. W aktualnym zatem stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy. Analiza treści art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającej kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowadministracyjnym. m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt l OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt l OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt l OSK 888/14, z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 678/14 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, m.in. wyrokach WSA w Krakowie: z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 679/15 czy z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 719/17, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2139/15, wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1024/15. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi zatem skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ww. ustawie. Przemawia za tym nie tylko wykładnia językowa (która ma pierwszeństwo przed innymi metodami wykładni przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy prawnej) ale także i wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi bowiem wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t (kat. C). Wskazane przepisy służyć mają zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. W pełni podzielić więc należy stanowisko WSA w Gorzowie Wielkopolskim, że za tym przemawiał interes społeczny. "Taki interes społeczny, w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (dopuszczającego ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób) został wskazany i należy się z nim zgodzić. Chodziło bowiem o ochronę tak istotnych społecznych dóbr i wartości nadrzędnych, jak życie i zdrowie ludzkie." (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 313./18; LEX nr 2513889). Nie można tu więc mówić o żadnym podwójnym karaniu. Dopuszczalne jest bowiem oprócz kary penalnej wprowadzenie również i sankcji administracyjnej. Odebranie zatem skarżącemu prawomocnym wyrokiem karnym tylko części posiadanych uprawnień, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami co do pozostałych kategorii. Wyraźnie zakazał tego ustawodawca w wyżej przytoczonym art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy nie jest objęte uznaniem administracyjnym (nie zależy od uznania rozstrzygającego organu i rozważenia przez niego różnych okoliczności życiowych wskazanych przez skarżącego, np. okresu posiadania prawa jazdy, wykonywania działalności gospodarczej, itp.), lecz obliguje organ do zastosowania wynikających z niego sankcji w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się więc bezzasadne. Jeszcze raz podkreślić należy, że z regulacji art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie wynika, że gdy wobec określonej osoby został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B - to w okresie obowiązywania tego zakazu osobie tej nie może być wydane lub zwrócone, a także przywrócone uprawnienie w zakresie prawa jazdy m.in. kategorii C. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B pozbawia prawa do uzyskania prawa jazdy kategorii C i wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. Tym samym dokument prawa jazdy dla powyższej kategorii nie może być zwrócony skarżącemu w okresie obowiązywania orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Skutkiem orzeczonego środka karnego przez sąd karny są zatem obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie można się więc zgodzić z twierdzeniem, że organy dokonywały modyfikacji orzeczonego środka karnego. Z wyroku karnego wynika bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B oraz pośrednio, na podstawie ww. przepisów ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C. Skoro ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, to organy administracji publicznej nie mogły przychylić się do wniosku skarżącego i wydać mu dokumentu prawa jazdy kategorii C. Wydając decyzje o odmowie jego wydania organy skonkretyzowały jedynie obowiązywanie ww. zakazu wynikającego z ustawy, a nie zmieniały i nie rozszerzały środka karnego orzeczonego przez sąd. Za całkowicie nieuzasadniony należało ocenić także zarzut skarżącego naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie. Skoro odrębną decyzją, jak wynika z akt administracyjnych i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierującymi pojazdami cofnięto uprawnienia skarżącemu do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B wobec orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów tych kategorii, to Sąd w tej sprawie nie może oceniać legalności odrębnej decyzji wydanej na podstawie wskazanego przepisu ww. ustawy. Wobec powyższego również i pozostałe zarzuty okazały się nieuzasadnione. Orzekające organy nie naruszyły również zasady prawdy obiektywnej, a ustalenia faktyczne poczynione w sprawie są kompletne i wyczerpujące. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło