II SA/Wa 1891/17
WyrokWSA w Warszawie2018-08-02
Skład orzekający: Danuta Kania, Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa policjantowi, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, może stanowić podstawę do zwolnienia go ze służby w Policji z powodu naruszenia "ważnego interesu służby"?Ratio decidendi
Przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa, zwłaszcza takiego, które jest społecznie negatywnie odbierane i godzi w dobre imię służby, skutkuje utratą przez niego przymiotu "nieposzlakowanej opinii". Utrata ta, w świetle przepisów ustawy o Policji i orzecznictwa, uzasadnia zwolnienie funkcjonariusza ze służby z powodu naruszenia "ważnego interesu służby", nawet jeśli postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Interes społeczny w postaci utrzymania autorytetu i zaufania do Policji przeważa nad słusznym interesem strony.Stan faktyczny
Skarżący, policjant J.M., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu zarzutu popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Organ odwoławczy uchylił częściowo decyzję organu I instancji, ustalając datę zwolnienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, brak wykazania ważnego interesu służby oraz naruszenie zasady domniemania niewinności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawienie zarzutu przestępstwa uzasadnia zwolnienie ze służby z powodu naruszenia ważnego interesu służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę -
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.": (1) uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2017 r., (2) w pozostałej części utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny.
W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek personalny o wdrożenie procedury zmierzającej do zwolnienia ze służby w Policji [...] J. M. - dzielnicowego Ogniwa ds. Prewencji Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.).
W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2016 r. około godz. 9.20 w miejscowości [...] wymieniony funkcjonariusz brał udział w zdarzeniu drogowym, gdzie poruszając się samochodem marki [...] z nieustalonych dotąd przyczyn najprawdopodobniej stracił nad nim panowanie i wjechał do przydrożnego rowu, a następnie obracając się wokół własnej osi zatrzymał się na prawym boku upadając na jezdnię drogi krajowej [...]. W odległości około kilkunastu metrów od pojazdu częściowo na jezdni i częściowo na poboczu znaleziono leżącego [...] J. M. z widocznymi obrażeniami ciała. Przybyli na miejsce funkcjonariusze ustalili świadków, którzy pojawili się na miejscu po zaistniałym zdarzeniu, a którym to [...] J. M. miał przekazać, iż to nie on kierował pojazdem. W wyniku podjętych czynności nie stwierdzono jednak innych osób, które brałyby udział w tym zdarzeniu. Z opinii wykonanej przez Instytut Ekspertyz Sądowych w [...] wynika, iż w próbkach krwi zabezpieczonych u J. M. stwierdzono alkohol etylowy o stężeniu sięgającym kolejno 2,06 promila i 2,00 promila.
W dniu [...] marca 2017 r. Prokuratura Rejonowa w [...] poinformowała organ Policji o wydaniu postanowienia o przedstawieniu [...] J. M. zarzutu popełnienia przestępstwa w ten sposób, że w dniu [...] listopada 2016r. w [...], będąc w stanie nietrzeźwości (2,06 promila i 2,00 promila alkoholu etylowego we krwi) kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...], tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Komendant Powiatowy Policji w [...] w dalszej części wniosku wskazał, iż J. M. utracił przymiot nieposzlakowanej opinii wskutek zdarzenia z dnia [...] listopada 2016 r. Powyższe odbiera mu rękojmię niezbędną do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji, albowiem nie można przyjąć, że osoba podejrzana o kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości będzie skutecznie stać na straży przestrzegania przepisów prawa. Ponadto dodał, że do chwili sporządzenia wniosku policjant przebywa łącznie 158 dni na zwolnieniu lekarskim, co w istotny sposób dezorganizuje pracę Komisariatu Policji w [...].
Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia J. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji J. M. z uwagi na ważny interes służby. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Przewodniczący NSZZ Policjantów woj. [...] poinformował, że po zapoznaniu się z treścią przekazanych materiałów Zarząd postanowił nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia ze służby w Policji wymienionego policjanta.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] zwolnił [...] J. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem [...] czerwca 2017 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że okoliczności sprawy J. M. bezsprzecznie naruszają ważny interes służby i w sposób szczególny godzą w dobre imię Policji. Stanowi to przesłankę do zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji. W szeregach tej formacji powinni pozostawać funkcjonariusze obdarzeni szczególnym zaufaniem, tymczasem J. M., przeciwko któremu toczy się w Prokuraturze Rejonowej w [...] postępowanie przygotowawcze, całkowicie zaufanie to utracił. Organ podkreślił, że sprawa ta jest znana części środowiska policyjnego garnizonu [...]. Naganne zachowanie policjanta jest powszechnie znane w otoczeniu jego miejsca służby, przez co jest przedmiotem komentarzy i negatywnych opinii. Sprawa została również ujawniona opinii publicznej na stronach internetowych.
W dniu [...] czerwca 2017 r. do KWP w [...] wpłynęła informacja z Prokuratury Rejonowej w [...] o ogłoszeniu J. M. zarzutów i przesłuchaniu go w charakterze podejrzanego.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zarzucając naruszenie:
1) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie występuje ważny interes służby uzasadniający zwolnienie funkcjonariusza ze służby, pomimo niewskazania na czym interes służby miałby polegać oraz w jaki sposób zachowanie funkcjonariusza miałoby go naruszyć, podczas gdy wniosków takich nie można wywieść ze zgromadzonego materiału dowodowego, który w żadnym razie nie uzasadnia zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
2) art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie dyscyplinarne, w którym ma zostać przesądzona kwestia jego ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, a tryb administracyjny nie powinien znajdować w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż w istocie stanowi on obejście właściwej drogi proceduralnej do stwierdzenia ewentualnej odpowiedzialności za delikt funkcjonariusza Policji oraz gwarancji proceduralnych, w tym prawa do obrony oraz uprawnienia do korzystania z zasady domniemania niewinności, o której mowa w art. 135g ust. 2 ustawy o Policji;
3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i § 3 k.p.a. ze względu na oparcie zaskarżonej decyzji o niepełne i błędne ustalenia faktyczne poczynione na podstawie szczątkowego materiału dowodowego z pominięciem istotnych w sprawie dowodów;
4) art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne uniemożliwienie stronie przeglądania całości akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii, a także podanie jedynie kart, na których znajdują się wyłączone materiały bez wymieniania dokumentów, do których odmówiono stronie prawa wglądu;
5) art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i nieprzesłuchanie świadków;
6) art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji na okolicznościach, które zostały przez organ administracyjny uznane za udowodnione, pomimo, że nie wzięto pod uwagę całokształtu materiału dowodowego;
7) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo, iż nie przemawiają za tym przesłanki jakie muszą zostać obligatoryjnie spełnione, aby organ mógł skorzystać z instytucji uregulowanej w tym przepisie.
Ponadto skarżący zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń organu Policji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że w dniu [...] listopada 2016 r. w czasie zdarzenia w miejscowości [...] prowadził pojazd [...] w stanie nietrzeźwości.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: (1) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania KWP w [...], (2) wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, (3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków - policjantów z Komisariatu Policji w [...] na okoliczność ustalenia dotychczasowego przebiegu służby skarżącego, jego zachowania podczas wykonywania obowiązków służbowych, stosunku do kolegów i przełożonych oraz (4) dopuszczenie dowodu z zeznań Z. W. na okoliczność zdarzenia drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz czasu przed zdarzeniem.
Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołany na wstępie rozkaz personalny z dnia [...] września 2017 r. wskazał, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia J. M. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, nie ulega jednak wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Chodzi zatem o realnie istniejącą przyczynę lub szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji.
Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie.
Komendant Główny Policji odwołał się do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o Policji podkreślając, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Wynika to z charakteru tej formacji oraz z zadań jakie wykonują. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przeciwko J. M. w Prokuraturze Rejonowej w [...] prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi przedstawiono zarzut, że w dniu [...] listopada 2016 r. w [...], będąc w stanie nietrzeźwości (odpowiednio 2,06 promila i 2,00 promila alkoholu etylowego we krwi), kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...], tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Podejrzenie J. M. o wskazane przestępstwo nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jest to ponadto przestępstwo szczególnie negatywnie odbierane przez społeczeństwo. Tym samym uznać należy, że wymieniony nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie go w służbie.
W świetle powyższego, zdaniem Komendanta Głównego Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] prawidłowo uznał, że istnieją przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.
Organ odwoławczy stwierdził również, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i znajduje oparcie w okolicznościach wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Nie są zatem trafne zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i 3, art. 75 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie jest popełnienie przestępstwa przez ww. funkcjonariusza, ale przedstawienie mu przez prokuratora zarzutu popełnienia określonego przestępstwa. Stąd też nie jest celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na zbadanie przebiegu zdarzenia z dnia [...] listopada 2016 r. bądź dotychczasowego przebiegu służby strony.
W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Wcześniejsze prawidłowe wykonywanie czynności służbowych, również z narażeniem życia i zdrowia, co wynika z istoty zawodu policjanta, w żaden sposób nie równoważy ani nie znosi skutków pozostawania przez policjanta pod zarzutem naruszenia prawa, a także społecznego wydźwięku tego zdarzenia. Z tych względów wniosek pełnomocnika strony o przesłuchanie wymienionych świadków nie mógł zostać uwzględniony.
W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w niniejszej sprawie interes społeczny, rozumiany jako dobro służby, zdecydowanie przeważa nad słusznym interesem strony.
Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy główną przyczyną zwolnienia ze służby w Policji jest fakt przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia określonego przestępstwa i związane z tym skutki. Okoliczność ta jest znana skarżącemu, łącznie z treścią zarzutu. Ponadto, organ I instancji umożliwił pełnomocnikowi skarżącego wgląd do materiałów sprawy niezwiązanych bezpośrednio z prowadzonym postępowaniem karnym.
Brak jest również podstaw do uznania, w sprawie doszło do naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Zasadnie nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności organ I instancji miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych służby nie mogą pełnić.
Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny został podpisany przez osobę posiadającą do tego stosowne upoważnienie. W dacie wydania ww. rozkazu personalnego osobą pełniącą funkcję piastuna organu administracji publicznej - Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] był bowiem [...] R. S., który upoważnił, na podstawie art. 268a k.p.a., [...] P. D. do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych, a w szczególności decyzji administracyjnych (upoważnienie z dnia [...] czerwca 2017 r.).
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zaskarżony rozkaz personalny KWP w [...] został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu [...] lipca 2017 r. Stosownie zaś do art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. Rozstrzygnięciu KWP w [...] o zwolnieniu J. M. ze służby z dniem [...] czerwca 2017 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego należało na nowo określić datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji - na dzień [...] lipca 2017 r.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. zarzucając obrazę:
a) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie występuje ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby, pomimo nie wskazania na czym interes ten miałby polegać oraz w jaki sposób zachowanie skarżącego miałoby go naruszyć, podczas gdy wniosków takich nie można wywieźć ze zgromadzonego materiału dowodowego, który w żadnym razie nie uzasadnia zwolnienia skarżącego ze służby w Policji biorąc pod uwagę zasadę in dubio pro reo wyrażoną w art. 135 lit. g ust. 1 i 2 ustawy o Policji i art. 5 § 2 k.p.k.,
b) art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie dyscyplinarne, w którym miała zostać przesądzona kwestia jego ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, a tryb administracyjny nie powinien znajdować w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż w istocie stanowi on obejście właściwej drogi proceduralnej do stwierdzenia ewentualnej odpowiedzialności za delikt funkcjonariusza Policji oraz gwarancji proceduralnych, w tym prawa do obrony oraz uprawnienia do korzystania z zasady domniemania niewinności, o której mowa w art. 135 g ust. 2 ustawy o Policji,
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia, polegającą na oparciu decyzji o niepełne i błędne ustalenia faktyczne, poczynione na podstawie szczątkowego materiału dowodowego z pominięciem istotnych w sprawie dowodów i wbrew zasadzie prawdy obiektywnej oraz zaniechanie poczynienia prawidłowych i pełnych ustaleń stanu faktycznego poprzez m.in. nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów,
d) art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne uniemożliwienie stronie przeglądania całości akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii, a także podanie jedynie numerów kart, na których znajdują się wyłączone materiały bez wymienienia dokumentów do których odmówiono stronie prawa wglądu, w sytuacji gdy prawo strony wglądu w całość akt sprawy jest przejawem obowiązywania szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.),
e) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego i nieprzesłuchanie świadków: Z. W., J. S., J. G., J. M., T. L., T. P., M. D., S. S., M. W., K. K., E. K., A. W., P. G., D. S., M. J., J. J., M. B., K. K. oraz W. S. - wbrew zasadzie wyrażonej w ww. przepisie, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem,
f) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego: z dnia [...] maja 2017 r. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Z. W. oraz z dnia [...] maja 2017 r. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków J. S., J. G., T. O., T. L., T. P., M. D., S. S., M. W., K. K., E. K., A. W., P. G., D. S., M. J., J. J., M. B., K. K. oraz W. S. – pomimo tego, że przedmiotem dowodów były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności w zakresie dotychczasowej służby, sukcesów zawodowych, stosunku do pracy oraz współpracowników skarżącego,
g) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji w oparciu o okoliczności, które zostały przez organ uznane za udowodnione, pomimo, iż nie wzięto pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, a oparto się jedynie na jego części, w tym głównie na niepełnych, niesprawdzonych sugestiach i subiektywnych oraz stronniczych opiniach i wydrukach z portali internetowych, a w konsekwencji zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów - dowolnością,
h) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie i nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo, iż nie przemawiają za tym przesłanki, jakie muszą zostać obligatoryjnie spełnione, aby organ mógł skorzystać z instytucji regulowanej ww. przepisem.
Ponadto zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, iż to skarżący w stanie nietrzeźwości prowadził w czasie zdarzenia w dniu [...] listopada 2016 r. w miejscowości [...] pojazd [...], podczas gdy są to jedynie przypuszczenia organu wydającego zaskarżoną decyzję nieznajdujące podstaw w materiale dowodowym przedmiotowego postępowania.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu I instancji w całości i umorzenie postępowania,
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych,
3) na mocy art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji wydanej przez Komendanta Głównego Policji, ze względu na fakt, iż jest ona wadliwa, niezasadna i została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., a jej wykonanie pociągnie za sobą w stosunku do skarżącego ciężko odwracalne skutki oraz bardzo skomplikuje jego sytuację zawodową i życiową.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Jednocześnie organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w Policji nie narusza prawa.
Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w przedstawionych przez organ Policji okolicznościach faktycznych istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam natomiast wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji - wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. CBOSA).
"Ważny interes służby", o którym mowa w ww. przepisie jest pojęciem nieostrym, niedookreślonym, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Przy czym w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby.
Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 - 4 ww. ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych funkcji wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby nie tylko o wymaganych kwalifikacjach merytorycznych, ale również i etycznych, cieszące się nieposzlakowaną opinią, bezwzględnie przestrzegające obowiązującego prawa. Nierespektowanie porządku prawnego jest zachowaniem niegodnym każdego policjanta, ewidentnie sprzecznym z rotą złożonego ślubowania, a ponadto zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym, podważającym dobre imię i autorytet macierzystej formacji. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych, przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Dostrzega jednak również bezwzględną potrzebę ochrony interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1084/16; wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 111/15; publ. CBOSA).
W orzecznictwie prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii, a więc takie, którym nie można zarzucić, czy przypisać takiego zachowania, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99, publ. LEX nr 47389).
Sądy podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany", to ten, któremu nie można nic zarzucić czy przypisać. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07; publ. CBOSA).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Przy czym wskazane, negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta określane mianem "słusznego interesu strony".
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego – J. M. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została przez organy Policji wystarczająco wykazana.
W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że przeciwko J. M. w Prokuraturze Rejonowej w [...] prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi przedstawiono zarzut, że w dniu [...] listopada 2016 r. w [...], będąc w stanie nietrzeźwości (kolejno 2,06 promila i 2,00 promila alkoholu etylowego we krwi), kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...], tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Powyższa okoliczność skutkowała tym, że funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostania w służbie. To zaś sprawiło, iż organy Policji mogły uznać, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.
Zgodzić należy się bowiem ze stanowiskiem organu, że pozostawanie skarżącego pod zarzutem ww. przestępstwa jest zachowaniem nagannym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Podkreślenia przy tym wymaga, że sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Uzasadniony jest zatem pogląd, że nie do pogodzenia z "ważnym interesem służby" jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, co znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Policjant powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien też unikać wszelkich sytuacji zarówno w służbie jak i w życiu prywatnym, które godziłyby w dobre imię Policji. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich.
W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, bowiem organy w sposób adekwatny wykazały, że interes służby w niniejszej sprawie wymaga zwolnienia skarżącego ze służby. Prawidłowo uznały, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, iż sam fakt postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa przez prokuratora, stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu. Podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyroki NSA z dnia: 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111; 12 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 921/17, publ. CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że funkcjonariusze Policji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., który penalizuje zachowanie szczególnie napiętnowane społecznie, powoduje, że traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ zważył, stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sytuacji podejrzenia o popełnienie ww. przestępstwa, interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 1034/13; publ. CBOSA), dobro Policji i konieczność zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych jej zadań wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby wolne od podejrzeń popełnienia przestępstw, zwłaszcza związanych z pełnioną służbą. Z tego względu interes policjanta trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje Policja. Konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki Policji, jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), nie można postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej.
Zauważyć należy, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, o czym stanowi art. 43 ust. 3 ww. ustawy. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. Rozkaz personalny organu I instancji został poprzedzony wystąpieniem do właściwej organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, który po zapoznaniu się z materiałem dowodowym nie wniósł zastrzeżeń co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby.
W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut skargi, iż wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego uniemożliwiało wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Postępowanie dyscyplinarne i postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby to dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania. W postępowaniu zwolnieniowym na podstawie ww. przepisu organ nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił on przewinienie dyscyplinarne (polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej), lecz dokonuje oceny, czy z punktu widzenia przesłanek określonych w ww. przepisie, może on kontynuować służbę w Policji, czy też nie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zastosowany przez organ Policji tryb administracyjny "stanowi obejście właściwej drogi proceduralnej" do stwierdzenia odpowiedzialności policjanta. Inne są bowiem cele postępowania dyscyplinarnego, a inne postępowania administracyjnego, zarówno jednak w jednym jak i w drugim postępowaniu strona może korzystać z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ Policji reguł postępowania dowodowego wskazać należy, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Powyższe oznacza, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego sprowadza się do oczekiwania na dowody przedstawione przez stronę. Zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organy administracji także z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12, publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, organy nie były uprawnione ani zobowiązane do rozstrzygania o winie funkcjonariusza w rozumieniu przepisów prawa karnego, w tym także do oceny zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego. Z tego względu, zgodzić należy się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Policji, że dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu w postaci przesłuchania świadków na okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącego nie było zasadne.
Odnosząc się do argumentacji skargi, że organ oparł się na niepełnym materiale dowodowym, a zawinienie skarżącego nie zostało udowodnione w postępowaniu karnym, zaznaczyć należy, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. W tym względzie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07 (publ. CBOSA) stwierdzając, że: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13 (publ. j. w.) NSA stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych". Również w wyroku z dnia 17 grudnia 2003 r. (sygn. SK 15/02, OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 103) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że: "Bezpośrednie uregulowanie w przepisach konstytucyjnych zasady procesu karnego, jaką jest domniemanie niewinności, niewątpliwie świadczy o rozszerzeniu jej zastosowania. Nie oznacza jednak rozciągnięcia tej gwarancji konstytucyjnej na procedury ustawowe, których celem w ogóle nie jest ustalenie naganności zachowania ludzkiego i wymierzenie sankcji. (...) Konstytucyjna zasada domniemania niewinności (...) nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być "ważona" nie na płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności, wykluczającej zakres ingerencji w sferę praw i wolności". Nie jest zatem uprawnione powoływanie się na zasadę domniemania niewinności w odniesieniu do przesłanek i procedury zwalniania policjantów ze służby i zakończenia w ten sposób ich stosunku służbowego.
Podkreślić przy tym należy, że organ Policji nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z akt sprawy wynika, że materiały z postępowania karnego niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej (w tym postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o przedstawieniu J. M. zarzutów w sprawie o sygn. akt [...]) zostały dołączone do akt administracyjnych i poddane stosownej analizie. Organ orzekający nie mógł natomiast oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności.
Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organu, iż brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów z przesłuchań świadków - funkcjonariuszy Policji na okoliczność dotychczasowego przebiegu służby J. M., bowiem wszelkie informacje w danym zakresie pozostają w aktach osobowych policjanta, a te z kolei stanowią integralną częścią akt postępowania administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że fakt wieloletniej, nienagannej służby skarżącego, wobec utraty przymiotów niezbędnych do dalszego jej pełnienia, nie przemawia za pozostawieniem go w szeregach Policji. Stąd okoliczność, że policjant prawidłowo wywiązywał się ze swych obowiązków służbowych nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia zwłaszcza, że takie okoliczności powinny być standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów.
W świetle powyższego nie jest trafny zarzut, że rozstrzygnięcie podjęte w sprawie niniejszej nosi cechy dowolności, zaś organ oprał się jedynie na "niesprawdzonych sugestiach", czy "stronniczych opiniach i wydrukach z portali internetowych". Jakkolwiek bowiem poprzez ww. publikacje i wpisy internetowe, niezależnie od ich treści, skutek w postaci uszczerbku wizerunku Policji został wywołany, to jednak nie miał on przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak bowiem podkreślił Komendant Główny Policji, okolicznością, która legła u podstaw zwolnienia skarżącego ze służby jest przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Ta właśnie okoliczność sprawiła, iż skarżący utracił przymioty niezbędne do pozostania w szeregach formacji. Stanowisko organu znajduje uzasadnienie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, co wykazano powyżej.
Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 k.p.a. Pełnomocnik strony miał bowiem możliwość zapoznania się z aktami przedmiotowego postępowania administracyjnego, co potwierdza protokół z dnia [...] czerwca 2017 r. Natomiast niemożność udostępnienia stronie niektórych materiałów z postępowania przygotowawczego wynikała z braku udzielenia zgody przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], a także konieczności zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w [...]. Zasadne stanowisko w tym względzie wyrażone zostało w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., a następnie w postanowieniu Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Czyniąc to, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnie przy tym organ uznał, że w interesie społecznym leży natychmiastowe odsunięcie od pełnienia obowiązków funkcjonariusza, który nie daje rękojmi godnego reprezentowania formacji i prawidłowej realizacji zadań służbowych.
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło