IV SO/Gl 14/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.W. w przedmiocie wymierzenia Kanclerzowi Wyższej Szkoły [...] w S. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p o s t a n a w i a 1. wymierzyć grzywnę w wysokości 400 (czterysta) złotych. 2. zasądzić od organu na rzecz K.W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia 22 lutego 2018 r. K.W. wniosła w oparciu o art. 55 §*1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) o wymierzenie grzywny Kanclerzowi Wyższej Szkoły [...] w S. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazała, iż w dniu 15 stycznia 2018 r. wniosła za pośrednictwem Kanclerza Wyższej Szkoły [...] w S. skargę na bezczynność tego organu w zakresie rozpoznania skargi na działanie Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. Wnioskodawca podniosła, iż pomimo upływu 30 - dniowego terminu organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji wymierzenie organowi grzywny jest uzasadnione, bowiem przekazanie skargi jest obowiązkiem organu. W odpowiedzi na wniosek organ nie kwestionował faktu nie przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu. Podniósł, że skarga na działalność Rektora uczelni jest skargą powszechną w rozumieniu art. 227 K.p.a. Postępowanie skargowe kończy się czynnością materialno – techniczną w postaci zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje rozpatrywania skarg na taką czynność, a zatem także skarg na bezczynność w tym zakresie. Wobec tego niedopuszczalność drogi sądowej uniemożliwia stosowanie grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 156 § 4 P.p.s.a. Z akt niniejszej sprawy i sprawy IV SAB/Gl 79/18 wynika, że skarga na bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi na działanie Rektora została doręczona organowi w dniu 16 stycznia 2018 r. oraz została przekazana do Sądu w dniu 16 marca 2018 r. i wpłynęła w dniu 19 marca 2018 r. Jednakże organ nie przekazał akt administracyjnych i w sprawie IV SAB/Gl 79/18 zarządzeniem z dnia 27 marca 2018 r. został wezwany do ich nadesłania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przyjdzie następnie zauważyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Strona skarżąca pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Kanclerza Wyższej Szkoły [...] w S. skargę na bezczynność tego organu w sprawie rozpoznania skargi na działanie Rektora tej uczelni. Skarga została doręczona organowi w dniu 16 stycznia 2018r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ obowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 30 dni (który upływał w dniu 15 lutego 2018r.). Należy podkreślić, że skarga została przesłana przez organ w dniu 16 marca 2018 r. i wpłynęła do Sądu w dniu 19 marca 2018 r. wraz z odpowiedzią na skargę. Jednakże organ nie przekazał akt administracyjnych i w sprawie IV SAB/Gl 79/18 zarządzeniem z dnia 27 marca 2018 r. został wezwany do ich nadesłania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ wprawdzie przekazał Sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę dopiero po 2 miesiącach od jej wpływu do organu, jednakże do chwili obecnej nie przekazał akt administracyjnych. Należy podkreślić, że przepis ten ustanawia obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy przez każdy podmiot do którego ona wpłynęła, niezależenie od uznania czy skarga należy do kognicji sądu administracyjnego, ani stwierdzenia, że dany podmiot nie jest organem administracji publicznej. Jak podkreślono w orzecznictwie, jedynie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r. II OZ 799/11, z dnia 15 czerwca 2011 r. I OZ 410/11, z dnia 11 stycznia 2011 r. I OZ 996/10 i z dnia 30 czerwca 2010 r. I OZ 495/10 – wszystkie zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a.; ich niewypełnienie jest wyłączną przesłanką orzeczenia o jej wymierzeniu organowi (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, grzywna pełni także funkcję represyjną. Jest to uzasadnione potrzebą ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o czym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09). Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Co należy jednak podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do przedstawionych przez organ wyjaśnień o niedopuszczalności złożenia wniosku o wymierzenie grzywny należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w postaci niewymierzenia grzywny. Organ przesłał skargę do Sądu dopiero 2 miesiące po jej wpływie wraz z odpowiedzią na skargę, jednak nie nadesłał do chwili obecnej akt administracyjnych. Ponadto wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na wniosek nie znajdują umocowania w przepisach procedury sądowoadministracyjnej. Skarga jako pismo kwalifikowane w każdym przypadku winna zostać przesłana do sądu administracyjnego w terminie wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a. niezależnie od przekonania organu co do jej niedopuszczalności, bowiem o czym wyżej wspomniano, to Sąd decyduje o dopuszczalności skargi i merytorycznych podstawach do jej rozpoznania, a nie organ administracji. Tym samym skoro obowiązek z art. 54 § 2 P.p.s.a. nie został spełniony, to okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Poza tym wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II OZ 940/12, LEX nr 1270376). Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, stopień winy organu oraz fakt, iż skarga została przekazana do Sądu po upływie terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. (do chwili obecnej bez akt administracyjnych) oraz brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 400 zł wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do działania w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd o zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.