VII SA/Wa 362/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16, wydanym w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r., znak. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - kwotę 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16, w wyniku skargi Gminy G., uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższy wyrok Sądu jest prawomocny od dnia 9 grudnia 2017 r. Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 6 lutego 2018 r.), P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: "P. S.A."), reprezentowana przez r.pr. J. K. oraz r.pr. M. G., wniosła - na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm, dalej: "p.p.s.a.") - skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. Pełnomocnicy podnieśli, że pomimo, iż P. S.A. była adresatem decyzji wydanych przez organy obu instancji to nie została zawiadomiona skutecznie ani o wszczęciu ani o zakończeniu postępowania sądowego. Ustanowieni pełnomocnicy nie otrzymali odpisu skargi skierowanej do Sądu, zawiadomienia o rozprawie, ani o treści orzeczenia. Skarżąca P. S.A. podniosła, że dopiero w dniu 30 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej uzyskał e-maila informującego o treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem, uprzednio nie posiadając wiedzy o rozstrzygnięciu oraz podjętych czynnościach procesowych w postępowaniu. W dniu 6 lutego 2018 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna uczestnika postępowania P. S.A., reprezentowanego przez r.pr. J. K., na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. W skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, że uchybienie terminu było przez pełnomocnika niezawinione. Podniósł, że wszystkie pisma w sprawie były kierowane do uczestnika - P. S.A., zamiast do ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Podał, że pełnomocnik dowiedział się o treści wyroku z dnia 4 października 2017 r. dopiero od strony w dniu 30 stycznia 2018 r. W niniejszej sprawie ww. uczestnik, mimo że był adresatem decyzji wydanych przez organy administracji publicznej nie został zawiadomiony skutecznie o wszczęciu i zakończeniu postępowania sądowego. Ponadto, pełnomocnik podniósł, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo procesowe udzielone przez ww. uczestnika - r.pr. J. K. i r.pr. M. G., którzy niewątpliwie byli umocowani do reprezentowania uczestnika P. S.A. w postępowaniu sądowym. Zatem, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie dysponował dokumentem pełnomocnictwa a wobec tego pisma w sprawie powinien doręczać ww. pełnomocnikom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r., po rozpoznaniu wniosku P. S.A., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. II OZ 659/18, oddalił zażalenie P. S.A. na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w powołanej ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać - oprócz oznaczenia zaskarżonego orzeczenia - także podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w sprawie. Stosownie do art. 271 p.p.s.a można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Można również żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1), jak również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a). W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego, Sąd, zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Celem badania wstępnego jest ustalenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Na tym etapie bada się zatem dopuszczalność skargi. Wynikiem zaś tego badania jest odrzucenie skargi bądź wyznaczenie rozprawy (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, str. 900, 905-906; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, J. P. Tarno, Wyd. 4., Lexis Nexis, Warszawa 2010, str. 628). W myśl art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy W przedmiotowej sprawie skarżąca P. S.A. oparła swoją skargę na podstawie wznowienia wynikającej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jednocześnie twierdząc, że o treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem, pełnomocnik P. S.A. dowiedział się w dniu 30 stycznia 2018 r., z e-maila, nie posiadając uprzednio wiedzy ani podjętych czynnościach procesowych w postępowaniu, ani o treści rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2526/16 (karta 56 akt sądowych) odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony uczestnikowi postępowania P. SA. z siedzibą w W. w dniu 27 października 2017 r. Skuteczność doręczenia bezpośrednio uczestnikowi postępowania P. S.A. odpisu ww. wyroku wraz z uzasadnieniem w tej dacie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym postanowieniu z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 659/18. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Sąd administracyjny o ustanowieniu pełnomocnika powinien zostać poinformowany przez stronę, w tym przypadku przez uczestnika postępowania po otrzymaniu pierwszej korespondencji z sądu, w pierwszym piśmie procesowym przesyłanym do sądu albo podczas posiedzenia sądu (art. 37 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W aktualnym stanie prawnym utrwalone jest stanowisko judykatury, że przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016, sygn. akt II OSK 2587/14, Lex nr 2083553). Wobec powyższego należało przyjąć, że samo złożenie pełnomocnictwa do akt administracyjnych nie mogło oznaczać w niniejszej sprawie, że Spółka P., będąca uczestnikiem w postępowaniu sądowym, działała przez pełnomocnika. Obowiązek doręczania pism sądowych pełnomocnikowi powstaje dopiero wówczas, gdy strona (uczestnik) skutecznie ustanowi pełnomocnika do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tymczasem Spółka po doręczeniu jej korespondencji sądowej, w tym zawiadomienia o rozprawie nie poinformowała Sądu o tym, że ma ją reprezentować pełnomocnik. W takiej sytuacji skuteczne były doręczenia dokonane bezpośrednio uczestnikowi Spółce P. Niestaranność działania Spółki i brak właściwego współdziałania uczestnika z pełnomocnikiem ustanowionym w postępowaniu administracyjnym nie pozwalały na przyjęcie, że spóźnione złożenie skargi kasacyjnej było przez nią niezawinione". Stosownie do przywołanego art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, a w przypadku ich spełnienia - wyznaczy rozprawę. Jak wyżej podniesiono, z akt sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2526/16 wynika, że wyrok z dnia 4 października 2017 r. został doręczony uczestnikowi postępowania P. S.A. z siedzibą w W. w dniu 27 października 2017 r. i - wobec orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2018 r. - doręczenie to było skuteczne. Zatem, twierdzenie pełnomocników Spółki P. S.A., że dopiero w dniu 30 stycznia 2018 r. uzyskano wiedzę o treści wyroku z dnia 4 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie - jest nieusprawiedliwiony. W konsekwencji, termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego upłynął w dniu 27 stycznia 2018 r. Skarga o wznowienie postępowania sądowego została natomiast wniesiona w dniu 6 lutego 2018 r., a zatem po upływie trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy, że P. S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi, jako spóźnionej. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie terminu do jej wniesienia jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1814/11; z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2141/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 277 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.