II FSK 788/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędziowie NSA Bogusław Dauter, WSA (del.) Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 486/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 486/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z siedzibą w W. (dalej jako "Spółdzielnia") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako "SKO") z dnia 30 stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia wysokości należnej opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi. W skardze kasacyjnej Spółdzielnia, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.), poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji SKO we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2016 r. pomimo tego, że powyższa decyzja jest ostateczna, wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a podstawą stwierdzenia nieważności jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16, stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 5 lipca 2012 r. nr XXIX/657/12 w przedmiocie upoważnienia Zarządu E. sp. z o.o. do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku oraz organ pierwszej instancji (E.) i SKO nie byli legitymowani do wydania decyzji; 2) art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez jedynie powołanie się i nieudowodnienie zastosowania w niniejszej sprawie zasady praworządności, poczucie pewności prawa, rodzaj i skala naruszeń prawa oraz zasadę trwałości decyzji ostatecznych w kontekście ochrony praw nabytych i ograniczeń w zakresie dopuszczalności ich eliminowania z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych, a natomiast stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP i nie zachodzą okoliczności, na które wskazuje SKO; 3) błędne przyjęcie, w toku postępowania o stwierdzenie nieważności, iż organ nadzoru bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny już ukształtowany, obowiązujący w dacie wydania decyzji, ponieważ w istocie stanowisko to pozbawia możliwości stwierdzenia nieważności każdej decyzji i pomija wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r. jako podstawę stwierdzenia nieważności; 4) wadliwe przyjęcie, że wydanie decyzji na podstawie unieważnionej przez sąd uchwały rady gminy wydanej w trybie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, z późn. zm.), nie jest przyczyną o której mowa w art. 147 § 2 P.p.s.a; 5) art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 147 § 2 P.p.s.a., poprzez błędne nadanie słowu "wzruszenie" znaczenia uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji; 6) art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie w niniejszej sprawie rozstrzygnięć SKO zapadłych w podobnych sprawach, gdzie SKO stwierdziło nieważność decyzji w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r.; 7) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji; 8) art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz wcześniejszych decyzji merytorycznych; 9) art. 141 § 4, art. 147 § 2, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz wcześniejszych decyzji merytorycznych, pomimo wpływu stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej Wrocławia na powyższe decyzje. Na tej podstawie Spółdzielnia wniosła o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, lub - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji SKO z dnia 30 stycznia 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2017 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji SKO we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2016 r., odmawiającej uchylającej w części i orzekającej w tej części co do istoty sprawy oraz utrzymującej w mocy w pozostałym zakresie decyzję Zarządu E. sp. z o.o. z dnia 29 kwietnia 2015 r., określającej wysokość należnej od Spółdzielni miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do [...] wielolokalowych nieruchomości, lub - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji SKO we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2016 r., odmawiającej uchylającej w części i orzekającej w tej części co do istoty sprawy oraz utrzymującej w mocy w pozostałym zakresie decyzję Zarządu E. sp. z o.o. z dnia 29 kwietnia 2015 r., określającej wysokość należnej od Spółdzielni miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do [...] wielolokalowych nieruchomości, lub - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto Spółdzielnia oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczy odmowy stwierdzenia przez SKO we Wrocławiu nieważności decyzji określającej Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wydanej na podstawie uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 5 lipca 2012 r., której nieważność stwierdził następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności aktu prawa miejscowego, nie stwarza podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów takiego aktu. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1598/08, z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 613/11, z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2868/12, z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II OSK 163/15, z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt 1490/15, z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 1850/16, z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2085/16). Pogląd, że sankcja wzruszalności nie obejmuje swoim zakresem trybu stwierdzenia nieważności decyzji, wyrażany był także w literaturze przedmiotu odnośnie do art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 4, poz. 8, z późn. zm.), który miał identyczne brzmienie, jak obecnie obowiązujący art. 147 § 2 P.p.s.a. (Barbara Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 2002/09 str. 15-24). W związku z powyższym niezasadne są te wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą naruszenia art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 147 § 2 P.p.s.a. i oparte są na twierdzeniu przeciwnym. Bezzasadne jest także domaganie się uchylenia zaskarżonego wyroku na tej podstawie, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. oraz art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej nie uwzględnił orzeczeń SKO w innych sprawach, których skądinąd autor skargi kasacyjnej nie wskazał, stwierdzających nieważność decyzji w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16. Sąd administracyjny nie jest bowiem związany orzeczeniami SKO wydawanymi w innych sprawach, a ponadto treść wymienionych jako naruszone przepisów nie koresponduje ze wskazanym w zarzucie ich dotyczącym sposobem ich naruszenia. Zarzuty dotyczące uzasadnienia zarówno decyzji - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, jak i wyroku Sądu - art. 141 § 4 P.p.s.a., są gołosłowne, gdyż nie zostały uzasadnione i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Z kolei zarzut dotyczący naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności oraz wcześniejszych decyzji merytorycznych, w takim ujęciu ma wtórny jedynie charakter, gdyż postulowane w nim rozstrzygnięcie musiałoby się wiązać z innymi naruszeniami prawa, których jednakże nie stwierdzono. Podnoszonym w końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej zastrzeżeniom, że sprawę rozpoznał wydział II, a nie wydział I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie towarzyszy sformułowanie adekwatnego do tych zastrzeżeń zarzutu naruszenia konkretnego przepisu. Nie czyni temu bowiem zadość stwierdzenie "(...) co narusza przepisy o kompetencjach wojewódzkich sądów administracyjnych". Natomiast jedyny wymieniony w tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej przepis, tj. art. 39 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), dotyczy Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaś wydziałów wojewódzkich sądów administracyjnych. W związku z powyższym uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie art. 184 P.p.s.a., skargę tę oddalił.