II SA/Wr 128/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-05-10

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej, jeśli nie można ustalić legalności wykonanych robót budowlanych z powodu braku dokumentacji technicznej, a roboty te zostały wykonane kilkadziesiąt lat temu i zgłoszone do użytkowania?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył postępowanie administracyjne, gdy zgromadzony materiał dowodowy, pomimo braku pełnej dokumentacji technicznej z okresu realizacji robót budowlanych (adaptacji strychu na lokal mieszkalny kilkadziesiąt lat temu), nie pozwolił na stwierdzenie, że inwestycja została zrealizowana niezgodnie z prawem. Brak możliwości odnalezienia projektu budowlanego nie jest wystarczający do uznania samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy istnieją inne dowody wskazujące na legalność wykonania robót i zgłoszenie ich do użytkowania, a przez długi okres nie odnotowano żadnych negatywnych zdarzeń związanych z funkcjonowaniem lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na adaptacji strychu na lokal mieszkalny. Skarżący domagał się likwidacji stanu zagrożenia pożarowego, wskazując na niezgodność wykonanej zabudowy z przepisami. Organy ustaliły, że roboty wykonano w latach 80-tych XX wieku na podstawie posiadanych wówczas zgód i pozwoleń, a lokal został zgłoszony do użytkowania. Pomimo braku pełnej dokumentacji technicznej, organy uznały, że nie można przypisać inwestorom samowoli budowlanej i umorzyły postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 11 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych obejmujących adaptację części strychu na lokal mieszkalny oddala skargę w całości. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako organ odwoławczy, organ II instancji lub w skrócie DWINB) decyzją z dnia 11 grudnia 2015r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. R. (dalej jako odwołujący lub skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej jako organ I instancji lub w skrócie PINB) nr [...] z dnia 30 lipca 2015 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych obejmujących adaptację części strychu na lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. M. [...] we W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie adaptacji opisanego wyżej strychu zostało zainicjowane przez odwołującego, który zwrócił się z pismem z dnia 20 września 2011 r. do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z informacją o zagrożeniach związanych ze sposobem adaptacji strychu na lokal mieszkalny. Po przekazaniu podania zgodnie z właściwością rzeczową do organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego - we wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym – przeprowadzono w dniu 23 marca 2012 r. oględziny w trakcie których ustalono, że w obrębie strychu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. M. [...] wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie (adaptacji) części strychu na lokal mieszkalny nr [...]. Ustalono, że powstały w ten sposób lokal składa się z dwóch poziomów. Na pierwszym poziomie po prawej stronie od wejścia do lokalu znajduje się pomieszczenie garderoby, łazienka oraz kuchnia. Po lewej stronie przy drzwiach wejściowych istnieją 2 pokoje, do których prowadzi korytarz. W dalszej części korytarza znajduje się pokój dzienny doświetlony dwoma oknami. Z tego pokoju na drugi poziom lokalu prowadzą schody. Na drugim poziomie istnieją dwa pomieszczenia mieszkalne usytuowane bezpośrednio pod dachem stromym dwuspadowym. Pomieszczenie po prawej stronie doświetlone jest dwoma oknami połaciowymi (w połaci dachowej). Z kolei pomieszczenie znajdujące się po lewej stronie doświetlone jest oknem znajdującym się w ścianie szczytowej (w pomieszczeniu nie wykonano okien połaciowych przewidzianych w projekcie). W toku oględzin, uczestniczący w nich najemca lokalu – A. K., będący zarazem inwestorem robót okazał decyzję z dnia 27 marca 1984 r. o pozwoleniu na wykonanie adaptacji strychu na lokal mieszkalny w budynku przy ul. M. [...] oraz posiadany projekt adaptacji strychu na lokal mieszkalny. Ustalono w toku oględzin, że układ pomieszczeń oraz otworów okiennych jest zgodny z okazanym projektem, z wyjątkiem braku dwóch okien połaciowych w pomieszczeniu na 2 poziomie oraz zmieniony układem schodów prowadzących na 2 poziom mieszkania (schody zabiegowe). W obrębie części wspólnej strychu widoczne są belki drewniane, na których opiera się strop drugiego poziomu lokalu. W tej części strychu widoczne są wyłazy dachowe, umożliwiające wyjście na dach oraz dwa okienka w ścianie zewnętrznej. Ściany wydzielające lokal (adaptację) od części wspólnej strychu posiadają wymiary (2,60 m x 5,20m). Ściana o wym. 2,60 m znajduje się przy drzwiach wejściowych na strych. Sporządzono dokumentację fotograficzną. A. K. oświadczył również, że po odbiorze adaptacji w 1987 r. nie wykonywał żadnych robót. Niezależenie od oględzin PINB zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. o przekazanie całości posiadanej dokumentacji archiwalnej dotyczącej adaptacji strychu na cele mieszkalne. W otrzymanej odpowiedzi - przy piśmie z dnia 1 lutego 2012 r. - przekazano 2 teczki archiwalne o nr [...] (tom I i II), zawierające akta spraw związanych z nieruchomością położoną przy ul. M. [...]. Do akt prowadzonego postępowania włączono także kserokopie sporządzone z dostarczonej przez J. K. dokumentacji dotyczącej adaptacji, tj. kserokopię z kopii decyzji z dnia 27 marca 1984 r. wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku przy ul. M. [...], kserokopię z kopii decyzji z dnia 12 października 1987 r. o przydziale lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. M. oraz kopie z dwóch pierwszych stron projektu, rzut mieszkania oraz rzut antresoli (posiadanego przez inwestorów). Następnie w związku z zarzutami podniesionymi przez odwołującego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2012 r., które dotyczyły przeprowadzenia oględzin bez udziału skarżącego, pomimo stawiennictwa w wyznaczonym terminie oraz związanym z tym żądaniem powtórzenia dowodu z oględzin, PINB uwzględniając złożony wniosek, przeprowadził w dniu 6 listopada 2012 r. ponowne oględziny. W ich toku dokonano tożsamych ustaleń jak podczas pierwszych oględzin. Przeprowadzono również oględziny z zewnątrz budynku, a w szczególności ściany szczytowej od strony bramy przy ul. M. [...] i stwierdzono, że przedmiotowa ściana, w obrębie której znajdują się 2 otwory okienne lokalu mieszkalnego nr [...], zakończona jest dachem stromym dwuspadowym (nie posiada skosów). Identycznie wygląda ściana szczytowa po przeciwległej stronie budynku. Od strony zaplecza nieruchomości widoczna jest elewacja z 4 otworami okiennymi, zadaszona dachem z lekkim spadem w kierunku zaplecza nieruchomości. W takcie czynności dowodowych w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] stwierdzono, że roboty budowlane związane z adaptacją części strychu na lokal mieszkalny zostały wykonane poprawnie technicznie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z zasadami wiedzy technicznej. Nie stwierdzono spękań, ubytków, odkształceń jak również widocznych w ocenie wizualnej wad. Następnie PINB, postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r., wezwał Gminę W. (właściciela lokalu powstałego w wyniku adaptacji strychu) do przedłożenia: decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na adaptację części strychu na lokal mieszkalny nr [...] wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, protokołu odbioru wykonanych robót, decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia 26 listopada 2012 r. PINB wezwał do przedłożenia stosownych dokumentów także inwestorów robót: Jolantę i A.K.. W odpowiedzi A. Sp. z o.o. (działając w imieniu Gminy W.) w załączeniu pisma z dnia 8 grudnia 2012 r. przekazały do PINB uwierzytelnione kopie: decyzji z dnia 19 stycznia 1983 r. (znak: [...]) zezwalającej na wykonanie na koszt własny adaptacji części strychu; decyzji z dnia 27 marca 1984r. (znak [...]) wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku przy ul. M. [...], tj. na jego adaptację na lokal mieszkalny; protokołu odbioru robót adaptacji części strychu na cele mieszkalne z dnia 20 sierpnia 1987 r.; decyzji nr [...] z dnia 12 października 1987 r. o przydziale lokalu mieszkalnego J. i A. K.; umowy najmu lokalu z dnia 1 maja 1995 r. W następstwie wezwania organu w załączeniu pisma z dnia 11 lipca 2013 r. przedłożono oryginały tych dokumentów. Wyjaśniono jednocześnie, że w dokumentacji będącej w dyspozycji Gminy W. brak jest zatwierdzonego projektu budowlanego. Z kolei J. i A. K. wyjaśnili, że wszystkie dokumenty, które posiadali udostępnili już na pierwszych oględzinach w dniu 23 marca 2012 r. Wskazując w dalszej części pisma, że sporne roboty zrealizowali na podstawie decyzji z dnia 27 marca 1984 r. (znak ), wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku przy ul. M. [...], tj. na jego adaptację na lokal mieszkalny zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym. Roboty budowlane zakończono we wrześniu 1987 r. Następnie Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego W. stwierdził zaświadczeniem nr [...] z dnia 15 września 1987 r., że J. i . A. K. zgłosili do użytkowania nowopowstały lokal mieszkalny w budynku przy ul. M. [...] we W. i przedłożyli wymagane dokumenty, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. PINB, po analizie całości akt sprawy, decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2015 r. umorzył postępowanie administracyjne. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji DWINB zgodził się z organem I instancji w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który wskazuje, że nie można uczynić J. i . A. K. - inwestorom robót adaptacyjnych zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej. Bezspornie ustalono, że inwestorzy działali zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, nabywając stosowne uprawnienie i realizując roboty w oparciu o pozwolenie na budowę. Następnie po zakończeniu robót zgłosili do użytkowania nowopowstały lokal mieszkalny (co potwierdzono zaświadczeniem nr [...] z dnia 15 września 1987 r. o zgłoszeniu do użytkowania lokalu mieszkalnego), przystępując do jego użytkowania blisko 30 lat temu. Tak więc inwestorzy dopełnili wszelkich formalności, a właściwy organ nie kwestionował przedmiotowej adaptacji (nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń). Za słuszne potraktował również DWINB stanowisko organu I instancji, że okoliczność, iż inwestorzy nie są w posiadaniu zatwierdzonego projektu nie może dowodzić naruszenia prawa. Inwestorzy nie mogą również ponosić negatywnych konsekwencji, czy też odpowiadać za brak projektu adaptacji w archiwach właściwych organów. DWINB wskazał, że dopiero ustawa Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r. - w art. 63 wprowadziła obowiązek przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego wszelkiej dokumentacji związanej z wykonywanymi w obiekcie robotami budowlanymi. W tak kształtującym się stanie sprawy DWINB stwierdził brak podstaw do zarzucenia inwestorom robót naruszenia prawa, przyjmując, że sam brak zatwierdzonego projektu, w sytuacji innych dowodów bezspornie świadczących o legalności wykonanych robót i oddaniu przedmiotowej adaptacji do użytkowania, nie może być podstawą do wyprowadzenia powyższego zarzutu. Dlatego też nie może to prowadzić, na co wskazuje skarżący w odwołaniu, do automatycznego wydania nakazu rozbiórki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że PINB w sposób prawidłowy odniósł się do wszystkich wnoszonych przez stronę wniosków dowodowych. DWINB zgadzając się z argumentacją organu I instancji, zawartą w postanowieniu nr [...] uznał, że nie widzi uzasadnienia dla ponownego wyjaśniania podstaw uznania za bezzasadne powielanych przez odwołującego się wniosków dowodowych. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa w zakresie czynności kontrolnych wobec postępowania PINB, które przejawia się ignorowaniem wielowątkowego przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podkreślił, że przystępując do oględzin w dniu 6 listopada 2012 r. organ I instancji zignorował zlecenie [...] z dnia 30 września 2011 r. wydane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W., dotyczące zbadania zgodności wykonanej zabudowy strychu z warunkami technicznymi, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Wskazał również, że podczas tych oględzin, inwestorzy A. i J. K. nie okazali kompletu dokumentacji dotyczącej adaptacji, w tym pozwolenia na budowę oraz dokumentacji instalacji elektrycznej. W związku z tym niemożliwe było ustalenie czy dokumentacja taka w ogóle istnieje. W przekonaniu skarżącego PINB nie podjął czynności aby wyjaśnić tę kwestię i tym samym uznał ją za nieistotną. Nie ujawniono również obliczeń wytrzymałościowych stropu ani ich autora pomimo, że zabudowano większą część strychu niż przewidywał pierwotnie projekt. Nad adaptacją zbudowano facjatę, a całość odgrodzono ścianą aż po więźbę dachową, co nie było przewidziane w projekcie. Kumuluje się tam gorące powietrze co może doprowadzić, według skarżącego, do samozapłonu ze względu na brak przewietrzania. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem PINB, że taka zabudowa jest zgodna z projektem, skoro nie okazano takiego projektu. Ponadto inwestor nie okazał dziennika budowy twierdząc, że kierownik budowy go nie oddał. PINB tego nie wyjaśnił i zrezygnował z takiego dowodu. Dalej autor skargi zauważył, że w protokole z oględzin zapisane są niedopuszczalne zmiany w konstrukcji dachu, które czynią go niesymetrycznym, czego również nie przewidywał projekt. PINB nie odniósł się do tych ustaleń. Podobnie skarżący ocenił fakt likwidacji wyjścia na dach. Według skarżącego sporną adaptację wybudowano wbrew zasadzie, że takie przeróbki można było dokonywać tylko w budynkach z dachami szczytowymi. Tymczasem budynek przy ul M. nr [...] posiadał skośne zakończenia, dachu i dla celów adaptacyjnych, dach sztukowano. Skarżący wskazał również, że podczas oględzin PINB nie odsłaniał dostępu do dachu od wewnątrz adaptacji, pomimo że nad adaptacją nie ma dostępu do dachu z powodu zamurowania całej przestrzeni nad adaptacją od połowy strychu. Skarżący raz jeszcze powtórzył przekonanie o tym, że za rozbiórką adaptacji przemawia brak pozwolenia na budowę. W jego przekonaniu na podstawie art. 36 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane, która obowiązywała do 1994 r., w przypadku braku pozwolenia na budowę, wybudowany obiekt należy rozebrać. Odnosząc się do argumentu o braku przepisu o przechowywaniu dokumentacji budowlanej przez cały czas istnienia obiektu, skarżący wskazał, że art. 63 nowego Prawa Budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. nakazuje aby dla obiektów istniejących odtworzyć dokumentację w przypadku, jej braku bez względu na czas powstania obiektu. Tego w sprawie nie uczyniono. Ponadto PINB zataił znajdujące się w aktach dowody w postaci protokołu pomiaru powierzchni w mieszkaniu nr [...]. Zgodnie z protokołem z dnia 20 sierpnia 1987 r. według pomiaru powierzchnia lokalu nr [...] wynosi 72,52 m², tj. kilka metrów ponad normę projektową, która wynosiła 65,2 m². Według skarżącego organ I instancji nie zrealizował również jego wniosku dowodowego z dnia 27 czerwca 2013 r. w przedmiocie wystąpienia do Miejskiego Konserwatora Zabytków o wyjaśnienie czy wyraził zgodę na zmianę wystroju budynku, likwidując szczytowe skosy dachu, na skutek wyciągnięcia ściany szczytowej (osiedle wpisane jest do rejestru zabytków). Nie dołączono również do akt postępowania rysunku budynku nr [...]6 w widoku ogólny, znajdującego się w archiwum. Na koniec skargi jej autor wskazał, że inwestorzy zamiast pozwolenia na budowę podstawili podróbkę rysunku, która nie została ostemplowaną. Nie ustalono również rzeczywistego autora projektu. Ponadto pominięto wniosek dowodowy z dnia 27 września 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a). Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja DWINB z dnia 11 grudnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 30 lipca 2015 r., umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych obejmujących adaptację części strychu na lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. M. [...] we W. W ten sposób zakończone postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez skarżącego, który pierwotnie domagał się od Komendanta Miejskiego Państwowej Straż Pożarnej sprawdzenia zgodności z przepisami przeciwpożarowymi adaptacji strychu na cele mieszkalne. Skarżący domagał się likwidacji stanu zagrożenia pożarowego, który powstał w wyniku tego, że część adoptowaną oddzielono szczelnie od reszty strychu ścianą sięgającą od stropu po więźbę dachową, uniemożliwiając penetrację odciętej przestrzeni. W ocenie skarżącego uniemożliwia to cyrkulację powietrza w zabudowanej części strychu, co zwiększa zagrożenie pożarowe. Uznając, że sprawa dotyczy zgodności wykonanej zabudowy z warunkami technicznymi, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej, postanowieniem z dnia 30 września 2011 r., przekazał podanie PINB. Wbrew zatem zarzutom skargi, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej nie wydał jakichkolwiek zaleceń, ale jedynie stosownie do przepisów o właściwości rzeczowej (art. 19 k.p.a. i art. 12 ust. 5 pkt 10 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), uznając brak własnej właściwości oraz nie wypowiadając się w kwestii zagrożenia pożarowego, przekazał podanie do organu właściwego do jego rozpoznania, tj. organowi nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Rozpoznając przekazaną w ten sposób sprawę, PINB nie był więc związany jakimikolwiek zaleceniami. Stąd też wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych obejmujących adaptację strychu na lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. M. we W. W ten sposób zakreślonym przedmiocie postępowania, w ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy ustalenia organów, że brak jest podstaw do prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania we wskazanym zakresie. Organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że przedmiotowa inwestycja budowlana została zrealizowana w sposób niezgodny z warunkami i ustaleniami decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Pomimo poszukiwań organowi nie udało się zebrać pełnej dokumentacji związanej z udzieleniem pozwolenia na budowę; nie odnaleziono jej ani w odpowiednich organach ani dokumentacji takiej nie przedłożył inwestor. Organ ustalił, że sporna adaptacja stychu na lokal mieszkalny powstała w latach 80-tych XX wieku. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego dotarł do decyzji z dnia 19 stycznia 1983 r. (znak: [...]), którą udzielono zezwolenia na wykonanie przez J. i A. K. adaptacji pralni, suszarni, części strychu w budynku przy ul. M. [...] na cele mieszkaniowe; decyzji z dnia 27 marca 1984 r. (znak [...]) wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku przy ul. M. [...], tj. na jego adaptację na lokal mieszkalny zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym; protokołu odbioru robót adaptacji części strychu na cele mieszkalne z dnia 20 sierpnia 1987 r. (z którego wynika, że w trakcie odbioru nie stwierdzono usterek); decyzji nr [...] z dnia 12 października 1987 r. o przydziale lokalu mieszkalnego J. i . A. K.; umowy najmu lokalu z dnia 1 maja 1995 r. Ustalono jednocześnie, że w dokumentacji będącej w dyspozycji Gminy W. brak jest zatwierdzonego projektu budowlanego (projektu technicznego). Ze zgromadzonej dokumentacji wynika zatem w sposób bezsporny, że inwestorzy J. i . A. K. zrealizowali roboty budowlane polegające na adaptacji części stychu na lokal mieszkalny na podstawie wymaganych zgód i pozwoleń. Protokół odbioru robót adaptacyjnych świadczy również o tym, że roboty wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym. Z powyższym koresponduje powoływane przez inwestorów zaświadczenie z dnia 15 września 1987r., nr [...] wydane przez Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego W. i poświadczające, że J. i . A. K. zgłosili do użytkowania nowopowstały lokal mieszkalny w budynku przy ul. M. [...] we W. i przedłożyli wymagane dokumenty, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. Ponadto okazali oni kopię fragmentu planu realizacyjnego budynku stanowiącego załącznik do decyzji zezwalającej na budowę. W ocenie Sądu, organ w oparciu o zgromadzone dokumenty, dokonaną analizą fragmentu projektu realizacyjnego skonfrontowaną z ustaleniami dwóch oględzin, doszedł do prawidłowego wniosku o legalności spornej adaptacji. Przyjdzie przy tym zauważyć, że skarżący poddając w wątpliwość twierdzenia inwestora o zgodności wykonanych robót z projektem realizacyjnym i sugerując wręcz samowolę budowlaną, nie wskazał żadnego dowodu, który mógłby zaprzeczać oświadczeniu inwestora i zgromadzonym w sprawie dowodom. Rzeczywiście, obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi i naniesionymi zmianami został nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego § 34 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48). Przepis ten jednakże został uchylony z dniem 1 stycznia 1995 r. (patrz art. 107 ust. 2 tej ustawy). W orzecznictwie wskazuje się, że z samego faktu, iż właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany wybudowany kilkadziesiąt lat wcześniej nie jest w stanie okazać pozwolenia na budowę (projektu budowlanego) nie można wysuwać twierdzenia, że powstał on jako samowola budowlana. Samowoli budowlanej nie można bowiem domniemywać (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 109/14, z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 675/15, wyrok WSA w Białymstoku z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt IISA/Bk 739/07, Wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 812/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 242/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2015r., sygn. akt II SA/Gl 1045/14, WSA we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 822/14 – dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www. nsa.gov.pl.). Jednocześnie należy zgodzić się ze stanowiskiem PINB wyrażonym w postanowieniu z dnia 28 lipca 2015r., nr 2004/2015, że organ administracji nie był obowiązany do prowadzenia śledztwa ani dochodzenia w sprawie zaginięcia dokumentacji technicznej. Celem prowadzenia niniejszego postępowania nie było ustalenie okoliczności zaginięcia dokumentacji. Skoro zatem niemożność odnalezienia projektu budowlanego inwestycji zrealizowanej w tak odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że adaptacja strychu na lokal mieszkalny powstała bez stosownego pozwolenia, to tym bardziej nie można uznać, że w sytuacji braku pełnej dokumentacji projektowej, inwestor dopuścił się odstępstw, a powstały lokal powstał niezgodnie z wydanym pozwoleniem i zatwierdzonym nim projektem. W ocenie Sądu, organ prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego, wyczerpał możliwe środki dowodowe. Pomimo podejmowanych czynności nie odnalazł pełnej dokumentacji dotyczącej spornego lokalu mieszkalnego z daty jego realizacji. Niemniej jednak, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w sytuacji braku dostarczenia przez skarżącego dowodów przeciwnych, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że postępowanie w sprawie lokalu mieszkalnego opisanego na wstępie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie ustalono również, aby lokal mieszkalny powstał w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a to oznacza, że brak było podstaw do podejmowania czynności legalizacyjnych czy naprawczych w sprawie. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że sporny lokal powstał ponad trzydzieści lat temu i przez ten okres nie odnotowano żadnych zdarzeń związanych z jego funkcjonowaniem, w tym w zakresie zagrożenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego budynku, nieprawidłowości związanych z instalacjami elektrycznymi, czy też nadmiernym obciążeniem stropu. Brak jest również podstaw - po tak długim okresie czasu od oddania adaptacji do użytkowania – aby zasięgać opinii konserwatora zabytków. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 731/07, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga o istocie sprawy, wywiera natomiast skutek procesowy (kończy sprawę w danej instancji), dzięki czemu zapewnia stronie gwarancje procesowe określone w kodeksie. Istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się podstaw aby stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2), a także aby zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający na dokonanie ustaleń w sprawie. Podkreślić ponownie należy, że skarżący kwestionując ustalony stan faktyczny nie wskazał żadnych dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Uzasadnienie organu II instancji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja DWINB oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło