I SA/Sz 1046/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-07
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, a podatnik nie przedkłada wymaganej dokumentacji lub przedkłada ją w sposób niepełny?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma ustawowe uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu, co uzasadnia przedłużenie terminu do czasu zakończenia weryfikacji. Podatnikowi przysługują odsetki od przedłużonego terminu zwrotu.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za październik 2016 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Organ podatkowy I instancji wszczął kontrolę podatkową i postanowieniem przedłużył termin zwrotu, powołując się na nieuzyskanie informacji od kontrahentów oraz wątpliwości co do zasadności transakcji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na ostanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [....] z dnia [....] r. nr [....] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2016 r. oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
[...] r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego
w S. z dnia [...] r., nr [...], przedłużające termin zwrotu [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w S. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2016 r. w kwocie [...]zł do dnia [...] r.
Na podstawie akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia ustalono następujący stan faktyczny sprawy.
W złożonej [...] r. do organu podatkowego deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług [...] za październik 2016 r., Spółka zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł, z tego do zwrotu
na rachunek bankowy kwotę [...]zł, w terminie 60 dni, tj. do dnia [...] r.
Mając na uwadze wysokość zadeklarowanych przez Spółkę nabyć towarów
i usług, a w konsekwencji wykazaną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym
do zwrotu na rachunek bankowy podatnika, wynikającą z wyżej wymienionej deklaracji podatkowej, organ podatkowy I instancji uznał za niezbędne sprawdzenie jej zasadności i wszczął w dniu [...] r. wobec Spółki kontrolę podatkową
w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2016 r., przed dokonaniem tego zwrotu.
W toku prowadzonej kontroli podatkowej organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. przedłużył Spółce termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT – 7 za październik 2016 r. do dnia [...] r., zaś na podstawie postanowienia z dnia [...] r. do dnia [...] r.
Następnie, ww. postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji ponownie przedłużył Spółce termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2016 r. w kwocie [...]zł (zadeklarowanej) do dnia
[...] r.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że nie uzyskano jeszcze informacji o transakcjach od wszystkich podmiotów, do których wystąpił
na podstawie art. 82 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) – dalej: "o.p.". Ponadto, w ocenie organu z analizy materiału dowodowego wynika, że nie wszystkie faktury rozliczone w rejestrze zakupów i deklaracji [...] za październik 2016 r. dotyczyły faktycznie dokonanych transakcji.
Pismem z dnia [...] r. Spółka złożyła, zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 292 w związku z art. 274b o.p. w związku art. 87 ust. 2 ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) – dalej: "u.p.t.u.", poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek,
2) art. 121 o.p., poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów Państwa,
3) art. 217 § 2 o.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości dotyczących zasadności wykazanego zwrotu podatku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym i rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji wykazał, iż zaistniały okoliczności, które uzasadniały przedłużenie terminu zwrotu podatku.
Organ odwoławczy zauważył, że po wszczęciu postępowania kontrolnego, pomimo dwukrotnego wezwania, Spółka nie okazała listów przewozowych CMR
do faktur zakupu usług transportowych, które w głównej mierze wpływają na wystąpienie deklarowanej kwoty zwrotu podatku VAT za październik 2016 r. W związku z nieprzedłożeniem przez Spółkę pełnej dokumentacji, tj. listów przewozowych CMR, potwierdzających rzetelność transakcji widniejących na fakturach VAT zakupu usług transportowych, organ I instancji zwrócił się do właściwych miejscowo dla kontrahentów spółki organów podatkowych o przeprowadzenie kontroli podatkowej wobec kontrahentów Spółki.
Dalej, organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia [...] r. wezwano Spółkę m.in. do udzielenia pisemnej informacji, dotyczących transakcji
z kontrahentem [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w W.. Spółka nie przedłożyła żądanych dokumentów, jak również nie złożyła pisemnych wyjaśnień
w powyższym zakresie.
Ponadto, pismem z [...] r. wezwano Spółkę, m.in. do przedłożenia dokumentów: listów przewozowych CMR, potwierdzeń zapłaty, umów, zleceń, dokumentów transportowych, wskazania związku zakupu usług transportowych
z czynnościami opodatkowanymi oraz kart drogowych/listów załadunkowych
do wskazanych w wezwaniu faktur VAT. W odpowiedzi na to wezwanie Spółka udzieliła wyjaśnień dotyczących związku zakupu usług transportowych świadczonych przez wskazanych w wezwaniu kontrahentów tj. wskazano faktury VAT dokumentujące odsprzedaż tychże usług, do których to faktur dołączono listy przewozowe CMR. Spółka nie przedłożyła zaś zleceń transportowych, kart drogowych/listów załadunkowych oraz potwierdzeń zapłat do ww. faktur VAT zakupu, mimo zobowiązania do tego w wezwaniu skierowanym do spółki.
Organ odwoławczy podniósł przy tym, że na podstawie analizy przedłożonych przez Spółkę dokumentów, tj. listów przewozowych CMR załączonych do faktur VAT na zakup i sprzedaż usług transportowych, ujętych w rejestrach zakupu i sprzedaży za październik 2016 r. stwierdzono, że wiele z nich nie zawiera informacji
w zakresie miejsca i daty przyjęcia towaru do przewozu, a także nazwy i adresu przewoźnika.
Nadto, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, zwrócił się z wnioskiem do właściwych organów podatkowych o przeprowadzenie czynności sprawdzających
w zakresie sprawdzenia transakcji zawartych przez Spółkę oraz do kontrahentów kontrolowanej spółki, o sporządzenie na podstawie art. 82 o.p. informacji dotyczących transakcji zawartych w okresie od [...] r. do [...] r.
ze Spółką.
Organ odwoławczy zauważył też, że do dnia wydania postanowienia, organ
I instancji nie uzyskał jeszcze odpowiedzi od wszystkich kontrahentów, tj. L. P. Sp. z o. o., [...] [...] Spółka Akcyjna Spółka Komandytowa, [...] Sp. z o. o., [...] B. K., Przedsiębiorstwa Handlowo–Usługowego [...]
Sp. z o. o., [...] Sp. z o. o. Sp. K., [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o. o.
Nadto, z analizy materiału dowodowego wynikało, że Spółka ujęła w rejestrze zakupu prowadzonym dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług oraz rozliczyła w deklaracji [...] za kontrolowany okres fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r., wystawioną przez firmę [...] Sp. z o. o z siedzibą w W.. Z treści odpowiedzi uzyskanej od firmy [...] Sp. z o.o. wynikało natomiast,
że w okresie objętym kontrolą nie zawierała transakcji ze Spółką.
Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że w równolegle prowadzonej kontroli podatkowej wobec Spółki w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku
od towarów i usług za wrzesień 2016 r., przed dokonaniem zwrotu ustalono,
że Spółka ujęła w rejestrze sprzedaży oraz rozliczyła w deklaracji [...], faktury VAT wystawione przez Spółkę na rzecz firm [...] (POLAND) Sp. z o.o., oraz [...] K. D..
Z nadesłanych pisemnych odpowiedzi od ww. firm wynikało jednak, że w powyższym okresie nie zawierały transakcji ze Spółką.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, organ odwoławczy stwierdził,
że niemożliwe było zakończenie weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2016 r. do dnia [...] r.,
co spowodowało konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku do 29 grudnia
2017 r. Uzyskanie informacji w zakresie rzetelności transakcji jest niezbędne dla stwierdzenia prawidłowości deklarowanej przez Spółkę kwoty zwrotu podatku VAT za październik 2016 r., bowiem fakt posiadania przez spółkę faktur VAT, przelewów bankowych, listów przewozowych CMR zawierających braki dotyczące wskazania m.in. daty załadunku towarów, miejsca załadunku towarów, nazwy przewoźnika - nie stanowi jednoznacznego potwierdzenia rzetelności przedmiotowych transakcji.
W ocenie organu odwoławczego, listy przewozowe CMR są jednym
z najważniejszych dokumentów, na podstawie których odbywa się przewóz ładunku. Podstawowe informacje, które powinny znaleźć się w liście CMR dotyczą: nadawcy, przewoźnika, odbiorcy, towaru, terminu i miejsca nadania, przewidzianego miejsca dostawy, kosztów związanych z przewozem, instrukcje niezbędne do załatwienia formalności celnych oraz wykaz dokumentów wręczonych kierowcy. Natomiast,
w sprawie listy przewozowe CMR nie spełniały wszystkich wymogów przewidzianych
w art. 6 ust. 1 i 2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 ze zm.). Brak danych na listach przewozowych w kontekście niepełnej dokumentacji źródłowej mógł więc jak najbardziej wzbudzić podejrzenia co do przebiegu badanych transakcji. Mimo, że Konwencja CMR nie wprowadza bezwzględnego obowiązku wystawiania listu przewozowego przez strony transakcji to dokument taki pełni m.in. funkcję dowodową (art. 4 Konwencji CMR), funkcję legitymacyjną (art. 12 Konwencji CMR), funkcję instrukcyjną oraz informacyjną. Z tego też względu, w ocenie organy odwoławczego, nie do przyjęcia jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym drobne braki w listach przewozowych CMR mogą rodzić u organu podatkowego wątpliwości uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu podatku wynikającego z deklaracji podatkowej [...] za październik 2016 r.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w sytuacji gdy zasadność zwrotu wykazanego przez Stronę, wymaga dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie została zakończona do wyznaczonego terminu zwrotu, organ
I instancji mając na uwadze owe wątpliwości oraz w obliczu konkretnego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zasadnie skorzystał z instytucji przedłużenia terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wraz poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane przez organ I instancji mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia;
2) art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 217 § 2 o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo, że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydanie
na zasadzie dowolności.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przywołała wyroki dotyczące
m.in. zwrotu nadwyżki podatku VAT w rozsądnym terminie i nieutrudniania zwrotu oraz nadużycia instytucji przedłużania terminu zwrotu, które jej zdaniem potwierdzają w jej przypadku naruszenie przez organ podatkowy zasad postępowania oraz niewystąpienie okoliczności uzasadniających wydanie przedmiotowego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu.
W ocenie Spółki zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w szczególności organ I instancji nie wskazał, jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności transakcji stanowią przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, organów podatkowych, że w sprawie brak jest pełnej dokumentacji potrzebnej do rozpoznania sprawy. Spółka zaważyła,
że wyjaśniła już nieporozumienie z [...] K. D. i z informacji Spółki wynika, że firma ta przesłała już do organu stosowne wyjaśnienia.
W zakresie odpowiedzi [...] oraz [...], Spółka jest obecnie na etapie wyjaśniania ww. nieporozumień. Podkreśliła przy tym, że transakcje te miały miejsce - świadczą o tym m.in. potwierdzenia otrzymania/dokonania zapłaty za wykonane/otrzymane usługi.
Nadto, Skarżąca zaznaczyła, że dokumenty takie jak listy przewozowe CMR
są w posiadaniu organu podatkowego - są bowiem załączone do faktur wystawionych przez Spółkę dokumentujących świadczenie usług na rzecz kontrahentów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi
i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty
oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę
na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
W sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, postanowienie organu podatkowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym
za październik 2016 r.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Stosownie do treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów o.p. lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b o.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z ww. przepisów wynika zatem, że termin na dokonanie zwrotu podatku
co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy
się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku.
W rozpatrywanej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu podatku
od towarów i usług w ramach czynności sprawdzających, stąd obok wskazanych powyżej przepisów u.p.t.u., zastosowanie znalazł przepis art. 274b § 1 o.p., który stanowi, że jeżeli przeprowadzenie weryfikacji zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia kontroli podatkowej.
Zdaniem Sądu, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 (dostępna na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl) oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu, którym Sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a.
W uchwale tej przyjęto, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b o.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku – jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi i kontrolą podatkową.
W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny krytycznie ocenił pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień
bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.
Według NSA, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające
je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale. Deklarację [...] za październik 2016 r. Spółka złożyła do urzędu skarbowego
[...] r. Termin 60 dni upływał zatem w dniu [...] r.
a postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym po raz pierwszy nastąpiło w dniu [...] r., po raz drugi w dniu [...] r., a po raz trzeci w dniu [...] r. Przedłużenie nastąpiło na mocy postanowień, tj. postanowienia z dnia [...] r. przedłużającego termin zwrotu w sposób konkretny, tj. do dnia [...] r., postanowienia z dnia [...] r., do dnia [...] r. oraz postanowienia z dnia [...] r.
w którego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki został wskazany
również w sposób konkretny, tj. [...] r.
Zauważyć przy tym należy, że o terminowym wydaniu postanowień przesądza data jego wydania, a nie data doręczenia. Datą wydania aktu jest natomiast data jego podpisania przez osobę upoważnioną, przy czym w razie wątpliwości jest to data umieszczona na decyzji lub postanowieniu.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z art. 274b § 1 o.p. i art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, że do wydania postanowienia
o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku jest niezasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., które gwarantuje podatnikowi wypłatę odsetek (we wskazanej wysokości). Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży
w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Ponadto, na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku.
Organ podatkowy posiada zatem ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności tego zwrotu. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien więc wyjaśnić dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu.
W ocenie Sądu, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wskazały szereg okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług i zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji.
W sprawie podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania prawidłowości dotyczących sprzedaży i nabyć usług transportowych w październiku 2016 r. Skarżąca co do zasady nie przedkładała jednak żądanych dokumentów i nie składała wyjaśnień w sprawie (m.in. na wezwania z dnia [...] r., [...] r., [...] r.) lub nie przedłożyła całej wnioskowanej przez organ dokumentacji (m.in. na wezwania z dnia [...] r. i [...] r.).
Powyższe spowodowało konieczność dodatkowych ustaleń organów w zakresie stanu faktycznego niezbędnego do wyjaśnienia zasadności wnioskowanego zwrotu
na rzecz Skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy w celu wyjaśnienia ww. wątpliwości organ zwrócił się o przeprowadzenie czynności sprawdzających o w zakresie sprawdzenia transakcji ze Stroną u wskazanych kontrahentów (m.in. pisma z [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., z [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., z [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., z [...] r. i [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P., z [...] r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., z [...] r. do Naczelnika Pierwszego M. urzędu Skarbowego w W. i z dnia [...] r. do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego) oraz zwrócił się bezpośrednio do kontrahentów Skarżącej o sporządzenie w formie pisemnej i przesłanie do organu informacji dotyczących transakcji zawartych ze Stroną w październiku 2016 r. (pisma z dnia
[...] r. skierowane do 8 kontrahentów Strony wskazane w treści postanowienia organu I instancji z dnia [...] r., a także m.in. z dnia
[...] r.).
Natomiast z treści postanowienia organu I instancji wynika, że organ nie uzyskał jeszcze odpowiedzi od wszystkich kontrahentów, tj. L. P. Sp. z o. o., [...] [...] Spółka Akcyjna Spółka Komandytowa, [...] Sp. z o. o., [...] B. K., Przedsiębiorstwa Handlowo – U. E. [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o. o. Sp. K., [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o. o.
Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy z odpowiedzi udzielonych przez firmę [...] Sp. z o.o. wynikało, że w okresie objętym kontrolą nie zawierała transakcji ze Spółką. Nadto, w równolegle prowadzonej kontroli podatkowej wobec Spółki w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług
za wrzesień 2016 r., przed dokonaniem zwrotu ustalono, że kontrolowana spółką ujęła w rejestrze sprzedaży oraz rozliczyła w deklaracji [...], faktury VAT wystawione przez spółkę na rzecz firm [...] (POLAND) Sp. z o.o. oraz [...] K. D., które również zaprzeczyły,
iż w ww. okresie zawierały transakcje ze Spółką.
W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, wystąpiły zatem okoliczności, które uzasadniały potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, a tym samym przedłużenie terminu na jego dokonanie.
Sam fakt przeświadczenia skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez spółkę na jej podstawie. Właśnie te wątpliwości, w świetle gramatycznej wykładni
art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ma prymat na gruncie prawa podatkowego,
są wystarczające do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, o czym świadczy użyty zwrot "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Nie zasługuje na aprobatę wykładnia tego przepisu, która w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jego ustanowienia,
tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku
do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 610/13 oraz z 16 października 2014 r.,
I FSK 1583/13).
Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony, iż z firmą [...] K. D. wyjaśniono nieporozumienie i z informacji spółki wynika, że firma ta przesłała już do organu stosowne wyjaśnienia, a w zakresie odpowiedzi [...] oraz [...], Spółka jest obecnie
na etapie wyjaśniania nieporozumień, wskazać należy, że dla wyjaśnienia wątpliwości w sprawie Skarżącej konieczne jest dokonanie analizy przekazanych odpowiedzi
i wyjaśnień w konfrontacji z dokumentami, na które organ I instancji, tak jak i Strona, jeszcze oczekuje. Sformułowanie zaś, iż "Spółka jest na etapie wyjaśniania nieporozumień" nie oznacza, że zostały one wyjaśnione, a zatem nadal istnieją.
Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że na tym etapie postępowania nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku jest nienależny. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co – zdaniem Sądu – zostało w przedmiotowej sprawie dostatecznie wykazane.
W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługują też podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i 121 § 1 o.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, a zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność prowadzenia postępowania według oczekiwań podatnika.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 217 § 2 o.p., bowiem zaskarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne, wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika.
Zaskarżone postanowienie nie narusza zatem prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło