II SA/Ke 91/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018r. sprawy ze skargi A. J. i A. J. na postanowienie Wojewody z dnia 19 grudnia 2017r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. II SA/Ke 91/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Wojewoda Świętokrzyski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez A. J. i A. J.od decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 14 listopada 2017 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania i elektryczną, na działce nr ewid. obręb B., gm. M. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji wskazał, że stronami postępowania w przedmiotowej sprawie są: inwestor - P. K. oraz współwłaściciele działek nr ewid. [...], stanowiących drogę dojazdową do przedmiotowej inwestycji. Od powyższej decyzji, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, stronom służyło prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w myśl przepisu art. 129 § 2 k.p.a. Powyższa decyzja Starosty Kieleckiego została odebrana w miejscu zamieszkania A. i A. K. przez A. J. w dniu 16 listopada 2017 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, znajdujące się w aktach sprawy organu I instancji. Zatem dzień 17 listopada 2017 r. był pierwszym dniem, od którego należało liczyć 14-dniowy termin przysługujący stronie na wniesienie odwołania, natomiast dzień 30 listopada 2017 r. był dniem ostatnim. Odwołanie A. i A. J. od ww. decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 14 listopada 2017 r. zostało wysłane do Starostwa Powiatowego w Kielcach w dniu 1 grudnia 2017 r. za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej. Wojewoda [...] wyjaśnił zatem, że w myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zatem przedmiotowe odwołanie zostało dostarczone do polskiej placówki pocztowej jeden dzień po upływie terminu do jego wysłania. Odwołanie to nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nastąpiło więc, jak podniósł organ, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy - stosownie do dyspozycji art. 134 k.p.a. - obowiązany jest wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania , a w przedmiotowej sprawie jest to jeden dzień, zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. J. i A. J., zaskarżając w całości powyższe postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego, zarzucili: - naruszenie art. 10 § 1 i art. 131 k.p.a., bowiem przed upływem 7-dniowego terminu do złożenia przez stronę wniosków dowodowych, który upływał dnia 20 grudnia 2017r. organ wydał postanowienie dnia 19 grudnia 2017 r., zatem również organ nie dotrzymuje terminów, stronie zarzucając, że uchybiła terminowi o jeden dzień, - naruszenie przepisów postępowania, bowiem dwukrotnie organ wydał postanowienie o uchybieniu terminu - w dniu 7 grudnia 2017 r. i w dniu 19 grudnia 2017 r. Ponadto autorzy skargi podnieśli, że złożyli wniosek o przywrócenie terminu w dniu 19 grudnia 2017 r., bowiem nie wiedzieli przy składaniu odwołania, że ten termin przekroczony został o jeden dzień z powodu natłoku spraw zawodowych i rodzinnych, o czym strona dowiedziała się w dniu 13 grudnia 2017 r., zaś odwołanie złożyła w dniu 1 grudnia 2017 r. W związku z tymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia oraz przywrócenie terminu do złożenia odwołania i rozpoznanie odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie wnoszą nowych okoliczności do sprawy. Organ II instancji wskazał nadto, że zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zostało wysłane przy piśmie z dnia 7 grudnia 2017 r. znak: B-I.6740.46.109.2017 i zostało odebrane przez skarżących w dniu 12 grudnia 2017 r., którzy jednak nie skorzystali z przysługujących im uprawnień. Sprawa związana z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie odwołania została załatwiona odrębnym postanowieniem, od którego służyło zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Postanowienie Wojewody [...], objęte skargą, podjęte zostało na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W niniejszej sprawie strona nie kwestionowała okoliczności prawidłowego doręczenia jej decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 14 listopada 2017 r. Doręczenie miało miejsce w dniu 16 listopada 2017 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem termin wniesienia odwołania minął w dniu 30 listopada 2017 r. W świetle art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Skarżący, przesyłając pismo przesyłką poleconą za pośrednictwem poczty polskiej, odwołanie złożyli więc w dniu 1 grudnia 2017 r., czyli z uchybieniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie odwołanie to nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższymi okolicznościami organ II instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 134 k.p.a., który obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w okolicznościach faktycznych sprawy jak niniejsza. Sąd orzekający w tej sprawie podziela tym samym ugruntowany pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu zgodnie z regulacją art. 134 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2018 r., II SA/Łd 812/17, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013 r., II SA/Go 391/13; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r., II SA/Ol 284/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2013 r., III SA/Gd 321/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2012 r., I SA/Wa 885/12 i inne, wszystkie dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uzasadnienia skargi wynika, że w dniu 13 grudnia 2017 r. skarżący pozyskali wiedzę, iż przedmiotowe odwołanie złożyli po terminie, dlatego w dniu 19 grudnia 2017 r. złożyli do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej samej dacie wydane zostało zaskarżone postanowienie. Jednakże termin, który organ zastrzegł w trybie art. 10 k.p.a., na zapoznanie się z aktami sprawy, złożenie ewentualnych wniosków i wypowiedzi co do zebranych dowodów, upłynął na etapie postępowania drugoinstancyjnego w dniu 19 grudnia 2017 r., skoro pismo z dnia 7 grudnia 2017 r. znak: B-I.6740.46.109.2017, informujące o przesłaniu akt organowi II instancji i wniesieniu odwołania po terminie, z zawiadomieniem o ww. uprawnieniach, skarżącym doręczono w dniu 12 grudnia 2017 r. Potwierdza to notatka urzędowa pracownika organu z dnia 30 stycznia 2018r. znajdująca się w aktach administracyjnych organu II instancji, a także informacje dostępne na stronie poczty polskiej w zakresie śledzenia przesyłki poleconej o numerze wskazanym na kserokopii koperty załączonej do zażalenia skarżących od postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 stycznia 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wydał ostatniego terminu wskazanego w zawiadomieniu z dnia 7 grudnia 2017 r. Zarzut naruszenia art. 10 i art. 131 k.p.a. nie mógł jednak prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, skoro dyspozycja art. 134 k.p.a., jak już wyżej wyjaśniono, obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania wobec niespornego złożenia tego odwołania po terminie, nie pozostawiając rozstrzygnięcia sprawy w takiej sytuacji uznaniu administracyjnemu organu odwoławczego, nawet w sytuacji nieznacznego przekroczenia terminu. Nie stanowi także o naruszeniu tych przepisów przez organ II instancji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, okoliczność złożenia przez skarżących - w ostatnim dniu terminu wyznaczonego w trybie art. 10 k.p.a. - wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż niewątpliwie termin ten został uchybiony. Ponadto organ nie przeprowadził na etapie postępowania zainicjowanego spóźnionym odwołaniem nowych, istotnych dla wyniku sprawy, dowodów. Odpowiadając na dalsze zarzuty skargi wyjaśnić należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Wojewoda [...] zaskarżone postanowienie wydał w dniu 19 grudnia 2017 r., natomiast datą 7 grudnia 2017 r. opatrzone jest ww. pismo organu I instancji znak: [...], skierowane do Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach, przekazujące odwołanie wywiedzione przez skarżących, z informacją o jego wniesieniu po terminie. Natomiast organ odwoławczy dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, w szczególności w zakresie terminu wniesienia przekazanego mu odwołania, wydaje postanowienie rozstrzygające sprawę w drugiej instancji. Dodatkowo należy podnieść, że wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania nie stanowi przeszkody procesowej do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli wniosek strony spełnia wymagania formalne i przesłanki merytoryczne określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania otwiera wówczas drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania, mimo pozostawania w obrocie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2017 r., II SA/Lu 473/17, lex nr 2427424). W odpowiedzi na argumentację skargi i wniosek jej autorów skierowany do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dlatego nie mogły odnieść skutku wskazane przez stronę twierdzenia o przyczynach uchybienia ww. terminowi. Nadto Sąd zauważa, że w świetle obowiązujących przepisów prawa Sąd nie posiada kognicji do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, adresatem odwołania jest organ II instancji i ten organ rozpoznaje taki wniosek. Sąd administracyjny dopiero w sytuacji wniesienia skargi na postanowienie ostatecznie rozstrzygające taki wniosek, może dokonać oceny zgodności z prawem tego aktu. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.