VI SA/Wa 939/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-12
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Sławomir Kozik, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania o unieważnienie europejskiego patentu na wynalazek, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z toczącym się postępowaniem przed Europejskim Urzędem Patentowym (EPO) dotyczącym zmiany zakresu ochrony patentu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania było zgodne z prawem. Wskazał, że zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest dopuszczalne nie tylko w sytuacji, gdy wydanie decyzji jest niemożliwe bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, ale także gdy istnieje bezpośredni wpływ (zależność merytoryczna) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na kierunek rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym. W niniejszej sprawie, zmiana zakresu ochrony patentu europejskiego przez EPO, nawet jeśli decyzja nie jest prawomocna, ma bezpośredni wpływ na możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie patentu w Polsce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi V. Sp. z o.o. na postanowienie Urzędu Patentowego RP o zawieszeniu postępowania o unieważnienie europejskiego patentu na wynalazek. Urząd Patentowy zawiesił postępowanie, uznając, że rozpatrzenie zarzutów braku nowości i nieoczywistości wynalazku zależy od rozstrzygnięcia przez Europejski Urząd Patentowy (EPO) odwołania dotyczącego zmiany zakresu ochrony patentu. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, twierdząc, że postępowanie przed EPO nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i że organ wydał sprzeczne rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o unieważnienie europejskiego patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...] oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (RP) zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 127 § 3 k.p.a., w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.), na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca, strona skarżąca) wniesionego na postanowienie Urzędu Patentowego RP z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania o unieważnienie europejskiego patentu na wynalazek pt.: "Wirnik wentylatora promieniowego, zespół wentylacyjny i układ wentylatora promieniowego" o numerze [...] udzielonego na rzecz Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako uprawniony, uczestnik postępowania), utrzymał w mocy to postanowienie.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 15 kwietnia 2013 r. V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], działając w trybie postępowania spornego, złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt.: "Wirnik wentylatora promieniowego, zespół wentylacyjny i układ wentylatora promieniowego" o nr [...], udzielonego na terytorium RP na rzecz Z. AG z siedzibą w [...], Niemcy
Na rozprawie przez Urzędem Patentowym RP [...] maja 2015 r. uprawniony złożył wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania spornego o unieważnienie patentu europejskiego [...] do czasu zakończenia postępowania sprzeciwowego toczącego się w sprawie tego patentu przed Europejskim Urzędem Patentowym (dalej jako "EPO"). Uprawniony wskazał, że Urząd Patentowy RP winien wydać rozstrzygnięcie w odniesieniu do takiego patentu europejskiego, którego zakres został już definitywnie ustalony w związku z zakończeniem postępowań sprzeciwowych, które pozostają w bezpośrednim związku z procedurą rejstracji. Ustalenie to będzie miało charakter trwały, gdyż procedura postepowania przed EPO przewiduje jedynie postępowanie sprzeciwowe, które może być wszczęte w ściśle określonym terminie. Postępowanie sprzeciwowe przed EPO ma charakter scentralizowany, a od jego wyniku zależy bezpośrednio - w oparciu o postanowienia Konwencji o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 79, poz. 737 ze zm.) – zakres ochrony patentowej we wszystkich państwach – stronach Konwencji, w tym w Polsce. Zdaniem uprawnionego jedynym rozwiązaniem prowadzącym do eliminacji ryzyka funkcjonowania sprzecznych rozstrzygnięć oraz równoczesnego istnienia dwóch praw o różnych zakresach jest zawieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym RP do czasu rozstrzygnięcia sprzeciwów zawisłych przed EPO.
Na ww. rozprawie [...] maja 2015 r. postanowieniem organ odmówił zawieszenia postępowania, jednocześnie informując uprawnionego, że od tego postanowienia nie przysługuje środek zaskarżenia. W dalszej części rozprawy uprawniony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wniosku o zawieszenie postepowania. Urząd Patentowy RP postanowieniem z [...] lipca 2015 stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na treść art. 101 § 3 k.p.a., który nie przewiduje dla postanowień odmawiających zawieszenia postępowania środka zaskarżenia. Uprawniony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona wyrokiem z 31 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2597/15.
Decyzją Urzędu Patentowego RP z [...] lipca 2016 r. dokonano zmiany uprawnionego do ww. patentu na Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Uprawniony przy piśmie z 5 maja 2017 r. przesłał do organu kopię decyzji Europejskiego Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie ograniczenia zakresu przedmiotowego patentu europejskiego.
Postanowieniem z [...] czerwca 2017 roku nr [...] Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., zawiesił przedmiotowe postępowanie z wniosku o unieważnienie patentu europejskiego na przedmiotowy wynalazek, do czasu uprawomocnienia się lub uchylenia decyzji Europejskiego Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2014 r., dotyczącej patentu o numerze [...]. W uzasadnieniu wskazano w szczególności że Europejski Urząd Patentowy wydał decyzję z [...] stycznia 2014 r. zmieniającą zakres ochrony spornego wynalazku nr [...]. Decyzja ta jest nieprawomocna, ponieważ zostało od niej wniesione odwołanie. W tej sytuacji istnieje przeszkoda w prowadzeniu przedmiotowego postępowania, gdyż rozpatrzenie podnoszonych w sprawie zarzutów braku nowości i nieoczywistości zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia innego organu (EPO), tj. rozpatrzenia przez EPO odwołania, w wyniku czego określony zostanie zakres ochrony spornego wynalazku. Podstawą postanowienia o zawieszeniu postępowania nie jest fakt toczącego się postępowania przed EPO, ale wydana decyzja, która wpływa na treść spornego wynalazku. Samo to orzeczenie jako nieprawomocne nie jest automatycznie wykonalne, ale też nie może być potraktowane jako nieistniejące w obrocie.
Pismem z 18 sierpnia 2017 r. V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. postanowienia Urzędu Patentowego z [...] czerwca 2017 r., o zawieszeniu przedmiotowego postępowania. Zdaniem strony skarżącej w sprawie nie występuje zależność, o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca zawieszenie postępowania. Toczące się przed Europejskim Urzędem Patentowym (EPO) postępowanie, które może doprowadzić do unieważnienia spornego patentu lub też zmiany jego zakresu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu przez Urzędem Patentowym w Polsce, w którym to postępowaniu chodzi o unieważnienie tego patentu w części odnoszącej się do terytorium Polski. Zatem kwestia przyszłej decyzji EPO nie stanowi prejudykatu w świetle ww. art 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Fakt wszczęcia postępowania przed EPO nie wpływa na istnienie ani treść spornego patentu, a więc nie zachodzi konieczność ustalania w odrębnym postępowaniu zakresu spornego patentu skoro jest on znany, niezmieniony i może być przedmiotem samodzielnego postępowania przed Urzędem Patentowym RP w ramach kognicji Urzędu. Na potwierdzenie stanowiska strona skarżąca powołała treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2556/10.
Uprawniony ze spornego patentu Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w piśmie z 23 listopada 2017 r., wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego RP z [...] czerwca 2017 r. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku o zawieszenie postępowania, przedstawił kwestie przesłanek wynikających w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście przedmiotowej sprawy, a także konieczność uwzględnienia przepisów dotyczących patentów europejskich, tj. ww. Konwencji o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r. oraz przepisów zawartych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r., o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2).
Postanowieniem Urzędu Patentowego RP z [...] lutego 2018 r. utrzymano w mocy ww. postanowienie z [...] czerwca 2017 r. Zdaniem organu postanowienie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności przepisami art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu spornym na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. W świetle ww. przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym, zgodnie z orzecznictwem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2010 r., sygn. akt II GSK 820/09) jest zagadnienie prawne, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwy jest inny organ lub sąd, a rozstrzygniecie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny.
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu spornym, o którym mowa art. 256 ust. 1 p.w.p., polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Zgodnie z orzecznictwem sądowym ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna być oparta na odniesieniu się do systematyki i celów regulacji, w obrębie której ma być odpowiednio stosowany przepis. Organ ustalił stan faktyczny, z którego wynika, że istnieje przeszkoda w prowadzeniu tego postępowania, ponieważ rozpatrzenie podniesionych w sprawie zarzutów braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku o nr [...] jest uzależnione od rozpatrzenia przez EPO odwołania, w wyniku którego określony zostanie zakres ochrony spornego wynalazku. Zatem zasadne jest zwieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym RP do czasu uprawomocnienia się lub uchylenia decyzji EPO z [...] stycznia 2014 r. zmieniającej zakres ochrony patentu o nr [...] będącego przedmiotem postępowania o unieważnienie w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ogranicza się jedynie do sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ czy sąd, wydanie decyzji nie jest w ogóle możliwe. Niezależnie bowiem od tego rodzaju przypadków należy przyjąć, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne także wtedy, gdy można mówić o bezpośrednim wpływie (zależności merytorycznej) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na treść (kierunek) rozstrzygnięcia w sprawie głównej (vide: wyrok NSA z 14 grudnia 2010 r. sygn. I OSK 239/10). W wyroku z 25 września 2008 r. sygn. II OSK 1103/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może łączyć się z okolicznością wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym w sprawie, która pozostaje w związku ze sprawą podlegającą rozpoznaniu.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w postępowaniu sprzeciwowym przed EPO doszło do zmiany zakresu ochrony patentu europejskiego o nr [...], będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Decyzją z [...] stycznia 2014 r., EPO utrzymał bowiem w mocy ww. patent w zmienionej formie. Decyzja ta jest, co prawda, nieprawomocna, albowiem zostało od niej wniesione odwołanie, ale nie można jej uznać za nieistniejącą. W tych okolicznościach Urząd Patentowy RP prawidłowo zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu uprawomocnienia się lub uchylenia ww. decyzji EPO z [...] stycznia 2014 r.
Wydana przez EPO decyzja zmieniająca zakres ochrony patentu europejskiego wywołuje skutek ex tunc na terytorium Polski. Jak bowiem stanowi art 6 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu przez EPO patent europejski zostanie zmieniony, uprawniony, w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez EPO zmienionego patentu, jest zobowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym tłumaczenie patentu europejskiego na język polski. Niespełnienie tego wymagania, zgodnie z art. 6 ust 4 ww. ustawy skutkuje nieważnością patentu europejskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od daty jego udzielenia. W świetle powyższej regulacji, nie ulega wątpliwości, że prawomocna decyzja EPO dotycząca patentu europejskiego o nr [...] ma bezpośrednie wpływ zarówno na istnienie tego patentu jak i jego treść. Dopiero po wydaniu przez EPO prawomocnej decyzji w sprawie ww. patentu europejskiego możliwe będzie merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bez narażania się na wzruszenie decyzji wydanej w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. Zdaniem organu prawidłowość postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje również potwierdzenie w ustalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1103/07 oraz wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 640/10).
Od powyższego potanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (nastapiła zmaina adresu strony skarzącej), wnosząc o jego uchylenie.
Zarzuciła temu postanowieniu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez zawieszenie postępowania o unieważnienie europejskiego patentu na wynalazek pt. "Wirnik wentylatora promieniowego, zespół wentylacyjny i układ wentylatora promieniowego" o numerze [...] na skutek błędnego ustalenia, iż:
- rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia przez Europejski Urząd Patentowy w Monachium odwołania złożonego wobec decyzji z [...] stycznia 2014 r.;
- decyzja Europejskiego Urzędu Patentowego w sprawie odwołania od decyzji z [...] stycznia 2014 r. stanowi prejudykat w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.;
- istnieje przeszkoda w prowadzeniu postępowania o unieważnienie patentu europejskiego, ponieważ rozpatrzenie podniesionych w sprawie zarzutów braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku nr [...] jest uzależnione od rozpatrzenia przez EPO odwołania, w wyniku którego zostanie określony zakres ochrony spornego odwołania;
- wydana przez EPO decyzja zmieniająca zakres ochrony patentu europejskiego wywołuje skutek ex tunc na terytorium Polski w sytuacji, gdy zgodnie z art. 6 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2003 r, decyzja EPO zmieniająca zakres ochrony patentu europejskiego wywoła skutek na terytorium Polski dopiero gdy uprawniony z patentu europejskiego złoży tłumaczenie przedmiotowej zmiany na język polski w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy.
b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez wydanie przez organ na podstawie tożsamych stanów faktycznych różnych, sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć, co powoduje naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Strona skarżąca w obszernym uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozwijając argumentację merytoryczną na temat tych zarzutów. Dodatkowo wskazała na sprzeczność w działaniach organu, który postanowieniem z [...] maja 2015 r. r., wydanym poprzednio w niniejszej sprawie, odmówił zawieszenia postępowania, podzielając przedstawioną powyżej argumentację strony skarżącej. Zdaniem skarżącej zmienność poglądów wyrażanych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany stanowi naruszenie art. 8 k.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę" uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę w tej sprawie należało oddalić, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie. Sąd nie zastępuje organu w wykonaniu tego obowiązku. Sąd jedynie kontroluje legalność/zgodność z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. W tej sprawie wynik kontroli zaskarżonego postanowienia potwierdził prawidłowość działania organu we wszystkich aspektach jego obowiązków, tak co do ustalonego stanu faktycznego jak i jego subsumpcji pod zastosowane normy prawa. Organ odniósł się przy tym w zaskarżonym postanowieniu do wszystkich kwestii istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przez niego przepisów prawa.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu spornym na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:
1) postępowanie administracyjne jest w toku,
2) rozpatrzenie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygniecie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym (vide: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. I OSK 2108/11, Lex nr 1336372).
Jednakże w przedmiotowej sprawie uwzględnić należy, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ogranicza się jedynie do sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ czy sąd, wydanie decyzji nie jest w ogóle możliwe. Niezależnie bowiem od tego rodzaju przypadków należy przyjąć, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne także wtedy, gdy można mówić o bezpośrednim wpływie (zależności merytorycznej) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na treść (kierunek) rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym, w stosunku do którego rozważane jest zawieszenie. W wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. I OSK 239/10 (cbois.nsa.gov.pl) wskazano, że cyt.: "...wynikanie to opiera się na stosunku zależności merytorycznej, polegającej na wpływie na sposób rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym w sytuacji, gdy możliwe są różne sposoby jego rozstrzygnięcia. Związek musi być więc merytoryczny i bezpośredni, chociaż nie musi on mieć charakteru formalnego w postaci proceduralnej niemożliwości wydania decyzji w postępowaniu głównym.".
W wyroku z dnia 25 września 2008 r. sygn. II OSK 1103/07 (cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może łączyć się z okolicznością wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym w sprawie, która pozostaje w związku ze sprawą podlegającą rozpoznaniu. W wyroku podniesiono, że cyt.: "...konstrukcja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie daje podstaw do tego, aby nie uznawać zawisłego postępowania w trybie nadzwyczajnym za przesłankę zawieszenia postępowania. W kodeksie obok zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1) sformułowano też zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12). Całkowicie sprzecznie z tą zasadą byłoby takie działanie organów, które prowadziłoby do merytorycznego rozpoznania spraw z pełną świadomością faktu, iż owo rozstrzygnięcie może zostać wzruszone np. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym, które, tak jak w rozpoznawanej sprawie ma fundamentalne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.".
Powyższy pogląd podzielony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 640/10 ((cbois.nsa.gov.pl), w myśl którego cyt.: "... za dopuszczalne należy uważać zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie zmierzające do zmiany lub uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji wpływającej na kierunek rozstrzygnięcia sprawy, która ma zostać rozpoznana.".
W przedmiotowej sprawie w postępowaniu sprzeciwowym przed EPO doszło do zmiany zakresu ochrony patentu europejskiego o nr [...], będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Decyzją z [...] stycznia 2014 r. EPO utrzymał bowiem w mocy ww. patent w zmienionej formie. Od decyzji tej wniesiono odwołanie. Jak słusznie wskazał organ, wydana przez EPO decyzja zmieniająca zakres ochrony patentu europejskiego wywołuje skutek ex tunc na terytorium Polski. Jak bowiem stanowi art 6 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej), jeżeli w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu przez EPO patent europejski zostanie zmieniony, uprawniony, w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez EPO zmienionego patentu, jest zobowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym tłumaczenie patentu europejskiego na język polski. Niespełnienie tego wymagania, zgodnie z art. 6 ust 4 ww. ustawy skutkuje nieważnością patentu europejskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od daty jego udzielenia.
W ocenie Sądu, w świetle ww. wywodów, Urząd Patentowy RP prawidłowo zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu uprawomocnienia się lub uchylenia ww. decyzji EPO z [...] stycznia 2014 r. Istnieje przeszkoda w prowadzeniu tego postępowania, ponieważ rozpatrzenie podniesionych w sprawie zarzutów braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku o nr [...], jest uzależnione od rozpatrzenia przez EPO odwołania, w wyniku którego określony zostanie zakres ochrony spornego wynalazku. Zatem zasadne było zwieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym RP do czasu uprawomocnienia się lub uchylenia decyzji EPO z [...] stycznia 2014 r. zmieniającej zakres ochrony patentu o nr [...] będącego przedmiotem postępowania o unieważnienie w niniejszej sprawie.
Dopiero po wydaniu przez EPO prawomocnej decyzji w sprawie ww. patentu europejskiego możliwe będzie merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bez narażania się na wzruszenie decyzji wydanej w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezpośrednim wpływem (zależnością merytoryczną) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na treść (kierunek) rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym, w stosunku do którego rozważane jest zawieszenie. Związek ten jest merytoryczny i bezpośredni, chociaż nie ma charakteru formalnego w postaci proceduralnej niemożliwości wydania decyzji w postępowaniu głównym.
Tym samym zarzut naruszenia art. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., art. 7 oraz art. 77 k.p.a. należy uznać za bezzasadny.
W sprawie wyjaśniono wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego. Nie budzi też wątpliwości Sądu prawidłowość prawnej oceny tych okoliczności przez organ. Szeroka argumentacja skargi ma w tych warunkach charakter polemiczny względem stanowiska organu, które zostało należycie umotywowane; jak już wzmiankowano organ nie naruszył w sprawie żadnego z szeroko omawianych w skardze przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Zadziałał w granicach swoich kompetencji i zgodnie z tymi przepisami. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło