II SA/Kr 1044/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-12

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Krystyna Daniel, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego z powodu oczywistego braku legitymacji wnioskodawcy, czy też w takiej sytuacji powinien przeprowadzić postępowanie merytoryczne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z powodu oczywistego braku legitymacji wnioskodawcy, jeśli brak ten wynika w sposób niebudzący wątpliwości już z treści samego wniosku. Jednakże, jeśli istnieją wątpliwości co do legitymacji lub potrzeba zbadania tej okoliczności wymaga analizy akt sprawy, organ powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe i przeprowadzić postępowanie merytoryczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K. S. o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, które zostało ostatecznie udzielone A. B. i A. B. Starosta odmówił wznowienia postępowania, uznając, że K. S. nie jest stroną postępowania, ponieważ jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji przedwcześnie przeprowadził analizę merytoryczną. A. B. i A. B. zaskarżyli postanowienie Wojewody do WSA, zarzucając mu naruszenie przepisów proceduralnych i błędne przyjęcie, że brak legitymacji K. S. nie był oczywisty.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. B. i A. B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Krystyna Daniel SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi A. B. i A. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r, znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Wojewoda postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r. znak [...] na podstawie: - art. 138 § 2, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 - ze zm. zwanej dalej k.p.a.) -art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2017.1332 - ze zm.) - zwanej dalej Pb; po rozpatrzeniu zażalenia K. S. na postanowienie Starosty [...] z 9 kwietnia 2018 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z 5 września 2017 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Inwestorom - A. B. i A. B. pozwolenia na budowę inwestycji pn. Budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z garażami wbudowanymi (z instalacjami wewnętrznymi: wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną, gazową, wentylacji mechanicznej, c. o.) z odcinkami instalacji wewnętrznych na zewnątrz budynków (prąd, gaz), dojściem i dojazdem na działce nr [...], [...] oraz zjazdem w pasie drogi gminnej publicznej (dz. nr [...] [...], [...]) w miejscowości [...], gmina Z., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta [...], decyzją nr [...] z 5 września 2017 r., znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorom pozwolenia na budowę inwestycji jw. Decyzja ta stała się ostateczna 10 października 2017 r. K. S. (właściciel nieruchomości działki nr [...] graniczącej z działką inwestycyjną nr [...], któremu na podstawie ustanowionej służebności przysługuje prawo przejazdu po działce nr [...]; niebędący stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę), wniósł do Wojewody pismo z 20 listopada 2017 r., zatytułowane odwołanie od decyzji z dnia 15 września 2017 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i ewentualny wniosek o wznowienie postępowania. Wojewoda rozpatrzył wniosek K. S. w zakresie odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z 5.09.2017 r., znak: [...] (stwierdzając niedopuszczalność odwołania - postanowienie z 9 stycznia 2017 r., znak: [...]), oraz w zawiadomieniu z 9 stycznia 2018 r. poinformował wnioskodawcę, że w zakresie wniosku o wznowienie postępowania, powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu tj. Starosty [...] i pouczył, że odrębne podanie złożone w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania (art. 66 § 2 k.p.a.). 6 lutego 2018 r. wpłynął do Starosty [...] wniosek K. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z 5.09.2017 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego jw. We wniosku K. S. wskazał, że wydanie decyzji w takim kształcie wprost ingeruje w jego prawo własności, gdyż zmuszony jest do wykonania prac ziemnych na swojej działce. Natomiast nikt z nim tego nie konsultował, nie miał możliwości zapoznania się z projektem i wniesienia uwag do niego. Organ I instancji, po ustaleniu, że wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku, (o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.), odmówił zaskarżonym postanowieniem wznowienia postępowania. W obszernym uzasadnieniu stwierdzono, że działka nr [...] stanowiąca własność K. S., nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów. W zakresie, objętej decyzją o pozwoleniu na budowę, niwelacji terenu działki nr [...], na której została ustanowiona służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr [...], organ I instancji stwierdził, że brak jest możliwości zaprojektowania zjazdu z drogi publicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami nie niwelując terenu. Na postanowienie to zostało w terminie złożone zażalenie, w którym wskazano, że z treści pozwolenia na budowę droga dojazdowa wymusza niwelację terenu właśnie po treści służebności, w sposób taki, iż bez prac ziemnych na działce [...] dojazd do służebności do działki nie będzie już możliwy (...) w wyniku zrealizowania inwestycji działka zostanie pozbawiona drogi dojazdowej, a służebność (....) będzie bezużyteczna i niemożliwa do wykonania. Badając przedmiotową sprawę organ odwoławczy stwierdził, że z wniosku K. S. nie wynika oczywisty brak legitymacji wnioskodawcy do przyznania mu praw strony postępowania zakończonego decyzją z 5 września 2017r., który uprawniałby organ I instancji do odmowy wznowienia postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Projektowana inwestycja obejmuje m.in. niwelację części terenu działki [...], na której została ustanowiona służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz właściciela działki nr [...]. Zgodnie z treścią opisu do projektu zagospodarowania terenu: W celu zapewnienia dojazdu do działek [...], [...] i [...] zaprojektowano indywidualny zjazd drogi publicznej. (...) zjazd posiada nachylenie maksymalne 5% na odcinku pierwszych 5-ciu metrów oraz maksymalnie 15% na dalszym odcinku. Taka niwelacja terenu została zaprojektowana w obrębie działki [...], aż do granicy z działką [...]. Aby możliwe było korzystanie z w/w zjazdu z drogi - na działce [...] konieczne będzie wykonanie analogicznej niwelacji terenu. Z załączonych do projektu budowlanego mapy do celów projektowych i planu zagospodarowania wynika, że istniejący poziom terenu przy granicy działek nr [...] i nr [...] (w miejscu projektowanej bramy wjazdowej na działkę nr [...]) wynosi 266,42 m n.p.m., natomiast projektowany poziom terenu to 264,64 m n.p.m. Zatem różnica poziomów terenu pomiędzy zniwelowana częścią działki nr [...], a terenem działki nr [...] wynosi 1 ,78 m, co ogranicza wnioskodawcy korzystanie z ustanowionej służebności przejazdu. Zdaniem organu odwoławczego Starosta [...], na etapie wstępnym postępowania wznowieniowego nieprawidłowo prowadził postępowanie merytoryczne służące potwierdzeniu okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, co winno nastąpić dopiero w pełnowymiarowym postępowaniu (po wznowieniu). Ponieważ z samego podania, wskazującego wprost na istnienie przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można wywieść oczywistego braku przymiotu strony na etapie wstępnym przedmiotowego postępowania, organ I instancji przedwcześnie przeprowadził szeroką (merytoryczną) ocenę przesłanek wznowienia wskazanych we wniosku i błędnie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki formalne do wznowienia tego postępowania o pozwolenie na budowę. Wobec braku uprawnień organu odwoławczego do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, należało uchylić postanowienie Starosty [...] z 9 kwietnia 2018 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, nr [...] z 5 września 2017 r., znak: [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wpłynęła skarga skarżących A. B. i A. B.. Skarżący domagali się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, a to na skutek rażąco błędnego przyjęcia, że z wniosku K. S. nie wynika oczywisty brak legitymacji wnioskodawcy do przyznania mu praw strony postępowania zakończonego decyzją z dnia 5 września 2017 r., podczas gdy z przedłożonych akt sprawy jednoznacznie wynika, że wnioskodawca K. S. nie ma przymiotu strony, zaś powyższe ustalenie nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania szerokiej analizy sprawy, co uprawniało organ l instancji do odmowy wznowienia postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę; - art. 7 oraz 8 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do K. S. nie można wywieść oczywistego braku przymiotu strony na etapie wstępnym postępowania oraz nieprawidłowe przyjęcie, że organ l instancji przedwcześnie przeprowadził szeroką (merytoryczną) ocenę przesłanek wznowienia wskazanych we wniosku i błędnie stwierdził, że nie zaistniały przesłanki formalne do wznowienia tego postępowania o pozwolenie na budowę, podczas gdy w sprawie zachodzi oczywisty brak przymiotu strony możliwy do stwierdzenia już na etapie postępowania wstępnego, a oparty na ewidentnym ustaleniu, że działka nr [...] obręb [...] stanowiąca własność K. S. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów; - art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ l instancji na etapie wstępnym postępowania wznowieniowego nieprawidłowo prowadził postępowanie merytoryczne służące potwierdzeniu okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a to na skutek biednej oceny, że z samego podania K. S. nie można wywieść oczywistego braku przymiotu strony na etapie wstępnym przedmiotowego postępowania, podczas gdy w sprawie zachodzi oczywisty brak przymiotu strony możliwy do stwierdzenia już na etapie postępowania wstępnego, a oparty na ewidentnym ustaleniu, że działka nr [...] obręb [...] stanowiąca własność K. S. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów, zaś okoliczności podnoszone przez K. S., a dotyczące konieczności niwelacji terenu działki, nie mają żadnego znaczenia w kontekście interesu prawnego, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, a który musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Zdaniem skarżących wbrew ocenie Wojewody, w przedmiotowej sprawie zachodzi oczywisty brak przymiotu strony możliwy do stwierdzenia już na etapie postępowania wstępnego, a oparty na ewidentnym ustaleniu, że działka nr [...] obręb [...] stanowiącą własność K. S. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów. Projektowany indywidualny zjazd drogi publicznej zlokalizowany jest w odległości 13 m od granicy wzmiankowanej dziatki nr [...] będącej własnością K. S.. Co więcej, zaprojektowany zjazd z drogi gminnej został usytuowany po północnej stronie działki nr [...] obręb [...] między innymi w pasie ustanowionej służebności, a tym samym zapewniając obsługę komunikacyjną dziatek nr [...], [...] obręb [...], jak również wzmiankowanej dziatki nr [...] obręb [...] stanowiącej własność K. S.. Skarżący podnieśli, że mając na względzie ustanowioną na działce nr [...] w miejscowości [...] "służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem trzy metr na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr [...]" zaprojektowali zjazd z drogi gminnej w celu obsługi zarówno działek, na których jest projektowana inwestycja jak również do działki nr [...]. W ocenie skarżących w świetle przytoczonych wyżej okoliczności, nie sposób wywodzić legitymacji do uczestniczenia w charakterze strony, jak to czyni K. S., z samego faktu konieczności wykonania niwelacji terenu działki. Skarżący podnieśli, że w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku K. S. o wznowienie postępowania administracyjnego, w sposób oczywisty, niebudzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek złożył podmiot niebędący stroną. Wobec tego postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania zasadnie zakończone zostało wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia. Z przedłożonych akt sprawy jednoznacznie, bowiem wynika, że wnioskodawca K. S. nie ma przymiotu strony, zaś powyższe ustalenie nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego i szerokiej analizy sprawy. Skarżący zarzucili, że K. S. nie podał, jaki jego interes prawny został naruszony przez wydaną w przedmiotowej sprawie decyzję. Podniósł wyłącznie okoliczności dotyczące niwelacji terenu działki. Brak jest konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego, mając na uwadze przywołane przez K. S. okoliczności faktyczne, mógłby on zasadnie wywieść swoją legitymację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018.2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody uchylające w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji postanowienie Starosty [...] z 9 kwietnia 2018 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z 5 września 2017 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Inwestorom - A. B. i A. B. pozwolenia na budowę inwestycji. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji (postanowienia), której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. bądź art. 145 a § 1 lub art. 145 b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję (postanowienie) w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Według art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (postanowieniu). Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany bądź też podmiot żądający wznowienia postępowania nie wskaże ustawowych przesłanek wznowienia, wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Art. 61 k.p.a. wyznacza granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową ustawy w rozumieniu art. 28 k.p.a., przy czym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę krąg stron ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 2018.1202). Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z powyższego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania winien spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. i zawierać w szczególności żądanie osoby, która je wnosi i pozwalać na określenie postępowania wznowienia którego domaga się strona. Sąd generalnie podziela pogląd dopuszczający możliwość wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na oczywisty brak legitymacji podmiotu wnoszącego wniosek o wznowienie oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie sadowoadministracyjnym poglądy, co do tego są podzielone. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę opowiada się za dopuszczalnością odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy brak legitymacji podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie nie budzi żadnych wątpliwości. Jeżeli bowiem już z treści samego wniosku, bez szczegółowego analizowania akt sprawy wynika, że jego autor nie jest stroną postępowania, to nie ma potrzeby wydawania postanowienia o wznowieniu, a następnie "badania" kwestii legitymacji tylko po to, by zakończyć postępowanie decyzją o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stanowiłoby to nadmierny formalizm, podczas gdy zakończenie postępowania już na etapie postanowienia o odmowie wznowienia nie pozbawia wnioskodawcy kontroli instancyjnej i sądowej, skoro postanowienie to jest zaskarżalne zażaleniem. W każdej sytuacji organ ocenia kwestię legitymacji wnioskodawcy, a weryfikacja ta - bez względu na to, na którym etapie została dokonana - może zostać poddana kontroli organu drugiej instancji oraz dwóch instancji sądów administracyjnych. Badanie legitymacji w postępowaniu wznowionym ma natomiast znaczenie w sytuacjach nieoczywistych, wątpliwych, w których ocena tej kwestii może wymagać prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1142/15 w orzecznictwie NSA oraz w doktrynie prezentowane jest stanowisko wskazujące na to, że wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej, a więc także w sytuacji, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że składa go podmiot niebędący stroną postępowania. Natomiast, gdy istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba zbadania tej okoliczności w oparciu o akta sprawy, to konieczne jest wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., bowiem istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia - art.149 § 2 k.p.a. (vide wyrok NSA z 7.01..2009 r. II OSK 1747/07, wyrok NSA z 1.12.2011 r. I OSK 246/11, wyrok NSA z 14.01.2014 r. II OSK 1835/12 niepublikowane, M. Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s.740 )". W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., I SA 1748/83). Przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może, więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). W niniejszej sprawie K. S. wywodzi swój interes prawny z faktu, iż decyzja objęta wnioskiem o wznowienie postępowania wprost ingeruje w jego prawo własności, gdyż zmuszony jest do wykonania prac ziemnych na swojej działce. Nikt z nim tego nie konsultował, nie miał też możliwości zapoznania się z projektem i wniesienia uwag do niego. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na swój interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może bowiem nastąpić wyłącznie w toku postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (por. wyroki NSA z 17.04.2012 r., II OSK 191/12, z 7.05.2013 r., I OSK 2185/11 z 11.04.2017 r., II OSK 2025/15; CBOSA). Organ rozpatrujący podanie o wznowienie jest zobowiązany do ustalenia, czy podmiot składający to podanie jest stroną w rozumieniu art. 28. W przypadku żądania wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1–3 i 5–8 oraz w art. 145a i 145b legitymacja do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego wynika z faktu wskazania danego podmiotu wśród adresatów decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu. W przypadku przywołania w podaniu o wznowienie podstawy wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 nie jest wystarczające dla uznania legitymacji wnioskodawcy stwierdzenie, że autor podania o wznowienie postępowania nie brał udziału w charakterze strony w zwykłym postępowaniu. Należy pamiętać, że status strony postępowania o wznowienie może przysługiwać także temu, kto nie brał udziału w zwykłym postępowaniu, ale jego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie, albo kto żąda czynności organu (wznowienia postępowania) ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (wyrok NSA z 4 lutego 2000 r., I SA 334/99, LEX nr 54133; wyrok NSA z 20 maja 2010 r., II OSK 910/09, LEX nr 706952). Wskazać należy, że K. S. jest właścicielem działki o nr [...]. Projektowana inwestycja obejmuje m.in. niwelację części terenu działki [...], na której została ustanowiona służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz właściciela działki nr [...]. Zgodnie z treścią opisu do projektu zagospodarowania terenu: W celu zapewnienia dojazdu do działek [...], [...] i [...] zaprojektowano indywidualny zjazd drogi publicznej. (...) zjazd posiada nachylenie maksymalne 5% na odcinku pierwszych 5-ciu metrów oraz maksymalnie 15% na dalszym odcinku. Taka niwelacja terenu została zaprojektowana w obrębie działki [...], aż do granicy z działką [...]. Aby możliwe było korzystanie z w/w zjazdu z drogi - na działce [...] konieczne będzie wykonanie analogicznej niwelacji terenu. Z załączonych do projektu budowlanego mapy do celów projektowych i planu zagospodarowania wynika, że istniejący poziom terenu przy granicy działek nr [...] i nr [...] (w miejscu projektowanej bramy wjazdowej na działkę nr [...]) wynosi 266,42 m n.p.m., natomiast projektowany poziom terenu to 264,64 m n.p.m. Różnica poziomów terenu pomiędzy zniwelowana częścią działki nr [...], a terenem działki nr [...] wynosi 1 ,78 m, co ogranicza zdaniem organu odwoławczego wnioskodawcy korzystanie z ustanowionej służebności przejazdu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie przesądzenie przez Starostę K., że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony i odmowa na tej podstawie wznowienia postępowania w sprawie było przedwczesne. Organ rozpatrujący podanie o wznowienie nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wznowieniowego, gdyż z podania o wznowienie nie wynikał w oczywisty sposób brak legitymacji K. S.. Prawidłowo, zatem organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z 144 k.p.a. sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd - stosownie do art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło