II OZ 1419/18

Dnia 22 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II SO/Kr 4/18 o oddaleniu wniosku o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II SO/Kr 4/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie oddalił wniosek A. I. o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (MWINB) w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...]. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 16 sierpnia 2018 r. do WSA w Krakowie wpłynął wniosek A. I. o wymierzenie MWINB w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. We wniosku skarżący podał, że skargę nadał w placówce pocztowej w dniu 4 lipca 2018 r. W dniu 13 sierpnia 2018 r. otrzymał z sekretariatu sądu informację, że złożona przez niego skarga nie została jeszcze przekazana przez organ. W odpowiedzi na wniosek MWINB w [...] wyjaśnił, że skarga, odpowiedź na skargę i akta sprawy zostały wysłane do sądu w dniu 10 sierpnia 2018 r. Usprawiedliwiając 5-dniowe opóźnienie w przekazaniu skargi organ opisał problemy kadrowe w urzędzie, wskazał na sezon urlopowy oraz ilość spraw do załatwienia. Podkreślił, że skarga została przesłana do sądu przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do wymierzenia grzywny MWINB w [...]. Skoro skarga została przekazana do sądu przed wpłynięciem wniosku o wymierzenie grzywny funkcja dyscyplinująca nie mogła znaleźć zastosowania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy wyniosło jedynie 5 dni, a zważywszy dodatkowo na sygnalizowane przez organ braki kadrowe i sezon urlopowy nie można uznać, że doszło do naruszenia w istotny sposób prawa. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. I., wnosząc o jego uchylenie i zmianę oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem żalącego urlop pracownika nie może paraliżować funkcjonowania urzędu państwowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 54 § 1 i 2 Ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi przekazać skargę sądowi, wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Ppsa. Obowiązek przekazania skargi sądowi spoczywa na organie, niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 Ppsa stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wyjaśnić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 Ppsa ogranicza się do zbadania, czy zaskarżone postanowienie jest należycie uzasadnione. Ingerencja w merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji jest nieuprawniona w przypadku, gdy zostało ono prawidłowo uzasadnione. Wymierzenie grzywny jest bowiem elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny ( i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Użyty w § 1 art. 55 Ppsa zwrot "może orzec" wskazuje, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest pozostawione uznaniu sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 841/11 oraz z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 207/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Ponadto wskazać należy, iż sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 Ppsa (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09 - CBOSA). Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (zob. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2016 r., I OZ 1216/16 – CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie prawa nie narusza. Wyjaśnienia wymaga, że trzydziesty dzień terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 Ppsa przypadał na dzień 4 sierpnia 2018 r., tj. na dzień ustawowo wolny od pracy. W związku z tym (w oparciu o art. 83 § 2 Ppsa) uznać należało, że opóźnienie w przekazania do sądu skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę wyniosło jedynie 4 dni, a nie jak wskazał sąd pierwszej instancji 5 dni. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie WSA w Krakowie dostrzegając z jednej strony fakt wypełnienia przez MWINB w [...] obowiązku określonego w art. 54 § 2 Ppsa z niewielkim opóźnieniem, a z drugiej strony związane z tym okoliczności, trafnie oddalił wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 Ppsa nie spełniałoby zarówno celu prewencyjnego, jak i represyjnego. Przede wszystkim jednak nie dyscyplinowałoby organu do przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazać bowiem należy, że skarga została przekazana do sądu przed wpłynięciem wniosku o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa w związku z art. 197 Ppsa, postanowił, jak w sentencji.