III SA/Wa 1521/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-13

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Dariusz Kurkiewicz, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez uczestników programu motywacyjnego z tytułu realizacji opcji na akcje powinien być opodatkowany dwukrotnie – zarówno w momencie objęcia akcji, jak i w momencie ich sprzedaży, co narusza konstytucyjną zasadę równości i powszechności opodatkowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dwukrotne opodatkowanie dochodu z realizacji programu motywacyjnego opartego na opcjach na akcje narusza konstytucyjną zasadę równości i powszechności opodatkowania. Opodatkowanie powinno nastąpić jednokrotnie, w momencie odpłatnego zbycia akcji, co pozwala na uwzględnienie faktycznego przyrostu majątku i kosztów uzyskania przychodów, zapobiegając podwójnemu opodatkowaniu tego samego dochodu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka G. Sp. z o.o. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania dochodów pracowników z programu motywacyjnego, w ramach którego otrzymywali opcje na akcje zagranicznej spółki z grupy. Spółka uważała, że dochód powinien być opodatkowany jednokrotnie, w momencie zbycia akcji. Minister Finansów uznał, że przychód powstaje zarówno w momencie realizacji opcji, jak i sprzedaży akcji, co zdaniem spółki prowadzi do podwójnego opodatkowania i narusza zasady konstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz G. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2015 r. nr IPPB2/415-828/14-2/MK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca – G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków Spółki jako płatnika, związanych z uczestnictwem pracowników w Programie motywacyjnym organizowanym przez podmiot zagraniczny z Grupy. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawiony następujące zdarzenie przyszłe: Spółka jest podmiotem należącym do globalnej grupy kapitałowej G. (dalej: Grupa), która oferuje wybranym osobom związanym ze Spółką stosunkiem prawnym, np. umową o pracę lub umową cywilnoprawną (dalej: Uczestnicy), udział w długoterminowym opcyjnym programie motywacyjnym (dalej: Program). Program został uruchomiony przez zagraniczny podmiot z Grupy oraz jest przez niego koordynowany. Uczestnictwo w Programie uprawnia do otrzymania opcji na akcje amerykańskiej spółki z Grupy (dalej: Spółka amerykańska) w liczbie wynikającej z postanowień Programu. Prawo do wykonania opcji na akcje Spółki amerykańskiej jest prawem przyszłym, warunkowym i jest niezbywalne. Opcje mogą zostać wykonane po roku, dwóch, trzech i czterech latach (w każdym momencie w równej, znanej w momencie przyznania uprawnień liczbie) od momentu ich przekazania Uczestnikom. Opcje nie mogą być zbyte w żadnym momencie, a ich wykonanie może nastąpić po spełnieniu warunków wskazanych w Programie. Wśród nich znajduje się m.in. nieprzerwane zatrudnienie w Grupie przez wskazany w Programie okres nabywania uprawnień. Co do zasady, przekazane opcje mogą być wykonane w ciągu dziesięciu lat od momentu ich przekazania Uczestnikom, jednak dopiero po spełnieniu warunków określonych w Programie i upływie okresu nabywania uprawnień. Wykonanie opcji (tj. nabycie akcji) następuje po cenie określonej w momencie ich przekazania Uczestnikom. Według informacji Spółki opcje te, spełniają przesłanki do uznania ich za pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r. poz. 94 ze zm.). Uczestnictwo w Programie nie gwarantuje Uczestnikom ciągłości zatrudnienia ani też uzyskania jakichkolwiek innych korzyści. Co do zasady - poza przypadkami odejścia na emeryturę lub rentę bądź śmierci - w razie odejścia z pracy w trakcie okresu nabywania uprawnień Uczestnicy nie będą nigdy uprawnieni do realizacji praw wynikających z opcji. Ponadto przez cały okres posiadania opcji Uczestnicy nie będą uprawnieni do otrzymywania dywidendy ani jej ekwiwalentu. Wartość przysporzenia wynikającego z przyznania opcji nie jest możliwa do określenia. Opcje mogą bowiem w ogóle nie zostać zrealizowane, jeśli rynkowy kurs akcji będzie kształtował się poniżej ceny wykonania opcji. W takiej bowiem sytuacji zakup akcji bezpośrednio na rynku finansowym jest korzystniejszy niż realizacja opcji. Również w momencie wykonania opcji wartość przysporzenia po stronie Uczestników nie będzie możliwa do określenia. Wartość akcji nabytych w wyniku wykonania opcji zmienia się bowiem wraz ze zmianą kursu notowań giełdowych. W efekcie jedynym momentem, w którym wartość docelowego przysporzenia wynikającego z uczestnictwa w Programie będzie znana, jest moment zbycia akcji. Uczestnictwo w Programie nie będzie wynikać z zawartych przez Uczestników umów o pracę ze Spółką, regulaminów wynagradzania ani z innych dokumentów wewnętrznych Spółki z zakresu prawa pracy. W szczególności umowa o pracę ze Spółką nie będzie stanowić dla Uczestników podstawy do wysuwania roszczeń w stosunku do Spółki. Spółka nie jest bezpośrednio zaangażowana w proces zarządzania Programem. Spółka jest jedynie następczo obciążana kosztami Programu przypadającymi na związanych z nią Uczestników. W związku z powyższym Skarżąca zapytała, czy ewentualne dochody, wynikające z uczestnictwa w Programie przez Uczestników, powinny być zakwalifikowane jako dochody z kapitałów pieniężnych w momencie zbycia akcji zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) i czy w związku z tym na Spółce będą ciążyły w tym zakresie jakiekolwiek obowiązki, w szczególności obowiązki płatnika zgodnie z art. 31, na gruncie ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.")? Zdaniem Skarżącej ewentualne dochody Uczestników powinny być zakwalifikowane jako dochody z kapitałów pieniężnych i opodatkowane jedynie w momencie zbycia akcji, w związku z czym na Spółce nie powinny ciążyć żadne obowiązki płatnika w rozumieniu u.p.d.o.f. Minister Finansów w interpretacji indywidulanej z 29 stycznia 2015 r. stwierdził, że stanowisko Skarżącej w części dotyczącej uznania, że przysporzenie po stronie pracowników Spółki z tytułu uczestnictwa w Programie wystąpi jedynie w momencie sprzedaży akcji spółki amerykańskiej jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z otrzymaniem przez pracowników Skarżącej niezbywalnych opcji na akcje stanowiących pochodny instrument finansowy a następnie po spełnieniu warunków przewidzianych w programie i nabyciem akcji spółki amerykańskiej w wyniku wykonania przedmiotowych opcji, pracownicy Skarżącej nie uzyskują przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani przychodu z tytułu działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 ww. ustawy, a tym samym na Wnioskodawcy nie będą ciążyć obowiązki płatnika wynikające z art. 31 i 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. obliczenia, poboru i zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od tych przychodów, gdyż uczestnicy programu motywacyjnego nie uzyskują z tego tytułu przychodu ze stosunku pracy oraz z tytułu działalności wykonywanej osobiście, ani obowiązki informacyjne. Zdaniem Ministra Finansów skoro niezbywalne opcje na akcje Spółki amerykańskiej, stanowią pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f., rozliczany poprzez wydanie akcji Spółki amerykańskiej, to należy stwierdzić, że w przypadku zrealizowania przez pracowników Spółki praw wynikających z opcji na akcje pracownicy osiągną przychód, który należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. Oznacza to zdaniem Ministra Finansów, że przychód ten nie będzie stanowił dla pracowników przychodu ze stosunku pracy, ani działalności wykonywanej osobiście a na Spółce nie będą ciążyły żadne obowiązki płatnika. Jednocześnie nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, że realne przysporzenie majątkowe pracownicy Skarżącej (uczestnicy Programu) mogą otrzymać dopiero w momencie sprzedaży akcji Spółki amerykańskiej. Minister Finansów stanął na stanowisku, że w momencie realizacji opcji na akcje oraz w momencie sprzedaży papierów wartościowych po stronie pracowników Skarżącej powstaje przychód z kapitałów pieniężnych co skutkuje tym, że na Spółce nie spoczywają obowiązki płatnika ani żadne obowiązki informacyjne. Uczestnicy Programu, w celu uzyskania pełnego prawa do akcji, muszą spełnić dodatkowe warunki określone w ramach Programu, takie jak pozostawanie w stosunku pracy przez określony czas w spółce z Grupy. Oznacza to, że pomimo braku odpłatności za wymienione akcje nabycie ich związane jest ze spełnieniem określonych wymogów o charakterze niepieniężnym. W związku z tym nie można przyjąć, by pomimo braku odpłatności za wspomniane akcje, ich nabycie było jednostronnie ekwiwalentne. W ocenie Ministra Finansów okoliczność, iż akcje zostały nabyte/objęte nieodpłatnie, znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego zbycia tych akcji. Podatek dochodowy z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wynosi 19% uzyskanego dochodu, a dochodem podlegającym opodatkowaniu jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów. Ponadto organ wskazał, że nieodpłatne objęcie akcji (udziałów) w spółce mającej osobowość prawną nie zostało wymienione wśród rodzajów przychodów, jakie uznaje się za przychody z innego źródła. Objęcie (nabycie) akcji zostało natomiast wymienione jako zdarzenie powodujące powstanie przychodów z kapitałów pieniężnych, jednak tylko wtedy gdy objęcie akcji nastąpiło w zamian za wkład niepieniężny (art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.). Natomiast objęcie akcji (nieodpłatne lub częściowo nieodpłatne) w innym przypadku jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia udziałów (akcji), stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia akcji. Pismem z 2 marca 2015 r. Skarżąca wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uznanie jej stanowiska za prawidłowe w całości. W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z 9 kwietnia 2015 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. w związku z art. 84 Konstytucji RP - poprzez uznanie, że dochód osiągnięty przez Uczestników w ramach Programu powinien zostać opodatkowany dwukrotnie, tj. zarówno, po pierwsze, w momencie objęcia akcji w zamian za przy znane opcje jak i, po drugie, w momencie sprzedaży objętych w zamian za przyznane opcje akcji - a w konsekwencji naruszenie zasady równości i powszechności opodatkowania. Uzasadniając Skarżąca wskazała, że stanowisko organu prowadzi do podwójnego opodatkowania przychodów Uczestników z Programu i wprowadza nieuprawnioną dyskryminację podatników osiągających dochód z programów motywacyjnych opartych na wydawaniu opcji na akcje względem podatników osiągających dochód z programów motywacyjnych opartych na wydawaniu akcji (bez elementu opcji). Zdaniem Skarżącej, w celu uniknięcia naruszenia zasady równości i powszechności opodatkowania, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP, poprzez faktyczne podwójne opodatkowanie - obowiązek podatkowy z tytułu dochodów uzyskanych przez Uczestników w ramach Programu powinien powstać jednokrotnie, tj. z chwilą odpłatnego zbycia akcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. To właśnie bowiem w tym momencie możliwe jest określenie efektywnego przychodu z tytułu uczestnictwa w Programie oraz rozpoznanie, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o u.p.d.o.f., kosztów uzyskania przychodów w kwocie stanowiącej iloczyn ceny akcji wynikającej z opcji oraz ilości zakupionych akcji. Różnica między obliczonym w powyższy sposób przychodem a kosztem jego uzyskania powinna, zdaniem Skarżącej, stanowić dochód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o PDOF. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przy czym do spraw wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015r., a z taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, przepis art. 57a p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania, co powoduje, że w niniejszej sprawie Sąd nie jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle wskazanych kryteriów badania legalności aktów, w tym m. innymi skarg na interpretacje indywidualne w sprawach podatkowych, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu między Stronami dotyczy momentu opodatkowania dochodu osiągniętego przez Uczestników w ramach Programu, którego istotą jest nabywanie opcji na akcje Spółki amerykańskiej, na podstawie których Uczestnicy są uprawnieni, po spełnieniu wskazanych warunków, do objęcia akcji Spółki amerykańskiej po ustalonej uprzednio cenie. W wydanej Interpretacji Organ potwierdził stanowisko Skarżącej w zakresie obowiązków płatnika, natomiast w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego uznał, że pracownicy Wnioskodawcy uzyskują przychód z tytułu uczestnictwa w Programie zarówno w momencie realizacji opcji na akcje w związku z otrzymaniem przez pracowników Wnioskodawcy niezbywalnych opcji na akcje stanowiących pochodny instrument finansowy, jak i z tytułu sprzedaży przedmiotowych akcji w wyniku wykonania przedmiotowych opcji. W ocenie Skarżącej, takie rozliczenie dochodu osiągniętego przez Uczestników w ramach Programu powoduje dwukrotne opodatkowanie, tj. zarówno w momencie objęcia akcji w zamian za przyznane opcje, jak i w momencie sprzedaży objętych w zamian za przyznane opcje akcje, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. Przy tak zakreślonych granicach sporu Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona Interpretacja narusza przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Na wstępie rozważań podnieść należy, że kwestia podwójnego opodatkowania dochodu z realizacji planu motywacyjnego, który polegał na przekazywaniu akcji spółki amerykańskiej należącej do tej samej grupy kapitałowej, a następnie ich sprzedaży po upływie czasu określonego w planie motywacyjnym, była już przedmiotem kontroli sądowej i rozstrzygnięć sądów administracyjnych. I tak, dla przykładu, w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 111/12 (dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA wskazał, że uznanie, iż przychód powstaje już w momencie objęcia akcji jako równowartość ceny rynkowej nabytych nieodpłatnie papierów wartościowych prowadziłoby do podwójnego opodatkowania części dochodu. Nabycie akcji nieodpłatnie oznacza bowiem niemożność uwzględnienia w podstawie opodatkowania kosztów uzyskania przychodów. Ustalając podstawę opodatkowania podatnik może bowiem wyłącznie obniżyć przychód o koszty nabycia papierów wartościowych (art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f.), a tych przecież nie ponosi. Nie jest bowiem kosztem uzyskania przychodów przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Niebezpieczeństwo podwójnego opodatkowani w zbliżonej sytuacji zauważył zresztą ustawodawca, wprowadzając wyraźną regulację dotyczącą momentu powstania dochodu z tytułu objęcia lub nabycia akcji w spółce przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przy poniesieniu wydatków niższych niż wartość rynkowa akcji (art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f.) i stwierdzając w uzasadnieniu do projektu ustawy (druk nr 1955 Sejmu III kadencji), że przepis ten ma wyeliminować podwójne opodatkowanie z tytułu nabycia, a następnie zbycia akcji. Uznanie, że w sytuacji nieodpłatnego nabycia akcji (udziałów) dochód powstaje dopiero w momencie ich zbycia powoduje również jednakowe obciążenie podatkowe podatników nabywających akcje nieodpłatnie i podatników nabywających akcje odpłatnie. Każdy z nich zapłaci podatek wyłącznie od faktycznego przyrostu majątku w wyniku zbycia akcji. Dalej stwierdzić należy, że kwestia opodatkowania dochodu z realizacji tzw. akcyjnych planów motywacyjnych była też przedmiotem szeregu wcześniejszych wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1268/11 (LEX nr 1286298), z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1410/10 (LEX nr 818624) czy z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt II FSK 517/10 (LEX nr 949036). W tym ostatnim NSA wskazał, że opodatkowanie preferencyjnie nabywanych akcji już w momencie ich nabycia, nie wyłączy spod opodatkowania sprzedaży akcji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoby uczestniczące w programie motywacyjnym, w sytuacji sprzedaży akcji uzyskają przychody z kapitałów pieniężnych i będą zobowiązane do określenia podstawy opodatkowania, jaką jest różnica pomiędzy kwotą uzyskaną ze sprzedaży, a kwotą po jakiej te akcje zostały nabyte. Konsekwencją przyjęcia interpretacji organu, jako prawidłowej, jest podwójne opodatkowanie tego samego dochodu. Uczestnik nie miałby żadnego prawnego instrumentu do wyłączenia z podstawy opodatkowania przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji przychodu już opodatkowanego w momencie uzyskania pełni praw właścicielskich. Podwójne opodatkowanie tego samego dochodu podatkiem dochodowym od osób fizycznych naruszałoby przepisy Konstytucji RP. W tym miejscu podnieść należy, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa obowiązująca we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa oznacza, że wszystkie charakteryzujące się określoną, istotną cechą podmioty prawa, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo tzn. według jednakowej miary (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 490/10, LEX nr 992399). Na tle prawa podatkowego konstytucyjna zasada równości oznacza postulat zachowania równomierności w opodatkowaniu podatkami, przez wprowadzenie powszechnego i proporcjonalnego opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza opodatkowanie wszystkich podatników na tych samych zasadach (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 525/10, LEX nr 811878). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z dnia 22 maja 2002 r. sygn. akt K 6/02, OTKA 2002/3/33) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 11 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 972/09, LEX nr 607599) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. W ocenie składu orzekającego, powyższe rozważania znajdują pełne odniesienie do okoliczności rozstrzyganej sprawy. Nie może bowiem nasuwać wątpliwości, że opodatkowanie dochodu z realizacji planu akcyjnego i planu opcyjnego musi być jednakowe. W obydwu planach beneficjent staje się właścicielem akcji spółki amerykańskiej, a następnie sprzedaje je w obrocie giełdowym. Różnica polega jedynie na tym, że w planie opcyjnym beneficjent w tym samym momencie nabywa i zbywa akcje, natomiast w planie akcyjnym objęcie akcji następuje wcześniej. W rozpoznawanej sprawie zgodna z Konstytucją wykładnia językowa przepisu art. 17 ust. 1 pkt 10 i ust. 1b u.p.d.o.f. pozwala zatem na jednoznaczne rezultaty, bez konieczności sięgania do wykładni systemowej wewnętrznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, jakimi są opcje (art. 5a pkt 13 ustawy). Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1b przychód określony w ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. W rozpoznawanej sprawie plan opcyjny polega na tym, że opcje mogą zostać wykonane w ciągi dziesięciu lat od momentu ich przekazania Uczestnikom, jednak dopiero po spełnieniu warunków określonych w Programie i upływie okresu nabywania uprawnień, zaś wykonanie opcji (nabycie akcji) następuje po cenie określonej w momencie ich przekazania Uczestnikom, przy czym przez cały okres posiadania opcji Uczestnicy nie są uprawnieni do otrzymania dywidendy ani jej ekwiwalentu. W efekcie, jedynym momentem, w którym wartość docelowa przysporzenia wynikającego z uczestnictwa w Programie będzie znana, to moment zbycia akcji. Inaczej mówiąc, w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, Beneficjent nie mógł zatem uzyskać innych korzyści z tytułu nabycia akcji (np. prawa do dywidendy), niż osiągnięcie dochodu z ich sprzedaży. Należało zatem przyjąć, że realizacja prawa wynikających z opcji polegała na uzyskaniu opodatkowanego dochodu ze sprzedaży akcji. Niezależnie od powyższego zgodzić należy się także z poglądem Skarżącej, że cena rynkowa akcji spółek handlowych, zwłaszcza tych notowanych na giełdzie, podlega nieustannym zmianom. Nie można wykluczyć, iż nawet w przypadku nabycia lub objęcia akcji po preferencyjnych cenach, a więc poniżej ceny rynkowej, późniejszy spadek wartości rynkowej tych akcji, byłby na tyle znaczący, iż doprowadziłby do sytuacji, w której cena zbycia akcji byłaby niższa niż cena ich nabycia. Wówczas w istocie rzeczy mielibyśmy do czynienia nie z dochodem, lecz ze stratą, ponieważ koszty uzyskania przychodów przewyższałyby uzyskane przychody. Gdyby więc uprzednio, a więc w momencie nabycia akcji nastąpiło już opodatkowanie dochodu rozumianego jako różnica pomiędzy ceną rynkową akcji, a ceną (preferencyjną) objęcia lub nabycia tych akcji, to podatnik zapłaciłby podatek, pomimo iż w sensie ekonomicznym i prawnym poniósł stratę, która nie podlegałaby w takim razie odliczeniu od przychodu uzyskanego z innego źródła przychodów. Reasumując przedstawione rozważania, należało stwierdzić, że realizacja opcji na akcje polegająca na nabyciu ich po cenie niższej od rynkowej nie stanowi przychodu wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy organ podatkowy będzie zobowiązany do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, ze względu na to, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawo materialne, tj. przepis art.17 ust.1 pkt 10 oraz pkt 6 lit.a) i b) u.p.d.o.f., należało uznać skargę za uzasadnioną i uchylić, zgodnie z żądaniem Skarżącej, zaskarżaną Interpretację w całości w oparciu o przepis art. 146 §1 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło