II SA/Rz 718/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-10-24

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Ewa Partyka, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca użytkowanie wieczyste nieruchomości, która graniczy z obszarem objętym zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma legitymację do zaskarżenia tej zmiany na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli zarzuca naruszenie swojego interesu prawnego w zakresie dostępu do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Spółka nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości objętych zaskarżoną uchwałą, a jej roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, nawet objęte zabezpieczeniem, nie stanowiło jeszcze naruszonego prawa materialnego.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa planistycznego oraz interesu prawnego w zakresie dostępu do drogi publicznej dla swojej nieruchomości, która graniczy z terenem objętym zmianą planu. Spółka podkreśliła, że zmiana planu uniemożliwi jej dotychczasowy dostęp do drogi publicznej dla działalności gospodarczej wymagającej transportu ciężarowego. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że zapewniony jest dostęp do drogi publicznej, a spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany nr 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla M. w T. -postanawia- odrzucić skargę. II SA/Rz 718/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. jest podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej: u.p.z.p.) uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany nr 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla M. w T. W uchwale wskazano m.in., że plan ten uchwalono uchwałą nr [...] RM [...] z [...] kwietnia 2012 r. (opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...] z [...] czerwca 2012 r. poz. [...]), a zmiana nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] (uchwała RM [...] nr [...] z [...] września 2017 r.). Wg § 1 zaskarżonej uchwały, zmiana planu obejmuje obszar położony przy ul. Zamkowej o powierzchni ok. 0,32 ha w granicach oznaczonych na załączniku nr 1 oraz obszar położony przy ul. [...] o powierzchni ok. 6,73 ha w granicach oznaczonych na załączniku nr 2. Wprowadzone zmiany opisano w § 2 uchwały. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśniono, że głównym celem m.p.z.p. jest stworzenie w formie prawa miejscowego warunków zagospodarowania terenu, które pozwolą maksymalnie podnieść walory przedmiotowego terenu, a jednocześnie usankcjonować ustalenia wynikające ze Studium. Przedmiotem regulacji zmiany planu jest wyznaczenie linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, nieprzekraczalnych linii zabudowy, granic strefy ochrony ekologicznej zabytków układu pałacowo - parkowego oraz przeznaczeń terenów w granicach objętych zmianą planu. Dla obszaru położonego przy ul. [...] zmiana planu przewiduje przeznaczenie terenu pod zabudowę usługową (U1) oraz w części pod poszerzenie drogi publicznej klasy zbiorczej (KDZ1). Dla obszaru położonego przy ul. S. zmiana planu wiąże się natomiast z przeznaczeniem terenu pod rozmieszczenie obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (UC1) oraz pod tereny dróg wewnętrznych (KDW1), jak również fragment terenu drogi publicznej klasy głównej (KDG1), stanowiący poszerzenie drogi wojewódzkiej, przylegającej do terenu. Projekt zmiany planu opracowany został zgodnie z procedurą przewidzianą w u.p.z.p. W skardze na opisaną na wstępie uchwałę RM [...] z [...] kwietnia 2018 r. A Sp. z o.o. - wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - zarzuciła: 1. naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak rozstrzygnięcia o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych; 2. naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez niejednolite oznaczenie terenów symbolami składającymi się z liter i cyfr; 3. naruszenie art. 15 ust. 2a u.p.z.p. poprzez objęcie granicą zmiany obszaru nie obejmującego terenów, dla których powinny nastąpić zmiany w strukturze funkcjonalno - przestrzennej w wyniku realizacji obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2; 4. naruszenie art. 2 pkt 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak zachowania zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; 5. naruszenie art. 15 ust 2 u.p.z.p. na skutek przyjętej konstrukcji uchwały z dnia 26 kwietnia 2018 r. i pominięcie w planie obowiązkowych jego elementów enumeratywnie wymienionych w cyt. przepisie; 6. naruszenie § 8 rozporządzenia MI z 26 sierpnia 2003 r. poprzez błędne przyjęcie oznaczeń jednostek redakcyjnych tekstowej części planu miejscowego oraz błędne oznaczenie opisu jednostki redakcyjnej § 7 uchwały; 7. naruszenie art. 1 ust. 3 oraz art. 2 pkt 1 i art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez: - brak uwzględnienia interesu skarżącej w zapewnieniu dostępu nieruchomości będącej w jej użytkowaniu wieczystym do drogi publicznej przez teren objęty skarżoną obecnie uchwałą, - brak ustalenia w miejscowym planie zasad kształtowania sposobu wykonywania praw właścicielskich przez skarżącą co do nieruchomości będącej w jej użytkowaniu wieczystym w zakresie możliwości wykorzystywania nieruchomości w dotychczasowym zakresie na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej wymagającej dostępu do drogi publicznej ul. [...], czyli w sposób inny niż dostęp do drogi wewnętrznej stanowiącej ul. [...], - brak ukształtowania przestrzeni uwzględniającej w uporządkowanych relacjach uwarunkowania i wymagania funkcjonalne nieruchomości skarżącej leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego zaskarżonym planem miejscowym. W uzasadnieniu skargi - zawierającym szczegółowe odniesienie do poszczególnych zarzutów - podniesiono, że zaskarżona uchwała podjęta została bez dogłębnej analizy przepustowości istniejącego systemu komunikacyjnego w rejonie M. Spółka posiada interes prawny w jej kwestionowaniu, gdyż jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości o nr ewid. 1507/24 obr. M. położonej w obrębie objętym uchwałą z [...] kwietnia 2012 r., która to nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego uchwałą zmieniającą z [...] kwietnia 2018 r. Nadto przed Sądem Rejonowym w [...] (sprawa o sygn. [...]) Spółka dochodzi ustalenia drogi koniecznej zapewniającej jej nieruchomości dostęp do drogi koniecznej, tj. ul. [...]. Podkreśliła, że od wielu lat korzysta w zakresie komunikacji (dojazdu do ul. [...]) wyłącznie z nieruchomości bezpośrednio graniczącej z jej nieruchomością (należącej do D. i I. K.), która leży w obrębie objętym zaskarżoną uchwałą. Uchwała ta narusza jej interes w sposób bezpośredni, pozbawiając ją dostępu do drogi publicznej. To zaś wymusi zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej związanej z produkcją wielkogabarytowych elementów hydrauliki okrętowej. Taka działalność wymaga korzystania z ciężkiego transportu samochodowego i bezpośredniego dostępu do drogi publicznej o odpowiednich parametrach. Zgodnie z uchwaloną zmianą, formalnie dostęp do drogi publicznej istnieje poprzez drogę wewnętrzną – ul. [...]. Jednakże faktycznie dostęp ten nigdy nie był wykonywany przez Spółkę, gdyż ul. [...] nie spełnia warunków drogi publicznej i przejazdu przez nią ciężkiego transportu samochodowego. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] – reprezentowana przez Prezydenta M. [...] - wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Podkreślono, że zaskarżona uchwała została przedłożona Wojewodzie, który w ramach nadzoru nie stwierdził jej nieważności w związku z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, że zmiany w strukturze funkcjonalno - przestrzennej w wyniku realizacji na obszarze położonym przy ul. [...] obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 nastąpią wyłącznie na obszarze objętym granicami opracowania zmiany m.p.z.p. Uwzględniając przeznaczenie terenów wskazane w obowiązującym m.p.z.p. przyjętym uchwałą z 2012 r., dla sąsiednich działek nie przewidziano zmian w tym zakresie. Wynikające z uchwalenia zaskarżonej uchwały zmiany m.p.z.p., niezależnie od interesu prywatnego (polegającego na umożliwieniu realizacji wskazanego wyżej obiektu handlowego na nieruchomości należącej do D. i I. K.), uwzględniają również analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, a zabezpieczenie interesu publicznego polegało na zapewnieniu terenu pod poszerzenia dróg publicznych w celu zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej terenu oraz dodatkowych wpływach do budżetu ze zwiększonych podatków. Zapewnienie dostępu nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej do drogi publicznej następuje w planie miejscowym bezpośrednio poprzez dostęp do drogi oznaczonej symbolem 3KDD - tereny dróg publicznych (drogi klasy D - dojazdowe), przechodzącą następnie w drogę 3KDL oraz 2KDL - tereny dróg publicznych (drogi klasy L - lokalne), jak również pośrednio, do drogi publicznej ul. [...], poprzez drogę 3KDD - tereny dróg publicznych (drogi klasy D - dojazdowe), drogę 1KDW1 - tereny dróg wewnętrznych oraz teren 1KS - tereny obsługi komunikacji samochodowej (w rozumieniu art. 2 pkt 14 u.p.z.p. poprzez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5). W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie jednak nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). W okolicznościach sprawy istotna okazuje się jednak regulacja art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., wg której Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem jest stanowiący podstawę wniesienia skargi art. 101 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (w stanie prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. skarga w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być wniesiona w każdym czasie i w przeciwieństwie do wcześniej obowiązującej w tym zakresie regulacji, nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa - art. 53 § 2a P.p.s.a.). Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. jest uchwała nr [...] RM [...] z [...] kwietnia 2018 r. dokonująca zmiany m.p.z.p. osiedla [...] w T. Jak wynika z art. 101 ust. 1 u.s.g., badanie legitymacji skarżącego do wniesienia skargi w trybie tego przepisu wiąże się z ustaleniem po jego stronie nie tylko istnienia interesu prawnego, ale także jego naruszenia, gdyż dopiero ono uprawnia do merytorycznego rozpoznania skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie powyższego przepisu, powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę, a więc skarżącemu powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, którego naruszenie jest możliwe do stwierdzenia w dacie wnoszenia skargi. Nie może to więc być interes prawny przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale musi być rzeczywiście istniejący (wyrok WSA w Łodzi z 9 lutego 2011 r. II SA/Łd 1438/10, LEX nr 1100577). Wymaga to stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Chroniony prawem interes, na którego naruszenie powołuje się skarżący, powinien być konkretny i realny, zaś związek między własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2016 r. II OSK 2638/16, LEX nr 2170793). Skarga wnoszona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma więc charakteru skargi powszechnej (actio popularis), co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Skarżący wnosząc skargę musi zatem wykazać, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną wywodzoną z konkretnego przepisu prawa materialnego, np. pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (naruszenia interesu prawnego nie można wyprowadzać z samej skarżonej uchwały). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany uregulowaniem danej kwestii w określony sposób, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną zindywidualizowanego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji procesowej (postanowienie NSA z 3 września 2014 r. II OZ 783/14, LEX nr 1530818). W kontekście powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 5 u.g.n. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., nie budzi wątpliwości kompetencja RM [...] do uchwalania na obszarze jej właściwości tak miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, jak i ich zmian (zgodnie z art. 27 u.p.z.p., zmiana planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim jest on uchwalany). Wpisuje się to w regulację art. 3 ust. 1 u.p.z.p. przyznającą gminom kompetencję (w ramach zadań własnych) do kształtowania i prowadzenia na terenie gminy polityki przestrzennej, w tym uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia (w myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p.) kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości; koresponduje z tym prawo każdego, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że RM [...], działając w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, dokonała zaskarżoną uchwałą w m.p.z.p. osiedla [...] zmian polegających na zmianie przeznaczenia obszaru położonego przy: - ul. [...] (o pow. ok. 0,32 ha) na tereny zabudowy usługowej (U1) oraz w części pod poszerzenie drogi publicznej klasy zbiorczej (KDZ1), - obszaru przy ul. [...] (o pow. ok. 6,73 ha) na tereny rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m² (UC1) oraz pod tereny dróg wewnętrznych (KDW1) i fragment terenu drogi publicznej klasy głównej (KDG1) stanowiący poszerzenie przylegającej do terenu drogi wojewódzkiej - ul. [...]. Znajdująca się w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki działka nr 1507/24 nie jest objęta uchwaloną zmianą m.p.z.p., jednak bezpośrednio graniczy z objętym nią obszarem położonym przy ul. [...]. Z samego faktu takiego jej położenia nie wynika jednak spowodowane uchwaleniem zmiany m.p.z.p. naruszenie jej interesu prawnego, w szczególności, by ewentualnych przyczyn jego naruszenia upatrywać w zasadności podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały zasad planowania przestrzennego i procedury planistycznej. Wiąże się to zatem z koniecznością dokonania oceny zmian wprowadzonych do m.p.z.p. pod względem ich negatywnego wpływu na należącą do Spółki nieruchomość. Istotne w tym zakresie pozostaje, że Spółka co do zasady nie kwestionuje samej zmiany przeznaczenia terenu położonego w rejonie ul. [...], domagając się jednak wprowadzenia w m.p.z.p. zapisów zabezpieczających w oczekiwany przez nią sposób dotychczasowe połączenie komunikacyjne między tą ulicą a pozostającą w jej użytkowaniu wieczystym działką (przez teren objęty zaskarżoną uchwałą) na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Jak wynika z twierdzeń Spółki, charakter jej działalności wymaga możliwości dojazdu do działki nr 1507/24 dużych pojazdów ciężarowych, względem czego nieadekwatna jest prowadząca do niej ul. [...], która poprzez ul. [...] łączy się z ul. [...]. Obsługa komunikacyjna nieruchomości Spółki od ul. [...] faktycznie odbywa się przez działki nr 1510/4 i 1507/34 (stanowiące własność Województwa) oraz przez położoną na obszarze do którego odnosi się zaskarżona uchwała działkę nr 1507/35 stanowiącej drogę wewnętrzną (pozostającą w użytkowaniu wieczystym I. i D. K.), które to działki w związku z toczącym się przed SR w [...] postępowaniem [...] o ustanowienie służebności drogi koniecznej objęte zostały do czasu jego prawomocnego zakończenia postanowieniem o zabezpieczeniu roszczenia z dnia [...] lipca 2011 r. Odpowiada to jednemu z pięciu wariantów przebiegu drogi koniecznej opiniowanych na zlecenie SR w [...] przez powołanego w tej sprawie biegłego (opinia z dnia [...] maja 2017 r., wariant 2b), niemniej jak wynika z rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu zmiany planu (stanowiącego załącznik nr 4 do zaskarżonej uchwały), uwaga Spółki z [...] lutego 2018 r. postulująca zmianę statusu dotychczasowej drogi wewnętrznej na działce nr 1507/35 na drogę publiczną nie została uwzględniona, gdyż wiązałoby się to z podziałem terenu 1 UC1 na dwa tereny o nieregularnych kształtach. Nie uwzględniono także uwagi w zakresie przewidzianej do utworzenia zaskarżoną uchwałą drogi 1 KDW1 poprzez zmianę jej statusu z drogi wewnętrznej na drogę publiczną, co zostało uzasadnione jej funkcją, jako służącą głównie obsłudze terenu rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m² (zwrócenia uwagi wymaga jednak, że z lokalizacją tej drogi zbieżny pozostaje wariant 1b przebiegu drogi koniecznej wskazany w w/w opinii biegłego z dnia [...] maja 2017 r.). W ocenie Sądu, również na gruncie powyższego brak jest związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a naruszeniem indywidualnego i aktualnego interesu skarżącej Spółki. Jakkolwiek służebność drogi koniecznej jest ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości dającym zgodnie z art. 285 Kodeksu cywilnego właścicielowi nieruchomości władnącej możliwość korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej (w kontekście czego można by wywodzić posiadanie interesu prawnego), to w przypadku Spółki można co najwyżej mówić o roszczeniu o ustanowienie służebności drogi koniecznej, czego odzwierciedleniem jest stosowne zabezpieczenie tego roszczenia na czas toczącego się postępowania przed sądem powszechnym. Zabezpieczenie to nie może być utożsamiane z interesem prawnym a tym bardziej z jego naruszeniem, gdyż Spółka tak w dacie podejmowania uchwały zmieniającej m.p.z.p. jak i jej zaskarżania nie dysponowała żadnym prawem z którego wynikałby tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości tą uchwałą objętych. Ponieważ zaskarżona uchwała nie uchyla również skutków zabezpieczenia, wywodzenie w powyższym zakresie posiadania przez Spółkę interesu prawnego i jego naruszenia ma wymiar całkowicie hipotetyczny, co nie jest objęte ochroną w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Okoliczność toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej w żaden sposób nie przesądza przy tym, że zapadnie orzeczenie korzystne dla skarżącej Spółki, a tym bardziej, że będzie ono zgodne z dokonanym zabezpieczeniem. Zakres uprawnień wynikających ze służebności a tym bardziej z jej tymczasowego zabezpieczenia nie może być bowiem ujmowany jako wiodący względem prawa własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości obciążonej, co w rozpoznawanej sprawie wiąże się z sygnalizowanym wyżej nieuwzględnieniem w toku procedury planistycznej uwagi Spółki odnośnie zmiany statusu drogi wewnętrznej na działce nr 1507/35 (objętej zabezpieczeniem) na drogę publiczną; wynikający z tego podział terenu 1 UC1 na dwa obszary o nieregularnych kształtach bezsprzecznie w sposób istotny rzutowałoby na możliwość ich zagospodarowania zgodnie ze zmienionymi postanowieniami planu, co wobec możliwych alternatywnych wariantów dojazdu (w tym m.in. przewidzianą w zaskarżonej uchwale drogą wewnętrzną 1 KDW1 biegnącą skrajem terenu 1 UC1) mogłoby się wiązać z niewspółmierną ingerencją w prawo własności (użytkowania wieczystego) terenu objętego zmianą m.p.z.p. W kontekście naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje przewidziany zaskarżoną uchwałą dla drogi 1 KDW1 status drogi wewnętrznej jako przeznaczonej głównie do obsługi terenu 1 UC1 (a nie jak wnioskowała Spółka drogi publicznej), jak również to, że droga ta faktycznie jeszcze nie istnieje (uchwalona zmiana m.p.z.p. nie powoduje utraty mocy postanowienia o zabezpieczenia roszczenia i nie skutkuje dla Spółki zakazem przejazdu w przewidziany w nim sposób). Jak trafnie stwierdzono w odpowiedzi na skargę, m.p.z.p. nie wskazuje konkretnych rozwiązań technicznych dotyczących wykonania wskazanych w nim dróg, w związku z czym nie zawiera również zapewnienia ani też nie uniemożliwia wykonania drogi spełniającej wymagania transportu ciężarowego. Podsumowując, legitymacji skargowej związanej z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia wywołanych podjęciem zaskarżonej uchwały zmieniającej m.p.z.p. Spółka nie może upatrywać w braku zawarcia w niej regulacji zapewniających najbardziej dogodny w jej ocenie sposób dostępu działki nr 1507/24 do drogi publicznej ul. [...]. Wbrew stanowisku Spółki, zaskarżona uchwała nie zwiera też rozwiązań, które uniemożliwiałyby dalsze wykorzystywanie tej nieruchomości dla potrzeb prowadzonej przez nią działalności gospodarczej lub zagrażałyby jej kontynuacji, stwarzając możliwość dostępu do drogi publicznej ul. [...] poprzez przewidzianą zaskarżoną uchwałą drogę wewnętrzną 1 KDW1 (niejako na marginesie należy zwrócić także uwagę, że z korespondencji prowadzonej między Spółką a Prezydentem M. [...] w toku postępowania planistycznego poprzedzającego podjęcie zaskarżonej uchwały wynika fakt podjęcia działań zmierzających do dostosowania ul. [...] do przejazdu pojazdów ciężkich). Zdaniem Sądu, poprzez działania związane z zaskarżeniem przedmiotowej uchwały i wprowadzenie stosownych zapisów do m.p.z.p. Spółka faktycznie dąży do uregulowania cywilnoprawnej kwestii służebności drogi koniecznej. Nie wykluczając, że niejako przy okazji wprowadzania zmian w m.p.z.p. nie mogłoby to nastąpić, nie świadczy to jednak, że w tym zakresie przysługuje Spółce interes prawny wywodzony z norm prawa materialnego, którego naruszenia w drodze wniesienia skargi mogłaby skutecznie zarzucać. Ponieważ naruszenie tego interesu lub uprawnienia stanowi przesłankę skuteczności wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., które to kryterium nie zostało spełnione, Sąd bez dokonywania merytorycznej kontroli podniesionych w niej zarzutów zobligowany był do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło