I SA/Łd 437/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-24
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bożena Kasprzak, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo wykazały bezskuteczność egzekucji, a spółka była niewypłacalna, co uzasadniało odpowiedzialność prezesa zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako prezesa zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności kwestionując bezskuteczność egzekucji oraz sposób orzekania o odsetkach. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. - G. z dnia [...] r., którą orzeczono o solidarnej z A Sp. z o.o. odpowiedzialności A. K. jako prezesa zarządu A Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok wraz z odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, iż Spółka A posiada zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok, która powstała na skutek braku uregulowania zobowiązania podatkowego określonego ostateczną Decyzją Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. Zaległość Spółki objęta została tytułem wykonawczym wystawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 28 grudnia 2016 r., który nie został jednak przyjęty do realizacji przez organ egzekucyjny z uwagi na to, iż prowadzone wobec majątku Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 13 sierpnia 2015 r. okazało się bezskuteczne. W sprawie ustalone zostało, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w okresie sprawowania przez A. K. funkcji członka zarządu Spółki. W Spółce wystąpiła niewypłacalność, stanowiąca podstawę do zgłoszenia do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości, a Spółka winna była to uczynić do dnia 9 listopada 2012 r. Strona w trakcie toczącego się postępowania nie wykazała mienia Spółki, które umożliwiłoby zaspokojenie zaległości podatkowych. Powyższe ustalenia były podstawą wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] r., który uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uwalniające A. K. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 – dalej jako: O.p.) oraz prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu przepisu art. 116 § 1 O.p. W uzupełnieniu odwołania dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 200 § 1 i art. 157a O.p.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na przepis art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. Następnie wskazując na treść art. 107 § 1 i art. 116 § 1 i § 2 O.p. wyjaśnił, iż przepis art. 116 O.p. konkretyzuje normę ogólną wynikającą z art. 107 §1 O.p. i wprowadza solidarną odpowiedzialność podatkową, m.in. członka zarządu jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe. Przepis ten określa przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, które można podzielić na przesłanki pozytywne i negatywne.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji przypomniał, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym do osób prawnych za 2012 rok w wysokości 15.495.753,00zł. Spółka nie uregulowała powyższej kwoty, w związku z czym powstały zaległości podatkowe (art. 51 § 1 O.p.), od których w myśl art. 53 § 1 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy nie podzielił twierdzenia odwołania, iż w decyzji nie orzeczono o odpowiedzialności strony również za odsetki za zwłokę. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego G. orzeczeniem o odpowiedzialności A. K. objął również kwotę odsetek za zwłokę. Wyjaśnił, iż gdyby organ I instancji nie orzekał o odpowiedzialności A. K. za powstałe odsetki za zwłokę od nieuregulowanych przez Spółkę zaległości podatkowych, wówczas nie powoływałby w sentencji przepisu art. 107 § 1, bowiem byłby on zbyteczny.
Przechodząc do oceny przesłanek odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zaległości podatkowe Spółki organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] października 2015 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie trzech tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu 13 sierpnia 2015 r., obejmujących zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2012 roku w łącznej kwocie należności głównej wynoszącej 15.185.180,80 zł. W postanowieniu tym wskazane zostało, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych poprzedzone było postępowaniem zabezpieczającym, bowiem w dniu 8 kwietnia 2015 r. zostały przyjęte zarządzenia zabezpieczenia określające przybliżone kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług. W trakcie postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego dokonano między innymi następujących ustaleń:
– zarejestrowano w systemie zajęcia rachunków w centralach największych banków w Polsce, ale żaden bank nie potwierdził prowadzenia rachunku dla Spółki;
– adres siedziby Spółki stanowi jednocześnie adres Biura Rachunkowego B. G., z którym w dniu 28 maja 2012r. Spółka zawarła pisemną umowę najmu lokalu położonego w Ł. przy ul. A 7; wskazany adres to adres tzw. "biura wirtualnego"; zobowiązany faktycznie nie funkcjonuje pod tym adresem;
– z postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł., [...] Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] maja 2014r. wynika, iż Spółka od dnia 20 maja 2014r. ma zawieszoną działalność gospodarczą na okres dwóch lat;
– ze sprawozdania finansowego Spółki za 2013 rok wynika, iż podmiot nie posiada rzeczowych aktywów trwałych, a w roku obrotowym od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Spółka nie osiągnęła żadnych przychodów ze sprzedaży, ani nie zakupiła żadnych towarów handlowych, jedynymi poniesionymi kosztami działalności Spółki w roku 2013 były koszty administracyjne związane z wynajmem lokalu oraz usługi księgowe;
– na dzień 31 grudnia 2013 r. w Spółce nie był zatrudniony żaden pracownik etatowy;
– w 2013 roku Spółka osiągnęła przychód z pozostałej działalności operacyjnej w wysokości 4,90 zł oraz przychód z działalności finansowej w wysokości 3,74 zł;
– nie udało się w dostępnych bazach danych ustalić żadnego majątku ruchomego bądź nieruchomego należącego do Spółki;
– z dokonanych ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wynika, iż Spółka nie posiada żadnego majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy;
– z dokumentów handlowo - księgowych, jak ustalono podczas kontroli, nie wynika, aby Spółka dysponowała jakimkolwiek zapleczem magazynowym;
– Spółka nie posiadała żadnych środków trwałych, wyposażenia bądź wartości niematerialnych i prawnych; jednostka dysponowała tylko kapitałem założycielskim w wysokości 5.000,00 zł oraz wynajętym samochodem osobowym Mercedes i wynajętą powierzchnią pokoju w Ł. przy ul. A 7;
– z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców pozyskano odpowiedź negatywną w przedmiocie posiadanych przez Spółkę pojazdów;
– w odpowiedzi na wezwanie w sprawie majątku Spółki Biuro Rachunkowe B. G. poinformowało, iż zobowiązana Spółka przez ostatnie miesiące nie prowadziła działalności gospodarczej i nie dokonywała żadnych transakcji, nie posiada żadnych nieruchomości ani składników majątkowych;
– Spółka nie posiada żadnych rachunków bankowych; rachunki prowadzone w PKO [...] S.A. zostały wypowiedziane Spółce przez bank;
– prezes zarządu Spółki w odpowiedzi na wezwanie w sprawie majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych oświadczył również, że Spółka w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie dokonywała żadnych transakcji, nie posiada żadnych nieruchomości i innych składników majątkowych w tym ruchomości, wierzytelności, udziałów w spółkach, funduszy, akcji, obligacji;
– zgodnie z pismem Ministerstwa Sprawiedliwości podmiot nie widnieje w elektronicznym rejestrze zastawów ani w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych;
– Spółka złożyła ostatnią deklarację dla podatku od towarów i usług za II kwartał 2014 r. i zeznanie CIT-8 za 2014 rok;
– podmiot nie wystąpił jako strona czynności majątkowych (wykaz informacji o czynnościach majątkowych, których stroną była Spółka).
Wobec tak opisanego stanu sprawy organ egzekucyjny działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 14 sierpnia 2015 r., którym wzywano Spółkę do złożenia informacji oraz przedłożenia dokumentów wskazujących majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. W odpowiedzi na powyższe prezes Spółki A. K. wyjaśnił, iż Spółka w okresie ostatnich 6 miesięcy nie dokonywała żadnych transakcji, dlatego też Spółka nie może przedłożyć żadnych faktur i potwierdzeń zapłaty. Ponadto A. K. oświadczył, iż Spółka nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, udziałów w innych spółkach, funduszy, akcji, obligacji i innych składników majątkowych. Dodano, iż w prowadzonym postępowaniu w zakresie orzeczenia odpowiedzialności A. K., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. pismem z dnia 31 maja 2017 r. wezwał A. K. do wskazania okoliczności wyłączających Jego odpowiedzialność jako osoby trzeciej. Skarżący nie przedstawił jednak w trakcie prowadzonego przez postępowania jakiegokolwiek majątku Spółki.
Powyższe – zdaniem organu II instancji - dowodzi, iż zarówno do wyjawienia majątku wezwana została Spółka, jak też A. K., a w wyniku kierowanych wezwań nie pozyskano informacji w przedmiocie istniejącego majątku Spółki. Wskazując na opisany stan faktyczny, organ nie podzielił twierdzenia strony, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka bezskuteczności egzekucji nie wystąpiła, a organ I instancji nie dowiódł jej istnienia.
Organ II instancji stwierdził również, iż w okresie powstania zaległości podatkowych Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok, obowiązki członka zarządu pełnił A. K. (fakt ten pozostaje okolicznością niesporną między stronami). Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w terminach płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 rok, tj. w dniu 2 kwietnia 2013 r. A. K. od dnia 4 lipca 2012 r. jest członkiem zarządu i czynnie w okresie od 2012 do 2014 roku uczestniczył w zarządzaniu Spółką.
Dalej organ wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że strona będąc członkiem zarządu winna podjąć działania zmierzające do ogłoszenia upadłości, gdyż Spółka była w tym czasie niewypłacalna. Organ stwierdził, iż w Spółce wystąpiła niewypłacalność w oparciu o przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, bowiem Spółka zaprzestała płacenia swoich zobowiązań. Pierwsza zaległość publicznoprawna w Spółce powstała w podatku od towarów i usług za sierpień 2012 rok z terminem płatności do dnia 25 września 2012r., natomiast druga zaległość Spółki powstała w podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 rok z terminem płatności do dnia 26 października 2012 r. Wobec powyższego przyjęto , iż zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, Spółka winna była w terminie do dnia 9 listopada 2012 r. złożyć wniosek o upadłość. Spółka takiego wniosku nie złożyła również po wydaniu decyzji wymiarowych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł..
Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż po uwzględnieniu kwot zobowiązań zawartych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r. w Spółce wystąpiła niewypłacalność określona w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze na koniec 2012 roku, bowiem zobowiązania Spółki przekroczyły wartość Jej majątku.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się także wystąpienia przesłanki określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy strony. Podkreślił, że czynności wskazane na fakturach wystawianych na rzecz Spółki, a następnie w fakturach wystawianych przez Spółkę nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych., w Spółce nigdy nie następował faktyczny obrót granulatem złota. Zainicjowanie i przeprowadzenie pozornych transakcji obrotu złotem z udziałem spółek zorientowane było na osiągnięcie korzyści finansowych w wyniku wykorzystania mechanizmu oszustwa podatkowego w podatku od towarów i usług.
Organ II instancji podkreślił dalej, iż strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Wobec powyższego – w ocenie organu – w sprawie przesłanki uwalniające od odpowiedzialności z art. 116 O.p. nie wystąpiły, bowiem wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony przez A. K., a majątku Spółka nie posiada.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, iż w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. - G. z dnia [...] maja 2017 r. wszczynającym postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności A. K. za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok wraz z odsetkami za zwłokę, faktycznie nie został powołany przepis art. 156 § 3 O.p. Uznano jednak, iż organ I instancji nie wzywał strony w trakcie prowadzonego postępowania do siedziby tego organu. Zatem strona nie była zobowiązana do osobistego stawienia się poza obszarem województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Nie zgodził się organ odwoławczy z zarzutem strony, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób istotny, a organ I instancji uniemożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy.
W ocenie organu II instancji, w sprawie zebrane zostały wszystkie materiały dowodowe mające znaczenie dla jej rozpatrzenia. Wobec powyższego stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie podjęte zostały, zgodnie z przepisami art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p., wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art, 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 192, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 240 § 1 pkt 4 oraz art. 247 § 1 pkt 2 O.p. poprzez:
- nieuwzględnienie istotnych okoliczności sprawy i brak wyczerpującego wyjaśnienia kwestii prawnych związanych z tymi okolicznościami, jak również nie wyczerpujące zbadanie sprawy pod kątem zaistnienia pozytywnych przesłanek z art. 116 § 1 O.p.;
- na skutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten w sposób rażący naruszył art. 200 § 1 O.p. w zw. z art. 157a i art. 180 § 1 tej ustawy, poprzez niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia stronie ustawowo zagwarantowanej możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przez co strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
- na skutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten w sposób rażący naruszył art. 156 § 1 i 2 O.p. poprzez niewywiązanie się z ustawowego obowiązku pouczenia strony o możliwości złożenia zastrzeżenia o woli stawienia się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy;
- poprzez podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej - w postaci utrzymania decyzji w mocy w oparciu o nieznane ustawie Ordynacja podatkowa kryterium "wpływu na wynik sprawy".
Nadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie :
- art. 116 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, na skutek wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżącego - jako prezesa zarządu Spółki - za zobowiązania tej Spółki, w sytuacji gdy w realiach sprawy nie zaistniała wymagana na gruncie art. 116 § 1 O.p. przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki;
- art. 107 § 2 pkt 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 47 § 1 i art. 51 § 1 tej ustawy, na skutek zajęcia stanowiska przez organ odwoławczy, że organ I instancji swoim rozstrzygnięciem pociągnął skarżącego do solidarnej odpowiedzialności również za odsetki od zaległości podatkowych Spółki, w sytuacji gdy petitum decyzji pierwszoinstancyjnej nie zawiera rozstrzygnięcia o takiej treści oraz na skutek zajęcia stanowiska, iż w konsekwencji wpłacie podlega zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę.
Biorąc pod uwagę powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego w całości i uchylenie w całości decyzji organu I instancji, alternatywnie o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. Sąd postanowił, na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.) połączyć sprawy o sygnaturach akt I SA/Łd 436/1 i I SA/Łd 437/18 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu ze złożonych pism. Sąd postanowił nie dopuścić dowodu ze złożonych pism.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na to rozstrzygnięcie, bądź też dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (art.145 § 1 pkt 1 lit. a) b) i c) oraz pkt 2 p.p.s.a.
Merytoryczne rozważania poprzedzić należy wyjaśnieniem zasadności postanowienia wydanego na rozprawie w dniu 18 października 2018 r., mocą którego połączono do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Łd 436/18 i I SA/Łd 437/18. Podstawą prawną przywołanego postanowienia był przepis art. 111 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż zastosowanie przywołanej normy prawnej uzasadnione jest względami ekonomiki procesowej, gdyż połączone sprawy łączy tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, bezsprzecznie istota sporu w tych sprawach jest tożsama. Wobec powyższego Sąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, co nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę, każda ze spraw zachowuje swą odrębność.
Powracając na grunt kontrolowanej sprawy, dostrzec trzeba, iż skarga zawiera zarzuty odnoszące się zarówno do naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W takiej sytuacji Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów procesowych opartych na naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej opisanych w pkt II zarzutów skargi. Naruszenie wskazanych przepisów mogłoby mieć znaczenie wyłącznie w sytuacji kiedy skutkowałoby istotnym wpływem na wynika sprawy, przy czym podkreślić należy, że ciężar prowadzenia postępowania i wykazania określonych faktów co do zasady spoczywa na organach podatkowych. Przechodząc do oceny wydanego aktu Sąd nie stwierdza uchybień prawu formalnemu w niniejszej sprawie w ogólności, o czym niżej. Tym samym Sąd uznaje ustalony stan faktyczny za prawidłowy dający podstawę do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.
Przystępując do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, wskazać należy, że na organy podatkowe nałożony jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 O.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. Dowodem w sprawie podatkowej jest przy tym wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Według art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z przepisu tego wynika, iż Ordynacja podatkowa nie nakłada na organy podatkowe obowiązku bezpośredniego przeprowadzania dowodów, lecz zasadę pośredniości w postępowaniu dowodowym, polegającą na tym, że ustalenie stanu faktycznego jest możliwe na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ w innym postępowaniu. W konsekwencji tej zasady, materiały zgromadzone w toku innego postępowania podatkowego lub postępowania karnego, są pełnoprawnym dowodem w postępowaniu podatkowym. W tej sytuacji jedyną powinnością organów podatkowych jest umożliwienie podatnikowi wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, co w niniejszej sprawie miało miejsce, jak i poddanie tak uzyskanych dowodów ocenie zgodnej z regułami art. 191 O.p. Jeśli ta ocena wypadnie po myśli tych organów, nie ma żadnych przeszkód, aby na podstawie tego rodzaju dowodów budować ustalenia faktyczne w sprawie podatkowej (por. np. wyrok: WSA: w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2008 r., w sprawie I SA/Po 1057/07; w Ł. z dnia 11 października 2007 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 587/07; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2009 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Go 908/08 - dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 O.p.). Ocena ta ma zatem charakter swobodny, winna być jednak oparta na wszechstronnym rozważeniu całego materiału dowodowego. Organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 150/96, LEX nr 30848). Dodać należy, iż ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje bezpośrednio w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także na podstawie domniemań faktycznych i prawnych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa, 2003, s. 208).
Wobec tego, że kierunek gromadzenia dowodów w celu zrekonstruowania stanu faktycznego, a następnie podstawienia pod zastosowaną normę prawa materialnego wyznaczała jego hipoteza, w pierwszej kolejności należy przytoczyć właśnie te uregulowania. I tak, stosownie do art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Natomiast zgodnie z brzemieniem art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe m.in. spółki akcyjnej czy też spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do § 2 art. 116 odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Zgodnie natomiast z § 4, ww. przepisy mają również zastosowanie do byłych członków zarządu spółki.
Zakresem przedmiotowym odpowiedzialności kategorii osób trzecich objęte są zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, a także ich oprocentowanie i koszty postępowania egzekucyjnego. Przesłanki orzekania o odpowiedzialności tych podmiotów są następujące:
a) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki;
b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części;
c) nie wykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku;
d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.
W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).
Istotą sporu jest to, iż jak twierdzi skarżący, nie została zrealizowana przesłanka bezskuteczności egzekucji, a także bezpodstawnie orzeczono w decyzji organu odwoławczego o odsetkach w sytuacji, gdy organ I instancji nie rozstrzygał tego zagadnienia, konsekwencją czego było uznanie, że wpłacie podlega zaległość podatkowa wraz z odsetkami (pkt II ust 2,3 skargi), zaś w zakresie naruszeń prawa formalnego podniesiono naruszenie regulacji traktujących o prawie do wypowiedzenia się (art. 200 O.p.) oraz uznanie za nieistotne, pozostałych ważkich, dostrzeżonych uchybień procesowych, przy przyjęciu kryterium spoza regulacji Ordynacji podatkowej, a mianowicie, iż nie miały one wpływu na wynik sprawy .
Na wstępie rozważań odnotować należy, że orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe oraz odsetki wraz ze Spółką A dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 rok wynikającego z ostatecznej decyzji wydanej wobec Spółki w dniu [...] grudnia 2015 r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. .
W ramach prowadzonego postępowania podatkowego w niniejszej sprawie organy podatkowe, zdaniem Sądu, zgromadziły wyczerpujący i wystarczający materiał dowody, traktowany jako kompletny, który poddany uprzedniej właściwej ocenie, pozwala na przyjęcie, że wydana decyzja nie narusza prawa. Z poczynionych ustaleń wynika, że Spółka nie uregulowała kwot objętych ww. decyzją, w związku z czym powstały zaległości podatkowe, które generowały odsetki (art. 53 § 1 O.p.). Stosownie do art. 107 § 1 i 2 O.p. odpowiedzialność osoby trzeciej w takiej sytuacji obejmuje zaległości podatkowe oraz odsetki od nich naliczone.
W niniejszej sprawie wysokość zaległości podatkowej nie jest kwestionowana, natomiast strona uważa, że wobec braku rozstrzygnięcia o odsetkach, odpowiedzialność za nie jej nie obejmuje. Słuszności tego stanowiska upatruje w tym, że organ I instancji orzekając o solidarnej odpowiedzialności ze Spółką nie wskazał na odsetki, a zwrot mówiący o tym zakresie odpowiedzialności skarżącego został dodany dopiero przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu stanowisko to nie jest zasadne. Jak wynika z decyzji organu I instancji z dnia [...] r. orzeczono w niej o solidarnej odpowiedzialności z A Sp. z o.o. A. K. – Prezesa Zarządu A , wskazując w podstawie rozstrzygnięcia między innymi na regulację art. 107 § 2 oznaczoną pkt 2 i 4 O.p. Brzmienie pkt 2 nie pozostawia wątpliwości, że chodzi o odsetki od zaległości podatkowych. Gdyby iść śladem tez skargi, to w sytuacji nie orzekania o odsetkach organ z pewnością tej normy prawnej by nie zamieścił w wydanym rozstrzygnięciu. Kontynuując, wskazana decyzja precyzuje jej zakres, a więc wylicza także kwoty odsetek za wskazane okresy wraz z ich podsumowaniem. Poza tym wskazana decyzja zawiera w uzasadnieniu rozważania dotyczące odsetek, wówczas kiedy wyjaśnia znaczenie art. 107 O.p. (str. 2 i 3 decyzji), a co najistotniejsze jednoznacznie stwierdza, cyt. (str. 25-26 decyzji organu I instancji) " tut. Organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności ze spółką Pana A.K. za zaległości podatkowe A (...) , a także należne odsetki za zwłokę od wyżej wymienionych zaległości...". Zdaniem Sądu nie budzi zatem wątpliwości to, że organ I instancji orzekał także o odsetkach. To, iż w decyzji organu odwoławczego pojawiło się sformułowanie wraz z odsetkami za zwłokę, którym nie posłużył się organ niższej instancji w petitum decyzji - mimo wskazania w zestawieniu kwot, za które skarżący ponosi odpowiedzialność solidarną, kwoty odsetek - nie oznacza w ocenie Sądu, że dopiero tym aktem wyrażono właściwy zakres przedmiotowy odpowiedzialności strony za zaległości spółki wraz z odsetkami od tych zaległości podatkowych. Obydwa akty w sposób jednoznaczny traktowały o odsetkach, a przekaz do adresata decyzji o ich wystąpieniu był niewątpliwie czytelny, strona nie musi domyślać się intencji organu, ta została klarownie wyartykułowana. Z tej perspektywy zarzut skargi traktujący o wadliwym sformułowaniu decyzji I instancyjnej nie może stanowić o naruszeniu prawa materialnego, jak stara się to wykazywać autor skargi. W ocenie Sądu organ odwoławczy posiadane wątpliwości skarżącego wyjaśnił w sposób wystarczająco jasny.
Kolejnym spornym zagadnieniem jest odmienność poglądów strony, wobec stanowiska organów, w kwestii wykazania bezskuteczności egzekucji, jako kolejnego podstawowego warunku orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki. Problem ten został szeroko omówiony w pkt 1 uzasadnienia zaskarżonej decyzji z odwołaniem się do poglądów judykatury i jest kwestionowany przede wszystkim z powodu nie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. oraz nie podjęcia przez organy czynności wyjawienia majątku w rozumieniu art. 71 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co dyskwalifikuje przyjęcie stanowiska, iż była ona bezskuteczna.
Wbrew stanowisku skarżącego organy w sposób właściwy wykazały bezskuteczność egzekucji rozumianą jako obiektywnie istniejącą niemożność zaspokojenia wskazanych zaległości podatkowych spółki. Podstawą tej oceny było ustalenie, że w trakcie prowadzonych czynności egzekucyjnych na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych (nieobejmujących przedmiotowych zaległości) podejmowane działania nie przyniosły rezultatów. Egzekucję skierowano do rachunków bankowych spółki, jednak banki nie potwierdziły prowadzenia rachunków dla Spółki, a stwierdzone umorzenie egzekucji należności publicznoprawnych w zakresie zaległości w podatku VAT za sierpień, wrzesień i październik 2012 r., odnotowane na str. 10 decyzji pokazują, iż niezasadne są zarzuty wskazujące, że spółka posiadała mienie, z którego istniała możliwość zaspokojenia zaległości. Podobnie nie odnotowano żadnych ruchomości czy też nieruchomości, a wzywana do przedłożenia wykazu majątku Spółka, a także skarżący, takiego nie przedstawili pomimo deklarowania współdziałania z organem w tym przedmiocie. Nie sposób także zarzucić organom dociekliwości w dotarciu do ewentualnych składników majątku spółki, o czym świadczy również wystąpienie do właściwych rejestrów prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości – Ksiąg Wieczystych czy też Informacji o Zastawach Rejestrowych, które nie pozwoliły na ujawnienie jakiegokolwiek majątku spółki. Również z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców pozyskano odpowiedź negatywną w przedmiocie posiadanych przez Spółkę pojazdów.
Nieuprawniony jest zarzut formułowany na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, że nie doszło do skierowania egzekucji administracyjnej wobec zaległości podatkowych obciążających stronę skarżącą (w podatku dochodowym za 2012 r.), co czyni bezzasadnym twierdzenie, iż egzekucja okazała się bezskuteczna. Zgodzić należy się z organem, iż w sytuacji wykazania, że skoro dotychczas prowadzone postępowanie egzekucyjne do innych zaległości wykazało brak jakiegokolwiek majątku, a zatem obiektywną niewypłacalność spółki, podejmowanie czynności mających na celu wyegzekwowanie przedmiotowych zaległości podatkowych jest skazane na niepowodzenie. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwości zaspokojenia wierzytelności podatkowej z jakiejkolwiek części majątku spółki, przy czym owa bezskuteczność rozumiana jest jako niemożność uzyskania zaspokojenia z całego majątku spółki. Zgodzić należy się w tym zakresie z poglądem NSA zaprezentowanym w wyroku z 9.07.2014 4. II FSK 1309/12 – że takie twierdzenie (o bezskuteczności egzekucji – przypis tut. Sądu) jest możliwe nie tylko wówczas, gdy egzekucja prowadzona była do całego majątku spółki i nie dała rezultatu, ale także, gdy egzekucja ze znanego organowi majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a odpowiedzialni członkowie zarządu nie wskazali w postępowaniu egzekucyjnym na inne mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie tych zaległości w znacznej części.
W ocenie Sądu sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że egzekucja z majątku spółki A okazała się bezskuteczna.
Z kolei oparcia dla poglądu skarżącego o konieczności podjęcia przez organy czynności wyjawienia majątku w rozumieniu art. 71 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji autor opracowania poszukuje w uchwale NSA z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 twierdząc, że sąd odwoławczy, dopuszcza możliwość wszczęcia postępowania na zasadzie art. 116 § 1 O.p. tylko wówczas, kiedy bezskuteczność egzekucji była stwierdzona w postępowaniu egzekucyjnym i wystąpiono do sądu z wnioskiem o wyjawienie majątku, czego w niniejszej sprawie administracja podatkowa nie uczyniła. Autor skargi dalej podnosi, że dopiero stwierdzona w postępowaniu egzekucyjnym bezskuteczność egzekucji łącznie z obligatoryjnym zastosowaniem instytucji art. 71 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, daje podstawy do uznania bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.
W ocenie Sądu nie jest to pogląd trafny. Wychodząc z poglądów prawnych tej samej uchwały NSA, zauważyć należy, za sądem odwoławczym, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego dopuszczalnego dowodu, a zatem, nie jest tak jak wskazuje strona, iż warunkiem sine qua non jest wszczęcie egzekucji w odniesieniu do przedmiotowych zaległości i wystąpienie do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku. Zwrócić uwagę należy, że przepis art. 71 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostawia organowi egzekucyjnemu wybór skorzystania z tego środka, albowiem ustawodawca używa w tym przepisie sformułowania "może zwrócić się do sądu". Tak też ocenia tę normę NSA w cytowanej uchwale, kiedy wyjaśnia, że konsekwencją stwierdzenia w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej stanu bezskuteczności egzekucji jest, zgodnie z art. 71 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 913 § 1 k.p.c., możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.
Uznając zatem za bezzasadny zarzut kierowany wobec prowadzonej egzekucji z jej efektem końcowym, tj. bezskutecznością w zakresie zaległości w podatku VAT za wskazane wyżej miesiące 2012 r., sfinalizowaną umorzeniem postępowania egzekucyjnego (postanowienie z dnia [...] października 2015 r.), zdaniem Sądu, organy podjęły niezwykle staranne i szerokie działania, ażeby ustalić, że była ona wobec Spółki bezskuteczna. Jak podniesiono powyżej w tym przedmiocie zwrócono się do instytucji bankowych, które nie odnotowały posiadania środków spółki; odnotowane wierzytelności nie zostały uznane; sprawozdanie finansowe za 2013 r. nie wykazało posiadania przez Spółkę rzeczowych aktywów trwałych; w dostępnych bazach danych nie uzyskano danych o majątku ruchomym i nieruchomym; nie posiadała ona żadnych środków trwałych; z bazy ewidencji pojazdów wynikało, że podmiot ten nie posiada także pojazdów, etc. Co niezwykle istotne, prezes Spółki (skarżący) w odpowiedzi na wezwanie organu w sprawie majątku Spółki poinformował, że w ostatnim okresie 6 miesięcy Spółka nie dokonywała żadnych transakcji, nie posiada żadnych nieruchomości, i innych składników majątkowych w tym ruchomości, wierzytelności, udziałów w spółkach, funduszy, akcji, obligacji. Co więcej skarżący w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności, na wezwanie organu z 31 maja 2017 r. również nie przedstawił jakiegokolwiek majątku Spółki. Poza przyznaną organom uznaniowością skorzystania z instytucji wyjawienia majątku wobec stwierdzonej bezzasadności egzekucji, w oparciu o poczynione dotychczas ustalenia, domaganie się jej przeprowadzenia byłoby nieracjonalne w świetle zgromadzonych dowodów, powodujące zbędne koszty oraz niepotrzebne przedłużanie toczące się postępowania podatkowego.
Tym samym Sąd podziela ocenę organów, iż stan bezskuteczności miał miejsce w rzeczywistości, co upoważniało je do orzekania o odpowiedzialności strony za zaległości podmiotu, którym skarżący zarządzał w okresie, kiedy one wystąpiły. Niespornym przy tym jest, że w tamtym czasie (czasie zaistnienia zaległości) prezesem Zarządu Spółki był A.K.
Kolejną przesłanką, tym razem uwalniająca od odpowiedzialności, jest opisane w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. wskazanie na mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Strona wezwana do złożenia informacji oraz dokumentów wskazujących na majątek Spółki, nie wypowiedziała się w tej kwestii, zasłaniając się nieznajomością prawa, koniecznością ustanowienia pełnomocnika, a organ uwzględnił wniosek strony celem udzielenia dodatkowego terminu na ich załatwienie, jednakże bezskutecznie. Strona nie złożyła żadnych wyjaśnień ani dowodów. Uzasadnione zatem było przyjęcie, w oparciu o wyniki toczącego się postępowania egzekucyjnego, które umorzono w zakresie zaległości w podatku VAT, że Spółka nie posiada żadnego majątku. Tym samym spełniona została przesłanka z pkt 2 § 1 art. 116 O.p.
Przechodząc do ostatniej przesłanki, której kumulatywne spełnienie z pozostałymi pozwala na obciążenie członka zarządu odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, a mianowicie wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b O.p., tj. nie wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego albo, iż niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez winy strony, stwierdzić należy, że w tym zakresie nie są formułowane żadne zarzuty skargi, a sądowa kontrola wydanej decyzji w granicach sprawy, pozwoliła na stwierdzenie, że nie zaistniała sytuacja, o której mowa w tym przepisie. Organy odwołały się w tej kwestii do regulacji ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z 2003 roku wykazując, że Spółka stała się niewypłacalna wobec zaprzestania płacenia swoich zobowiązań podatkowych wynikających z wydanych decyzji, co nakazywało złożyć wniosek o upadłość tego podmiotu. Taki jednak się nie pojawił. Na str. 15 i nast. zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył stosowną argumentację podając, że stan tzw. upadłościowy wystąpił z dniem 9 listopada 2011 r., co stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze obligowało nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. A. K. jako ówczesny prezes zarządu wniosku takiego nie zgłosił w ogóle (vide: pismo Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy do spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 3 kwietnia 2017 r.). Co więcej nie powołano się również na okoliczności, które zaświadczałyby, że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Bierna postawa członka zarządu w spółce, której sytuacja majątkowa uzasadniała wszczęcie postępowania upadłościowego, nie może być oceniona jako ekskulpacja w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 879/15).
Podsumowując dotychczasowe rozważania nie sposób podzielić argumentów skargi jakoby nie wystąpił stan pozwalający na orzeczenie o odpowiedzialności strony za zaległości Spółki, gdyż zapadła decyzja jest obarczona wadami prawnymi dotyczącymi prawa materialnego ją dyskwalifikującymi.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów już tylko natury procesowej, również i one są nieuprawnione. Przede wszystkim stwierdzić należy, że miejsce zamieszkania strony nie pokrywało się z właściwym miejscowo organem podatkowym do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W takiej sytuacji, słusznie podnosi strona, że powinna ona mieć możliwość wyrażenia swego stanowiska w związku z ewentualnym wezwaniem, a zatem będąc zobowiązaną do osobistego stawiennictwa przed organem właściwym do rozpoznania sprawy, o czym stanowi art. 153 § 3 O.p. Temu obowiązkowi jednak uchybiono, a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez aparat podatkowy. Jak wynika z akt administracyjnych do takiego stawiennictwa strona nie była jednak wzywana. Sam skarżący takiej potrzeby także nie uzewnętrznił, dysponując nieograniczonym dostępem do akt sprawy w ramach czynnego udziału w sprawie ( art. 123 § 1 O.p.). W ocenie Sądu, wobec stwierdzonego uchybienia przepisom procedury, nie mogło dojść do naruszenia art. 200 O.p., albowiem jak trafnie zauważa organ, przepis ten traktuje o uprawnieniu, a nie obowiązku strony. Notabene zawiadomienie do strony w tym trybie wysłano na etapie postępowania odwoławczego, z którego strona jednak nie skorzystała. W tych okolicznościach teza skargi, iż stronie uniemożliwiono skorzystanie z zagwarantowanej możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest chybiona, tak jak nietrafnym jest twierdzenie, że miało to skutkować stanem, wedle którego strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, kwalifikując tę sytuację jako uprawniającą do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Takiego naruszenia przez aparat podatkowy przepisów postępowania sąd się nie dopatrzył, a jeśli jakieś występowały, to o charakterze nieistotnym dla wyniku sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom autora skargi, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonych w sprawie dowodach. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszała prawa. Zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna i staranna. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść strony skarżącej. Organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie (art. 122 i 187 § 1 O.p.). Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 O.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło