II SA/Wr 598/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-25
Skład orzekający: Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została podjęta na tej samej sesji, co uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także jeśli nie uwzględniono w niej granic terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, ustanowionych w decyzji o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została podjęta na tej samej sesji, co uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ponieważ narusza to zasady i tryb sporządzania planu. Ponadto, uchwała jest nieważna, jeśli nie określa granic terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, ustanowionych w decyzji o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących sporządzania planu poprzez nieokreślenie granicy terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym (budowy gazociągu wysokiego ciśnienia). Wojewoda wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji została wydana wcześniej i wiąże organ planistyczny. Rada Gminy argumentowała, że uchwała uwzględnia możliwość realizacji inwestycji i nie można przywoływać konkretnych decyzji administracyjnych w akcie prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądził od Gminy na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda [...], działając jako organ nadzoru, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy [...] nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], podjętą na sesji w dniu [...] grudnia 2017 r. (zwanej także uchwałą zmieniającą), wnioskując o stwierdzenie nieważności opisanej uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ nadzoru zarzucił Radzie Gminy [...] podjęcie zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 3 pkt 4b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 poz. 1073) – dalej u.p.z.p. w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2017 r. poz. 2302), polegającym na naruszeniu zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, poprzez nieokreślenie granicy terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym ustanowionej w ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, tu: budowy gazociągu wysokiego ciśnienia [...][...][...] wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą niezbędną do jego obsługi, obejmującego: Odcinek I [...] i Odcinek II [...] na terenie województwa [...].
Uzasadniając postawione zarzuty Wojewoda wskazał, że ocena zgodności przedmiotowej uchwały pod kątem przesłanek z art. 28 ust. 1 u.p.z.p doprowadziła do stwierdzenia, że Rada Gminy [...] uchwalając zmianę planu naruszyła w istotny sposób zasady sporządzania planu miejscowego. W toku postępowania nadzorczego ustalono bowiem, że wobec przedmiotowej uchwały dla obszaru objętego zmianą planu Wojewoda [...] wydał w dniu [...] października 2015 r. decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...]. Decyzja ta w oparciu o przepis art. 13 ust. 2 i ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, została przekazana Wójtowi Gminy [...] w dniu [...] października 2015 r. Przedmiotowa decyzja objęła pod inwestycję, między innymi, działki nr [...] i nr [...] położone na obszarze Gminy [...] i wchodzące w obszar objęty zakresem zaskarżonej obecnie uchwały. Przy czym, co istotne, ani w części tekstowej uchwały zawierającej ustalenia wobec terenu "R" - o przeznaczeniu rolniczym, ani w części graficznej, nie dokonano określenia granicy terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, ustanowionej w ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, czyli budowy gazociągu wysokiego ciśnienia [...][...][...] wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą niezbędną do jego obsługi obejmującego: odcinek I [...] i Odcinek II [...], na terenie województwa [...].
Organ planistyczny wyjaśniając przyczyny nieuwzględnienia w zmianie planu opisanej inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, podał: "dla terenu w § 9 ust. 1 pkt 2 lit. c dopuszczono realizację sieci infrastruktury technicznej, co spełnia wniosek o możliwości realizacji inwestycji na podstawie decyzji Wojewody [...]".
W ocenie Wojewody powyższych wyjaśnień w świetle obowiązujących przepisów nie można jednak uznać.
Wymóg określenia w planie granic terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym umieszczonych w ostatecznych decyzjach o lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu wynika wprost z przepisu art. 15 ust. 3 pkt 4b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycje w zakresie terminalu oraz inwestycje towarzyszące są celami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu). Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121) celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Zgodnie z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa m. in.: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Z kolei na mocy przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu określa i zawiera m. in. określenie terenu objętego inwestycją w zakresie terminalu, w tym linii rozgraniczających teren inwestycji. Wojewoda - w świetle art. 12 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu - doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu wnioskodawcy oraz zawiadamia pozostałe strony o jej wydaniu, w drodze obwieszczenia, w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji w zakresie terminalu, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie o zasięgu ogólnopolskim, ze skutkiem doręczenia na dzień obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim. Właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu zawiadomienie o wydaniu decyzji wysyła się na adres określony w katastrze nieruchomości ze skutkiem doręczenia. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 13 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu wiąże właściwe organy przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda przekazuje niezwłocznie wydane decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miasta).
Wydanie zatem decyzji w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, która przebiegać ma przez nieruchomości we władaniu różnych podmiotów, wkraczając w ich prawo własności, ma doniosłe znacznie i z tego powodu ustawodawca przewidział stosowny tryb zawiadamiania stron postępowania, ale także gmin o przebiegu takiej inwestycji. Nałożenie na wojewodę obowiązku doręczania decyzji lokalizacyjnej w sposób określony w przepisie art. 12 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu związane jest z wagą inwestycji. Na gruntach, przez które przebiegać będzie dana inwestycja, ustanowione będą związane z nią ograniczenia w ich użytkowaniu. Z tego powodu m. in. gmina, która będzie uchwalała plan zagospodarowania przestrzennego (jego zmianę), będąc związaną z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, zobligowana jest do jej uwzględnienia w planie w sposób jednoznaczny wraz ze strefą kontrolowaną poprzez jej unormowanie w części tekstowej i oznaczenie w części graficznej studium. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, ustanawiającym dla jej adresatów określone prawa i obowiązki, w tym także ograniczenia w użytkowaniu własnością.
Autor skargi zauważył również, że decyzja Nr [...] ustalająca lokalizację inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu przewiduje także strefę kontrolowaną po obu stronach inwestycji 6 metrów, z którą związane są określone ograniczenia, a która również przebiega przez teren objęty przedmiotową zmianą planu. Przepis § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640) stanowi, że:
- w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowalnych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania (ust. 3);
- w strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej (ust. 4).
Gmina [...] w złożonych wyjaśnieniach wskazała, że postanowienie § 9 ust. pkt 2 lit. c uchwały uwzględnia możliwość inwestycji na podstawie decyzji Wojewody [...] . Przy czym jedynie istniejąca sieć gazowa przesyłowa o średnicy nominalnej [...] oraz ciśnieniu [...] wraz ze strefą kontrolowaną o szerokości po [...] m od osi gazociągu została unormowana w uchwale i wrysowana na załączniku graficznym. Z kolei ani w części tekstowej, ani na rysunku planu nie została uwzględniona budowa gazociągu wysokiego ciśnienia [...][...][...] wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą niezbędną do jego obsługi, obejmującego: Odcinek I [...] i Odcinek II [...] na terenie województwa [...] oraz strefą kontrolną [...] m. Nie można uznać, że przepis § 9 ust. 1 pkt 2 lit. c uchwały odnosi się do decyzji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu. Lokalizowanie gazociągu wysokiego ciśnienia wiąże się z koniecznością dokonywania jednoznacznych ustaleń w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z jego unormowaniem w części tekstowej planu i uwidocznieniem jego przebiegu na rysunku planu wraz ze strefami kontrolnymi, dla których obowiązują określone ograniczenia w użytkowaniu terenu.
Z uwagi na charakter inwestycji, tj. przebieg gazociągu wysokiego ciśnienia oraz ograniczenia dla terenu, przez który przebiega taka inwestycja, ustawodawca po pierwsze nałożył na organ wydający decyzję lokalizacyjną obowiązek doręczenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu także urzędów gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji w zakresie terminalu, a po drugie związał właściwe organy przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Podsumowując powyższe wywody organ nadzoru stwierdził, że brak w zaskarżonej uchwale określenia granic terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, w świetle przepisu art. 15 ust. 3 pkt 4 b u.p.z.p i art. 13 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, należy uznać za istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmiany).
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej z następujących względów:
1. Projekt przedmiotowej uchwały uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia, w tym uzgodnienie Wojewody [...] oraz Zarządu Województwa [...] w zakresie jej zgodności z ustaleniami Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...],[...], przyjętego uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...], z dnia [...] marca 2014r. i opublikowanego w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...]maja 2014r., poz. [...].
2. W myśl art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p. w zmienionym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uwzględnione zostały granice terenów inwestycji celu publicznego. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają gwarantować możliwość realizacji inwestycji celu publicznego na danym obszarze, a ustalenia zmienionego planu to gwarantują.
3. W zapisach zmienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, umożliwiono realizację inwestycji, w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu poprzez ujęcie istniejącego gazociągu [...], stanowiącego inwestycję towarzyszącą inwestycjom w zakresie przedmiotowego terminalu Gazociąg, którego strefa j kontrolowana została ujęta w zmienionym planie kwalifikuje się do ponadlokalnych inwestycji celu publicznego.
W tej sytuacji obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym zostały określone w zmienionym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z wymogiem art. 15 ust. 3 pkt 4b.
4. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie można przywoływać wydanych decyzji administracyjnych dla jakiejś konkretnej inwestycji celu publicznego (zarówno o znaczeniu lokalnym jak i ponadlokalnym), w tym przypadku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (sygnatura: [...]), gdyż uchwaleniu zostałby poddany zapis informacyjny.
Uregulowanie drogą ustawową zasad realizacji inwestycji w oparciu o ustawę z dnia 24 kwietnia 2009r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu tzw. "specustawę", jest równoznaczne z wyłączeniem tej materii z kompetencji organu stanowiącego gminy. Za nieuzasadnione należy uznać zamieszczanie w akcie prawa miejscowego przepisów dotyczących spraw uregulowanych w sposób kompletny i wyczerpujący w drodze aktów prawnych wytworzonych na podstawie tej ustawy.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2015r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...], stanowi regulację prawną ustanowioną wprost w oparciu o cytowaną powyżej "specustawę".
5. Nowo projektowana strefa kontrolowana dla planowanego gazociągu [...][...] wynosi [...] m od osi gazociągu i jest znacznie mniejsza od strefy kontrolowanej istniejącego gazociągu, którego strefa kontrolowana wynosi [...] m. Taka szerokość strefy kontrolowanej została przyjęta w zmienionym planie miejscowym. Strefa kontrolowana planowanego gazociągu [...][...] , zawiera się więc w strefie kontrolowanej istniejącego gazociągu.
6. Wprowadzenie odmiennej strefy kontrolowanej dla niewielkiego wycinka obszaru wsi [...] spowoduje niespójność ustaleń zmienianej niewielkiej części planu miejscowego z ustaleniami pozostałej, znacząco większej części planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...].
7. Ponadto lokalizacja inwestycji jw. w oparciu o ustawę z dnia 24 kwietnia 2009r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, w myśl art. 13 ust.1 (Rozdział 2 - Przygotowanie inwestycji w zakresie terminalu) tej ustawy nie wymaga zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może nawet być z nim sprzeczna – "Przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach określonych w niniejszym rozdziale (...)".
8. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie konkretyzują rozwiązań technicznych inwestycji celu publicznego. Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p., wskazują lokalizację i ustalają przeznaczenie terenu i określają rodzaj inwestycji celu publicznego (gazociąg, linia elektroenergetyczna itp.) wraz z obszarem ograniczonego użytkowania wymaganym przepisami odrębnymi, stanowiącym w przypadku gazociągu strefę kontrolowaną.
Gmina taki obowiązek wynikający z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym spełniła. Rodzaj inwestycji celu publicznego obszar wraz ze strefą kontrolowaną został wskazany na rysunku planu i opisany w ustaleniach zmienianego planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaznaczyć także należy, że dokonując powyższej kontroli, po myśli art. 134 u.p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi wskazującymi na niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy w [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. Ocena legalności tego aktu winna być zatem dokonana z uwzględnieniem regulacji art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2017 r. poz. 1073) - dalej jako u.p.z.p., który jako przepis szczególny w stosunku do art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r, o samorządzie gminnym (dalej jako u.s.g.) określa przesłanki nieważności uchwały podjętej w tym przedmiocie w zakresie węższym niż przypadku stwierdzenia nieważności uchwał na podstawie art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w jego aktualnym brzmieniu, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z treści tej regulacji jednoznacznie wynika, że ustawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzania planu" oraz pojęcie "trybu sporządzania planu". Tryb sporządzania planu odnosi się niewątpliwie do sekwencji czynności podejmowanych przez organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. Natomiast zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą problematyki merytorycznej, a więc zawartości tego aktu (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zamieszczonych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Z treści przywołanego przepisu jasno wynika także, że ustawodawca wprowadził przesłankę istotności naruszenia zarówno co do naruszenia zasad, jak i trybu sporządzania planu miejscowego. Tym samym, nie każde naruszenie w tym zakresie będzie skutkowało nieważnością aktu planistycznego, lecz tylko takie, które ma charakter istotny. Dodać także należy, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w takim trybie w jakim jest on uchwalany (art. 27 u.p.z.p).
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały w kontekście przesłanek określonych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., Sąd stwierdził, że przy jej podjęciu Rada Gminy w istotny sposób naruszyła zasady i tryb sporządzania planu miejscowego.
W pierwszym rzędzie - niezależenie od zarzutów podniesionych w skardze - dostrzec należy, że na sesji w dniu [...] grudnia 2017 r. Rada Gminy [...] podjęła nie tylko zaskarżoną uchwałę w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] ale również uchwałę nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Przyjęta tą uchwałą zmiana Studium objęła obszar wsi [...] w granicach wskazanych w zaskarżonej zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (obejmujących działki nr [...] i [...]). Tym samym, na tej samej sesji Rada Gminy [...] podjęła uchwałę w sprawie zmiany Studium, która to zmiana, umożliwiła uchwalenie zmiany planu w zakresie objętych nią terenów.
W związku z powyższymi ustaleniami wskazać należy, że w myśl art. 14 ust. 5 u.p.z.p., przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium. Tym samym, już na tym etapie procedury planistycznej gmina ma obowiązek zbadania przewidywanych rozwiązań z ustaleniami Studium. W toku dalszych prac planistycznych, stosownie do art. 17 pkt 4 u.p.z.p., organ wykonawczy gminy sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Natomiast plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, o czym stanowi art. 20 ustawy. Z przytoczonych przepisów wynika, że postanowienia studium stanowią podstawę i punkt wyjścia na każdym z etapów uchwalania miejscowego planu, poczynając od momentu podejmowania uchwały o przystąpieniu do jego sporządzenia. Należy zaznaczyć, że ilekroć w ustawie mówi się o studium, to rozumienie się przez to uchwałę o studium podjętą przez radę gminy, a nie tylko projekt studium. Kluczowym momentem, od którego można mówić o studium w rozumieniu ustawy jest więc podjęcie uchwały o studium (art. 12 ust. 1). Wcześniej można mówić jedynie o projekcie studium (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1974/11, z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 717/14; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 944/14). W świetle powyższego, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, wedle którego za niedopuszczalne uznać należy jednoczesne, na tej samej sesji rady gminy, podjęcie uchwały w sprawie zmiany studium, umożliwiającej uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i podjęcie uchwały w sprawie tego planu (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 717/1; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 221/13; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2101/11; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1974/11; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 423/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 455/12; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 818/120).
Podobny pogląd wyrażono również w piśmiennictwie, uznając, że prace nad miejscowym planem mają sens wówczas, gdy w sposób ostateczny ukształtowane i uchwalone jest studium gminy. Nie można bowiem akceptować fikcji zgodności projektu planu ze studium tylko dlatego, że zostało ono uchwalone w tym samym dniu i na tej samej sesji, ale przed planem (por. M. Pelc "Plan i studium jednocześnie", opubl. Wspólnota nr 2/1112, z 19 stycznia 2013 r., str. 40-41). Samo stwierdzenie zgodności zmiany planu miejscowego ze studium, sytuacji, gdy studium to zostało zmienione na tej samej sesji w tym samym dniu co zmiana planu, przed uchwaleniem zmiany planu, pozwala uzyskać jedynie formalną zgodność obu ww. aktów. Takie działanie rzeczywistości prowadzi jednak do fikcji uchwalania planu w zgodzie z prawidłowo uchwalonym studium i pozbawia studium swojego charakteru. Przy akceptacji takiej interpretacji ww. przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dochodziłoby do sytuacji, w których można jednocześnie zmienić plan i studium pod kątem pewnych zamierzeń inwestycyjnych odnoszących się do poszczególnych działek. Byłyby to sytuacje niepożądane z punktu widzenia porządku planistycznego gminy albowiem studium, jako akt będący wyrazem polityki wewnętrznej gminy i określający główne zamierzenia kierunki zagospodarowania w gminie, pozbawiony byłby jakiegokolwiek znaczenia. Dla zachowania prawidłowości procedury planistycznej niezbędnym jest, aby procedura uchwalenia planu czy też zmiany treści następowała i przebiegała pod rządem studium, które już obowiązuje. W orzecznictwie nie bez przy przyczyny zwraca się uwagę na różny charakter obu aktów tj. Na to że nie chodzi o zgodność postanowień planu studium w sensie identycznej treści, oraz że postanowienie planu w odniesieniu do poszczególnych muszą się wpisywać w globalną politykę gminy, główne kierunek i cele. Nie można mówić o takiej zgodności gdy niedopuszczalna jest zmiana jednego i drugiego aktu na tej samej sesji (por. NSA w wyroku z dnia 31 marca 2016 r. II OSK 2313/14; podobne wyroki z dnia 24 listopada 2015 r. II OSK 717/14 dostępne na nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zmiana planu miejscowego dokonana zaskarżoną uchwałą i wszystkie czynności planistyczne związane z uchwaleniem tej zmiany, odnosiły się do projektu zmiany studium (a nie do zmiany Studium). Uchwała w sprawie zmiany Studium umożliwiająca zmianę planu w powyższym zakresie, podjęta bowiem została na tej samej sesji Rady Gminy co uchwała w sprawie zmiany planu.
W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia zasad i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Konsekwencją powyższego jest konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości, gdyż w zakresie całego obszaru objętego tą uchwałą podjęto uchwałę w sprawie zmiany studium umożliwiającą wprowadzenie zmian do planu miejscowego, w tym samym dniu i na tej samej sesji.
W ocenie Sądu, uzasadnione okazały się także zarzuty postawione w skardze przez organ nadzoru wskazujące na naruszenie zasad sporządzania planu przez nieuwzględnienie w zmianie planu granic terenu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym ustanowionej w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. o lokalizacji inwestycji towarzyszącej w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...]. Wymóg uwzględnienia tej inwestycji w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikał dla organu planistycznego wprost z treści art. 13 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu zmiennego w Świnoujściu (Dz.U z 2017r., poz. 1212), zgodnie z którym, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu wiąże właściwe organy przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Według zaś 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu lub przedsięwzięcia Euro 2012. Bezsprzecznie budowa inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu umieszczona w decyzji Wojewody z dnia [...] października 2015 r. jest inwestycją celu publicznego, co wprost wynika z art. 4 przywołanej wcześniej ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. Wiążący dla organu planistycznego charakter tej decyzji, powoduje, że istnieje potrzeba określenia w planie miejscowym granic terenów tej inwestycji. Słusznie podnosi Wojewoda, że ze względu na charakter tej inwestycji tj. przebieg gazociągu wysokiego ciśnienia przez nieruchomości stanowiące własność różnych podmiotów oraz związane z tym ograniczenia w użytkowaniu terenu, gmina która będzie uchwalała plan miejscowy lub jego zmianę, będąc związaną decyzją lokalizacyjną w zakresie terminalu, zobligowana jest do jej uwzględniania w planie w sposób jednoznaczny wraz ze strefą kontrowaną poprzez jej unormowanie w części tekstowej i oznaczenie w części graficznej planu.
W rozpoznawanej sprawie Rada Gminy z tego obowiązku się nie wywiązała, gdyż ani w części tekstowej ani graficznej planu nie zostały określone jednoznacznie granice terenów obejmujących lokalizację gazociągu wysokiego ciśnienia zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2015 r. wraz ze strefą kontrolowaną. Obowiązku tego- wbrew twierdzeniom strony przeciwnej nie realizuje ujęcie w planie istniejącej sieci gazowej o średnicy nominalnej [...] i strefą kontrolowaną.
Brak określenia granic terenów przedmiotowej inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym narusza przepis art. 13 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu i stanowi o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu wynikających z art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p.
W kontekście poczynionych uwag Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, co w świetle art. 28 u.p.z.p. uzasadnia uwzględnienie skargi i stwierdzenie jej nieważności.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 u.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach swoje wsparcie znalazło zaś w art. 200 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło