II SA/Rz 743/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-11-13
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skierować kierowcę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, opierając się jedynie na informacjach przekazanych przez samego kierowcę oraz nieformalnej opinii ośrodka medycyny pracy, bez przeprowadzenia własnego, dogłębnego postępowania dowodowego i weryfikacji tych informacji?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie wymaga istnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują na zmniejszenie sprawności psychofizycznej. Organy administracji nie mogą opierać się na niezweryfikowanych informacjach, nieformalnych opiniach ani domysłach, lecz muszą przeprowadzić własne postępowanie dowodowe w celu potwierdzenia tych zastrzeżeń. W przeciwnym razie naruszają przepisy postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu W.B. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ I instancji (Starosta) wydał decyzję na podstawie pisma Komendanta Powiatowego Policji, który powołał się na informacje o stanie zdrowia W.B. uzyskane od niego samego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. W.B. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, nierozpoznanie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi W.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Z akt administracyjnych spawy wynika, że Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o ocenę stanu zdrowia W.B. w związku ze stwierdzeniem podczas przeprowadzonych czynności służbowych u odwołującego pogarszania się stanu zdrowia.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] orzekł o skierowaniu W.B. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą skierowania było stwierdzenie wystąpienia przesłanki określonej w art. 99 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 97 ze zm., dalej "u.k.p.") z uwagi na fakt, że na podstawie ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywanych zadań własnych istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.B. zarzucił w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego wynikające z nierozpoznania całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy podstawą do skierowania na badania lekarskie mogły być jedynie konkretne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, związane z jego określonymi zachowaniami lub diagnozą lekarską wskazującą bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, które u odwołującego nie wystąpiły. W sytuacji zaś wątpliwości, te winny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony.
Kolegium opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w postawie prawnej powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r" poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Stosownie natomiast do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega między innymi osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 u.k.p.), wydanego przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli u kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których mowa w omawianym przepisie dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Zatem decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W rozpoznawanej sprawie informację o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia odwołującego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] z którego wynika, że odwołujący skierował w dniu [...] listopada 2017 r. pismo do Komendanta Powiatowego Policji w [...] w którym wskazał, że cierpi na 9 chorób (nadciśnienie, migotanie przedsionków serca i arytmię, początki choroby Alzhaimera, depresję, prostatę, chorobliwą-genetyczna otyłość, sklerozę i demencję, hemoroidy, reumatyzm, a od niedawna także słabo słyszy) i zażywa 18 lekarstw. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [....] w odpowiedzi na pismo organu I instancji zaznaczył, iż w stosunku do odwołującego istnieją przesłanki medyczne do skierowania na przedmiotowe badania. Wobec powyższego w ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie organ słusznie uznał, że ww. wniosek stanowił wystarczającą podstawę do skierowania odwołującego na badania lekarskie, gdyż wynikają z niego uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującego mogące mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Organy administracji samorządowej nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zdrowia kierowcy w zakresie przeszkód bądź ich braku do kierowania pojazdami mechanicznymi, ani też nie mogą samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia. Wobec powyższego sprawdzenie stanu zdrowia kierowcy w tym zakresie może zostać zweryfikowane tylko przez specjalistów. Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest uprawdopodobnione, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Sama decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy, a służy tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Wobec czego należy stwierdzić, że organ I instancji orzekł w rozpatrywanej sprawie prawidłowo i brak jest podstaw prawnych do uchylenia kwestionowanej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W.B. zarzucił:
1. błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczące mojego stanu zdrowia wynikające z nierozpoznania całego materiału dowodowego.
2. błędną interpretację treści przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawa o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, dalej "P.r.d.", ze zm.), a w szczególności słów "przypadków nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Zgodnie z orzeczeniem WSA w Gdańsku w wyroku z 4 kwietnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 41/12) treści przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 P.r.d. interpretować należy w ten sposób, że podstawą skierowania na badania lekarskie mogą być jedynie konkretne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego, związane z jego określonymi zachowaniami lub diagnozą lekarską wskazującą bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Powyższą wykładnię i interpretację potwierdza także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 4 marca 2016 r., sygn. I OSK 1345/14.
3. obrazę art. 225. k.p.a. dotyczącego obowiązku przeciwdziałania ograniczaniu prawa do składania skarg i wniosków który stanowi w § 1, że nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych, oraz w § 2. Organy państwowe, organy jednostek samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo do składania skarg i wniosków lub dostarczania informacji - do publikacji - o znamionach skargi lub wniosku.
4. naruszenie art. 81 a. § 1 k.p.a., dotyczącego zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, który stanowi "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. "
Skarżący podkreślił, że do powyższych zarzutów i faktów Kolegium nie ustosunkowało się, odrzucając je jako nieistotne uznając, że bezpieczeństwo na drogach publicznych jest wartością, która powinna podlegać dalej idącej obronie, niż interes strony polegający na chęci uniknięcia dodatkowych, zbędnych jej zdaniem, czynności, w postaci wykonania badania lekarskiego. W ocenie skarżącego jest to ustalenie błędne i pozostające w sprzeczności z zakresem praw obywateli, gwarantowanych przez Konstytucję RP szczególności zaś u.k.p. nie może naruszać konstytucyjnego prawa do obrony, sprawiedliwego osądu, uzasadnionej krytyki czy ochrony godności ludzkiej, które są podstawowymi wartościami i normami społeczeństw cywilizowanego świata.
Decyzji Organu I instancji zarzucił brak respektowania obowiązujących uregulowań prawnych. Swobodę działania starosty w zakresie kierowania na badania wyznaczają bowiem granice prawa, które może ograniczać jego samodzielność. Te w tym przypadku wyznaczył Kodeks postępowania administracyjnego. Jest rzeczą niewątpliwą i aż nazbyt oczywistą, że wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...] o kierowanie skarżącego na badanie lekarskie ma bezpośredni związek ze złożoną do niego przez skarżącego skargą na jego podwładnych i stanowi rodzaj odwetu i represji wobec skarżącego, a nie jest wyrazem jego troski o bezpieczeństwo ruchu drogowego. Decyzje organów obu instancji naruszają zasadę zaufania do Państwa i stanowionego przez nie prawa. Ponadto łamią zasadę bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa oraz zasadę ochrony praw nabytych.
Mając powyższe na uwadze zażądał uchylenia decyzji obu instancji i umorzenia postępowania w powyższej sprawie, o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art.
1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonana pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że tak ona jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydana została z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał jest niewystarczający, aby na jego podstawie wywieść, że w sprawie zostały spełnione wynikające ze stanowiącego materialnoprawną podstawę wydanej decyzji art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako osoby posiadającej prawo jazdy, co w myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) zobowiązuje starostę do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie.
Poza sporem pozostaje - co trafnie podkreśliło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium - że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest równoznaczna z istnieniem przeciwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy, nie oznacza to jednak, że warunkujące to skierowanie przesłanki ustawowe nie powinny zostać w wiarygodny sposób potwierdzone, a więc z dużym prawdopodobieństwem wskazywać na zmniejszenie się sprawności kierującego w sposób nie gwarantujący bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Wymaga to właściwego wyważenia między niewątpliwie nadrzędną wartością jaką jest bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego oraz ustawowym obowiązkiem starosty czuwania by osoby uprawnione do kierowania pojazdami spełniały w możliwie największym zakresie związane z tym wymagania, a ingerencją w prawa uczestników tego ruchu (wynikające z posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami) wyrażającą się w obowiązku starosty skierowania na badania lekarskie, o ile pozyskane informacje rodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy w zakresie mogącym wpływać na jego zdolność do prowadzenia pojazdów.
Te uzasadnione i poważne zastrzeżenia muszą być na tyle oczywiste, aby nie było wątpliwości co do tego, że istotnie stan zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy wymaga, aby został oceniony w badaniu lekarskim, które potwierdzi istnienie bądź nie przeciwwskazań do kierowania pojazdami (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2016 r. I OSK 2019/14 - LEX nr 2082495 oraz z dnia 28 stycznia 2015 r. I OSK 1476/13 - LEX nr 1769198).
W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie przez organy administracji postępowanie wyjaśniające nie daje na obecnym etapie podstaw do wywiedzenia, iż względem skarżącego zachodzą oparte na wiarygodnych przesłankach uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.
Postępowanie to zostało zainicjowane przesłanym do Starosty w dniu [...] listopada 2017 r. wnioskiem Komendanta Powiatowego Policji w [...], w którym w oparciu o informacje o aktualnym stanie zdrowia skarżącego uzyskane od niego samego wskazał, że w jego ocenie istnieje uzasadnione podejrzenie przeciwskazań do kierowania pojazdami. Otóż z nadesłanego przez skarżącego do Komendanta pisma z dnia [...] listopada 2017 r. wynikało, że cierpi on na 9 chorób (nadciśnienie, migotanie przedsionków, serca i arytmię, początki choroby Alzheimera, depresję, prostatę, chorobliwą genetyczną otyłość, sklerozę, demencję, hemoroidy, reumatyzm), od niedawna słabo słyszy i zażywa 18 lekarstw, a kilka miesięcy temu znalazł się w Szpitalu w stanie przedzawałowym. Powyższa informacja w połączeniu z ogólną wiedzą, pochodzącą z badań kryminologicznych dowodzących, że osoby powodujące wypadku cierpią na różnego rodzaju schorzenia powodujące niezdolność do prowadzenia pojazdów, a u osób starszych dodatkowo powodujące spadek sprawności psychomotorycznej, zwolnienie procesów postrzegania oraz interpretacji bodźców, wydłużenie procesów postrzegania, podejmowania decyzji i reagowania; stała się bodźcem do złożenia przedmiotowego wniosku. W następstwie wszczęcia postępowania administracyjnego Starosta [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy powyższe informacje o stanie zdrowia skarżącego mogą stanowić realną podstawę do skierowania go na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2, ust. 1 lit. a u.k.p. W odpowiedzi, Ośrodek, w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. potwierdził, że istnieją przesłanki medyczne do skierowania skrzącego na badania lekarskie celem przeprowadzenia kompleksowej oceny stanu zdrowia skarżącego w aspekcie jego zdolności do prowadzenia pojazdów silnikowych.
W powyższego wynika zatem, że pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2017 r. oraz pismo Ośrodka z dnia [...] stycznia 2018 r. wyczerpuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w oparciu o który doszło do wydania przez Starostę decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Taką sytuację należy ocenić negatywnie z punktu widzenia kryterium legalności działań Organu.
Uzasadniając tak dokonaną ocenę należy przede wszystkim zauważyć, że pismo skarżącego, w którym poinformował Komendanta o swoich problemach zdrowotnych, stanowi w istocie polemikę z zasadnością zatrzymania go do kontroli drogowej w związku z popełnieniem wykroczenia drogowego w dniu [...] października 2017 r. polegającego na niezastosowaniu się do znaku poziomego P-4 linia podwójna ciągła - wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. Krótka informacja o chorobach skarżącego stanowiła jedynie element wplecionego w jego treść opisu trudnej sytuacji skarżącego, uwypuklającego trudności z jakimi boryka się na co dzień związane z jego stanem zdrowia i stanem zdrowia jego żony oraz matki. Informacje o chorobach, jakkolwiek pochodzą od samego skarżącego, to jednak nie zostały potwierdzone żadnymi zaświadczeniami lekarskimi czy też kartami leczenia szpitalnego tak, aby można było zweryfikować ich prawdziwość. Pismo nie zawiera żadnych informacji o przebiegu chorób, podjętym leczeniu czy objawach mogących mieć wpływ na sprawność psychofizyczną skarżącego jako kierowcy.
Z kolei pismo Ośrodka stanowi jedynie odpowiedź na zapytanie Organu I instancji skonstruowane w oparciu o treść pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2017 r. Wartość dowodowa tego pisma w prowadzonym postępowaniu jest znikoma, bowiem opiera się ono na niepotwierdzonych informacjach o stanie zdrowia skarżącego i w istocie stanowi nieformalną opinię/odpowiedź na pytanie sformułowane przez Organ w nieokreślonym trybie. Organ kierując do Ośrodka pytanie czy informacja o chorobach wskazanych w piśmie skarżącego może stanowić realną podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ust. 2 i ust. 2 pkt 1 lit a u.k.p. zdaje się przerzucać obowiązek związany z gromadzeniem i oceną dowodów w postępowaniu administracyjnym na podmiot zewnętrzny. Wątpliwą wartość dowodową ma bowiem opinia jednostki, do której w następstwie ustatecznienia się decyzji administracyjnej i na jej podstawie kierowani są na badania kierowcy, w sytuacji kiedy de facto to ta jednostka ma być jedynie wykonawcą tejże decyzji, a nie przejmować zadania Organu zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. To rolą organu jest takie przeprowadzenie postępowania, aby potwierdzić prawdziwość, w tym wypadku, informacji podanych przez skarżącego o jego stanie zdrowia, tak aby podjąć niezależną decyzję o skierowaniu do tego Ośrodka na badania bądź też nie. To nie Ośrodek decyduje o tym czy zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, ale organ w następstwie przeprowadzonego postępowania dowodowego.
W kontekście przeprowadzonych wyżej rozważań niezbędne jest rozważanie jakie i czy wszystkie informacje o stanie zdrowia kierowcy wpisują się w desygnaty pojęcia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy". Mimo, że cel regulacji art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. związany z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym wymaga stosunkowo niezwłocznej reakcji, jednak nie należy tracić z pola widzenia przesłanek skierowania na takie badania. Należy zauważyć, że sama treść oświadczenia skarżącego jawi się jako bardzo ogólnikowa, wręcz lakoniczna, tym bardziej, że została ona sformułowana w konkretnym kontekście całego pisma skarżącego mającym na celu unaocznienie trudności życiowych w jakich się znalazł. Wynikające z niej okoliczności nie zostały przez Skarżącego w żaden sposób udokumentowane, a Organ I instancji nie podjął nawet próby ich wyjaśnienia. Podkreślić należy, że "stwierdzenie podczas przeprowadzonych czynności pogorszenie się stanu zdrowia kierowcy", na które powołuje się Organ I instancji w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] kierując do Ośrodka zapytanie na temat zasadności przeprowadzenia u niego badań lekarskich, w żaden sposób nie wynika z akt postępowania. Brak jest w nich jakiejkolwiek notatki/informacji, potwierdzającymi jakoby właśnie w związku z wykonywanymi przez Komendanta czynnościami stwierdzono pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego, a jeżeli tak to o jakie czynności konkretnie chodzi i jakie zachowania skarżącego uprawniały Organ do postawienia takiej właśnie tezy, tym bardziej, że tylko uzasadnione (a nie jakiekolwiek) zastrzeżenia mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania.
Organy administracji w istocie nie są wyłączone od dodatkowego badania, czy uzyskana informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem jest wystarczająco umotywowana do powzięcia takich wątpliwości (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 2009 r., I OSK 1074/08). Informacja Komendanta może być podstawą skierowania kierującego pojazdami na badania lekarskie, ale z tym zastrzeżeniem, że muszą wystąpić przesłanki, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Nie wystarczą same wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie i tym samym nie gwarantuje on bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Nie chodzi zatem tyle o kwestię uzyskania informacji, ile o treść tej informacji. Możliwość skierowania kierującego, posiadającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, na specjalistyczne badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, wystąpi jedynie w przypadku powzięcia przez organ uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. Zatem skierowanie kierującego pojazdem do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., I OSK 1476/13). Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Wątpliwości te muszą być poparte ustaleniami na okoliczność ewentualnych schorzeń lub wad zdrowia kierującego pojazdami, (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2018 r. sygn. akt I OSK 797/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że Organy administracji w sposób bezkrytyczny podeszły do przekazanej im informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego. Do skierowania skarżącego na badania lekarskie doszło w sposób przedwczesny, w oparciu o niepełny i niezweryfikowany w kontekście art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. materiał dowodowy, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierowanej na badania lekarskie powinny wiązać się bowiem z rzeczywistym przekonaniem, że osoba ta nie powinna kierować pojazdami z uwagi na zagrożenie jakie może stwarzać dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego. Stąd też wszelkie wątpliwości co do stanu jej zdrowia muszą być poparte stosownymi ustaleniami, a nie tak jak w rozpoznawanej sprawie, tylko hipotetycznie na nie wskazywać.
Z podanych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku). O zwrocie wpisu sądowego w pkt II sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a
Ponownie rozpatrując sprawę organy - kierując się wskazaniami Sądu co do wykładni art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. - zobowiązane będą wyeliminować stwierdzone naruszenia w zakresie postępowania dowodowego, które wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło