VII SA/Wa 1770/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-26
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Marta Kołtun-Kulik, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy słup reklamowy o wysokości około 4 metrów, konstrukcji stalowej w obudowie z tworzywa, średnicy około 120/150 cm, posadowiony na cokole z balastem o wadze około 300 kg, jest budowlą trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też instalacją podlegającą zgłoszeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że słup reklamowy o parametrach opisanych w sprawie (wysokość ok. 4 m, konstrukcja stalowa, średnica ok. 120/150 cm, posadowiony na cokole z balastem o wadze ok. 300 kg) jest budowlą trwale związaną z gruntem, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. O trwałym związaniu z gruntem decydują wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa, a nie sposób jego posadowienia czy możliwość przeniesienia w inne miejsce. W związku z tym, jego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, a postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła słupa reklamowego znajdującego się na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 Prawa budowlanego, uznając słup za budowlę trwale związaną z gruntem. Inwestor wniósł skargę, zarzucając m.in. błędną kwalifikację prawną obiektu i naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB [...]") z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] i zobowiązał [...] w [...] do przedłożenia określonych w nim dokumentów.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 5 kwietnia 2016 r. inspektor nadzoru budowlanego dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], w trakcie których ustalono, że na terenie ww. działki, w pasie drogowym ul. [...] w ciągu pieszym, znajduje się słup reklamowy nr [...], usytuowany przy wejściu do budynku [...]. Słup ten ma konstrukcję stalową w obudowie z tworzywa, jego średnica wynosi ok. 120/150 cm, zaś wysokość ok. 4 m. Odległość słupa reklamowego od krawędzi jezdni ul. [...] wynosi ok. 6,30 m, zaś od krawędzi jezdni ul. [...] - ok. 27,00 m. Słup reklamowy należy do [...]
Organ I ustalił, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] zezwolono [...] na zajęcie pasa drogowego ul. [...], Pl. [...] (ul. [...]) – w rejonie ulic w decyzji tej wskazanych - poprzez umieszczenie 7 słupów reklamowo – ogłoszeniowych. Decyzja ta nie obejmowała słupa reklamowego nr [...].
W dniu 19 maja 2016 r. do PINB [...] wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] informujące, że w archiwum nie odnaleziono dokumentów w zakresie uzyskania przez ww. Spółkę decyzji o pozwoleniu na budowę albo dokonania zgłoszenia odnośnie ww. przedsięwzięcia inwestycyjnego.
Pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. organ powiatowy zawiadomił [...] oraz Zarząd Dróg Miejskich w [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wolno stojącego słupa reklamowego nr [...].
W dniu 5 lipca 2016 r., w wyniku przeprowadzonych oględzin, potwierdzono dotychczasowe ustalenia faktyczne.
Ww. postanowieniem PINB [...] z dnia [...] marca 2017 r., nałożył na [...] obowiązek przedłożenia - w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia - następujących dokumentów:
1) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wolno stojącego słupa reklamowego o wysokości całkowitej ok. 4 m, konstrukcji stalowej w obudowie z tworzywa o średnicy ok. 120/150 cm, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...];
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami, z jednoczesnymi wskazaniami dotyczącymi projektu i opinii;
3) aktualnej zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego - działki nr ewid. [...] z obrębu [...];
4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła [...].
Pismem z dnia 22 czerwca 2017 r. PINB [...] poinformował organ odwoławczy, że dla terenu, na którym znajduje się ww. działka nie są uchwalone przepisy planistyczne. Ponadto przekazano decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] (zezwolenie dla słupa reklamowo-ogłoszeniowego nr [...] o wysokości 6,48 m2 w pasie ul [...]w rejonie ul. [...]) oraz pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2017 r.
[...] WINB, ww. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016, poz. 290 ze zm.), zobowiązał [...] do przedłożenia w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, następujących dokumentów:
5) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wolno stojącego słupa reklamowego o wysokości całkowitej ok. 4 m i konstrukcji stalowej w obudowie z tworzywa o średnicy wynosi ok. 120/150 cm, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...];
6) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu, z jednoczesnym wskazaniem, że projekt i opinia winny być sporządzone przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.) i zgodnie z wymogami art. 34 ustawy Prawo budowlane, wraz z załączeniem kopii uprawnień sporządzającego oraz zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień sporządzenia tej dokumentacji;
7) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że z opisu technicznego konstrukcji słupa typu "[...]" wynika, iż konstrukcja utrzymująca słup o wys. 3,90 m stanowi cokół wraz z balastem. Minimalna całkowita siła utrzymująca wraz ze wsp. bezpieczeństwa wynosi 500 kg. Zakłada się, że ciężar własny słupa wynosi ok. 250 kg. Balast powinien mieć minimalny ciężar 250 kg. Ostatecznie przyjęto balast wynoszący 300 kg, równomiernie rozłożony na całej powierzchni podłogi cokołu (pkt 5.2 opracowania technicznego).
Dalej stwierdził, że z decyzji Prezydenta [...] nr [...] wynika, iż wyrażono zgodę na zajęcie odcinka pasa drogowego drogi wojewódzkiej w lokalizacji ul. [...] w rejonie ul. [...] – dla umieszczenia w tym miejscu słupa nr [...] na okres od 1 stycznia 2017 do 31 grudnia 2017 roku. Z kolei, w piśmie Zarządu Dróg Miejskich z dnia 6 czerwca 2017 wyjaśniono, że słup reklamowy nr [...] znajduje się w innej lokalizacji – przy [...].
Następnie organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy obiekt stanowi wolno stające, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, będące w myśl art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego budowlą, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zdaniem [...] WINB o przymiocie trwałego związania z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonując kwalifikacji prawnej tego, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia powinno się więc brać pod uwagę także art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne. Według organu odwoławczego z materiału dowodowego wynika, że zrealizowany przez inwestora słup reklamowy stanowi urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem z uwagi na wypełniający je balast, który uniemożliwia jego przewrócenie się i przesunięcie. Pełni on rolę fundamentu. W konsekwencji, wynikające z ww. opisu technicznego do projektu technicznego-konstrukcyjnego przedmiotowego słupa reklamowego parametry techniczne tego słupa, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia i sposób związania z gruntem za pomocą balastu obciążającego, pełniącego funkcję fundamentu nie pozwalają na jego odmienną kwalifikację i uznanie, że posadowienie tego nośnika reklamowego w określonym miejscu stanowić będzie roboty budowlane polegające na instalacji w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. [...] WINB podkreślił, że cecha trwałego związania sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym. Wykładnia powyższego przepisu nie może być zależna od tego, czy fundament będzie z betonu lanego na miejscu budowy, czy też urządzenie to będzie przymocowane do bloku betonowego przywiezionego na miejsce usytuowania obiektu i czy będzie zagłębiony w gruncie, czy nie. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowego słupa reklamowego nie można też zaliczyć do obiektów małej architektury, o których jest mowa w art. 3 pkt 4 i art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy - Prawo budowlane.
W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, roboty budowlane związane z posadowieniem w określonym miejscu wolno stojącego trwale związanego z gruntem słupa reklamowego, stanowiącego budowlę wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane), bowiem nie są ujęte w wyjątkach od tej zasady przewidzianych w art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Skoro więc Spółka zrealizowała zamierzenie inwestycyjne w warunkach samowoli budowlanej, to postępowanie legalizacyjne winno być prowadzone w trybie art. 48 ww. ustawy. Przepis ten dopuszcza bowiem legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub części obiektu, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie [...] WINB na gruncie niniejszej sprawy wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane było zasadne, jednakże zastrzeżenia budziła treść rozstrzygnięcia - stąd też jego uchylenie. Zgodnie bowiem z ust. 3 art. 48 ww. Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 m.in. nakłada się obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: a) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; b) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Organ powiatowy wśród dokumentów niezbędnych do przedłożenia zażądał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (z uwagi na brak na terenie, na którym usytuowana jest działka nr ewid. [...] z obrębu [...] obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), jednakże żądanie decyzji o takim charakterze (decyzji ostatecznej), było nieuprawnione. Poza tym na dzień orzekania w ramach postępowania zażaleniowego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia [...] dysponowała aktualną czasową zgodą (od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 12 grudnia 2017 r.) na zajęcie przez słup reklamowo-ogłoszeniowy do wysokości 6,48 m 2 odcinka pasa drogowego przy [...], rejon ul. [...] - decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. Tym samym nie było podstaw do zobowiązywania Spółki do jej przedłożenia.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na konieczność uzyskania przez podmiot zobowiązany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej inwestycji (co podlega odrębnej procedurze administracyjnej) uznał, iż termin wyznaczony w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji jest zbyt krótki do terminowego wywiązania się z tego obowiązku. Z tego względu postanowił go zmienić poprzez jego wydłużenie.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła [...] w [...] Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, w celu ustalenia rzeczywistego połączenia obiektu z gruntem, a następnie nieobiektywną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, w szczególności ustalenie, że nośnik jest obciążony balastem, nie jest możliwe jego przesunięcie, przez co jest trwale związany z gruntem;
2) naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieostre oznaczenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez ograniczenie się do wskazania art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego, oraz zaniechanie należytego uzasadnienia, dlaczego organ nie dał wiary dokumentacji wskazującej na brak trwałego związania, a wywiódł wniosek przeciwny;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji, gdy legalizacja samowoli, która nie jest trwale związana z gruntem powinna nastąpić w trybie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca wielokrotnie wskazywała, że słup może być swobodnie przesuwany (np. celem czyszczenia i konserwacji). Podniosła, że wyjaśnienie okoliczności braku trwałego związania jest kluczowe w poniższej sprawie, gdyż dla legalizacji znajdują wtedy zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie przepisy art. 48 – 49a Prawa budowlanego. Ponadto do robót zakończonych ma zastosowanie przepis art. 51 ust. 7, stanowiący że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, stosuje się odpowiednio, jeśli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49a, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Stwierdzono także, że organy powinny wydać decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 wzw. z art. 50 ust 1 pkt 1, w której nałożyłyby na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wyznaczając termin ich wykonania, czego jednak nie czyni się w przypadku robót zakończonych. Podniesiono także, że stronie skarżącej znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące słupów ogłoszeniowo-reklamowych, jednakże słupy Skarżącej nie były jeszcze przedmiotem zainteresowania sądów.
W konsekwencji, [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016, poz.290 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 -31 tej ustawy.
W treści art. 30 omawianej ustawy określono natomiast, w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych.
Na gruncie przepisów ustawy - Prawo budowlane ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy - "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy jako niewymagająca pozwolenia na budowę. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć "tablice i urządzenia reklamowe (z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym) - na instalowanie których jest wymagane, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Przedmiotowa sprawa dotyczy umieszczenia na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...], w pasie drogowym, w ciągu pieszym, słupa reklamowego o konstrukcji stalowej w obudowie z tworzywa, jego średnica wynosi ok. 120/150 cm, zaś wysokość ok. 4 m.
Kluczowe znaczenie miało zatem ustalenie, czy roboty budowlane przy ww. urządzeniu reklamowym polegały na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlanego, czy też są robotami polegającymi na budowie "budowli" objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, czy też nie podlegają ani pozwoleniu na budowę ani zgłoszeniu właściwemu organowi.
W tym miejscu podkreślić należy, że ustawa nie wskazuje jakie przesłanki przesądzają o uznaniu obiektu budowlanego za trwale związany z gruntem, gdyż nie zawiera definicji tego terminu. Posiłkując się definicją zawartą w słowniku języka polskiego przez "instalowanie" należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Natomiast pojęcie "montażu" oznacza składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób. Zatem, zarówno pojęcie instalowania, jak i montażu, odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy obiekt.
W konsekwencji zakres prac, jakie winny być wykonane przy realizacji urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej sytuacji, na którą wpływa wielkość tegoż urządzenia, ciężar jak i miejsce jego posadowienia. Inny bowiem charakter będą miały prace przy wykonywaniu urządzenia wolno stojącego o wadze kilku kilogramów i wysokości jednego metra, a zupełnie inny urządzenia o wadze kilkuset kilogramów, kilku ton i wysokości kilkunastu metrów.
W związku z powyższym uzasadnione jest stwierdzenie, że to wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są decydujące dla przyjęcia, czy może być urządzenie reklamowe zakwalifikowane jako obiekt wolno stojący trwale związany z gruntem, czy też jako obiekt wolno stojący nietrwale związany z gruntem.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym podkreśla się, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem w istocie decydują więc jego parametry techniczne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 134/09, z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/09, z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 811/08, z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 324/08).
Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o tym, czy urządzenie jest trwale związane z gruntem świadczy jego stabilne posadowienie na gruncie, odporne na działanie czynników atmosferycznych. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest bowiem to, czy posadowione jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (wyroki NSA z dnia 11 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1617/98; z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09; z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 427/10).
Kierując się powyższym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie podzielił stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że urządzenie reklamowe (słup reklamowy) opisany w aktach sprawy (zob. prospekt handlowy [...] - producent słupów marki [...], opis techniczny do projektu technicznego-konstrukcyjnego) jest urządzeniem reklamowym trwale związanym z gruntem. Świadczy bowiem o tym wysokość słupa – ok. 4 m, konstrukcja słupa, konstrukcja utrzymująca a także ciężary elementów. I tak w opisie technicznym przyjęto: max ciężar słupa 250 kg; balast – minimalny ciężar N = 250 kg (ostatecznie przyjęto balast N = 300 kg równomiernie rozłożony na całej powierzchni podłogi cokołu); cokół z podłogą G = 106 kg. W opisie do projektu wskazano, że należy wykonać próbny montaż konstrukcji, podstawę można osadzić tylko na gładkiej i poziomej powierzchni tak aby cokół przylegał całą płaszczyzną podstawy do podłoża zaś wewnątrz należy umieścić balast o parametrach wyżej wskazanych. Ponadto w projekcie zastrzeżono, że wszystkie prace montażowe powinny być wykonane przez osobę posiadającą uprawnienie do prowadzenia robót w zakresie określonym przez inwestora, czyli uprawnienie do wykonywania robót budowlanych umożliwiających zainstalowanie takiego słupa reklamowego, w tym z zachowaniem obowiązujących przepisów B.H.P. Powyższe warunki niewątpliwie związane są z konstrukcją, ciężarem i wysokością całego urządzenia reklamowego.
Konstrukcja przedmiotowego urządzenia jak i podłoże, na którym ma być posadowione mają być przygotowane tak, aby całość konstrukcyjna opierała się czynnikom mogącym ją przewrócić czy zniszczyć.
Wobec powyższego Sąd nie podziela poglądu prezentowanego przez skarżącą, że o tym czy dany obiekt jest trwale związany z gruntem czy też nie, decyduje jedynie sposób związania (połączenia) z gruntem. Skarżąca twierdzi bowiem, że skoro słup reklamowy jest przemieszczany (celem czyszczenia, konserwacji) to nie jest związany z gruntem i to jest kluczowe dla przedmiotowej sprawy. Jak już wyżej Sąd zaznaczył, w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Kwestia więc, czy przedmiotowe urządzenie reklamowe posadowione jest na przestawnym czy nieprzestawnym fundamencie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W konsekwencji, prawidłowo [...] WINB przyjął, że wymiary tego słupa, ciężar, sposób konstrukcji - w sposób niewątpliwy wskazują, iż jest to urządzenie reklamowe wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę.
Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyjął m.in. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Działanie organu jest prawidłowe i nie budzi wątpliwości składu orzekającego Sądu.
W myśl art. 48 ust. 1 właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zgodnie zaś z ust. 2 - Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Wspomniany przepis może znaleźć zastosowanie zarówno do sytuacji, w której obiekt budowlany został już wybudowany, jak i do sytuacji, w której obiekt budowlany jest jeszcze w trakcie takiej budowy. Przesłanką wszczęcia postępowania z art. 48 ustawy Prawo budowlane jest w każdym przypadku brak ważnego i wymaganego prawem - w momencie trwania budowy - pozwolenia. W niniejszej sprawie skarżąca nie uzyskała wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego słupa ogłoszeniowo - reklamowego na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane, poddano ocenie zgromadzony materiał dowodowy oraz wydano rozstrzygnięcie w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił przesłanki, które legły u podstaw wydanego przez niego postanowienia kasacyjno-reformatoryjnego.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło