II OSK 10/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-04
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Alicja Plucińska – Filipowicz, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o znacznych wymiarach i wadze, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a co za tym idzie, czy jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczy zgłoszenie?Ratio decidendi
Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o znacznych wymiarach i wadze, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Nie można go traktować jako zwykłej instalacji podlegającej jedynie zgłoszeniu, nawet jeśli jego montaż można określić jako instalację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta miasta stołecznego Warszawy wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu wolnostojącego nośnika reklamowego. Organy administracji uznały, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ stanowi budowlę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że instalacja reklamowa wymaga jedynie zgłoszenia. Wojewoda Mazowiecki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego przez WSA.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 959/08 w sprawie ze skargi [...] S.A. w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od [...] S.A. w P. na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 959/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w sprawie ze skargi [...] S.A. w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, a także zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego [...] S.A. w P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji oparł się na następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent miasta stołecznego Warszawy decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia strony skarżącej zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu jednostronnego nośnika reklamowego o wysokości słupa 8 m i wymiarach ekranu ekspozycyjnego 8 x 4 m na terenie działki nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w Warszawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja objęta zgłoszeniem oparta na fundamencie trwale związanym z gruntem należy do kategorii budowli zważywszy, że projekt budowlany obejmuje konstrukcję wsporczą dla gotowego kasetonu oraz posadowienie słupa na żelbetowej stopie fundamentowej trwale związanej z gruntem. Jest to więc wolno stojący, w pełni samodzielny obiekt, którego realizacja posiada wszelkie cechy budowy, co powoduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.
Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] marca 2008r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, podzielającego pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach budowlanych. Pojęcie instalowania nie jest równoznaczne z budowaniem, a zatem instalowaniem nie można określać budowy samodzielniej konstrukcji posadowionej na własnym fundamencie zagłębionym w gruncie. Wskazując na elementy konstrukcyjne przedmiotowego urządzenia - wysokość słupa, posadowienie na stopie fundamentowej, wielkość całkowitą a także fakt, iż do zgłoszenia załączono projekt budowlany wymagany przy pozwoleniu na budowę, organ odwoławczy stwierdził, iż do zgłoszonych robót budowlanych nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Rozpoznając skargę od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż jest ona zasadna. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie instalowania tablic reklamowych na istniejących obiektach. Pogląd ten był, zdaniem Sądu, adekwatny do pierwotnej treści tegoż przepisu, aktualnie nie ma on uzasadnienia i należy stwierdzić, że instalować tablice i urządzenia reklamowe można również na gruncie. Zdaniem Sądu wyeliminowanie przez ustawodawcę z treści przepisu słów: "wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych" oznacza, że instalacja jest możliwa nie tylko na obiektach budowlanych. Taka interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prowadzi do wniosku, iż instalowanie i remont tablic oraz urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Z powyższego wynika zatem w ocenie Sądu, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto ustawodawca nie uzależnił robót budowlanych wyszczególnionych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.
Za błędne uznał Sąd I instancji również twierdzenia organów, że instalowanie tablicy reklamowej wymagała pozwolenia na budowę ze względu na jej skalę i gabaryty. W ocenie Sądu przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Jeżeli natomiast organ administracyjny uzna, że realizacja planowanej tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego ze względu na powierzchnię, ciężar, rozmiary itp. zagraża np.: bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę co do robót budowlanych objętych z zasady obowiązkiem zgłoszenia. Możliwość ta ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przyczyn zastosowania. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej organ stwierdziłby zaistnienie któregokolwiek z zagrożeń lub wymagań przewidzianych ww. przepisem może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże, co Sąd podkreślił w zaskarżonym orzeczeniu, organ musi szczegółowo wykazać z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonych robót budowlanych oraz powołać konkretne przepisy lub ustalenia planu dające podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Niedopuszczalne jest, zdaniem Sądu I instancji, opieranie decyzji administracyjnej na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować. Organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w określonym terminie poprzez załączenie do zgłoszenia odpowiednich dokumentów i dopiero w przypadku niewykonania nakreślonego obowiązku w wyznaczonym terminie spowoduje wniesienie przez organ sprzeciwu w drodze decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego; ewentualnie, przy stwierdzeniu przez Sąd przesłanek z art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi [...] S.A. w P. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
Dodatkowo skarżący kasacyjnie wniósł o rozważenie możliwości zwrócenia się w trybie art. 187 wyżej wskazanej ustawy o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, po uprzednim odroczeniu rozpoznania sprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1. naruszanie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, przyjmującą, że do wszystkich tablic reklamowych należy go stosować, bez względu na ich wymiary i sposób posadowienia w gruncie;
2. naruszenie przepisu art. 3 pkt 1,3,6i7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, uznającą budowę budowli, jaką jest wolnostojąca tablica reklamowa, za wykonywanie robót budowlanych polegających jedynie na "instalacji" budowli
3. naruszenie przepisu art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez nałożenie na organy obowiązku "udowodnienia" istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jako przesłanki jego zastosowania, zamiast "uprawdopodobnienia" takiego stanu;
Ponadto, na podstawie art.174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono także:
1. naruszenie przepisu art. 133 § 1 ww. ustawy poprzez rozpoznanie sprawy bez oparcia się na całości akt sprawy, a wyłącznie na treści decyzji będących przedmiotem skargi;
2. naruszenie przepisu art. 141 § 4 ww. ustawy poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazówek nie mających pokrycia w materiale dowodowym, a tym samym sprzecznych z ustaleniami organów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż funkcją zmienionego przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, jest zwolnienie z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę jedynie takich urządzeń reklamowych, które mogą być instalowane na istniejących obiektach (nie są wolnostojące), bądź są nietrwale związane z gruntem - przemawia za tym pozostawienie w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego opisu wolnostojącego urządzenia reklamowego jako budowli. Sąd I instancji przyjmuje natomiast, że bez względu na rodzaj, wielkość i zakres skomplikowania robót budowlanych związanych z "instalacją" urządzenia reklamowego organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, winien traktować te roboty jako instalację, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można przyjąć, że budowa każdego urządzenia reklamowego, nawet 10 czy 20 metrowego masztu trwale związanego z gruntem i montaż na nim reklamy o znacznych wymiarach jest zawsze równoznaczne z instalacją, o której mowa w rzeczonym art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Względy bezpieczeństwa, a co za tym idzie wykładnia celowościowa, przemawiają za tym, aby nie stosować w tego rodzaju sprawach automatycznie zaniechania uzyskania pozwolenia, lecz uwzględniać wskazane powyżej parametry obiektu, jako przesłanki wyboru trybu postępowania. W przedmiotowej sprawie nie można mówić nadto zdaniem organu administracji o instalacji, skoro chodzi o budowę samodzielnej konstrukcji: stopa fundamentowa o wym. 2,6x4,4x1,5m posadowiona 1,45m poniżej poziomu terenu, słup stalowy o wysokości 8,Om, nośnik reklamowy o wym. 8,40x4,40m, całkowita wysokość urządzenia reklamowego 12,40m. Opis i cechy charakterystyczne budowli wskazują jednoznacznie, iż jest to budowla wskazana w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc budowla nie zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Zdaniem składającego skargę kasacyjną, Sąd I instancji naruszył też przepis art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, pośrednio nakazując organowi "udowodnienie" wystąpienia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jako przesłanki nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis ten jest oparty na uznaniu administracyjnym (organ może nałożyć obowiązek), a ponadto obowiązek ten jest nakładany wtedy, gdy realizacja robót może spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia - a więc co do zasady organ nie musi udowadniać w postępowaniu administracyjnym wystąpienia zagrożenia. Wystarczy bowiem, zdaniem Wojewody Mazowieckiego, że organ wskaże na możliwość potencjalnego wystąpienia zagrożenia kierując się wiedzą swoich służb, praktyką, doświadczeniem oraz zasadą, że fakty powszechnie znane bądź oczywiste nie wymagają udowodnienia. Do takich powszechnie znanych i bezwzględnie oczywistych faktów należy zaliczyć konstatację, iż tablice reklamowe o dużych rozmiarach w razie niekorzystnych warunków atmosferycznych mogą bezsprzecznie stanowić niebezpieczeństwo dla otoczenia. Przeprowadzenie dowodu na tę okoliczność jest zbędne. Niemniej jednak to inwestor znając stanowisko organu mógł swobodnie przedstawić dowody przeczące jego tezie i udowodnić, że nawet w ekstremalnych warunkach pogodowych tablica jest bezpieczna, bo wynika to na przykład z obliczeń konstrukcyjnych, czego jednak nie uczynił.
Ponadto, powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczą, zdaniem organu administracji, o istnieniu poważnych rozbieżności w poglądach orzecznictwa administracyjnego w kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku, co uzasadnia wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
Za trafne uznać należy zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a który to zarzut został skonkretyzowany w ten sposób, że strona wnosząca kasację zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do tego, aby wyrok był wydany "na podstawie akt sprawy". Oznacza to, że oceny prawnej w danej sprawie prowadzącej do wydania konkretnego rozstrzygnięcia nie można formułować w oderwaniu od całości akt administracyjnych. Sąd wydając wyrok ma zatem obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie administracyjnej z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy i normami prawa materialnego będącymi podstawą orzekania w sprawie przez organ. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy twierdzenia zawarte w skardze odbiegają od stanu faktycznego ustalonego przez organ wydający zaskarżoną decyzję. Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Nadto Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W niniejszej sprawie dokonanie prawidłowych ustaleń, a następnie ich oceny było o tyle istotne, że Sąd pierwszej instancji, kwestionując stanowisko organu, jako podstawę dla której odmówiono zastosowania w stosunku do prac opisanych w dokonanym zgłoszeniu, ich kwalifikacji przewidzianej w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, nie przedstawił jakie ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przyjęto w skarżonym wyroku. Projekt techniczny urządzenia reklamowego znajduje się w aktach administracyjnych, a zatem winien on podlegać ocenie Sądu pierwszej instancji w ramach kontroli legalności decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, a ich nieuwzględnienie bądź nieuprawniona ocena w kontekście przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie może uzasadniać zarzut naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego.
Sąd bowiem nie wskazał, czy opis zgłoszonych prac przedstawiony w badanej przez siebie decyzji zaakceptował, czy też uznał że jest on sprzeczny z dokumentacją. Brak w skarżonym wyroku jest zapisu, że Sąd podziela opis robót budowlanych, jak i opis samego obiektu przedstawiony w skarżonej decyzji, czy też że zdaniem Sądu ustalenia organu nie znajdują oparcia w przedstawionej dokumentacji technicznej. Sytuacja taka uniemożliwia w zasadzie poddanie kontroli tak toku rozumowania Sądu, jak i ustaleń przez Sąd pierwszej instancji przyjętych, czy też przez Sąd ten zakwestionowanych. Wyraźnie przy tym należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji przedstawił we wstępnej części uzasadnienia swego wyroku stanowisko organów obu instancji i ustalenia przez te organy dokonane, ale nie zawarł stwierdzenia, że ustalenia te przyjmuje, czy też kwestionuje.
Tak więc nie sposób odeprzeć zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy bez oparcia się na całości akt sprawy, a brak zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku stanowiska Sądu co do stanu faktycznego w zakresie wyżej przytoczonym stanowi też o zasadności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 1, 3, 6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W świetle powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwu rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (kaseton reklamowy o wymiarach zew. 8,40 x 4,40 m., słup o wysokości 8 m.) jak i sposób osadzenia w gruncie (fundament zagłębiony, trwale związany z gruntem) świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Dla zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych podstawowe znaczenie ma trwałe związanie tego obiektu z gruntem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie je posiada, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru. Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Posadowienie wolnostojącej reklamy na gruncie, zważywszy na jej ciężar i wymiary, dokonywane jest z wykorzystaniem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane.
Wskazane cechy konstrukcyjne oraz wielkość pozwalają zatem uznać ten obiekt jako konstrukcję przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, co odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na stopie fundamentowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą. Wskazać w tym miejscu należy, iż dla przyjęcia trwałego związania z gruntem istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt II SA 1617/98, Lex Nr 46756 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 383/04, Lex Nr 169390).
W konsekwencji powyższych rozważań, nie można przyjąć, iż przedmiotowy obiekt nie jest budowlą w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, o jakim mowa w przepisie art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego. Zwarty układ konstrukcyjny, który tworzą stopa fundamentowa, słup oraz tablica stanowią bowiem służącą jednemu celowi, techniczno-użytkową całość stabilnie zamocowaną w gruncie. Stanowisko, iż urządzenie reklamowe w postaci wolnostojącego nośnika reklam jest budowlą jest podzielane przez orzecznictwo (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Po 1799/99, niepubl.). Stwierdzić również należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie stoi na stanowisku, iż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zaś o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2006 r. II OSK 923/05, wyrok NSA z 28 czerwca 2006 r. II OSK 931/05, wyrok NSA z 10 listopada 2006 r. II OSK 1329/05, wyrok NSA z 25 maja 2007 r. II OSK 1509/06, wyrok NSA z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, wyrok NSA z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1293/08, wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1465/08, wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1702/08). Uznać zatem należy, iż zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego uznać należy, iż jest on pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji nałożył na organy obowiązek "udowodnienia" istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia zamiast "uprawdopodobnienia" takiego stanu. Rozważania Sądu w tym zakresie odnoszą się do uzasadnienia przez organ przyczyn zastosowania niniejszego przepisu, co nie jest tożsame z nałożeniem obowiązku "udowodnienia" istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku, w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło