VIII SA/Wa 653/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę 11 garaży blaszanych, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych (w tym odległości od granic działek), jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę garaży jest zgodna z prawem. Garaże zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a ich usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane, w szczególności przepisy dotyczące odległości od granic działek sąsiednich oraz ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy. Brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej, wynikający z naruszenia przepisów, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę 11 garaży blaszanych. Garaże zostały postawione na utwardzonym podłożu, w niewielkiej odległości od granic działek sąsiednich i od strony drogi dojazdowej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że garaże stoją od 30 lat za zgodą Urzędu Miejskiego i że organy blokują zagospodarowanie działki. Organy uznały, że garaże zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, a ich usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane i ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwia ich legalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garaży oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. S. (dalej: inwestor, skarżący) na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lipca 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., orzekającą nakaz rozbiórki – demontażu 11 sztuk garaży blaszanych na działce nr ew. [...] i [...], położonej przy ul. O. [...] w R..
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w R. (dalej: PINB, organ I instancji) na podstawie art. 48 ust. 1, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U.
z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.), nakazał inwestorom i współwłaścicielom nieruchomości przy ul. O. [...] w R.: tj. K. i W. małż. S., K. K., S. G. dokonanie rozbiórki - demontażu 11 sztuk garaży blaszanych usytuowanych na działkach nr. ew. [...] i [...] przy ul. O. [...] w R.. Roboty rozbiórkowe wykonać na własny koszt
z zachowaniem przepisów bhp w budownictwie.
W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, że sprawa blaszanych garaży na terenie działek ew. [...] i [...] (na parkingu) przy ul. O. [...] w R. była przedmiotem wielu rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego oraz orzeczeń Sądu Administracyjnego.
Obecna decyzja zapadła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 914/15 oraz decyzji organu
II instancji Nr 1229/2017 z 27 lipca 2017 r.
Wykonując wytyczne Sądu, organ I instancji ustalił, że przymiot strony
w postępowaniu przysługuje poza inwestorami, także właścicielowi działki nr ew. [...], [...] tj. Gminie m. R. oraz K. i K. A. – właścicielom działki ew. nr [...].
Z dalszych ustaleń organu I instancji wynika, że na utwardzonym podłożu szlaką i wylewkami betonowymi w głębi posesji od strony ul. P. ustawiono typowe blaszane garaże o wymiarach około 3,0m × 6,0m, przy czym na przestrzeni lat ilość garaży była zmieniana odpowiednio 5 sztuk, 4 sztuki, 8 sztuk, zaś obecnie znajduje się 11 boksów garażowych. Garaże zostały zrealizowane po zakupie działek (po 2006 r.)
w latach 2007 – 2017. Są one usytuowane na działkach nr [...] i [...] ukośnie
i w różnych odległościach tj. od 19 cm do 110 cm od granic z działkami sąsiednimi [...] i [...] oraz w odległości od 20 m do 148 cm od strony działki nr ew. [...] stanowiącej drogę dojazdową do ul. P..
Skarżący i pozostali inwestorzy nie legitymują się pozwoleniem na budowę garaży.
Z dalszych ustaleń PINB wynika, że usytuowanie garaży jest sprzeczne
z decyzją Prezydenta m. R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. ustalającą warunki zabudowy dotyczące inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków garażowych na terenie działek nr ew. [...],[...],[...],[...] położonych
w R. przy ul. O. oraz decyzją Prezydenta m. R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. pozwolenia na budowę budynków garażowych nr 1 i 2 na terenie w/w działek. Organ I instancji zwrócił uwagę, że w wyżej powołanej decyzji (Nr [...])
o warunkach zabudowy ustalono szereg warunków i wymagań dotyczących tej inwestycji m. in. ustalono :
- nieprzekraczalną linię zabudowy - w odległości 5 m od północnej granicy terenu objętego decyzją (ul. O.) oraz 4 m od południowej granicy terenu (od strony ul. P.),
- usytuowanie garaży - zgrupowanie garaży w dwa rzędy (oddzielne lub zestawione tylnymi ścianami ) wzdłuż bocznych granic terenu działki.
Wyjaśniając regulacje prawne w zakresie art. 28 ust. 1 Prawo budowlane, oraz art. 29 i 30 powołanej ustawy, PINB podał, że budowa budynków gospodarczych w tym garaży o pow. do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę. Niemniej analizując stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie i po ustaleniu, że powierzchnia zabudowy każdego garażu nie przekracza powierzchni [...] m², nadto ilość 11 sztuk garaży zrealizowanych na działkach o powierzchni około [...] m², organ I instancji stwierdził, iż realizacja takiej ilości garaży wymagała uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę, którym inwestorzy nie legitymują się. PINB powołał się na szkic sytuacyjny (akta administracyjne str. 326) obrazujący usytuowanie garaży, co jednoznacznie wykazuje, iż doszło do naruszenia rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż garaże są usytuowane w różnych odległościach od 19 cm do 110 cm od granic działek sąsiednich, a więc mniejszych od wymaganych.
Jak podał organ I instancji podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej ustawodawca uczynił zgodność obiektu budowlanego z przepisami
o planowaniu przestrzennym. Cechami zabudowy i zagospodarowania terenu są
w szczególności gabaryty, forma architektoniczna obiektu budowlanego, usytuowanie linii zabudowy, jak też intensywność wykorzystania terenu.
Wobec naruszenia, przy sytuowaniu garaży, przepisów o zagospodarowaniu
w tym ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu m.in.
w zakresie gabarytów, usytuowania, szerokości elewacji i § 12 warunków technicznych organ uznał, iż brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej tych garaży, co z kolei oznacza konieczność wydania nakazu ich rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Za niecelowe organ uznał jednocześnie nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Końcowo PINB stwierdził, iż decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2018 r. Prezydent m. R. udzielił inwestorowi K. S. pozwolenia na budowę 2 budynków garaży dla samochodów osobowych na terenie działek nr ew. gr. [...], [...], [...]przy ul. O. [...] w R., zgrupowanych w dwóch rzędach wzdłuż bocznych granic i w odległości 3,0 m od tych granic, a więc na terenie gdzie obecnie znajdują się garaże objęte nakazem rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniósł, iż nie popełnił samowoli budowy parkingu, gdyż kupił działkę w przetargu z czynnym parkingiem, natomiast po zakupie okazało się, że nie dopełniono wszystkich formalności i w związku z powyższym ma żal do U.M. i PINB, że przez 30 lat tolerowali partyzantkę, wszystkie firmy działały nielegalnie, zaś gdy on stał się właścicielem nastąpił atak żądania dokumentów. Obecnie jak wyjaśnił skarżący ma projekt realizacji parkingu i doprowadzi go do zrealizowania.
Rozpoznając odwołanie inwestora M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając organ odwoławczy odwołał się do poprzedniego wyroku Sądu Administracyjnego w sprawie VIII SA/Wa 914/15 z dnia 13 lipca 2015 r., wyjaśniając, iż zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy Nr [...] z [...] lipca 2017 r., którą WINB uchylił decyzję Nr [...]oraz wydane postanowienie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z akt sprawy wynika, jak wyjaśnił organ odwoławczy, że Prezydent m. R. wydał decyzję Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garaży dla samochodów osobowych, decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., ustalająca warunki zabudowy dla budowy garaży oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., dotyczącą pozwolenia na budowę garaży dla samochodów osobowych usytuowanych na działce o nr ew. [...],[...],[...] i [...] położonych przy ul. O. w R..
Przywołując kwestie prawne mające zastosowanie w niniejszej sprawie, WINB stwierdził, że art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, jednakże sporna budowa 11 garaży blaszanych nie znajduje się w katalogu robót budowlanych, czy obiektów, na których realizację wystarczające jest dokonanie zgłoszenia. Za bezsporne organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie zamierzenie inwestycyjne powinno być realizowane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Powyższy obowiązek nie został przez inwestorów spełniony, zatem organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż budowa 11 garaży blaszanych została wykonana w warunkach samowoli budowlanej.
Omawiany stan faktyczny, co zaznaczył WINB wypełnia przesłankę zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy (tj. bez pozwolenia na budowę) obiektu budowlanego lub jego części. Stwierdzając powyższe organ odwoławczy podkreślił, iż z kwalifikacją prawną robót zgodził się również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 914/15. Również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jak wyjaśnił WINB utrwalony został pogląd, że garaż blaszany, niezwiązany z gruntem, stanowi obiekt budowlany, który w świetle art. 28 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę (por. np. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1640/06, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1001/09).
Wskazał dalej, że ustawodawca przewiduje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej tylko w przypadku gdy budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do ustaleń PINB w m. R., wskazał, że na utwardzonym szlaką podłożu i wylewkami betonowymi ustawiono typowe blaszane garaże o wymiarach 3,0 m x 6,0 m, których ilość zmieniała się i obecnie 11 garaży jest usytuowana na działkach o nr ew. [...] i [...] ukośnie i w różnych odległościach tj. od 19 cm do 110 cm od granic z działkami sąsiednimi o nr ew. [...] i [...]oraz
w odległości 20 cm - 148 cm od strony działki o nr ew. [...]od drogi dojazdowej do ul. P.. Ponadto w stosunku do granicy z działką o nr ew. [...]jeden z garaży usytuowany jest ukośnie w odległości od 1,05 m (narożnik garażu) do 3,2 m. Jak wskazał organ odwoławczy - organ powiatowy ustalił także, że inwestorzy uzyskali decyzję Prezydenta Miasta R. Nr [...] o warunkach zabudowy dla budowy garaży dla samochodów osobowych na działkach o nr ew. [...],[...],[...]
i [...] położonych przy ul. O. w R.. Zarówno w tej decyzji, jak
i wydanym pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. określono nieprzekraczalną, linię zabudowy, która wynosi 5,0 m od północnej granicy terenu objętego w/w decyzją (ul. O.) oraz 4,0 m od południowej granicy terenu (od strony ul. P.).
Odnosząc się do powyższego WINB zwrócił uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...]obejmuje budowę garaży - budynek nr 1 o powierzchni zabudowy - [...]m², powierzchni użytkowej - [...]m² oraz budynek nr 2 o powierzchni zabudowy - [...]m² powierzchni użytkowej - [...] m².
Jednocześnie organ odwoławczy odniósł się do § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzając przy tym, że usytuowanie garaży narusza ustalenia § 12 powołanego rozporządzenia, gdyż są one zlokalizowane
w odległości od 19 cm do 110 cm od granicy działek sąsiednich.
Powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa sądowo-administracyjnego, Organ odwoławczy zaznaczył, że jeżeli przepisy obowiązującego planu miejscowego w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wówczas organ nadzoru budowlanego winien wydać w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego decyzję nakazującą rozbiórkę realizowanego budynku.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości legalizacji obiektów z uwagi na naruszenie warunków techniczno-budowlanych. Nakładanie więc na inwestorów obowiązku przedłożenia odpowiedniej dokumentacji
w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane jest niezasadne, gdyż sporne obiekty naruszają przepisy techniczno-budowlane. Organ wojewódzki zwrócił także uwagę, że PINB wykonał wytyczne zawarte z decyzji organu wojewódzkiego Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. oraz wyroków WSA, które zapadły w omawianej sprawie. Organ powiatowy bezsprzecznie ustalił, że obszar oddziaływania spornych budynków garażowych obejmuje także działki o nr ew. [...] i [...], których właścicielem jest Gmina Miasta R. oraz działkę o nr ew. [...], której właścicielami są K. i K. A.. Ponadto organ l instancji precyzyjnie wskazał także działki, na których usytuowane są w/w garaże.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu WINB stwierdził, że zarzuty podnoszone przez K. S. pozostają bez znaczenia dla okoliczności omawianej sprawy, bowiem jako jeden z nowych właścicieli spornego parkingu, a więc jako następca prawny przejął prawa i obowiązki związane z nieruchomością, w tym ponosi konsekwencje związane z samowolą budowlaną. Skutki samowoli na tle Prawa budowlanego obciążają aktualnego właściciela nieruchomości m.in. w przypadku gdy poprzedni inwestor zbył w drodze czynności cywilnoprawnej swoje prawa i obowiązki dotyczące obiektu - samowoli budowlanej. Organ odwoławczy zauważył także, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę garaży dla samochodów osobowych na mocy decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., jednakże
z planu zagospodarowania działki wynika, że garaże te są usytuowane w innej lokalizacji niż omawiane garaże objęte nakazem rozbiórki. Wobec powyższego nie można uznać, że uzyskane pozwolenie na budowę legalizuje 11 sztuk budynków garażowych zrealizowanych samowolnie i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż nie ma ona podstaw prawnych, gdyż jest niezgodna
z rzeczywistością.
W uzasadnieniu skargi podał, że garaże stoją od 30 lat postawione za zgodą właściciela tj. Urzędu Miejskiego w R.. Organy natomiast od 12 lat blokują mu zagospodarowanie działki. Wskazał, że na działce stanie 38 sztuk garaży na podstawie decyzji Prezydenta m. R..
W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że nie zgadza się z rozbiórką garaży w tym okresie co wskazał organ, natomiast dokona rozbiórki garaży w przyszłym roku, jak dokończy budowę budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że proces legalizacyjny
w przedmiotowej sprawie trwa od wielu lat i w sprawie wydawane były kolejne decyzje rozbiórkowe i wyroki sądów administracyjnych uchylające decyzje organów nadzoru budowlanego. Wskazać tu wypada iż były to wyroki wydane w następujących sprawach: wyrok WSA w Warszawie z 29 października 2009 r., VIII SA/Wa 293/09; wyrok z 13 marca 2014 r. w sprawie VIII SA/Wa 1013/13 i ostatni wyrok z 13 lipca 2016 r.
w sprawie VIII SA/Wa 914/15. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organy nadzoru budowlanego były związane wytycznymi zawartymi w powołanych wyrokach.
Z całości akt postępowania administracyjnego bezspornie wynika, że inwestor K. S.wraz z innymi członkami rodziny nabył w drodze przetargu w 2005 r. parking będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Również wcześniejsze ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazywały, że inwestor (i pozostali członkowie rodziny) w dniu [...] września 2006 r. zgłosili zamiar budowy ogrodzenia zewnętrznego posesji od strony ulicy O. [...] i od strony ulicy P.,
a zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu organu.
Skarżący, jak wspomniano, nabył parking i poza zgłoszeniem zamiaru budowy ogrodzenia nie składał do organów innych wniosków, co do pozwolenia na budowę czy zgłoszenia poza ujawnionymi przez organy nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu.
Oznaczało to konieczność analizy art. 28, 29, 30 Prawa budowlanego z dnia
7 lipca 1994 r. w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1994 r. Nr 89, poz. 414, ze zmianami wchodzącymi w życie od dnia 24 grudnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 111 poz. 726). W ich świetle pozwolenia na budowę wymagało utwardzenie powierzchni gruntu na działkach. Dopiero w wyniku zmiany wprowadzonej z dniem 11 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 80 poz. 718) zwolniono z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę utwardzenie powierzchni na działkach budowlanych; nałożono wówczas konieczność uzyskania zgłoszenia. Identyczną regulację wprowadzono wówczas dla miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie.
Zakres ustawy prawo budowlane został określony w art. 1, zgodnie z którym ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania
i rozbiórki obiektów. Pojęcie obiektu budowlanego wyjaśnione zostało w art. 3 prawa budowlanego i obejmuje ono m.in. budowle, a więc to wszystko co nie jest budynkiem bądź obiektem małej architektury, a jednocześnie stanowi całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Niewątpliwie w takich kategoriach należy rozważać budowę parkingu, a nawet zwykłe utwardzenie terenu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt. II OW 142/12).
Funkcję parkingu spełniać może nie tylko wybetonowana nawierzchnia, ale również utwardzona w sposób, o którym mowa w niniejszej sprawie, wraz ze wszystkimi instalacjami i urządzeniami, do których zaliczyć należy wjazd, stróżówkę, oświetlenie. Przy czym nie może budzić wątpliwości w niniejszej sprawie, że nakazem rozbiórki objęto jedynie garaże (stróżówkę w sprawie VIII SA/Wa 652/18). Sąd w niniejszej sprawie jest związany ustaleniami wynikającymi z poprzedniej sprawy i wytycznych – zawartymi w sprawie VIII SA/Wa 914/15, dlatego też rozważał jedynie kwestie związane
z nieprawidłowo usytuowanymi według organów garażami, co do których inwestorzy nie legitymowali się pozwoleniem na budowę.
Dlatego też w sprawie nie podlegało zbadaniu, czy nakazem rozbiórki winny być objęte także inne elementy parkingu, np. utwardzenia terenu wykorzystywanego na parking w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady reformationis in peius, zawartej w art. 134 § 2 p.p.s.a. Skoro bowiem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł inwestor, ewentualne poszerzenie zakresu rozbiórki pogorszyłoby jego sytuację w wyniku wniesionej przez niego skargi do sądu administracyjnego.
Konsekwencją ustalenia, że inwestor (w tym pozostali inwestorzy) nie dysponowali stosownym pozwoleniem na budowę, wymaganym przez art. 28 Prawa budowlanego było prowadzenie postępowania w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2,
w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Nakaz rozbiórki jest najdalej idącą, najbardziej dotkliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Sama legalizacja jest z kolei uprawnieniem inwestora,
a nie jego obowiązkiem.
Celem regulacji z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest bowiem stosowanie represji, ale dążenie do przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, względnie do usunięcia stanu powstałego w wyniku samowoli budowlanej.
Zauważenia wymaga, że skarżący (w tym pozostali inwestorzy), jako następcy prawni nieruchomości zabudowanej garażami, których na przestrzeni lat przybywało, uzyskując prawo własności nabyli nie tylko wszelkie prawa, ale i nałożyli na siebie obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. Fakt braku pozwolenia na budowę garaży był poza sporem.
Zatem za prawidłowe należy uznać stanowisko organów nadzoru budowlanego wskazujących, iż ustawodawca przewiduje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej tylko w przypadku, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Z akt postępowania administracyjnego bezsprzecznie wynika, że inwestor uzyskał decyzję Prezydenta m. R. Nr [...] o warunkach zabudowy dla garaży dla samochodów osobowych na działkach o nr ew. [...],[...],[...]i [...] położonych przy ul. O. w R..
Stwierdzić należy, że zarówno w tej decyzji jak i z decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wynika ustalona nieprzekraczalna linia zabudowy, która wynosi 5,0 m od północnej granicy terenu objętego w/w decyzją, czyli od strony ulicy O. oraz 4,0 m od południowej granicy terenu (od strony ulicy P.).
Zasadne są argumenty organu odwoławczego, że decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...] (załączona do skargi) obejmuje budowę garaży – budynek nr 1
o powierzchni zabudowy – [...]m², powierzchni użytkowej – [...]m² oraz budynek nr 2 o powierzchni zabudowy – [...]m², powierzchni użytkowej – [...]m². Zatem niewątpliwie skarżący uzyskał pozwolenie na budowę zupełnie innych obiektów, niż garaże usytuowane na parkingu. Pozwolenie na budowę obejmuje 2 budynki o znacznej powierzchni, zaś przedmiotem sprawy są garaże – 11 sztuk, postawionych nielegalnie
w różnej odległości od granic działek, w sprzeczności w stosunku do § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Ponadto garaże wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę są usytuowane w innej lokalizacji niż garaże objęte nakazem rozbiórki, co słusznie podniósł WINB.
Za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko organu odwoławczego, że skoro dla danego obszaru nie obowiązuje plan miejscowy, linia zabudowy jest wyznaczana
w decyzji o warunkach zabudowy.
W tej sytuacji uznać należy, że ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy 5,0 m od strony ul. O. oraz 4,0 m od południowej granicy terenu (od strony ulicy P.) wynikającej z przedłożonych przez inwestora decyzji Prezydenta m. R. Nr [...] o warunkach zabudowy dla garaży, dawało organowi I instancji możliwość odstąpienia od wydania postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Przypomnieć tu należy, że będące przedmiotem rozpoznania garaże zlokalizowane są w odległości od 19 cm do 110 cm od granicy działek sąsiednich.
Z pierwszych decyzji (2007 r.) wynikało, że na parkingu znajdowało się 5 garaży, natomiast kolejne garaże sytuowano za zgodą inwestorów bez pozwolenia na budowę.
Postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący od początku niniejszego postępowania wiedział
o konieczności posiadania pozwolenia na budowę garaży i pomimo braku stosownego pozwolenia, sukcesywnie przybywało tych garaży. Nie może się bronić strona skarżąca okolicznością postawienia garaży za zgodą Urzędu Miejskiego w R., gdyż jest to argument nieuprawniony, ponadto z akt administracyjnych wynika, że w 2006 r. na parkingu zlokalizowano 5 sztuk garaży, zaś obecnie jest 11 sztuk garaży.
Zauważenia wymaga, iż na rozprawie skarżący negował jedynie termin usunięcia garaży, które rozbierze jak podał w przyszłym roku w związku z budową garaży
w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę.
Brak możliwości legalizacji garaży skutkował wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło