II FSK 732/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-12-07
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Stefan Babiarz, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez podatnika w związku z podziałem majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, w tym spłata byłego wspólnika oraz koszty sądowe, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na spłatę byłego wspólnika rozwiązanej spółki cywilnej oraz koszty postępowania sądowego dotyczącego podziału majątku nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej podatnika, gdyż nie mają związku z przychodami z tej działalności ani z zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodów. Różnica wartości majątku między datą rozwiązania spółki a datą podziału nie stanowi odsetek od kapitału obcego, a brak jest podstaw do uznania tych kwot za wynagrodzenie za korzystanie z kapitału obcego.Stan faktyczny
Skarżąca K. P.-G. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok, kwestionując m.in. odmowę uznania za koszty uzyskania przychodów spłaty byłego wspólnika po rozwiązaniu spółki cywilnej oraz kosztów postępowania sądowego o podział majątku wspólnego. Sprawa dotyczyła rozliczeń podatkowych związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną po rozwiązaniu spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną K. P.-G. oraz zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Marek Olejnik, Protokolant Magdalena Sadzyńska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 632/18 w sprawie ze skargi K. P.-G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K.P.-G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., I SA/Po 632/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. P. – G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 29 maja 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r..
2. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."), a także zasądzenia zwrotu kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c lub ew. lit. b oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej: "p.u.s.a.") oraz rażącym naruszeniem przepisów art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "o.p."), które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) przyjęcie za podstawę orzeczenia błędnych ustaleń faktycznych, sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie:
- przyjęcia, że skarżąca po rozwiązaniu umowy spółki cywilnej rozpoczęła nową działalność gospodarczą (lub prowadziła inną działalność w spółce jawnej), podczas gdy kontynuowała ona tożsamą działalność gospodarczą,
- arbitralnego przyjęcia braku związku pomiędzy wydatkami skarżącej, w szczególności w zakresie części odsetkowej spłaty z tytułu ½ udziału we współwłasności aktywów po spółce cywilnej, z działalnością gospodarczą skarżącej po rozwiązaniu spółki, chociaż z materiału dowodowego wynika że spłata i jej wysokość wynikały z faktu korzystania z ½ aktywów po spółce cywilnej i generowania przychodów przez te aktywa,
- pominięcie istotnych treści orzeczenia sądu powszechnego o podziale majątku wspólnego po umowie spółki cywilnej oraz opinii biegłego sądowego, które określiły kwotę spłatę skarżącej jako należnej z powodu kontynuowania działalności gospodarczej i z powodu generowania przychodów przez ½ aktywów, nie należących do skarżącej, poprzez prognozę przychodów z działalności skarżącej w oparciu o spłacane aktywa,
- pominięcie faktu wyodrębnienia części kapitałowej (nominalnej) spłaty na dzień rozwiązania umowy spółki cywilnej oraz części odsetkowej, tj. noszącej wszelkie znamiona odsetek od kapitału cudzego, obliczonych na dzień wydania orzeczenia podziałowego,
b) przyjęcie za podstawę orzeczenia własnych ustaleń faktycznych nie mających oparcia w materiale dowodowym sprawy (ani w ustaleniach organu administracji), tj. w zakresie przyjęcia, że skarżąca w ogóle nie kontynuowała indywidualnej działalności gospodarczej w okresie, którego dotyczy rozliczenie podatkowe, ale prowadziła w tym czasie działalność w spółce jawnej (podczas gdy wskazana spółka jawna nie ma związku ze sprawą a skarżącą prowadziła działalność gospodarczą jako osoba fizyczna),
c) akceptację nie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego przez organy administracji oraz nie uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności, świadczących o racjonalności i celowości działania skarżącej,
d) akceptację oczywiście błędnego ustalenia w zakresie faktu istnienia i wykorzystywania przez skarżącą wartości niematerialnych i prawnych (firmy), oczywiście służących generowaniu przychodów, które jako takie mogły podlegać amortyzacji.
2) w związku z powyższym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c lub ew. lit. b oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oczywiście niespójne i niedostateczne uzasadnienie wyroku, w szczególności:
a) w zakresie dotyczącym kwestii kontynuowania przez skarżącą działalności gospodarczej jako osoby fizycznej lub w formie spółki jawnej przez cały okres od dnia rozwiązania spółki do dnia rozliczeń podatkowych,
b) w zakresie braku należytego wyjaśnienia - w powiązaniu z okolicznościami wynikającymi z materiału dowodowego sprawy - związku/braku związku pomiędzy wydatkami skarżącej z tytułu spłaty a prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej, tj. w sytuacji wyraźnie wykazanego faktu generowania przychodów z ½ aktywów obcych, które były przedmiotem spłaty,
c) w zakresie braku wyjaśnienia znaczenia (definicji) odsetek od kapitału obcego i w związku z tym braku wyjaśnienia istoty zarzutów dotyczących dwóch części spłaty skarżącej: części kapitałowej i znacznej części posiadającej wszelkie cechy odsetek od kapitału obcego ( ½ aktywów należącej do innej osoby),
d) w zakresie braku rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, świadczących o racjonalności i celowości działania skarżącej, zmierzającej do korzystania z ½ aktywów należących do innej osoby w celu generowania przychodów z tych aktywów, z uwzględnieniem konieczności liczenia się z obowiązkiem ich rozliczenia, w sposób uzależniony od działania właściciela ½ aktywów, zmierzając do możliwie najtańszego kosztu tych aktywów.
Naruszenie prawa materialnego (w związku z art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 1 p.u.s.a.), tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy (ew. ich błędną) wykładnię i w konsekwencji:
- nie uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie przesłanek kosztu podatkowego z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.,
- nie uwzgłędnienie w kosztach uzyskania przychodów skarżącej zapłaconych przez nią odsetek od kapitału cudzego, które zostały prawomocnie zasądzone w postępowaniu sądowym o podział majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej, a to w związku z nie rozważeniem i nie uwzględnieniem natury przedmiotowych odsetek, do zapłaty których została zobowiązana skarżąca w ramach podziału majątku, a które stanowiły w istocie wynagrodzenie za korzystanie przez skarżącą z kapitału obcego, ½ kapitału nie należącego do skarżącej, w kontynuowanej samodzielnie przez skarżącą działalności gospodarczej,
- nie uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów skarżącej zapłaconych przez nią kosztów sądowych w postępowaniu o podział majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej, pomimo, że dotyczył on wysokości ceny, jaką będzie musiała zapłacić skarżąca za korzystanie przez nią w jej działalności gospodarczej z cudzego kapitału i w konsekwencji odsetek od tego kapitału,
- nie uwzględnienie możliwości amortyzacji wartości firmy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak stanowi art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie przez Naczelny Sąd Administracyjny podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd pierwszej instancji oraz określenia w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jaką postać miało to naruszenie. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwiać będzie ocenę jej zasadności. Podkreślenia również wymaga, że skarga kasacyjna nie jest środkiem prawnym skierowanym wobec aktów organu administracji publicznej, ale wobec zapadłego orzeczenia sądu wojewódzkiego. Z tego względu autor takiego środka zaskarżenia podnosząc zarzut błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego powinien kwestionować stanowisko zajęte w tym zakresie przez sąd pierwszej instancji, nie zaś przez organy orzekające w sprawie. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Na wstępie należy zauważyć, że zarzut naruszenia "art.145 § 1 pkt 1 lit. c lub ew. lit b oraz art.151" p.p.s.a., zawiera wady konstrukcyjną utrudniającą jego rozpatrzenie i określenie granic zaskarżenia. Powołane przepisy, na co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny mają charakter wynikowy, określający samo rozstrzygnięcie a nie proces jego kontroli. Normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy zaskarżenia, gdyż ewentualny błąd w postaci oddalenia skargi sąd popełnia w fazie wcześniejszej, poprzedzającej wydanie orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2019 r. I OSK 962/18).
Skarżący kwestionując treść uzasadnienia wyroku, bez wskazania naruszenia art.141 § 1 p.p.s.a., zwrócił uwagę na brak rozważań Sądu dotyczących definicji odsetek, racjonalności i celowości działań strony, wyjaśnienia związku pomiędzy spłatą a prowadzeniem działalności oraz kwestii kontynuowania tej działalności jako osoba fizyczna. Jednocześnie strona skarżąca cytuje konkretne zapisy wyroku WSA w Poznaniu odnoszące się do ww. tematów i podejmuje z nimi polemikę, zaprzeczając tym samym tezie o wadliwości tej części wyroku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy niezbędne do przeprowadzenia kontroli aktu i prześledzenie toku myślowego przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji co w świetle orzecznictwa (np. wyrok NSA z 23 lutego 2017 r., I GSK 1697/15) spełnia wymogi art.141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji działał w granicach wzorca ustawowego, zwięźle przedstawił stan faktyczny sprawy przyjęty jako podstawa orzekania, dokonał oceny prawnej a następnie sporządził logiczną i spójną interpretację stosowanych norm oraz omówił znaczenie prawne podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności.
Odnosząc się do istoty sporu należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie jest nią dokonana przez skarżącą kwalifikacja do kosztów podatkowych 2015 r. uiszczona części należności zasądzonej postanowieniem dokonującym podziału majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej oraz części kosztów tego postępowania.
Odnosząc się do tych wydatków należy przypomnieć, że ich źródłem było postanowienie Sądu Rejonowego z 23 maja 2014 r., którym Sąd ten dokonał podziału majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej S., która została rozwiązana 5 grudnia 2002 r. i w skład której wchodziło przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. Podział majątku wspólnego wspólników s.c. polegał na przyznaniu całości przedsiębiorstwa skarżącej, ze spłatą na rzecz jej byłego wspólnika.
Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd administracyjny pierwszej instancji, spółka cywilna nie jest odrębnym podatnikiem podatku dochodowego. Takimi podatnikami są jej wspólnicy, którzy uzyskują przychody i ponoszą koszty ich uzyskania w takim stosunku w jakim uczestniczą w zyskach spółki. Źródłem takich przychodów wspólnika jest pozarolnicza działalność gospodarcza (art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.). Dokonana przez skarżącą spłata na rzecz byłego wspólnika, jak i poniesione przez nią koszty postępowania sądowego, tj. należności wynikające z postanowienia działowego, stanowią koszty uzyskania przychodu w prowadzonej przez nią w 2015 r. działalności gospodarczej. Postępowanie sądowe zostało przeprowadzone w związku z rozwiązaniem tej spółki. Zaszła więc konieczność podziału majątku jej wspólników. Ponieważ cały majątek spółki (tj. przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c.) przypadł skarżącej, wiązało się to z koniecznością spłaty jej byłego wspólnika. Spłata udziału wspólnika w spółce cywilnej związana jest z wniesionym do spółki majątkiem oraz z majątkiem uzyskanym w trakcie trwania spółki. Tym samym nie stanowi kosztu podatkowego dla wspólnika, który cały ten majątek przejął, nabywając całość przedsiębiorstwa, co wiązało się z koniecznością spłaty byłego wspólnika. Należy podkreślić, że wydatek jaki poczyniła skarżąca był kosztem uzyskania udziału w majątku spółki, należącego dotychczas do jej byłego wspólnika i w żaden sposób nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu z prowadzonej przez nią w roku 2015 działalności gospodarczej. Brak jest bowiem jakiegokolwiek związku tego wydatku z przychodami 2015 r., jak i z zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodu. Z ustaleń organu podatkowego wynika, że skarżąca prowadziła w 2015 r. działalność gospodarczą w postaci praktyki lekarskiej dentystycznej w formie spółki jawnej, w którą przekształcono w 2013 r. spółkę cywilną tych samych wspólniczek. Zatem spłata byłego wspólnika rozwiązanej w 2012 r. spółki cywilnej w żadnej mierze nie mogła zabezpieczać bądź zachowywać obecnego źródła jej przychodu, jakim jest działalność gospodarcza wykonywana w formie spółki jawnej.
Rzeczywistym celem poniesienia spornych wydatków jest rozliczenie wspólników rozwiązanej kilkanaście lat wcześniej spółki cywilnej i nie mają one jakiegokolwiek związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Rację należy przyznać organom obu instancji, które stwierdziły, że wzajemne rozliczenia między wspólnikami rozwiązanej spółki cywilnej są obojętne podatkowo w zakresie kosztów uzyskania przychodów, zaś spłata na rzecz byłego wspólnika nie może stanowić kosztu podatkowego w indywidualnej działalności gospodarczej rozpoczętej po dacie rozwiązania spółki cywilnej. Tak samo przedstawia się kwestia kosztów sądowych postępowania działowego, również wydatki na nie poniesione nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
Na marginesie należy zauważyć, że zasadnie skarżąca podniosła, iż nie była wspólnikiem spółki jawnej lecz spółki cywilnej. Istotnie, organ odwoławczy użył w dwukrotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pojęcia spółki jawnej zamiast spółki cywilnej (str. 18-18 zaskarżonej decyzji), lecz okoliczność tę należy traktować błąd popełniony w granicach oczywistej omyłki pisarskiej, albowiem ogólnie spłata na rzecz dawnego wspólnika dokonywana jest w związku z byciem wspólnikiem, zarówno spółki jawnej, jak i spółki cywilnej, zaś wydatki z tego tytułu nie mają związku z działalnością prowadzoną po rozwiązaniu tak spółki jawnej, jak i spółki cywilnej, gdyż wzajemne rozliczenia wspólników spółek osobowych są neutralne podatkowo. Ta oczywista omyłka pisarska organu odwoławczego, jak słusznie podniósł w zaskarżonym wyroku Sąd, nie miała żadnego wpływu na rozstrzygnięcie wydane w kontrolowanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie "ew. ich błędną wykładnię". Strona kwestionuje zastosowanie art. 22 ust.1 w związku z art.23 ust.1 pkt 32 u.p.d.o.f. jednocześnie akceptując dokonaną przez Sąd wykładnię tej normy ("nie wydaje się aby w grę wchodziła błędna wykładnia tych przepisów").
Zdaniem skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie zastosował prawidłowo kryteriów dekodowanej normy, bowiem nie dokonał wnikliwie analizy okoliczności faktycznych i w efekcie nie uwzględnił w kosztach uzyskania przychodów skarżącej zapłaconych przez nią odsetek od kapitału cudzego. W ocenie strony, kwota podziału majątku to w rzeczywistości "wynagrodzenie za korzystanie z kapitału obcego ½ kapitału nie należącego do Skarżącej". To samo jego zdaniem dotyczy kosztów sądowych dotyczących "wysokości ceny jaką będzie musiała zapłacić skarżąca" za korzystanie z cudzego kapitału.
Tak sformułowane zarzuty służą stronie skarżącej, wbrew przesłance z art.174 pkt 1 p.p.s.a., do zwalczania ustaleń faktycznych. Ponieważ strona nie obaliła tych ustaleń i nie dowiodła ich wadliwości w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, działanie takie należy uznać za bezskuteczne.
Uczyniony przez Sąd jako wzorzec kontroli art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. uznaje za koszty uzyskania przychodów tylko koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Z gramatycznej wykładni tego przepisu wynika, że podatnik ma możliwość odliczenia od uzyskanego przychodu jego kosztów pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego oraz jego właściwe udokumentowanie.
Obowiązek prawidłowego udokumentowania wydatków spoczywa na podatniku, gdyż to on ich dokonuje i zalicza je do kosztów uzyskania przychodów, pomniejszając tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Podatnik powinien wykazać nie tylko, że koszt został poniesiony, ale również, że został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Nie może on pozostawać bez związku ze źródłem przychodów i nie może być zbędny. Przy kwalifikowaniu danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu trzeba brać pod uwagę zarówno celowość, racjonalność zasadność i niezbędność jego poniesienia, jak i potencjalną możliwość przyczynienia się tego wydatku do uzyskania przychodów. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu, to takie które zostały poniesione, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle istniało. Koszty poniesione na zabezpieczenie źródła przychodów, to koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, tak aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2015 r., II FSK 626/13).
Z postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej wynika, że wartość tego majątku na dzień rozwiązania spółki (tj. 5 grudnia 2012 r.) Sąd ustalił na kwotę 735.996,19 zł, zaś na dzień orzekania (tj. 25 kwietnia 2014 r.) na kwotę 1.291.332,68 zł. Uzasadniając postanowienie Sąd wyjaśnił, że celowe było dokonanie podziału majątku wspólnego przez przyznanie całości przedsiębiorstwa skarżącej, czego konsekwencją było zasądzenie od skarżącej na rzecz byłego wspólnika spłaty w wysokości 645.666,34 zł (str. 33 uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego). Kwota ta stanowi połowę (stosownie do udziałów wspólników) wartości majątku wspólnego na dzień orzekania, tj. na 25 kwietnia 2014 r. w majątku tym na 5 grudnia 2002 r. i na 25 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy przyjął z opinii biegłego, wartości majątku na dzień rozwiązania spółki ustaloną metodę mieszaną, tzw. szwajcarską, natomiast wyrażając wartość spółki w cenach aktualnych na dzień orzekania dokonał "ekstrapolacji wartości pieniądza w czasie przy założeniu inwestycji w 52-tygodniowe bony skarbowe", co wynika zarówno z opinii biegłego, jak i postanowienia Sądu. Zatem różnica miedzy powyższymi kwotami nie stanowi odsetek od kapitału cudzego, jak wywodzi strona skarżąca. Jak zaznaczył Sąd Rejonowy, w sprawach o podział majątku wspólnego, skład majątku należy ustalić na datę ustania wspólności majątkowej (czyli w przypadku spółki, której wspólnikiem była skarżąca na 5 grudnia 2002 r.), a jego wartość według stanu majątku z tej chwili, ustalić na chwilę dokonywania podziału majątku (czyli na 25 kwietnia 2014 r.).
Tak znaczna różnica między powyższymi kwotami wynika z faktu, że między rozwiązaniem umowy spółki a podziałem jej majątku minęło prawie 12 lat i brak jest podstaw do uznania części zasądzonej kwoty za odsetki za korzystanie z cudzego kapitału. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, aby zajmował się on kwestią wynagrodzenia za korzystanie przez skarżącą z całego majątku rozwiązanej spółki ani też by kwoty te miały charakter odsetek. Tezy takiej nie potwierdza też w żadnym razie opinia biegłego na której zapisy powołuje się skarżący. Kwota 735.996.19 zł wyraża jedynie wartość spółki cywilnej oszacowana na dzień 5 grudnia 2002 r. w kwocie 1.291.332.68 zł w cenach aktualnych na dzień orzekania. Istotne jest też, w kontekście stawianej tezy odsetkowej, że wspólnik skarżącej żądał zapłaty określonej kwoty z tytułu utraconego zysku, który to wniosek Sąd Rejonowy oddali). Nie zgłosił natomiast roszczenia o zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie z
jego udziału w majątku spółki.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło