I SA/Gl 1036/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-12-19
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Eugeniusz Christ, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, błędu co do osoby zobowiązanego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, są uzasadnione, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty strony skarżącej dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, błędu co do osoby zobowiązanego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego są bezzasadne. W przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jego stanowisko w przedmiocie zarzutów jest bezprzedmiotowe, a organ ten samodzielnie wydaje postanowienie. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że tytuły wykonawcze przestają istnieć, lecz że wierzyciel może wystawić nowy tytuł wykonawczy, jeśli zachodzą przesłanki do dalszego dochodzenia należności. Egzekucja z rachunku bankowego nie jest środkiem nadmiernie uciążliwym, a tytuły wykonawcze spełniały wymogi formalne.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (Dyrektora ZUS) uznające za nieuzasadnione zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Zarzuty obejmowały niedopuszczalność egzekucji, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Strona podnosiła m.in. kwestię zdublowanych tytułów wykonawczych na te same zaległości składkowe oraz podszywania się pod jej tożsamość.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017 . 1257) oraz art. 17, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1, § 4, § 5 ustawy z 14 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2017. 1201 ze zm.) dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru lub Dyrektor) po rozpoznaniu zażalenia pani D. A. (dalej zobowiązana lub strona) na postanowienie Dyrektora ZUS Oddział w C. (dalej organ egzekucyjny lub ZUS) z dnia [...] nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] do [...] z dnia [...] wystawionych na zaległości składkowe za czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, wszczął wobec strony postępowanie egzekucyjne, doręczając w dniu 28 lutego 2018 r. odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami z dnia 7 lutego 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej.
Organ nadzoru wskazał, że na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zobowiązana złożyła zarzuty podnosząc niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, a więc zgłosiła zarzuty wymienione w art. 33 § 1 pkt 4, 6, 8 i 10 tej ustawy. W uzasadnieniu zobowiązana wskazała, że organ egzekucyjny wystawił dwukrotnie tytuły wykonawcze na te same zaległości składkowe. Dodała, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż nie specyfikują środków egzekucyjnych i nie zawierają odcisku pieczęci urzędowej, a nadto, że wątpliwym jest też, czy tytuły wykonawcze wystawione zostały przez organ uprawniony i czy osoba personalnie tam wskazana została upoważniona do podpisania tytułów wykonawczych. Strona dowodziła, że podszywa się pod nią inna osoba, która ukradła jej tożsamość, wobec czego tytuły wykonawcze mogą być dotknięte wadą z art. 33 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie spornych tytułów wykonawczych oraz o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowań prowadzonych w związku z zaskarżonymi tytułami wykonawczymi.
Wydając postanowienie z dnia [...] organ egzekucyjny potwierdził, że egzekucja została skierowana do właściwej osoby posiadającej zaległości składkowe wykazane w przedmiotowych tytułach wykonawczych, które wystawione zostały przez uprawniony podmiot, a identyfikacja osoby uprawnionej do działania w imieniu wierzyciela możliwa jest na stronie internetowej ZUS. Tytuły te podlegają egzekucji administracyjnej, a zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku jest wymieniony w art. 1a pkt 12 tiret 4 ustawy egzekucyjnej. W sprawie zdublowania tytułów wykonawczych obejmujących te same zaległości organ egzekucyjny wyjaśnił, że wcześniejsze postępowanie dotyczące tych samych należności prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] zostało umorzone postanowieniem z dnia [...], doręczonym w dniu 29 maja 2017 r. zastępczo w trybie art. 44 Kpa, z powodu niepodjęcia przesyłki. Na to postanowienie organu egzekucyjnego, strona złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 26-28 oraz art. 59 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu zobowiązania podtrzymała zarzuty i argumenty powołane w skardze na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, dokonanego zawiadomieniami z dnia 7 lutego 2018 r. Żądała uchylenia czynności egzekucyjnych w całości i umorzenia postępowania, bądź wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych do czasu zakończenia postępowania w sposób prawem przepisany. Twierdziła, że większość argumentów została przez organ egzekucyjny pominięta lub zmarginalizowana. Nie wyjaśniono bowiem powodów niedoręczenia jej odpisu zawiadomienia o skierowanych do banku czynnościach i zakazie wypłaty zajętej wierzytelności oraz doręczenia prawidłowo sporządzonego odpisu tytułu wykonawczego, który powinien być opatrzony pieczęcią. Organ egzekucyjny nie zrozumiał też argumentu wystawienia dokumentów przez osoby nieuprawnione, gdyż ustawodawca nie przewidział delegacji uprawnień Dyrektora Oddziału ZUS na pracownika Oddziału ZUS. Organ egzekucyjny pomylił też wystawienie tytułu wykonawczego i jego egzystencję w obrocie prawnym z prowadzeniem i umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie takiego tytułu wykonawczego. Zobowiązana zauważyła, że niezależnie od faktu umorzenia postępowania egzekucyjnego, nadal funkcjonują w obrocie prawnym tytułu wykonawcze o numerach [...] do [...] i o numerach [...] do [...]. Ponadto w związku z tym, że na zaległości składkowe za okres od maja 2013 r. do 10 czerwca 2013 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], to za okres od 1 czerwca 2013 r. do 10 czerwca 2013 r. funkcjonują nawet trzy tytuły wykonawcze. Strona uważa, że w okresie, za który zostały wystawione tytuły wykonawcze nie prowadziła działalności gospodarczej i nie korzystała z żądnych świadczeń objętych ubezpieczeniem, gdyż przez znaczny okres w nich wymieniony pozostawała równocześnie w stosunku pracy i była objęta ubezpieczeniem przez pracodawcę. W jej imieniu natomiast działa niezidentyfikowany podmiot prowadzący analogiczną działalność gospodarczą i podaje adres jej uprzedniej prowadzonej działalności, o czym informowała organy finansowe i ZUS, który zignorował te informacje i nie podjął żądnych działań zmierzających do ujawnienia tego stanu faktycznego.
Organ nadzoru podkreślił, że stosownie do założeń art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, zarzuty na postępowanie egzekucyjne wnosi się w terminie 7 dni od daty ich doręczenia zobowiązanemu. Podniósł, że odpisy spornych tytułów wykonawczych z dnia [...] wystawionych na zaległości składkowe za czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., doręczone zostały stronie w dniu 28 lutego 2018 r., czego nie neguje sama zobowiązana, zatem przedmiotem rozważań mogą być zarzuty zgłoszone w dniu 7 marca 2018 r.
Następnie Dyrektor przytoczył treść art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej wskazując, że zobowiązana podniosła w zarzutach niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, czyli zgłosiła przypadki wymienione w art. 33 § 1 pkt 4, 6, 8 i 10 w związku z art. 27 tej ustawy.
Organ nadzoru zauważył, że prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej, Dyrektor Oddziału ZUS pełni jednocześnie funkcję wierzyciela i organu egzekucyjnego, a więc w tej sytuacji wydawanie postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się zaś do zarzutów zobowiązanej podkreślił, że wbrew jej twierdzeniom, nie funkcjonują w obrocie prawnym zdublowane tytuły wykonawcze obejmujące te same zaległości składkowe, bowiem umorzenie postępowania oznacza jego definitywne zakończenie, zatem obowiązującymi są obecnie tylko sporne tytuły wykonawcze wystawione na zaległości składkowe za okres czerwiec – sierpień 2013 r. Wyjaśnił przy tym, że wskazany przez zobowiązaną trzeci tytuł wykonawczy wystawiony został na zaległości składkowe za okres luty – maj 2013r., a sporne tytuły wykonawcze dotyczą innego okresu (czerwiec – sierpień 2013 r.). Za nietrafny uznał również zarzut skierowania postępowania egzekucyjnego do niewłaściwej osoby, gdyż należności składkowe obejmujące te tytuły wykonawcze określone zostały zobowiązanej decyzją z dnia [...] wskazaną w tych tytułach wykonawczych.
W zakresie podnoszonego przez zobowiązaną zastosowania w jej sprawie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor podkreślił, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 ustawy egzekucyjnej, poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, zaś strona poza powołaniem się na zbytnią uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, nie wskazała alternatywnie innego majątku podlegającego egzekucji i nie ujawnił ich też organ prowadzący egzekucję. Rezygnacja zaś z zastosowanego środka egzekucyjnego nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji, której celem jest realizowanie tytułów wykonawczych w możliwie krótkim czasie, dostępnymi środkami egzekucyjnymi.
Organ nadzoru nie zgodził się też z zarzutem wadliwego sporządzenia tytułów wykonawczych, bowiem zawierają one wszystkie konieczne elementy wymienione w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, w tym wymienione w punkcie 7 imię i nazwisko oraz jej stanowisko służbowe identyfikujące osobę podpisującą, posiadającą upoważnienie do działania w imieniu wierzyciela, a ZUS jest organem uprawnionym do wystawienia tytułów wykonawczych na własne należności określone w ustawie systemowej.
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca domagając się jego uchylenia zarzuciła naruszenie art. 26b § 1 w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy egzekucyjnej poprzez brak doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego, naruszenie art. 26c i art. 26d ustawy egzekucyjnej poprzez wydanie kolejnych tytułów wykonawczych tożsamych podmiotowo i przedmiotowo z pominięciem warunków i trybu określonego przez ustawodawcę, a przez to uznanie za dopuszczalne wystawienia przez wierzyciela kolejnych tytułów obejmujących roszczenia, co do których były już wcześniej wystawione tytułu wykonawcze, naruszenie art. 28c ustawy egzekucyjnej powodujące, że obecnie wystawione i objęte skargą tytuły wykonawcze nie stanowią dopuszczalnych przez ustawodawcę tytułów "zamienionych", co skutkuje tym, że w obrocie prawnym funkcjonują bez podstawy prawnej poprzednie i nowe tytuły wykonawcze oraz tytuł wykonawczy doręczony jako oryginał zobowiązanej, przypadające na tożsame zobowiązanie objęte tytułami.
Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że w obrocie prawnym funkcjonują tytuły wykonawcze dotyczące tych samych należności (czerwiec – sierpień 2013r.). Sytuacja taka jest niedopuszczalna. Skoro wcześniej były wydane już tytuły wykonawcze i nie zostały uchylone, a tylko umorzono prowadzoną na ich podstawie egzekucję, to nadal funkcjonują w obrocie prawnym, obok obecnie wydanych. Skarżąca wskazała na przypadki wydawania "dalszych tytułów wykonawczych" i "ponownego" tytułu wykonawczego czy "zmienionego jednolitego" (zagranicznego) tytułu wykonawczego. Przypadki te w sprawie nie występowały. Pomimo tego dalsze tytuły zostały wprowadzone do obrotu prawnego co narusza ustawę egzekucyjną. Dodała, że otrzymała jeszcze jeden tytuł wykonawczy bez wskazania, że stanowi on odpis takiego tytułu co jest sprzeczne z art. 26b § 1 ustawy egzekucyjnej.
Końcowo skarżąca wskazała, że miała zarejestrowaną działalność gospodarczą w okresie maj 2012 r. – wrzesień 2013 r. Równocześnie przez część tego okresu zatrudniona była na podstawie umowy o pracę, co nie zostało uwzględnione przez ZUS w rozliczeniach. Ponadto podniosła, że pod jej tożsamość podszyła się w tym czasie i nadal podszywa się niezidentyfikowana inna osoba. Osoba ta prowadzi i reklamuje swoją działalność bez jej zinstytualizowania w sposób prawem przepisany. Skarżąca informowała o zaistniałej sytuacji ZUS i organy skarbowe jednakże informacje te zostały zignorowane.
Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem.
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. błąd co do osoby zobowiązanej (pkt 4), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (pkt 6), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (pkt 10). W myśl art. 27 § 1 tej ustawy tytuł wykonawczy zawiera m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby uprawnionej do działania w imieniu wierzyciela (pkt 7 ). Stosownie do brzmienia art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej "zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 (...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów" jednakże w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym i dochodzi do kumulacji tych ról na organie takim spoczywają obowiązki obu tych uczestników postępowania co oznacza, że w takiej sytuacji postępowanie w zakresie stanowiska wierzyciela jest bezprzedmiotowe. Tym samym organ ten wydaje postanowienie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, samodzielnie.
W myśl art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez wierzyciela zawiera adnotację "odpis tytułu wykonawczego" (art. 26b § 1 ustawy egzekucyjnej). Przepis art. 26c § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej stanowi, że w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub zabezpieczenie należności pieniężnej hipoteką przymusową (...), wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy (§ 1), dalszy tytuł wykonawczy poza wymogami, o których mowa w art. 27 zawiera także numer porządkowy oraz oznaczenia celu, dla którego został wydany (§ 2). Zgodnie z art. 26d ustawy egzekucyjnej w przypadku utraty tytułu wykonawczego, po wszczęciu egzekucji administracyjnej, wierzyciel wydaje ponownie tytuł wykonawczy po uprzednim wydaniu postanowienia o utracie pierwotnego tytułu wykonawczego.
"Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a." (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Po 600/18). "Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a." (tak wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 954/16).
Jak wynika z akt sprawy sporne tytuły wykonawcze z dnia [...] dotyczyły zaległości składkowych zobowiązanej za czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. i wystawione zostały przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym tj. Dyrektora Oddziału ZUS. Odpisy tych tytułów wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności doręczono zobowiązanej i bankowi w dniu 28 lutego 2018 r. W dniu 7 marca 2018 r. zobowiązana zgłosiła zarzuty podnosząc niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż nie specyfikują środków egzekucyjnych i nie zawierają odcisku pieczęci urzędowej, a nadto wyraziła wątpliwość czy tytuły wykonawcze zostały wystawione przez organ uprawniony i czy osoba personalnie tam wskazana została upoważniona do ich podpisania.
Poza sporem było, że te same należności (czerwiec – sierpień 2013 r.) stanowiły przedmiot wcześniejszego postępowania egzekucyjnego, które to zostało ostatecznie umorzone postanowieniem z dnia [...] doręczonym zobowiązanej zastępczo, w trybie art. 44 k.p.a., w dniu 29 maja 2017 r. Bezsporne było także, że w toku niniejszego postępowania egzekucyjnego zastosowano wobec zobowiązanej środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, zaś dane personalne ujawnione w spornych tytułach wykonawczych odpowiadają danym zobowiązanej, na której ciążyły przedmiotowe należności z mocy wydanych wcześniej decyzji z dnia [...]. Sporne tytuły zawierają niezbędne pieczęcie urzędowe, oznaczenie organu uprawnionego do ich wystawienia oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby uprawnionej do ich wystawienia. Poza wymienionymi wyżej tytułami wykonawczymi dotyczącymi okresu czerwiec – sierpień 2013 r. wystawiony został kolejny tytuł wykonawczy za okres luty – maj 2013 r., który zobowiązana uznała za dotyczący przedmiotowych należności ([...]).
Nie budzi wątpliwości stanowisko, że ostateczne umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej) i przywrócenie w ten sposób stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji co oznacza również wyeliminowanie z obrotu prawnego tytułu (tytułów) wykonawczego na podstawie którego postępowanie egzekucyjne wszczęto. Skoro tytuł (tytuły) taki przestał istnieć (prawnie) i nie zachodziły przesłanki uniemożliwiające dalsze dochodzenie należności w nim opisanych, wierzyciel mógł wystawić na te należności kolejny, nowy, a nie dalszy czy ponowiony tytuł wykonawczy, o którym mowa w art. 26c lub 26d ustawy egzekucyjnej. Taki nowy tytuł wykonawczy podlega wszelkim rygorom przewidzianym ustawą egzekucyjną w tym dotyczącym jego zawartości czy zarzutów, a usunięty wcześniej z obrotu prawnego tytuł ma walor wyłącznie archiwalny. Tym samym zarzut skarżącej co do istnienia w obrocie prawnym więcej niż jednego tytułu wykonawczego dotyczącego tej samej należności organy uznały słusznie za bezzasadny, a tym samym egzekucja prowadzona na podstawie spornych tytułów była dopuszczalna.
Co do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stwierdzić należy, że w sprawie dotyczącej należności pieniężnych zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy egzekucyjnej, a więc przewidziany prawem, zaś zobowiązana nie wskazała alternatywnie innego majątku podlegającego egzekucji. Majątku takiego nie stwierdził również organ egzekucyjny (wierzyciel). Należy w tym miejscu zauważyć, że "zgłoszenie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie ma prowadzić do wstrzymania egzekucji w ogóle, ale skierować ją do innych składników majątkowych zobowiązanego" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 466/18). "Uciążliwość w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy istotne utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika" (tak wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 290/16). "Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych" (tak wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 3577/15). Skoro zatem skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek innych składników swojego majątku mogących podlegać egzekucji, zaś egzekucja z rachunku bankowego nie stanowi środka nadmiernie uciążliwego mającego istotny wpływ na życie codzienne zobowiązanej, to tym samym zarzut podniesiony w tym zakresie organy prawidłowo uznały za niewykazany.
Nieuprawniony był także zarzut dotyczący niespełnienia wymogów art. 27 ustawy egzekucyjnej w zakresie braku specyfikacji środków egzekucyjnych, odcisku pieczęci urzędowej czy też daty wystawienia, podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej). Na wstępie należy stwierdzić, że "przepisy u.p.e.a. nie nakładają obowiązku złożenia na formularzu tytułu wykonawczego podpisu czytelnego. Złożony podpis uzupełniony pieczątką z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym pozwala na pełne zidentyfikowanie osoby podpisującej i powiązanie jej z treścią dokumentu, a w konsekwencji skutkuje spełnieniem standardów wynikających z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a." (tak wyrok NSA z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 2704/17). W myśl art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2017. 1778 ze zm.) ZUS wydaje decyzję w zakresie ustalenia wymiaru składek i ich poboru, zatem na gruncie ustawy egzekucyjnej jest wierzycielem opisanym w art. 1a pkt 13 tej ustawy. ZUS jako wierzyciel wystawia tytuły wykonawcze na własne należności (składki). W skład ZUS wchodzą jego terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy) którymi są oddziały. Jednostki te są uprawnione do wystawiania tytułów wykonawczych, które podpisują osoby do tego upoważnione. Sporne tytuły zawierają dane i podpis oraz opatrzone zostały właściwą pieczęcią urzędową. Zgodnie ze statutem ZUS Oddziałem ZUS kieruje Dyrektor, który może upoważnić pracownika ZUS do podpisywania tytułów. Okoliczność ta była bezsporna.
Co do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego należy stwierdzić, że zarzut taki nie może zmierzać do merytorycznego ustalenia osoby zobowiązanego. To w wyniku postępowania administracyjnego (wymiarowego) następuje ustalenie adresata obowiązku określonego w decyzji administracyjnej, natomiast w postępowaniu egzekucyjnym chodzi wyłącznie o wykonanie nałożonych tym aktem obowiązków. Nie budzi żadnych wątpliwości, że z decyzji będących podstawą wystawienia spornych tytułów jednoznacznie wynika kto jest zobowiązanym, że jest to osoba o określonych cechach, danych ją indywidualizujących (płeć, wiek, dane adresowe itp.). Badania w tym zakresie dotyczą wyłącznie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Twierdzenie skarżącej, nie poparte żadnymi dowodami, że istnieje inna osoba której, w rzeczywistości, sporne należności dotyczą, posługująca się jej imieniem i nazwiskiem oraz adresem uprzednio prowadzonej działalności, nie mogą skutkować stwierdzeniem, że obowiązek został skierowany do niewłaściwej osoby. Powoływanie się na domniemane istnienie osoby "podszywającej się" pod tożsamość zobowiązanej i prowadzącej działalność jej przypisaną bez jakiegokolwiek uwiarygodnienia tego faktu oznacza, że egzekucję słusznie skierowano do skarżącej, skoro wobec skarżącej prowadzono postępowanie wymiarowe i na jej imię wydano decyzje składkowe, a trudno uznać, że osoba ta posługuje się tymi samymi dokumentami, w tym tożsamości, co skarżąca.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo stwierdziły, że podnoszone przez skarżącą zarzuty nie są uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie doszło do naruszenia art. 26b § 1 w związku z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy egzekucyjnej poprzez brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i art. 26c i art. 26d tej ustawy poprzez wydanie kolejnych tytułów wykonawczych, gdyż w sprawie nie wydano tytułów opisanych w tych przepisach lecz tytuły nowe po uprzednim umorzeniu postępowania prowadzonego na podstawie "starych", nieaktualnych już tytułów. Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącej w obrocie prawnym pozostają włącznie tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzona jest przedmiotowa egzekucja. W sprawie nie doszło do wydania "dalszego tytułu wykonawczego", czy też "ponownego tytułu wykonawczego". Bezzasadny był również zarzut doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego nie opatrzonego adnotacją "odpis tytułu wykonawczego" gdyż tego rodzaju, ewentualne uchybienie, nie ma wpływu na to, że wraz z jego doręczeniem zostaje wszczęte postępowanie egzekucyjne. Przepis art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej wśród elementów niezbędnych tytułu wykonawczego nie wymienia adnotacji "odpisu tytułu wykonawczego", której brak oznaczałby możliwość podniesienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej. Dodać należy, że tego rodzaju uchybienia dotyczące wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art. 26b § 1 ustawy egzekucyjnej) nie przedkłada się na naruszenie gwarancji zobowiązanego "że prowadzone postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany" (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II FSK 2391/16).
Wobec powyższego skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302) Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło