II SA/Kr 1296/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, NSA Joanna Tuszyńska (spr.), WSA Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy z 1995 r. ustalająca zasady udziału mieszkańców w finansowaniu inwestycji gminnych, w tym budowy szkół, wodociągów i kanalizacji, może być uznana za nieważną z powodu braku odpowiedniej podstawy prawnej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady miejskiej z 1995 r. dotyczącej zasad udziału mieszkańców w finansowaniu inwestycji, ponieważ art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, powołany jako podstawa prawna, nie dawał kompetencji do nakładania takich obowiązków. Uchwała ta, jako akt prawa miejscowego, naruszała zasady konstytucyjne i ustawowe dotyczące podstawy prawnej działań organów władzy publicznej.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wieliczce zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z 1995 r. dotyczącą zasad udziału mieszkańców w finansowaniu inwestycji, zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Prokurator wskazał, że uchwała nakładała na mieszkańców obowiązek partycypowania w kosztach budowy szkół, wodociągów i kanalizacji, na co brak było podstawy prawnej. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na niejednoznaczność przepisów i niestosowanie uchwały w praktyce.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 ust. 1 i ust. 2a oraz § 2 i § 3; odrzucił skargę w części dotyczącej uchwały w § 1 ust. 2b i ust. 3.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieliczce na Uchwałę Nr X/102/95 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 marca 1995 r. w sprawie: zasad udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołów Inicjatyw Społecznych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 ust. 1 i ust. 2a oraz § 2 i § 3; II. odrzuca skargę w części dotyczącej uchwały w § 1 ust. 2b i ust. 3.
W dniu 21 marca 1995 r. Rada Miejska w Wieliczce, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 z późn. zmianami) podjęła uchwałę Nr X/102/95 w sprawie zasad udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołu Inicjatyw Społecznych. Uchwała miała następujące brzmienie:
"§ 1. Ustala się następujące zasady dobrowolnego udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołów Inicjatyw Społecznych:
1.Budowę Szkół Podstawowych - finansuje gmina, oraz według złożonych deklaracji zainteresowani mieszkańcy.
2. Przy budowie wodociągów zbiorowych:
a/ zbiorniki, oraz magistrale o średnicy powyżej Ř 160 w 100% finansuje gmina,
b/ sieć rozdzielczą o średnicy do Ř 160 włącznie udział mieszkańców 30%, przy czym nie więcej niż 1000 zł /na 1 uczestnik Zespołu Inicjatyw Społecznych/ w 1995 r.
3. Przy budowie kanalizacji:
a/ sanitarnej udział mieszkańców 30%, przy czym nie więcej niż 1000 zł /na 1 uczestnika Zespołu Inicjatyw Społecznych/ w 1995 r.
b/ ogólno-spławnej udział mieszkańców 20%, przy czym nie więcej niż 1000 zł /na 1 uczestnika Zespołu Inicjatyw Społecznych/ w 1995 r.
§ 2. Udział kwotowy mieszkańców w realizacji poszczególnych inwestycji określony w § 1 niniejszej uchwały należy corocznie waloryzować w oparciu o wskaźnik inflacji GUS począwszy od 1 stycznia 1996r. Waloryzacji podlega kwota nie wpłacona.
§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Miasta i Gminy.
§4. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia."
Prokurator Rejonowy w Wieliczce wniósł w dniu 31 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na opisaną wyżej uchwałę Nr X/l 02/95 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 marca 1995 r. w sprawie zasad udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołu Inicjatyw Społecznych domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. Prokurator zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym poprzez uznanie, że przepisy te stanowią podstawę prawną nałożenia w drodze uchwały rady miejskiej obowiązku ponoszenia opłat za podłączenie nieruchomości do urządzeń wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że § 1 pkt 2 lit. b uchwały nakłada na mieszkańców Gminy Wieliczka obowiązek partycypowania w finansowaniu sieci rozdzielczej przy budowie wodociągów, natomiast w § 1 pkt 3 lit. a i b zobowiązuje ich do uczestniczenia w kosztach budowy kanalizacji sanitarnej oraz ogólno - spławnej. Dodatkowo na podstawie § 1 pkt 1 uchwały zobowiązano zainteresowanych mieszkańców do finansowania budowy szkół podstawowych.
Powołane przez Radę Miejską w Wieliczce przepisy nie mogą stanowić podstawy do nałożenia w drodze uchwały Rady Miejskiej obowiązku ponoszenia opłat za podłączenie do gminnych/miejskich sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych, a także do finansowania budowy szkół podstawowych.
W aktualnym stanie prawnym jedyną legalną drogą uzyskania środków do budżetu gminy związanych z uczestnictwem właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, m.in. urządzeń wodociągowych i kanalizacji budowlanych z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zwiększających wartość nieruchomości, są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2004.261.2603j.t.) w szczególności regulujące kwestie opłat adiacenckich, poza tą ustawą w polskim systemie prawnym żaden przepis nie daje gminie uprawnień do ogólnego wprowadzania opłat w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących.
W związku z powyższym, przepisem dającym gminie uprawnienia do ogólnego wprowadzania opłat, nie może być powołany w podstawie kwestionowanej uchwały art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Opłaty mają cechy jednostronnie narzuconej mieszkańcom daniny publicznej. Zostały one wprowadzone przy wykorzystaniu władztwa publicznego gminy i są pobierane w związku z samym faktem budowy wodociągów zbiorowych i kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej. Nie można ich nadto traktować jako należności o charakterze cywilnoprawnym, towarzyszącym świadczeniom usług na podstawie umowy zawieranej między dwoma równorzędnymi stronami, korzystającymi z wolności kontraktowej.
Prokurator podkreślił, że w okresie uchwalenia przedmiotowej uchwały gmina mogła zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym podejmować uchwały jedynie w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.
Żaden z przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U.1997.9.43 ze zm.) nie zawiera także podstawy prawnej do podejmowania uchwał określających odpłatność za podłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. W wyroku z dnia 17 maja 2002 r., sygn. akt I SA 2793/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej poszukiwać jedynie można, co zresztą może budzić wątpliwości, podstawy prawnej do ustalenia cen za wodę z wodociągu gminnego, nie można zaś w żadnym względzie uznać tego przepisu za podstawę prawną nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za możliwość korzystania z urządzeń wodociągowych lub opłat za podłączenie do tych urządzeń".
Prokurator zaznaczył, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, gdyż nosi znamiona tego rodzaju aktu prawnego, tzn. posiada cechy ogólności, generalności, abstrakcyjności. Powyższe przesądza o braku ograniczenia czasowego możliwości stwierdzenia nieważności uchwały. Podał również, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 921/12 stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 27 listopada 1997 r., nr XXXVI/425/97 w sprawie zmiany uchwały Nr X/102/95 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 marca 1995 r. dotyczącej zasad udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołu Inicjatyw Społecznych.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że kwestia przyłączenia do sieci wodociągowej była niejednoznaczna i budziła uzasadnione wątpliwości interpretacyjne, tak w zakresie zdefiniowania pojęcia przyłącza, jak i obciążeń związanych z kosztami podłączenia, które wymagały zasadniczego doprecyzowania na podstawie stanowiska judykatury i doktryny. Wskazał także, że uchwała nie jest stosowana w praktyce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 z późn.zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest zatem ocena zaskarżonej uchwały z punktu widzenia jej zgodności z prawem.
Jak stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności ocenić należy dopuszczalność skargi.
Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być ona poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a jej wniesienie, ponieważ skarga dotyczy aktu prawa miejscowego nie było ograniczone żadnym terminem. (art. 53 § 3 cyt. ustawy).
Zauważyć jednak należy, że ta sama uchwała była już przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Wieliczce, wniesionej w dniu 10 maja 2012 r. W wyniku rozpoznania tej skargi prawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. (sygn. III SA/Kr 855/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność § 1 ust.2 lit. b) i ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 marca 1995 r. nr X/102/95 w przedmiocie zasad udziału mieszkańców Gminy Wieliczka w finansowaniu inwestycji realizowanych w ramach Zespołów Inicjatyw Społecznych.
Stosownie do art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przepis ten odwołuje się do dwóch, wywodzących się jeszcze z prawa rzymskiego, zasad: lis pendens oraz res iudicata. Pierwsza z nich stanowi, że nie można wszczynać postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy. Druga zaś, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Do zaistnienia przesłanki określonej w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. niezbędne jest stwierdzenie, że skarga dotyczy tego samego przedmiotu (aktu, czynności lub bezczynności organu) i tych samych stron postępowania. Przesłanka ta została spełniona. Skargi wniesione zostały przez ten sam podmiot a ich przedmiotem była ta sama uchwała Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 marca 1995 r. nr X/102/95.
Dlatego też w zakresie objętym wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. sygn. III SA/Kr 855/12, czyli § 1 ust.2 lit. b) i ust. 3 zaskarżonej uchwały skargę należało odrzucić.
Merytorycznej kontroli Sądu podlegała uchwała w pozostałym zakresie, czyli § 1 ust.1 i ust.2 lit. a) oraz § 2 i § 3. Przepis § 1 ust.1 uchwały przewiduje, że budowę Szkół Podstawowych finansuje gmina oraz według złożonych deklaracji zainteresowani mieszkańcy. Zgodnie z przepisem § 1 ust.2 lit a) przy budowie wodociągów zbiorowych zbiorniki oraz magistrale o średnicy powyżej Ř 160 w 100% finansuje gmina. W myśl § 2 udział kwotowy mieszkańców w realizacji poszczególnych inwestycji określony w § 1 uchwały, czyli przy budowie wodociągów, kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej, należy corocznie waloryzować w oparciu o wskaźnik inflacji. W § 3 wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Miasta i Gminy.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju tego naruszenia. Należy zatem odwołać się do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa (istotne lub nieistotne), które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy (art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g.).
Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z.1-2, s. 101-102). W judykaturze z kolei za "istotne" naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639).
Kontrola legalności wskazanej wyżej części zaskarżonej uchwały wykazała, że w sposób istotny narusza ona prawo.
Rozstrzygając problem, czy organ w przedmiotowej sprawie mógł wiążąco uregulować sposób i wysokość wspierania inwestycji lokalnej przez mieszkańców, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że kontrolowana uchwała Rady Gminy jest aktem prawa miejscowego, a zatem dla dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności nie ma znaczenia upływ czasu i tryb opisany w art. 94 ust. 2 u.s.g., polegający na możliwości stwierdzenia niezgodności uchwały z prawem (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 198/13, publ. Lex nr 1462379, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 841/09, publ. Lex nr 589131, wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1589/11, publ. Lex nr 1070354).
Charakter norm prawnych i kształtowanie przez te normy sytuacji prawnej adresatów mają przesądzające znaczenie dla kwalifikacji danego aktu prawnego jako aktu prawa miejscowego. Jeżeli akt prawotwórczy zawiera co najmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, to jest to akt prawa miejscowego (por. wyroki NSA: z 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 37/12, z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 636/12, publ. cbosa).
Kwalifikacja uchwały rady gminy nakładającej obowiązek uiszczenia opłat za przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej jako aktu prawa miejscowego jest powszechnie przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por.m.in. wyroki NSA: z 13 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2320/00, publ. OSP 2002/6/75, z 29 sierpnia 2000 r., sygn. akt II OSK 730/06, publ. cbosa, wyrok NSA z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 925/11, publ. cbosa, a także szereg wyroków WSA w tym zakresie wskazywanych w skardze).
W całości podzielić należy stanowisko wyrażone już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie do sygn. III SA/Kr 855/12. Zaskarżona uchwała ma charakter źródła prawa powszechnie obowiązującego – aktu prawa miejscowego, gdyż stanowi podstawę do obciążenia mieszkańców gminy obowiązkiem ponoszenia opłat za współuczestnictwo w finansowaniu inwestycji gminnych. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma zatem charakter zewnętrzny, normatywny, generalny i abstrakcyjny, posiada cechy pozwalające na zaliczenie jej do aktów prawa miejscowego. Przedstawione stanowisko co do zakwalifikowania tego typu uchwał do aktów prawa miejscowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 710/09; wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, Lex Nr 384291, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006 r., I OSK 1336/05, Lex nr 194876, wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 marca 2007r., sygn. akt II SA/Lu 965/06, LEX nr 475567, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007r., sygn. akt II SA/Wr 745/06).
W doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż nakładanie na obywateli obowiązków musi mieć podstawę prawną w wyraźnym upoważnieniu ustawowym. Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, zgodnie zaś z art. 7 organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym także rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. Potwierdza to dodatkowo w odniesieniu do aktów prawa miejscowego art. 94 Konstytucji, przewidując ich wydawanie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie". Zasada ta znajduje potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Z istoty tego upoważnienia wynika, że musi być ono wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego oraz materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego.
W tej sytuacji przywołanie jako podstawy prawnej zaskarżonej uchwały przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest całkowicie chybione. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2007r., sygn. akt OSK 1902/06, Lex nr 327769, zgodnie z którym art. 18 nie może w żadnym przypadku stanowić podstawy prawnej do nakładania na mieszkańców gminy jakichkolwiek obowiązków, bowiem zawiera jedynie domniemanie kompetencji rady gminy we wszystkich sprawach, w których ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Art. 18 ustawy o samorządzie gminnym określa zatem jedynie ogólną właściwość przedmiotową rady gminy we wszystkich sprawach pozostających w zakresie jej działania, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a powołany jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały art. 18 ust. 1 u.s.g. wskazuje, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie tego przepisu rada nie posiada jednak kompetencji do stanowienia aktów prawa miejscowego. Przepis ten stanowi podstawę prawną do podejmowania aktów wewnętrznych (aktów kierownictwa wewnętrznego), które mogą być skierowane bądź jedynie do organów i jednostek podległych radzie gminy - podejmowanie uchwały w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie programu gospodarczego. Przykładowo, art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje na kompetencję rady gminy do podjęcia uchwały będącej aktem prawa miejscowego (np. uchwały w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), to materialnoprawną kompetencję do podjęcia takiej uchwały nie jest art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, ale art. 14 i następne ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.).
A zatem powołany w podstawie prawnej uchwały przepis prawny, nie przyznaje radzie gminy kompetencji do podjęcia przedmiotowej uchwały.
Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność przepisu § 2 uchwały jako wprost odnoszącego się do udziału mieszkańców w finansowaniu poszczególnych inwestycji, określonych w § 1 uchwały. Również przepis § 1 ust.1 uchwały nie ma upoważnienia ustawowego. Stwierdzenie nieważności również § 3 uchwały jest konsekwencją stwierdzenia nieważności pozostałych jej przepisów.
Ponieważ uchwała jest aktem prawa miejscowego, w sprawie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co umożliwia stwierdzenie nieważności uchwały pomimo upływu rocznego terminu od dnia jej podjęcia.
Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w części określonej w punkcie I wyroku.
Orzeczenie z punktu II wyroku oparto na przepisie art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło