II SA/Wa 2027/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny Komendanta Policji, który nie został doręczony w oryginale, a jedynie w formie uwierzytelnionej kserokopii, wszedł do obrotu prawnego i może być przedmiotem postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Rozkaz personalny, który nie został doręczony stronie w oryginale, a jedynie w formie uwierzytelnionej kserokopii, nie wszedł do obrotu prawnego. W związku z tym organ odwoławczy nie mógł rozpoznać merytorycznie odwołania od takiego rozkazu, a powinien stwierdzić jego niedopuszczalność. Brak doręczenia oryginału decyzji stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozkazu personalnego Komendanta Policji przenoszącego funkcjonariusza do dyspozycji. Funkcjonariusz zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym brak doręczenia oryginału rozkazu personalnego, a jedynie jego uwierzytelnionej kserokopii. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, uchylając częściowo rozkaz i ustalając nową datę przeniesienia. WSA w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego, uznając, że brak doręczenia oryginału uniemożliwił wejście rozkazu do obrotu prawnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Andrzej Góraj, , Protokolant sekretarz sądowy, Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J.K. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do dyspozycji stwierdza nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego.
W wyniku zmian w organizacji Komendy Głównej Policji, które zgodnie z § 36 zarządzenia nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie regulaminu Komendy Głównej Policji (Dz. Urz. KGP poz. 13) weszły w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r., likwidacji uległo m.in. stanowisko służbowe zajmowane przez [...] J. K. W związku z powyższym wymieniony rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie Stołecznej Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r.
W wyniku wniesionego przez stronę odwołania prawidłowość decyzji została zweryfikowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia ze stanowiska służbowego i przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji i orzekł, że zwolnienie [...]. J. K. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2016 r., a przeniesienie do Komendy [...]Policji nastąpiło od dnia[...] kwietnia 2016 r. - w pozostałym natomiast zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. przeniósł wymienionego do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji w [...] z dniem [...] kwietnia 2016 r. Powyższe uzasadnił koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji przez Komendę [...] Policji w [...], posiadanymi przez wskazanego funkcjonariusza kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym, a także miejscem zamieszkania strony.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wymienionemu doręczone w dniu 25 kwietnia 2016 r.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. [...] J. K. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o uzupełnienie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 111 § 1 Kpa "(...) w zakresie wyznaczenia mnie na równorzędne stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej Policji w [...] (...)".
Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., które zostało doręczone stronie w dniu 7 czerwca 2016 r., odmówił uzupełnienia decyzji w żądanym przez [...]. J. K. zakresie.
Następnie [...] J.K. korzystając z przysługującego uprawnienia złożył w terminie ustawowym tj. w dniu [...] czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Uzasadniając powyższe zarzucił Komendantowi [...] Policji naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483, z późn. zm.) w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, późn. zm.), art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, z późn. zm.), a także art. 6 Kpa, art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 10 § 1 Kpa, art. 11 Kpa, art. 19 Kpa, art. 77 § 1 i § 4 Kpa, art. 78 § 1 Kpa, art. 80 Kpa, art. 81 Kpa, art. 105 § 1 Kpa, art. 107 § 1 i § 3 Kpa, art. 109 § 1 Kpa oraz 110 Kpa.
Z tego też względu wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2016 r. – Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), - po rozpatrzeniu odwołania niżej wymienionego policjanta od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji w [...] ustalił datę przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji w [...] na dzień[...] kwietnia 2016 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Następnie Komendant [...]Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) przeniósł [...] J.K. z dniem [...] kwietnia 2016 r. do swojej dyspozycji i na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający mianowanie lub powołanie na inne stanowisko służbowe, albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Natomiast nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynika z konieczności jej wykonania przed upływem terminu do wniesienia odwołania i warunkowane jest ważnym interesem służby tożsamym z interesem społecznym, oraz ma na celu zapewnienie właściwej realizacji ustawowych zadań Policji przez Komendę [...] Policji w [...].
Przedmiotowy rozkaz personalny został doręczony J. K. 9 maja 2016 r. za pośrednictwem poczty.
J. K. złożył wniosek do Komendanta [...] Policji w [...] o uzupełnienie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w zakresie określenia uposażenia przysługującego po przeniesieniu do dyspozycji z uwzględnieniem dodatku stołecznego, w związku z przeniesieniem z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji w [...], której terytorialny zasięg działania objęty jest terytorialnym zasięgiem działania Komendanta [...] Policji.
Komendant [...] Policji w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił uzupełnienia decyzji w żądanym przez stronę zakresie uznając, że sprawa została w całości rozpatrzona i rozstrzygnięta. Wskazał też, że przyznanie dodatku [...] wynika z mianowania policjanta na stanowisko służbowe w Komendzie [...]Policji w [...], zaś skarżący pozostaje w dyspozycji.
Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone J. K. za pośrednictwem poczty w dniu 21 czerwca 2016 r.
W dniu 5 lipca 2016 r. J. K. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia[...] kwietnia 2016 r. Komendanta Policji w [...] w przedmiocie przeniesienia z dniem 15 kwietnia 2016 r. do dyspozycji.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie art 2 i art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, z. zm.), zwanej dalej "ustawa o Policji" oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 19, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art 80, art. 81,art. 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 oraz art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej "k.p.a." i wniósł o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania w pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, że poważne wątpliwości budzi doręczanie wszystkich wydanych w sprawie rozkazów personalnych i postanowień w kserokopii i to nieprawidłowo uwierzytelnionych, co powoduje, że nie zostały one skutecznie doręczone. Podniósł też, że zarówno w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] z dnia[...] kwietnia 2016 r. jak i jego wejścia do obrotu prawnego tj. 9 maja 2016 r. Komendant [...] Policji w [...] nie był uprawniony do podejmowania decyzji w sprawie określania statusu służbowego skarżącego. Natomiast przeniesienie do dyspozycji Komendanta [...] Policji w [...]stanowi ewidentne obejście i naruszenia przepisów art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Tylko Komendant Główny Policji był uprawniony do przeniesienia skarżącego do swojej dyspozycji po zwolnieniu z zajmowanego stanowiska, a przed mianowaniem na inne równorzędne stanowisko służbowe.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]września 2016 r. na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania J.K. od rozkazu personalnego nr [...]Komendanta [...]Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. - uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Policji w [...] na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy i ustalił tę datę na dzień [...]maja 2016 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Rozpatrując sprawę w II instancji Komendant [...] Policji wskazał, że obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym. Kontrola organu odwoławczego jest więc kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 1998 r. sygn. akt III SA 1379/97). Następstwem powyższego może natomiast być utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 285/87).
Z uwagi na powyższe wskazał, że organ II instancji tym bardziej upoważniony jest do wprowadzenia nowych aspektów uzasadnienia do decyzji.
Przechodząc do analizy niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z podstawowych warunków wykonania tego zadania jest obowiązek podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej i dyspozycyjności policjantów.
Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta ze stanowiska, przeniesienia z urzędu do służby w innej miejscowości oraz mianowania na stanowisko służbowe.
Zgodnie bowiem z art. 32 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Stosownie natomiast do treści art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Komendant Stołeczny Policji wskazał, że z treści art. 32 ustawy o Policji wynika, iż możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym przeniesieniem tegoż policjanta na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W ustawie o Policji nie podano przy tym kryteriów, którymi powinien kierować się organ dokonujący takiego przeniesienia, a zatem przepisy omawianej ustawy pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta do dyspozycji. Treść powołanego przepisu wskazuje na to, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Dalej organ przypomniał, że Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwolnił [...]. J. K. z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zajmowanego stanowiska [...] Wydziału Legislacji Gabinetu Komendanta Głównego Policji i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Następnie Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]kwietnia 2016 r. przeniósł [...] J. K. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] z dniem [...] kwietnia 2016 r. W związku z powyższym Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] stosownym wnioskiem personalnym wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przeniesienie [...] J. K. do dyspozycji wskazanego przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przy czym z zaskarżonej decyzji wynika, zgodnie z art. 37a ustawy o Policji, że okres pozostawania wymienionego w dyspozycji nie może być dłuższy niż 12 miesięcy.
Komendant [...] Policji podkreślił, że organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zobowiązany był uwzględnić sytuację kadrową i etatową jednostki organizacyjnej Policji. J. K. ostatnio zajmował stanowisko służbowe [...], zaszeregowane w [...] grupie uposażenia zasadniczego.
Stanowisko służbowe [...] usytuowane jest w strukturze etatowej Komendy Głównej Policji, Centralnego Biura Śledczego Policji, komend wojewódzkich Policji, instytutów badawczych, Wyższej Szkoły Policji oraz szkół policyjnych. Zatem w strukturze etatowej Komendy Powiatowej Policji w [...] nie funkcjonuje stanowisko [...], takie jak zajmowane uprzednio przez skarżącego w Komendzie Głównej Policji. Jedynym stanowiskiem równorzędnym do stanowiska [...] w Komendzie [...]Policji w [...] pozostają stanowiska służbowe I Zastępcy Komendanta [...] Policji oraz Zastępcy Komendanta [...] Policji, na których w czasie wydania zaskarżonej decyzji pozostawali uprzednio powołani funkcjonariusze. Każde zatem mianowanie [...] J. K. na stanowisko służbowe wiązałoby się de facto z przeniesieniem wymienionego na niższe stanowisko służbowe.
Organ odwoławczy stwierdził, że pozostawienie [...] J. K. w dyspozycji nastąpiło na czas do dnia powołania lub mianowania na inne stanowisko służbowe, co nie jest równoznaczne z okresem 12 miesięcy, ale wiąże się z wystąpieniem określonej możliwości mianowania na inne stanowisko służbowe.
Dalej Komendant [...] Policji wskazał, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w [...] jest zasadny i celowy, ponadto uwzględnia interes społeczny, tożsamy z interesem służby w Policji przy jednoczesnym uwzględnieniu słusznego interesu strony.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez Komendanta [...] Policji w [...] przepisów art. 6-11 k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 78 § 1 kpa, art. 80 k.p.a., art. 81 kpa, art. 105 § 1 k.p.a., art. 107 §1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a. oraz art. 110 k.p.a. wskazał, iż nie zasługują na uwzględnienie, bowiem argumenty dotyczące naruszenia tych przepisów postępowania, które jednocześnie mogły mieć wpływ na wynik sprawy nie mogą abstrahować od okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.
Dalej organ wskazał, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony oraz możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło jej podjęcie konkretnych czynności procesowych. W rozpatrywanej sprawie taka okoliczność nie zaistniała, bowiem sama strona nie wskazała w odwołaniu, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła wykonać, a także nie wykazała, że ewentualne uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Również zarzut dotyczący bezpodstawnego pozbawienie skarżącego prawa do uposażenia, "prawa którego nie można domniemywać", w tym dodatku stołecznego przysługującego od dnia przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji w [...] uznał za bezzasadny.
Organ podkreślił, iż pozostawienie policjanta w dyspozycji, nie rodzi negatywnych dla J. K.skutków finansowych, bowiem w myśl art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Skoro skarżący pozostaje w dyspozycji Komendanta [...]Policji w [...] to bezspornym jest, że nie pełni służby na stanowisku etatowym we wskazanej jednostce organizacyjnej Policji, której terytorialny zasięg działania objęty jest terytorialnym zasięgiem działania Komendanta [...] Policji. Stąd dodatek stołeczny mu nie przysługuje.
Przechodząc do kwestii doręczenia J.K. uwierzytelnionej kopii rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ wskazał, iż doręczenie kopii decyzji jest uchybieniem procesowym. W ocenie Komendanta [...] Policji nie wypełnia ono jednak przesłanek, które skutkowałyby koniecznością eliminacji decyzji z obrotu prawnego, tym bardziej, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nastąpiło doręczenie uwierzytelnionej kopii rozstrzygnięcia, a zatem mającej walor oryginału. Elementem natomiast, który decyduje o istocie decyzji i jej ważności jest podpis osoby działającej w imieniu organu lub pracownika upoważnionego do wydawania decyzji w imieniu organu. W niniejszej sprawie niewątpliwie taki podpis został złożony, zaś skarżącemu została doręczona uwierzytelniona kopia decyzji, co jednak nie powoduje, że na oryginale decyzji brak jest właściwego podpisu piastuna organu i, że ta decyzja nie istnieje w obrocie prawnym. Zdaniem Komendanta [...] Policji nie można również twierdzić, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego skoro została doręczona adresatowi, co potwierdza chociażby złożenie w terminie odwołania.
Następnie Komendant [...] Policji przypomniał, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...]kwietnia 2016 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia ze stanowiska służbowego i przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji i orzekł, że zwolnienie [...] J. K. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2016 r., a przeniesienia do Komendy [...]Policji nastąpiło od dnia [...]kwietnia 2016 r., w pozostałym natomiast zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Następnie Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...]kwietnia 2016 r. (który stanowił podstawę do wydania przez Komendanta [...] Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]kwietnia 2016 r.) w części dotyczącej daty przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] i orzekł, że przeniesienie do Komendy [...] Policji w [...] nastąpiło od dnia [...]kwietnia 2016 r., w pozostałej natomiast części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zaskarżony rozkaz personalny został doręczony stronie za pośrednictwem poczty w dniu 9 maja 2016 r.
Z tego też względu na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji organ uznał, iż Komendant [...] Policji w [...] był właściwy do pozostawienia policjanta w swojej dyspozycji na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe nie dłuższy niż 12 miesięcy, a zatem wydania rozstrzygnięcia w stosunku do [...]. J. K. przeniesionego do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji w [...] dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie, tj. od dnia 9 maja 2016 r. Z uwagi jednak na okoliczność, iż rozkazowi personalnemu [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...]kwietnia 2016 r., na mocy którego [...] J. K.został przeniesiony do pełnienia dalszej służby w Komendzie [...] Policji w [...] został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, Komendant [...] Policji w [...] miał podstawy do przyjęcia, iż termin określony w danej decyzji nie uległ zmianie, a mając na uwadze konieczność uregulowania stosunku służbowego skarżącego zobowiązany był do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia w danym zakresie. Tym samym powyższa nieprawidłowość nie może zostać uznana za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a także za uchybienie, które miało wpływ na treść danej decyzji.
W związku z powyższym zachodziła konieczność dokonania zmiany w zakresie ustalonej zaskarżoną decyzją daty przeniesienia policjanta do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Organ odwoławczy datę tę ustalił niniejszą decyzją na dzień 9 maja 2016 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł J. K..
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy: art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, ze zm.), art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 oraz art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, ze zm.) w szczególności poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania oraz zignorowanie bogatego i jednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazanych przepisów ustawy o Policji, z którego wynika, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostce organizacyjnej Policji i przeniesienie go do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji jest dopuszczalne, o ile to zwolnienie i przeniesienie nastąpi wyłącznie na stanowisko równorzędne, a także przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w postaci obrazy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 15, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 108 § 1, art. 109 § 1, art. 110, art 135, art. 136, art. 138 oraz art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., w szczególności poprzez niepowiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, nieumożliwienie zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania administracyjnego, nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, nieumożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, niewłaściwe uzasadnienie rozstrzygnięcia, nieuwzględnienie słusznego interesu strony zbieżnego z interesem społecznym, niedoręczenie stronie oryginału (na piśmie) decyzji pierwszej instancji, utrzymanie w mocy niedoręczonej stronie decyzji pierwszej instancji wydanej ponadto z naruszeniem przepisów o właściwości oraz rażącym naruszeniem prawa, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W oparciu o w/w zarzuty skarżący wniósł o uchylenie względnie stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty zwracając m.in. uwagę na to, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieprawidłowego uwierzytelnienia doręczonej kserokopii rozkazu personalnego.
Skarżący stwierdził, że wszystkie wskazane rozkazy personalne Komendanta Głównego Policji, Komendanta [...] Policji oraz Komendanta [...] Policji w [...] naruszają prawo, albowiem zostały wydane przez organy Policji z naruszeniem przepisów o właściwości w warunkach przekroczenia uprawnień przypisanych tym organom przez przepisy prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Rozstrzygnięcia te pomimo, iż indywidualnie stwarzają pewne pozory legalności, w rzeczywistości tworzą ukartowany w Komendzie Głównej Policji i bezwzględnie realizowany przez podległe jej organy ciąg bezprawnych rozstrzygnięć kadrowych, które łącznie prowadzą do ewidentnego obejścia prawa, pozbawienia skarżącego uprawnień wynikających z przepisów prawa m. in.: Konstytucji RP, ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, ustawy o Policji i Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w efekcie podjętych bezprawnych działań - niezawinionej degradacji albo zwolnienia ze służby w Policji, z uwagi na obiektywny brak możliwości wyznaczenia przez Komendanta [...] Policji w [...] na stanowisko równorzędne.
Przede wszystkim podkreślił, że poważne wątpliwości budzi doręczanie prawie wszystkich wydanych rozkazów personalnych i postanowień, w tym również rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta [...] Policji w [...] poprzedzającego zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Komendanta [...] Policji, tylko w formie kserokopii i to nieprawidłowo uwierzytelnionych. Stosownie do przepisu art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie. Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kodeksu wiążą skutki prawne. Jak to trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 3/08, LEX nr 468732 "Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w rozdziale 8 k.p.a. pt: Doręczenia (art. 39-49 k.p.a.). Normy te z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie dominuje pogląd, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji, która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis decyzji - por. postanowienie NSA z dnia 2 października 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1618/96, LEX nr 44208; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 782/10, LEX nr 9520600. Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie. W komentarzach do Kodeksu postępowania administracyjnego zarówno prof. Janusz Borkowski jak i prof. Andrzej Wróbel jednoznacznie przyjmują, że przepis art. 109 § 1 Kpa zobowiązuje organ administracji do doręczenia stronie decyzji na piśmie, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału pisemnej decyzji. "Przepis art. 109 § 1 Kpa stanowi o doręczeniu stronie "decyzji", a więc oryginału, a nie odpisu, wyciągu z protokołu posiedzenia organu czy też kopii decyzji. Strona jest uprawniona do otrzymania w oryginale, z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ, dokumentu, jakim jest decyzja sporządzona na piśmie" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 13 wydanie Wyd. C. H. Beck 2014, s. 470; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz LEX, 4 wydanie Wyd. Wolters Kluwer Polska 2011, s. 680-681). Także A. Skóra w glosie do wyroku SN z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03, GSP-PO 2005, nr 1-2, poz. 31 wskazuje, że "przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi expressis verbis o doręczeniu stronie "decyzji", a zatem jej oryginału, a nie odpisu, kopii, czy też wyciągu z protokołu posiedzenia organu kolegialnego. Uprawniony wydaje się zatem wniosek, iż gdyby ustawodawcy chodziło o doręczenie jedynie "odpisu" decyzji, przesądziłby o tym w wyraźny sposób zarówno w treści art. 109 k.p.a., jak i innych przepisach dotyczących doręczenia pism uczestnikom postępowania administracyjnego (w szczególności art. 39 in. k.p.a.). Skoro zatem nie czyni tego wyraźnie, w sposób nie budzący wątpliwości, to zamiaru takiego przypisać mu nie można.
Doręczone kserokopie rozkazów personalnych i postanowień, a przede wszystkim rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta [...] Policji poprzedzającego zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Komendanta Głównego Policji, nie zostały poprawnie uwierzytelnione. Brak bowiem uwierzytelnienia pierwszych stron doręczonych kserokopii rozkazu personalnego i postanowienia zawierających rozstrzygnięcie oraz większość uzasadnienia. Zatem kserokopie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Komendanta [...] Policji zostały uwierzytelnione tylko częściowo. Natomiast kserokopie rozkazu personalnego nr[...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz postanowienia nr [...]z dnia [...] czerwca 2016 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie zawierają stwierdzenia ich zgodności z oryginałem, a tylko enigmatyczny zapis "Za zgodność". Wątpliwości budzi również to czy osoby, które dokonywały uwierzytelnienia kserokopii posiadały stosowne upoważnienie do podejmowania takich czynności w imieniu organu administracji, albowiem "podmiotem uprawnionym do uwierzytelniania dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył", a nie każdy pracownik urzędu obsługującego ten organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1508/09). Nawet jeżeli takie upoważnienia pracowników do działania w imieniu organu zostały wydane, to powinny bezwzględnie być dołączone do akt przedmiotowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwana P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Rozpoznawana w w/w trybie skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie kontroli pod względem legalności podlegał rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...]września 2016 r. wydany po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji w [...]nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. którym organ II instancji uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Policji w [...] na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie J. K. na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy i ustalił tę datę na dzień 9 maja 2016 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W pierwszej kolejności, nawiązując do najdalej idącego zarzutu skargi należało przywołać przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Policji wraz z ust. 2, który określa uprawnienia przełożonych do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Przepis ten stanowi, że policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwi są: Komendant Główny Policji na obszarze całego państwa, komendant wojewódzki Policji na obszarze właściwego województwa, komendant powiatowy (miejski) Policji na obszarze właściwego powiatu (miasta). Z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji wynika m.in., że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji jest podejmowany przez właściwego przełożonego (tj. tego, w którego gestii aktualnie znajduje się funkcjonariusz), w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowego rozkazu personalnego nie przekroczono granic uznania administracyjnego.
W pierwszej kolejności należało więc zbadać, czy nie zostały naruszone przepisy o właściwości.
Istotną kwestią w sprawie jest okoliczność, że skarżący pierwotnie pełnił służbę w Komendzie Głównej Policji, skąd rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a.
Powyższy rozkaz personalny nie wszedł jednak do obrotu prawnego z powodu braku jego prawidłowego doręczenia – co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w dniu 21 kwietnia 2017r w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1429/16. Następstwem przywołanego wyroku jest to, że przełożonym J.K. w sprawach kadrowych nadal pozostaje Komendant Główny Policji. Skoro bowiem nie weszło skutecznie w życie rozstrzygnięcie Komendanta [...] Policji zwalniające J. K. ze służby w Komendzie [...]Policji i przenoszące stronę do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji, to w gestii Komendanta [...] Policji, w dniu wydawania rozkazu personalnego nr [...], nie znajdowało się uprawnienie do dysponowania danym funkcjonariuszem. Stąd więc Komendant [...] Policji przenosząc skarżącego do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w Wołominie, nie był właściwym do tego organem.
W konsekwencji więc powyższego, Komendant Główny Policji nie był też właściwy do merytorycznego rozpoznawania odwołania J. K.od wskazanego rozstrzygnięcia Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Zdaniem Sądu rażące naruszenie przez Komendanta Głównego Policji przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Policji o właściwości w zw. z art. 156 § 1 pkt.1 k.p.a. obligowało więc Sąd do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...]Policji nr [...] z dnia [...]kwietnia 2016 r., co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w dniu 21 kwietnia 2017r w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1755/16.
Analogicznie również w niniejszej sprawie skoro rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji zwalniający skarżącego z zajmowanego stanowiska radcy Wydziału Legislacji Gabinetu Komendanta Głównego Policji i przeniesieniu z dniem [...] kwietnia 2016 r. z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]Policji nie wszedł do obrotu prawnego to oznacza, że J.K. podlega nadal Komendantowi Głównemu Policji, zatem Komendant [...] Policji w [...] wydając zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie był organem uprawnionym do podejmowania rozstrzygnięć kadrowych wobec skarżącego. Tym samym Komendant [...] Policji nie był właściwy do merytorycznego rozpoznania odwołania od wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...].
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, że rażące naruszenie przez Komendanta Głównego Policji przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2016 r. w konsekwencji również wydanego z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., był zobowiązany orzec jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do tego, aby ocenić jej całokształt, stosując się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
Niezależnie jednak od powyższego, nawet gdyby teoretycznie przyjąć założenie, iż skarżone rozstrzygnięcie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, to i tak winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Pamiętać bowiem należy o tym, że jedynie to rozstrzygnięcie organu I instancji, które weszło do obrotu prawnego, może zostać uznane za wiążący akt administracyjny, który wywołuje skutki prawne. Tylko więc taki akt, może być przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym, gdyż zgodnie z treścią art.127 § 1 k.p.a. odwołanie służy od decyzji (odpowiednio rozkazu personalnego) wydanej w pierwszej instancji. Konsekwentnie więc, w sytuacji gdy do organu II instancji wpłynęłoby odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszo instancyjnego, które nie weszło do obrotu prawnego – a więc od nieaktu – organ odwoławczy nie mogąc rozpoznawać go merytorycznie, winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Co się tyczy problematyki wejścia rozstrzygnięcia organu do obrotu prawnego, to została ona uregulowana w przepisie art.109 par.1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zawarcie przywołanej regulacji w ustawie ustalającej procedurę administracyjną świadczy o tym, jak wielką wagę ustawodawca przykłada do materii doręczenia stronie rozstrzygnięcia administracyjnego. Wielkie znaczenie, jakie dla bytu prawnego decyzji ma fakt jej doręczenia, jest oczywiście najzupełniej zrozumiały zważywszy na to, jak poważne skutki dla stron postępowania jak również dla organu, rodzi wejście w życie decyzji. Od tego momentu zaczyna ona przecież swój byt prawny, a więc wiąże strony postępowania i wywołuje skutki zarówno prawne jak i faktyczne.
Biorąc pod uwagę ogromną wagę przykładaną przez ustawodawcę do kwestii doręczenia decyzji, jako uprawniona jawi się konkluzja, iż skutki prawne doręczenia nastąpią dopiero wówczas, gdy przedmiotem tego doręczenia będzie oryginał decyzji a nie jakakolwiek jej kopia czy odpis.
Wniosek taki można wprost wyprowadzić z wykładni literalnej art. 109 § 1 k.p.a. Zakładając bowiem że intencją ustawodawcy byłoby uzależnienie bytu prawnego decyzji od faktu doręczenia jej oryginału bądź odpisu, to racjonalny ustawodawca dałby temu wyraz w omawianej regulacji. Fakt zaś, że w art.109 § 1 k.p.a. nie zostało zawarte sformułowanie "decyzję bądź jej odpis", świadczy w ocenie Sądu tym, że jedynie doręczenie stronie oryginału decyzji, będzie mogło zostać uznane za prawidłową realizację wymogu opisanego w art.109 § 1 k.p.a.
Za poprawnością powyższych konkluzji przemawia również wykładnia celowościowa i funkcjonalna omawianego przepisu, dokonywana przez pryzmat treści całego Rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że jedynie oryginał decyzji, w przeciwieństwie do np. jej odpisu, musi zawierać wszelkie elementy o jakich mowa w art. 107 k.p.a. Skoro zaś ustawodawca uzależnił ważność decyzji od tego, czy spełnia wymogi formalne opisane w art. 107 k.p.a. to oczywistym jest, że adresat rozstrzygnięcia powinien mieć możliwość zapoznania się z oryginałem decyzji, aby móc samodzielnie zweryfikować poprawność danego aktu pod względem choćby spełniania wymogów opisanych w w/w normie prawnej.
Jedynym więc gwarantem powyższego uprawnienia strony, w zakresie możliwości oceny poprawności rozstrzygnięcia organu, jest doręczenie stronie decyzji w oryginale. Wszelkie jej zaś odpisy czy kopie, z uwagi bądź to na ewentualne uchybienia osób je sporządzających, bądź z uwagi na np. złą jakość kserokopii, mogą uniemożliwić stronie dokonania weryfikacji spełniania przez wydany akt, przesłanek formalnych wskazanych w normie art.107 k.p.a.
Wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu, pozostaje w zgodzie z dominującymi w judykaturze jak i doktrynie poglądami, sprowadzającymi się do stwierdzenia, iż przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Przyjmuje się na gruncie postępowania administracyjnego, że każda kopia decyzji doręczana stronom musi być podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy pozostawia się oryginał wydanej decyzji, a stronie (stronom) doręcza się tylko odpis decyzji. Z przepisu art. 109 § 1 k.p.a. wynika wprost, że stronom doręcza się decyzję, a nie jej odpis czy kopię. Ważne jest to, że doręczenie decyzji stanowi o jej wprowadzeniu do obrotu prawnego. Wprawdzie przyjmuje się, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej wydania (sporządzenia i podpisania), to jednak skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą doręczenia (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 782/10).
Podobne do powyższego poglądy prezentowały też inne składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla przykładu warto przywołać tu choćby tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 11 października 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 966/15 iż : "przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej albo w formie wynikającej z przesłania jej środkami komunikacji elektronicznej, a nie jej kopia".
Podobnie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 maja 2014r. w sprawie o sygn. akt II GSK 987/14 wskazując, że : "przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału".
Przechodząc do materii niniejszej sprawy podkreślić należało, że niespornym jest, iż rozkaz personalny Komendanta Policji w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. przenoszący J. K. do dyspozycji Komendanta [...] Policji w [...] nie został doręczony policjantowi w oryginale. Okoliczności tej nie kwestionował organ w trakcie trwania całego postępowania administracyjnego. Nadto okoliczność tę wykazał skarżący okazując na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017r. otrzymaną od organu kopię spornego rozstrzygnięcia.
Zestawiając powyższą okoliczność z zaprezentowaną na wstępie niniejszych rozważań wykładnią przepisu art.109 § k.p.a. Sąd doszedł do wniosku, że omawiany rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. wskutek braku doręczenia go stronie w oryginale, nie wszedł do obrotu prawnego. Do chwili obecnej powyższy rozkaz Komendanta [...] Policji w [...] nie wywołał więc skutków prawnych, a tym samym nie może być traktowany jako wiążący strony akt administracyjny.
W takim stanie rzeczy, Komendant [...] Policji, jako organ drugo-instancyjny, nie miał przesłanek dla przyjęcia odwołania skarżącego od w/w rozkazu Komendanta [...] Policji w [...], czyli od nieaktu – do merytorycznego rozpoznania. Organ II instancji otrzymawszy powyższe odwołanie winien jedynie stwierdzić jego niedopuszczalność, jako odwołania wniesionego od nieistniejącego (bo znajdującego się poza obrotem prawnym) rozstrzygnięcia organu I instancji. Podejmując się zaś merytorycznego rozpoznania odwołania, organ II instancji naruszył zarówno normę art.109 § 1 jak i 127 § 1 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło