I OSK 2124/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-15

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, możliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wadliwie skonstruowane zarzuty uniemożliwiają merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych oznacza sytuację, w której organ administracji publicznej nie jest władny odwrócić skutków prawnych decyzji na drodze postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy nastąpiły takie skutki, nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1991 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił swoją wcześniejszą decyzję i stwierdził, że decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem prawa, ale uznał, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.Z. na decyzję Ministra. Następnie WSA, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu swojego poprzedniego wyroku, również oddalił skargę, uznając, że nieodwracalne skutki prawne wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17 w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17 wydanego w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17, a nadto oddalił skargę i zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz H.Z. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1991 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] i [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni 283m2 i nr [...] o powierzchni 1.298m2 oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynku mieszkalnego znajdującego się na tymże gruncie. Podstawą prawną decyzji organu był art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami o wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79, poz. 464 ze zm.). Organ wskazał dalej, iż działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], przy czym zgodnie z wykazem zmian gruntowych działka nr [...] odpowiada obecnie działce nr [...] . H.Z. , E.R., U.K., H.R., I.G., M.Ć., R.J., W.O., B.J., S.B., J.G., G.S., S.F. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...] wskazując, że działka ta zabudowana została kompleksem garaży. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że decyzja Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...] , a obecnie oznaczonej jako działka nr [...] wydana została z naruszeniem prawa. Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy złożonych przez E.R., U.K., H.R., M.Ć., R.J., W.O., B.J., K.A.,, (następczynię prawną S.B.), J.G., G.S., S.F. i Prezydenta [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2017 r. uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. w całości i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] ego w części dotyczącej działki nr [...] wydana została z naruszeniem prawa. Organ ustalił, że decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. skierowana została do zmarłego w dniu [...] października 2009 r. S.B., co skutkowało koniecznością jej uchylenia. Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał, że decyzja Wojewody [...] ego, w części dotyczącej działki nr [...] , wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 200 ust. 4 w związku z art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.g.n.". Podstawą faktyczną takiego stanowiska było ustalenie, że na przedmiotowej działce znajduje się 13 boksów garażowych, wybudowanych przez osoby fizyczne, przy czym w 2000 r. wpłynęło 13 wniosków dotyczących nabycia przedmiotowych garaży w trybie art. 211 u.g.n. Roszczenia użytkowników boksów garażowych zostały uznane przez Prezydenta [...]. Prezydent złożył również do akt sprawy prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w [...], na mocy których Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] został zobowiązany do złożenia, zgodnie z żądaniem powodów, oświadczenia woli o ustanowieniu na ich rzecz własności garaży wybudowanych na działce nr [...] , z własnością których związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. Uwzględniając powyższe okoliczności Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał, że decyzja Wojewody [...] zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ uznał jednocześnie, że w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 158 § 2 K.p.a. wskutek umownego przeniesienia własności przedsiębiorstwa i ustanowienia hipoteki, z których wynika, że [...] Zakłady [...] w [...] nabyły od Skarbu Państwa mienie zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego o nazwie [...] Zakłady [...] w [...], stanowiące przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55 K.c. Zakresem umowy objęte było m.in. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] (obecna nr [...] ) wraz z własnością budynków i urządzeń, usytuowanych na gruncie, co potwierdza również treść księgi wieczystej nr [...]. Skargę na powyższą decyzję wniósł H.Z. zarzucając decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a także błędy w ustaleniach faktycznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17 oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej Sąd I instancji ustalił, że w dniu [...] października 2017 r. zmarła S.F. – jedna z uczestniczek postępowania, której następcami prawnymi są: M.F. i A.F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem rozpoznał skargę kasacyjną na postawie art. 179a P.p.s.a. uznając, że wystąpiła przesłanka nieważności postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji uznał, że możliwe jest zastosowanie art. 158 § 2 K.p.a. do decyzji rażąco naruszających prawo, o ile wywołały one nieodwracalne skutku prawne. Sąd I instancji zaznaczył, że przesłanka wywołania nieodwracalnych skutków prawnych ma zastosowanie do wszystkich wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a zatem powstanie nieodwracalnych skutków prawnych wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji i to zarówno dotkniętej wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 K.p.a. jak i wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 K.p.a. Sąd podkreślił, iż organ wprost wskazał, że decyzja Wojewody [...]rażąco narusza prawa. Nie można więc stawiać mu zarzutu, że nie wyjaśnił "dlaczego nie uznał aby została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlaczego w decyzji z 1991 r. nie można się doszukać cech rażącego naruszenia prawa". W ocenie Sądu I instancji istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. W tym zakresie Sąd wskazał, że w treści zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przepisy ustaw o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, tj. zarówno ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), jak i przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2015 r. poz. 747 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "ustawa o komercjalizacji", nie mają wpływu na stwierdzenie nieodwracalnych skutków prawnych. Sąd uznał, że do nieodwracalnych skutków prawnych doszło z uwagi na przeniesienie aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2000 r. prawa użytkowania, wchodzącego w skład mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego [...] w [...] na rzecz [...] w [...]. Sąd podał, że uzasadnienie decyzji wskazuje również, że obrót prawem, którego decyzja dotyczyła, musi być uznany za nieodwracalny skutek prawny. Z uzasadnienia decyzji wynika, że [...] Zakłady [...] w [...] są podmiotem odrębnym od przedsiębiorstwa państwowego [...] Zakłady [...] w [...], na rzecz którego ustanowione zostało decyzją Wojewody [...]prawo użytkowania wieczystego. W ocenie Sądu I instancji powyższe stanowisko nie zostało poparte analizą przepisów dotyczących prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Jednak zaniechanie to uznane zostało za nie mające wpływu na wynik sprawy. Sąd I instancji wskazał następnie, że ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2000 r. wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe [...] Zakłady [...] w [...] zostało uznane za zlikwidowane decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1992 r. Z aktu tego wynika również, że umowa o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania przez [...] Zakłady [...] w [...] została zawarta w dniu [...] czerwca 1992 r. w trybie art. 37 ust. 1 punkt 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Powyższe oznacza, że wyrażony we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy pogląd, że [...] Zakłady [...] w [...] są następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego [...] Zakłady [...] w [...] jest nieprawidłowy. Przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą [...] Zakłady [...] zakończyło swój byt prawny na skutek decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1992 r., a następnie Skarb Państwa działając w ramach swych uprawnień właścicielskich rozporządził mieniem zlikwidowanego przedsiębiorstwa oddając je spółce akcyjnej do odpłatnego korzystania, a następnie przenosząc na jej rzecz to mienie. Sąd I instancji podkreślił, że przepisy rozdziału 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych przewidywały możliwość przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, która stawała się jednoosobową spółką Skarbu Państwa i której akcje lub udziały podlegały udostępnieniu osobom trzecim na zasadach określonych w rozdziale 3 tejże ustawy. Tak powstała spółka mogła być uznana za następcę prawnego przedsiębiorstwa państwowego. Ten sposób prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego był jednak odmienny od prywatyzacji w drodze likwidacji, tj. w drodze czynności opisanych w rozdziale 4 ww. ustawy, zatytułowanym "Prywatyzacja przedsiębiorstwa państwowego w drodze likwidacji", w którym zawarty był art. 37 ust. 1 pkt 3. Spółka powstała w trybie czynności podejmowanych w trybie art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie może być uznana zatem za następcę prawnego zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Podsumowując tę część rozważań Sąd I instancji wskazał, że oddanie mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego do korzystania spółce prawa handlowego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie oznacza, że spółka ta stała się następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Dokonanie prywatyzacji w tym trybie oznacza, że dochodzi do likwidacji przedsiębiorstwa państwowego. Skarb Państwa jako właściciel mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa dokonuje następnie czynności mających na celu rozporządzenie tymże mieniem, w tym jego wniesienia do nowopowstałego podmiotu, który nie jest następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Następnie Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że decyzja Wojewody [...]rażąco naruszała przepisy prawa. Decyzja ta naruszała art. 8 w związku z art. 2 ust. 1 zdanie 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Sąd wskazał, że przepisy tej ustawy utraciły moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1998 r. wraz z wejściem w życie przepisów u.g.n., na mocy art. 241 pkt 1 u.g.n. Uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 29 września 1990 r. w zakresie uprawnień osób, które na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa zostało powtórzone przez ustawodawcę w art. 211 w związku z art. 200 ust. 4 u.g.n. Sąd podzielił również stanowisko organu, że na skutek zajścia nieodwracalnych skutków prawnych, to jest cywilnoprawnego rozporządzenia prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na mocy decyzji z dnia [...] października 1991 r. i przeniesienia go na podmiot trzeci, nie jest obecnie możliwe stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi i na podstawie art. 174 § 2 P.p.s.a. zarzucając: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. w związku z art. 158 § 2 i art. 156 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w niniejszej sprawie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, co spowodowało możliwość stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa bez stwierdzenia jej nieważności; - naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo iż istniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Przystępując zatem do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych należy już na wstępie zauważyć, iż zostały one w sposób wadliwy skonstruowane i nie nadają się do efektywnej kontroli zaskarżonego wyroku w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postawionego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 § 2 P.p.s.a.) zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. w związku z art. 158 § 2 i art. 156 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że w niniejszej sprawie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, autor kasacji nie powiązał z zarzutem naruszenia regulacji prawnych, które w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiły wypełnienie treścią klauzuli generalnej "nieodwracalne skutki prawne". Wskazanie jako naruszonego przepisu art. 158 § 2 K.p.a., posługującego się ową klauzulą generalną, oznacza li tylko, iż autor kasacji podważa poprawność stanowiska organu i Sądu I instancji co do tego, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Nie mówi to jednak, w czym autor kasacji upatruje wadliwości owego stanowiska. Sąd I instancji formułując stanowisko w powyższym zakresie odwołał się do konkretnych regulacji prawnych będących podstawą likwidacji dawnego przedsiębiorstwa państwowego i erygowania nowego podmiotu gospodarczego działającego w formie spółki prawa handlowego. Przez odwołanie się w toku dotychczasowego postępowania do konkretnych przepisów (art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych), wyprowadzony został wniosek o braku następstwa prawnego pomiędzy dawnym przedsiębiorstwem państwowym i aktualnie istniejącą spółka prawa handlowego, będącą użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości. W konsekwencji nabycie owej nieruchomości od Skarbu Państwa przez spółkę prawa handlowego wywołało skutek prawny, który ma nieodwracalny charakter i stanowi przesłankę negatywną dla możliwości stwierdzenia nieważności wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] Zakłady [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] i [...], obręb [...], oznaczonego jako dawna działka nr [...] . Zaniechanie postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia ww. art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i niewskazanie na czym – w ocenie autora kasacji – polega wadliwość zapatrywania wskazującego, iż [...] Zakłady [...] w [...] nabyły sporną działkę od Skarbu Państwa, a czynność ta wywołała nieodwracalne skutki prawne dla możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...], wskazuje na wadliwy sposób skonstruowania zarzutu naruszenia art. 158 § 2 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować, bowiem to do autora skargi kasacyjnej należy przede wszystkim podanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Powyższe każe wyprowadzić wniosek, iż niemożliwie jest w niniejszym postępowaniu merytoryczne odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 158 § 2 K.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych jest definiowane jako sytuacja, w której – z uwagi na zakres posiadanych kompetencji – organ administracji publicznej nie jest władny odwrócić na drodze postępowania administracyjnego skutków prawnych, wywołanych przez decyzję administracyjną (vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 768/13; wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2429/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie chodzi zatem o możliwość odwrócenia owych skutków rozpatrywaną z perspektywy możliwości całego systemu prawa (nieodwracalność bezwzględna) (vide: T.Kiełkowski [w:] H.Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, WKP 2019 uwagi do art. 156 i przywołana tam literatura). Z tego też powodu nie mogą zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu argumenty autora kasacji odwołujące się do zgody władz Miasta [...] i aktualnego użytkownika wieczystego nieruchomości na umowne odwrócenie skutków prawnych wywołanych nabyciem od Skarb Państwa przez spółkę prawa handlowego mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, w tym m.in. prawa użytkowania wieczystego dawnej działki nr [...]. W tym zakresie należy podkreślić, iż autor kasacji odwołując się powyższych okoliczności nie wskazuje na regulacje prawne, które organowi rozstrzygającemu w sprawie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] przyznawałyby kompetencje do odwrócenia na drodze postępowania administracyjnego skutków owego nabycia prawa. Niestarannie postawiony został z kolei zarzut naruszenia art. 156 § 1 K.p.a. Przepis ten składa się z siedmiu mniejszych jednostek redakcyjnych (punktów) określających odrębne przyczyny nieważności decyzji. Przypomnieć należy, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy skarga ta wskazuje konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (vide: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2232/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut kasacyjny. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być zatem wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej (vide: wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1977/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższa niestaranność w sformułowaniu zarzutu naruszenia art. 156 § 1 K.p.a. uniemożliwia jego kontrolę. Przechodząc z kolei do oceny zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo iż istniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, wypada skonstatować wynikowy charakter obu powyższych przepisów na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Zastosowanie przez art. 151 P.p.s.a. jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Z kolei zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest wynikiem uznania, iż wobec zaskarżonej decyzji zachodzi co najmniej jedna z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia przepisu wynikowego, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie sąd I instancji wadliwie zaakceptował (w przypadku zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a.), bądź wadliwie pominął przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (w przypadku zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Badany zarzut takiego powiązania jest pozbawiony. Tym samym wypada skonstatować, iż zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. będąc wadliwie sformułowany, także uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło