I SA/Gd 918/18

Dnia 26 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2018 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi strona złożyła wiosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2018 r. (k. 7 załącznika do akt) wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Wobec wniesienia sprzeciwu na powyższe zarządzenie, postanowieniem z dnia 8 stycznia 2019 r. (k. 14 załącznika do akt) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2019 r. (k. 20) skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 września 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając przy tym należnego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu, przerwany zostaje bieg tego terminu. Jednocześnie sąd zobligowany jest do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem. W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17). W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia, wpis taki nie został wpłacony. Należy przy tym dodać, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stało się prawomocne wobec utrzymania go w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.