II OSK 2117/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 817/18 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr SO-III.621.1.69.2018.KS w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., III SA/Gd 817/18, oddalił skargę M. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 31 sierpnia 2018 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z 16 lipca 2018 r., orzekającą o wymeldowaniu K. P. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. W skardze do WSA w Gdańsku M. R. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechanie uwzględnienia jej słusznego interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę. Sąd wskazał, że Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim w toku postępowania przygotowawczego przeciw K. P. usiłowała ustalić jego adres zamieszkania. W piśmie Komisariatu Policji w G. podano, że w dniu 24 lutym 2016 r. nie zastano K. P. w lokalu nr [...] przy ul. [...], a w rozmowie z sąsiadami ustalono, że K. P. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od około 2 lat. Również z pisma z 13 października 2017 r. M. R. - matki K. P. i z pisma jego siostry D. P. wynika, że nie mieszka on w wymienionym lokalu. Organ I instancji przeprowadził 17 stycznia 2018 r. kontrolę meldunkową, z której wynikało, że K. P. nie mieszka pod wskazanym adresem od 2 lat. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Zatem, w ocenie Sądu, organy dokładnie ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja o wymeldowaniu na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (j.t.Dz.U.2018.1382; dalej u.e.l.) ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia w wyniku postępowania dowodowego, że osoba zameldowana opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Nie ma żadnego znaczenia dla wymeldowania to, czy wnioskujący w sprawie Prokurator prowadzi wobec K. P. postępowanie przygotowawcze, czy też nie. Ponieważ znajdujące się w aktach administracyjnych dowody świadczą, zdaniem Sądu, bezspornie o opuszczeniu przez K. P. jego dotychczasowego miejsca zamieszkania w G. przy ulicy [...], to wydane w sprawie decyzje w przedmiocie jego wymeldowania z tego adresu odpowiadały prawu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.): - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2000.98.1071 ze zm.; dalej k.p.a.) przez bezzasadne oddalenie skargi bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i z zaniechaniem rozpatrzenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a przez to uznanie, że nie zachodzą warunki do zmiany względnie uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 marca 2019 r.; II. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): - przez niewłaściwą wykładnię art. 35 u.e.l. przez uznanie, że skoro uczestnik postępowania nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, a jego miejsce pobytu nie jest znane, zachodzą podstawy do wymeldowania go z miejsca stałego pobytu, zwłaszcza, że nie narusza to interesu ani skarżącej ani uczestnika, - art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (j.t.Dz.U.2018.1025 ze zm.; dalej k.c.) przez brak zastosowania co skutkowało pominięciem uwzględnienia woli skarżącej - właścicielki mieszkania co do zameldowania jej syna K. P. w mieszkaniu przy ul. [...]. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2022 r. pełnomocnik uczestnika postępowania K. P. poparł stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd I instancji słusznie uznał, że organy administracyjne dokładnie wyjaśniły i należycie rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy rozstrzyganej na podstawie art. 35 u.e.l. Stosownie do tego przepisu, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sprawach o wymeldowanie z pobytu stałego ustalenie, że dana osoba opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się ma znaczenie rozstrzygające, oznaczające po stronie organu obowiązek zastosowania art. 35 u.e.l. (np. wyrok NSA z 24.09.2019r., II OSK 2276/18, LEX nr 2733300). Zameldowanie nie służy powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności lub innego prawa do określonego lokalu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. Decyzja o wymeldowaniu ma więc charakter czysto ewidencyjny (wyrok NSA z 26.08.2020r., II OSK 256/20, LEX nr 3099732). Skoro zatem ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby, to utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (wyrok NSA z 4.04.2019r., II OSK 988/18, LEX nr 2694078). Zastosowana przez Sąd Wojewódzki i orzekające w sprawie organy administracyjne wykładnia art. 35 u.e.l. była więc właściwa. Istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, to jest fakt, że uczestnik postępowania nie przebywał w miejscu stałego zameldowania, a jego miejsce pobytu nie było znane, stanowiły wystarczającą podstawę do wymeldowania go z miejsca stałego pobytu. Ustalenie tych okoliczności powodowało, że zbędne było czynienie dalej idących ustaleń. Podkreślić przy tym należy, że wymeldowanie uczestnika postępowania nie ma wpływu na jego obowiązki wobec matki oraz na jego możliwość zapewnienia opieki nad niepełnosprawną siostrą i matką. Może też on w każdej chwili powrócić do lokalu, z którego został wymeldowany i ponownie się w nim zameldować. Jak już wyżej zaznaczono, decyzja o wymeldowaniu ma charakter czysto ewidencyjny i nie ma znaczenia dla powstania, czy też potwierdzenia prawa własności lub innego prawa do określonego lokalu. W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 35 u.e.l. i art. 64 Konstytucji RP nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.