II OSK 2748/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do prowadzenia postępowania naprawczego w przypadku, gdy istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, mimo zgłaszanych przez stronę nieprawidłowości w jego posadowieniu i wykonaniu otworów okiennych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania naprawczego w sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Dopóki taka decyzja jest w obrocie prawnym, stanowi ona przeszkodę do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego, ponieważ potwierdza legalność obiektu. Wszczęcie postępowania naprawczego jest możliwe dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania dotyczącego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę, a następnie uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów technicznych dotyczących posadowienia budynku i otworów okiennych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 1370/18 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 marca 2019r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1370/18, oddalił skargę M.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W wyniku przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] przy ul. [...] w I. ustalono, że przedmiotowy budynek został wybudowany, na postawie decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta J. z [...] marca 1995 r. oraz w oparciu o decyzję z [...] marca 1995 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Budynek został oddany do użytkowania na podstawie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta J. z [...] kwietnia 1997 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto, decyzja z [...] marca 1995 r. o warunkach zabudowy nie była jedynym aktem ustalającym warunki zabudowy dla terenu inwestycji. Na wspomnianym terenie obowiązywał także miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i powyższa inwestycja była zgodna z ustaleniami tego planu. Właściciele nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek oświadczyli, że nie wykonywali żadnych robót budowlanych od czasu oddania budynku do użytkowania oraz, że otwory okienne powstały zgodnie z projektem budowlanym i od czasu wybudowania obiektu kształt okien nie uległ zmianie.
Z dokumentów wynika, że skarżący [...] marca 1995 r. wyraził zgodę na takie posadowienie budynku w stosunku do jego działki. Inwestor został zobowiązany do otrzymania takiej zgody w pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzono również, że właściciel innej sąsiedniej nieruchomości wyraził zgodę na takie posadowienie budynku w oświadczeniu z [...] czerwca 1995 r. Uzyskanie drugiej z wymienionych zgód było konsekwencją postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta J. z [...] czerwca 1995 r., wstrzymującego roboty budowlane do czasu uzyskania przez inwestora zgody właścicieli sąsiednich działek na wybudowanie budynku handlowego w nienormatywnej odległości od granicy działek.
Decyzją z [...] listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie "k.p.a."), umorzył postępowanie administracyjne dotyczące budynku pawilonu handlowego.
W odwołaniu od tej decyzji M.D. podniósł zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z [...] października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn.zm. - dalej w skrócie "Pr. bud."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M.D. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponadto, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., skarżący wniósł o zobowiązanie PINB w I. do wydania w określonym terminie decyzji oraz wskazanie przez Sąd sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84b ust. 3 Pr. bud., § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. nr 17, poz. 62 – dalej w skrócie "rozporządzenie z 1980 r."), art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.
Oddalając skargę Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów, zgodnie z którym w sytuacji, gdy w obrocie znajduje się ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, brak jest możliwości po stronie organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania naprawczego. Wszczęcie postępowania naprawczego może mieć miejsce dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu jej nieważności. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że taka ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku została wydana i nadal obowiązuje. Zatem, w tym zakresie stanowisko organów co do konieczności umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. było w pełni zasadne. Skoro prowadzenie postępowania naprawczego było niedopuszczalne z powyższego powodu, organ zasadnie umorzył postępowanie. Tym samym niezasadne były zarzuty naruszenia przez organy § 12 i § 13 rozporządzenia z 1980 r.
W drugiej kolejności należało rozstrzygnąć, czy organ był zobowiązany do zastosowania art. 84b ust. 3 Pr. bud. Problem w tym zakresie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek powołujący art. 84b ust. 3 Pr. bud. jako podstawę prawną żądania wystąpienia przez PINB o wznowienie określonego postępowania lub stwierdzenie nieważności określonej decyzji powoduje, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia (uruchomienia) kontroli przewidzianej w tym przepisie. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że kontrola, o której mówi przepis art. 84b ust. 3 Pr. bud., to kontrola przeprowadzana na zasadach i w trybie przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. z 2011 r. nr 185, poz. 1082; dalej w skrócie "u.k.a.rz."). Powyższe wynika wprost z art. 84b ust. 4 Pr. bud. oraz z art. 3 ust. 1, art. 4, art. 11, art. 14 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 3, art. 51 ust. 1 u.k.a.rz. Wymienione akty prawne nie zawierają podstawy (uprawnienia) do wszczęcia kontroli danej jednostki na żądanie indywidualnego podmiotu (np. osoby fizycznej), pozostającej poza strukturą administracji i posiadającej interes w rozstrzygnięciu sprawy załatwianej przez organ kontrolowany. Wniosek takiego podmiotu, wobec braku stosownego umocowania prawnego, nie jest wiążący dla organu kontrolującego, co oznacza, że nie powoduje on wszczęcia postępowania administracyjnego w takiej sprawie. Przy tym, przede wszystkim brak jest podstawy prawnej we wskazanych aktach prawnych, aby wniosek ten załatwić poprzez wydanie aktu lub podjęcie czynności, które wymienione zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."). W sytuacji przewidzianej w art. 84 ust. 1 Pr. bud. wskazany w tym przepisie organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony ani zobowiązany do wydawania wymienionych poprzednio aktów administracyjnych lub podejmowania czynności. Zatem, skarżący nie ma możliwości nakazania organowi nadzoru budowlanego podjęcia czynności, których oczekiwał on w toku niniejszego postępowania. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby skarżący we własnym zakresie złożył do organu administracji architektoniczno-budowlanej stosowny wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W związku z powyższym nie był zasadny zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84b ust. 3 Pr. bud.
Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organy w prawidłowy, zgodny z tym przepisem sposób uzasadniły swoje decyzje oraz art. 77 § 1 k.p.a., albowiem organy w prawidłowy sposób zebrały materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.D. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenie kosztów postępowanie według norm przepisanych. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez naruszenie przepisów § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia z 1980 r., wobec uznania przez WSA, że z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku i stwierdzone przez organ usytuowanie budynku niezgodnie z przepisami rozporządzenia z 1980 r. zarzut skarżącego odnoszący się do naruszenia przez organ przepisów § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia był niezasadny.
2. naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji i uznanie, że uzasadnienie decyzji organu II instancji było prawidłowe i organ wystarczająco zebrał i ocenił cały materiał dowodowy w sprawie, pomimo braku odniesienia się przez organ do stwierdzonego naruszenia przepisów technicznych i dokonania subsumcji względem stanu faktycznego a przepisami dotyczącymi sytuowania budynków oraz uznanie przez organ wbrew własnym ustaleniom faktycznym, że budynek został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym podczas gdy bezsporne ustalenia organu stanowią o niezgodnym jego posadowieniu względem warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę,
2) art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 2 pkt 1 w związku z art. 84b Pr. bud., poprzez uznanie przez WSA, wobec potwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego ewidentnej sprzeczności posadowienia budynku zarówno z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę jak i braku dopuszczalności usytuowania budynku zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy ścianą z sześcioma otworami okiennymi w odległości od 0,1m do 1,26m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, że w obliczu takich ustaleń zgodne z ww. przepisami Pr. bud. jest działanie organów nadzoru budowlanego polegające na umorzeniu postępowania w sprawie i brak podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości związanych z posadowieniem budynku w tym wystąpienia z inicjatywą wszczęcia kontroli (art. 84b ust. 3 Pr. bud.) decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku w celu wzruszenia tych decyzji w trybie wznowienia albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdzić trzeba, że nie zostały one oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Nietrafny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a. Lektura akt administracyjnych sprawy dowodzi, że organ zebrał kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. W motywach decyzji orzekającej o umorzeniu postępowania dotyczącego doprowadzenia budynku pawilonu handlowego usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] J., do stanu zgodnego z prawem, organ rzetelnie i rzeczowo, zgodnie z regułami określonymi art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej, które stanowiły podstawę jej wydania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ostateczną decyzją z [...] marca 1995 r. Burmistrz Gminy i Miasta J. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego. Wspomniana decyzja w punkcie 3 określała warunek wynikający z przepisów szczególnych, a mianowicie konieczność uzyskania przez inwestora zgody właścicieli sąsiednich działek w związku z brakiem normatywnych odległości od granicy działek sąsiednich. Następnie decyzją z tej samej daty, Burmistrz Gminy i Miasta J. zatwierdził pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny i projekt na budowę pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. [...] w J. i udzielił inwestorowi pozwolenia na jego budowę. Zgodnie z załączonym do akt planem realizacyjnym budynek miał zostać usytuowany w odległości 1,75m od granicy z działkami [...],[...] i [...] oraz 0,25 m od granicy działki nr [...]. Z akt sprawy wynika również, że inwestor [...] czerwca 1995 r. uzyskał zgodę na projektowane usytuowanie budynku od J.A., a [...] marca 1995 r. pisemną zgodę wyrazili D.D. i M.D. Jednocześnie projekt techniczny zakładał realizację otworów okiennych w ścianie budynku (elewacja północna) od strony granicy działek nr [...],[...] i [...], będących własnością M.D. Decyzją z [...] kwietnia 1997 r. Burmistrz Gminy i Miasta J. udzielił inwestorowi pozwolenia na jego użytkowanie. Decyzja ta posiada przymiot ostateczności i dotychczas nie została usunięta z obrotu prawnego w przewidzianym prawem trybie. W toku postępowania wyjaśniającego organ przeprowadził dwukrotnie oględziny obiektu ([...] maja 2017 r. i [...] listopada 2017 r.), pozyskał także dokumentację archiwalną zgromadzoną w toku postępowań administracyjnych poprzedzających wydanie wspomnianych wyżej decyzji, stanowiących podstawę jego realizacji. Z poczynionych przezeń ustaleń, których skarżący kasacyjnie nie zdołał dotychczas skutecznie podważyć w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego wynika, że budynek został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, a jego usytuowanie, wymiary oraz wygląd zewnętrzny nie uległy zmianie od daty jego realizacji, co dodatkowo potwierdzili w trakcie oględzin współwłaściciele działki nr [...] oraz J.A. współwłaściciel działki nr [...]. Zainicjowane zaś przez skarżącego kasacyjnie postępowanie nadzwyczajne zmierzające do unieważnienia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta J. o pozwoleniu na budowę nie przyniosło oczekiwanego przezeń rezultatu, albowiem ostateczną decyzją z [...] stycznia 2017 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, argumentując że decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, ani też żadną inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, jak trafnie ocenił organ odwoławczy i stanowisko to zaaprobował Sąd I instancji, argumenty skarżącego kasacyjnie o naruszeniu przepisów technicznych dotyczących posadowienia budynku oraz realizacji otworów okiennych w odległości niezgodnej z przepisami prawa, których usunięcia skarżący kasacyjnie domagał się w toku prowadzonego obecnie postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku, co uzasadniało umorzenie postępowania. Skoro więc w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu rzutującym na wynik sprawy, Sąd I instancji prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi M.D., nie naruszając tym samym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślić trzeba, że wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniami skarżącego nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 84b Pr. bud. Przede wszystkim zgodzić się trzeba z poglądem Sądu I instancji wyrażonym w ślad za organem odwoławczym, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a okoliczność ta na gruncie rozpatrywanej sprawy nie jest kwestionowana przez skarżącego kasacyjnie, brak jest prawnej możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 Pr. bud. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie podobnie jak i decyzja o pozwoleniu na budowę podlegają ochronie zgodnie z zasadą trwałości decyzji uregulowaną w art. 16 k.p.a., w myśl której uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają bowiem z domniemania legalności. Innymi słowy, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organ, podobnie zresztą jak i Sąd, prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Każda decyzja ostateczna zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu budowlanego. Zatem, tak długo jak w obrocie prawnym będzie pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, tak długo wzniesione obiekty nie mogą podlegać ewentualnemu sprawdzeniu przez organy nadzoru budowlanego pod kątem oceny legalności ich wybudowania (np. wyroki NSA z 7 listopada 2019 r. II OSK 1051/18, 7 marca 2019 r. II OSK 908/17, 18 stycznia 2018 r. II OSK 807/16, 22 lutego 2018 r. II OSK 1108/16, 28 lutego 2017 r. II OSK 1634/15, 13 października 2015 r. II OSK 335/14, 20 maja 2011 r. II OSK 887/10, 27 września 2012 r. II OSK 1009/11, 1 sierpnia 2012 r. II OSK 2012/11 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie podziela powyższe poglądy i uważa, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego. Trzeba mieć bowiem na względzie, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, którego celem jest ustalenie, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z udzielonym uprzednio pozwoleniem na budowę. Brak jest wobec tego podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Dopuszczenie takiej możliwości, byłoby co prawda zgodne z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie mniej jednak stanowiłoby nie tylko o naruszeniu art. 16 k.p.a. ale także art. 6 k.p.a. Zgodzić się wreszcie trzeba ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż skarżący kasacyjnie nie może nakazać organowi nadzoru budowlanego wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie budynku czy też decyzją o pozwoleniu na budowę. Powołany, jako podstawa prawna takiego żądania przepis art. 84b ust. 3 Pr. bud. odnosi się, do kontroli prowadzonej na zasadach i w trybie przepisów ustawy z 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, co wynika wprost z brzmienia art. 84b ust. 4 Pr. bud. oraz art. 3 ust. 1, art. 4, art. 11, art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 51 u.k.a.rz. Wskazać wreszcie trzeba, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący kasacyjnie samodzielnie wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W tych okolicznościach kierowane przez autora skargi kasacyjnej pod adresem Sądu I instancji zarzuty jakoby prezentowane przezeń stanowisko w sprawie miało służyć zalegalizowaniu stanu rażącego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i stanowić przyzwolenie na brak jakichkolwiek działań ze strony organów nadzoru budowlanego w sytuacji stwierdzenia ewidentnych nieprawidłowości dotyczących wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie czy decyzji o pozwoleniu na budowę, są całkowicie niezasadne i nie uwzględniają przepisów obowiązującego prawa.
W świetle poczynionych wyżej rozważań zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1, § 13 rozporządzenia z 1980 r. na obecnym etapie postępowania należało uznać za przedwczesny, a tym samym bezprzedmiotowy.
Podsumowując, wobec braku podstaw prawnych do prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie doprowadzenia budynku pawilonu handlowego do stanu zgodnego z prawem, umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było prawidłowe. Wydany zaś w wyniku kontroli legalności tej decyzji wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu. Brak jest tym samym podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego, jak oczkuje tego skarżący kasacyjnie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło