I GZ 11/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w W. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 370/19 w sprawie ze skargi A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz A. w W. kwotę 3717 (trzy tysiące siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 2. zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz A. w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2019r. sygn. akt V SA/Wa 370/19, po rozpoznaniu skargi A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w punkcie 1. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z [...] listopada 2018 r; w punkcie 2. zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz A. w W. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania sądowego Sąd I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265), Skarżąca wniosła zażalenie na zawarte w punkcie 2. wyroku rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w zakresie w jakim Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej jedynie kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zamiast kwoty 3717 zł. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I instancji stawki w "innej sprawie" w kwocie 480 zł, podczas gdy skarżącej należał się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie jej pełnomocnika, obliczone według stawek dla należności pieniężnych, tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wobec wniesienia skargi do Sądu I instancji z 7 lutego 2019 r. podstawę prawną zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym od 30 stycznia 2018 r. (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 - dalej: rozporządzenie). Z § 15 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że opłaty stanowiące podstawę zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2–4. Zgodnie z § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł – 3600 zł. Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) tego aktu stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 2. Skarżąca zarzuca, że w rozpoznawanej sprawie powinna znaleźć zastosowanie powyższa regulacja z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia. Sąd I instancji przyjął natomiast stawkę określoną w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego aktu, tj. "w innej sprawie". Należy zauważyć, że podobna kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu: z 4 września 2019 r. sygn. akt I GZ 268/19, z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt. I GZ 231/19, z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GZ 86/19, z 14 marca 2019 r. sygn. akt I GZ 64/19, z 19 lutego 2019 r. sygn. akt I GZ 32/19. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela całą argumentację oraz stanowiska zaprezentowane ww. orzeczeniach. Przechodząc do meritum należy wskazać, że skarga została wniesiona na postanowienie, którym obciążono zobowiązanego kosztami bezskutecznego postępowania egzekucyjnego w wysokości 18.791,70 zł. W rozpoznawanej sprawie należało zastosować stawkę, o której stanowi § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia, bowiem jest to sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w rozumieniu art. 231 p.p.s.a. Nie ma przy tym znaczenia, że skarga została wniesiona na postanowienie, a nie decyzję administracyjną. Istotne jest bowiem to, że zaskarżonym aktem administracyjnym została ustalona należność pieniężna. W takiej sytuacji nie jest istotna forma rozstrzygnięcia, którą orzeczono o należności pieniężnej, lecz to, że przedmiotem zaskarżenia jest właśnie ta należność pieniężna. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że w przypadku postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym o nałożeniu grzywny czy też postanowień w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w sprawie rozbiórki obiektu mamy do czynienia z należnością pieniężną ustaloną w postanowieniu (por. post. NSA z 25 października 2018 r., II OZ 1055/18 i powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo; post. NSA z 19 grudnia 2018 r., II OZ 1348/18). Aczkolwiek powyższe poglądy zostały wyrażone w sytuacjach procesowych odnoszących się do rozstrzygnięcia sporu w kwestii tej, czy od skarg na ww. postanowienia należny jest wpis stały czy stosunkowy, to jednakże istota poglądów w nich wyrażonych dotyczyła wykładni pojęcia "należność pieniężna". Zwrot ten zawarty w art. 231 p.p.s.a. jak też w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia nie może być inaczej rozumiany, gdyż w obu sytuacjach chodzi o ustalenie należności pieniężnej będącej przedmiotem zaskarżenia jedynie dla różnych celów. W pierwszym wypadku w celu ustalenia należnego wpisu sądowego od skargi, w drugim zaś w celu prawidłowego określenia należnego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego. Podobny pogląd, iż w sprawie skargi na postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych strony skarżącej należał się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie jej pełnomocnika, obliczone według stawek dla należności pieniężnej, a nie według stawki " w innej sprawie" wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 914/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie 2 wyroku i zasądził na rzecz skarżącej kwotę 3717 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na powyższą kwotę składały się kwoty: wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika obliczona stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. d) ww. rozporządzenia.