V SAB/Wa 6/18

WyrokWSA w Warszawie2018-08-28

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych, ponieważ nie wydało decyzji w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał NCBiR do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na niejednolite interpretacje przepisów dotyczące charakteru prawnego przekazywanych środków i obowiązku wydania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, J. sp. z o.o., złożył wniosek do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych. NCBiR nie wydało decyzji w tej sprawie w ustawowym terminie, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność organu. NCBiR argumentowało, że nie ma podstaw do wydania decyzji, ponieważ środki nie były przyznane na podstawie decyzji, a umowa i wezwanie do zwrotu nie były wystarczające. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw i braku zawiadomień o opóźnieniach.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Narodowe Centrum Badań i Rozwoju do rozpoznania wniosku J. w K. z dnia [...] września 2017 roku w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty – w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdził, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju dopuściło się bezczynności, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądził od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz J. w K. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J. w K. na bezczynność Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o określenie nadpłaty 1. zobowiązuje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju do rozpoznania wniosku J. w K. z dnia [...] września 2017 roku w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty – w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju dopuściło się bezczynności, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz J. w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także jako Strona, Spółka lub Skarżący) jest bezczynność Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej także jako NCBiR lub organ) w zakresie wydania decyzji określającej kwotę nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód budżetu państwa w następującej wysokości: a) 441.752,28 zł zwróconej nienależnie w dniu 16 lutego 2017 r. przez Beneficjenta na rachunek bankowy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju tytułem: "Nr umowy: [...] zwrot środków przekazanych w 2013 r. z zastrzeżeniem zwrotu"; b) 60.715,48 zł zwróconej nienależnie w dniu 24 marca 2017 r. przez Beneficjenta na rachunek bankowy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju tytułem: "Nr umowy: [...] zwrot środków przekazanych w 2013 r. z zastrzeżeniem zwrotu". W odpowiedzi na powyższą skargę NCBiR wniosło o jej oddalenie. Organ jednocześnie przedstawił stan faktyczny sprawy niniejszej, z którego wynikało, że w dniu [...] listopada 2012 r. pomiędzy NCBiR a Skarżącym zawarta została umowa [...] o wykonanie i finansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Innotech w ścieżce programowej In-Tech pt. "[...]". Pismem z 18 października 2016 r. Skarżący został poinformowany przez organ, że stopień realizacji poszczególnych zadań i osiągnięcia celów projektu realizowanego w ramach Umowy poddany został ocenie Zespołu Ekspertów, który uznał Umowę za niewykonaną w części. Skarżącego poinformowano o konieczności zwrotu środków wykorzystanych w zadaniach uznanych przez Zespół Ekspertów za niewykonane w całości. Pismem z 16 listopada 2016 r. Skarżący został wezwany do zwrotu środków w kwocie 372 409,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia ich przekazania (12 lipca 2013 r.) do dnia dokonania zwrotu - z tytułu uznania zadania nr 2 za wykonane jedynie w 75%. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z 28 listopada 2016 r., nie uznając zasadności zwrotu ww. kwoty. Pismem z [...] lutego 2017 r. NCBiR podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie uznając, że argumentacja Skarżącego nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji organu w przedmiotowej sprawie. W dniu 15 lutego 2016 r. Skarżący zwrócił na rachunek bankowy organu kwotę 441 752,28 zł, w tytule wpisując "Nr umowy: [...] zwrot środków przekazanych w 2013 r. z zastrzeżeniem zwrotu" Pismem z 1 marca 2017 r. Skarżący został wezwany do zwrotu środków w kwocie 45 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia ich przekazania (12 lipca 2013 r.) do dnia dokonania zwrotu. W dokumencie rozliczenie kosztów kwalifikowanych wskazano, że pierwotną kwotę dofinansowania dla zadania 2. wynikającą z części 8 Raportu Końcowego ww. projektu w wysokości 1 489 639,84 zł pomniejszono o 25%. W wyniku takiego działania powstała nowa kwota w wysokości 1 117 229,88 zł. Następnie kwotę pierwotną zadania 2. pomniejszona o nowo powstałą, różnica tych kwot dała wynik 372 409,96 zł. Dotychczas zwrócono środki w wysokości 327 409,96 zł, do zwrotu pozostało kwota 45 000,00 zł (...). Okres naliczania odsetek od ww. kwoty w piśmie z 16 marca 2017 r. NCBiR zawęziło do okresu od 12 lipca 2013 r. do 16 lutego 2017 r. (dzień dokonania pierwotnego zwrotu). W dniu 24 marca 2017 r. Skarżący zwrócił na rachunek bankowy NCBiR kwotę 60 715,48 zł, w tytule wpisując "Nr umowy: [...] zwrot środków przekazanych w 2013 r. z zastrzeżeniem zwrotu". Pismem z [...] września 2017 r. Skarżący złożył wniosek o określenie kwoty nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód budżetu państwa. W odpowiedzi na wniosek, pismem z [...] września 2017 r., NCBiR wyjaśniło, że brak jest podstaw do określenia przez organ kwoty nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód budżetu państwa w stosunku do należności, o których mowa we wniosku, bowiem zastosowania w sprawie nie znajdują przepisy ustawy o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej. W dniu 14 grudnia 2017 r. do NCBiR wpłynęło ponaglenie, złożone przez Skarżącego w trybie przepisów k.p.a. W dniu 21 grudnia 2017 r. ponaglenie zostało przekazane do rozpatrzenia przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, W dniu 3 stycznia 2018 r. ponaglenie zwrócone zostało do NCBiR z uwagi na fakt, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie uznał się za organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. W piśmie przekazującym ponaglenie wskazano, że (...) w odniesieniu do załatwianej sprawy - przepisy k.p.a. w ogóle nie miały zastosowania. Zatem spółka niewłaściwie zastosowała środek prawny w postaci ponaglenia. W postanowieniu NCBiR z [...] stycznia 2018 r. stwierdzono, że Dyrektor NCBiR nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku Skarżącego. W przywołanej na wstępie skardze na bezczynność Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w zakresie wydania decyzji określającej kwotę nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód budżetu państwa strona wniosła o: - zobowiązanie Dyrektora NCBiR, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do merytorycznego zakończenia przedmiotowej sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie 14 dni liczonych od daty doręczenia akt organowi, - o stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność ww. organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - o wymierzenie Dyrektorowi NCBiR, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny lub przyznania od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., - zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił NCBiR naruszenie: 1. art. 35 § 1 - 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 dalej u.f.p.) poprzez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem Skarżącej z [...] września 2017 r. o określenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód budżetu państwa; 2. art. 36 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zawiadamiania Strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Wnoszący skargę podkreślił, że sprawie wszczętej wnioskiem Spółki z [...] września 2017 r. NCBiR dopuściło się bezczynności, ponieważ do dnia złożenia przedmiotowej skargi nie tylko nie wydało decyzji, lecz również nie podjęło jakichkolwiek działań, czy też czynności prawnych lub faktycznych mających na celu wyjaśnienie sprawy i jej zakończenie. Nadto brak jakiejkolwiek aktywności organu w sprawie, której przedmiotem jest znaczna kwota pieniędzy, która może mieć znaczący wpływ na płynność finansową Skarżącego i jego dalsze funkcjonowanie. W piśmie opatrzonym datą 20 marca 2018 r. Skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze. W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż w sprawie niniejszej brak jest podstaw do zastosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Celem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze i przedstawionych przez skarżącą faktów i okoliczności dotyczących biegu postępowania oraz rodzaju podejmowanych przez organ czynności, jest dokonanie oceny, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, a następnie rozważenie, czy istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięć na podstawie art. 149 P.p.s.a. Zarzuty skarżącej związane są z postępowaniem zainicjowanym wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2017 r. o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych. Na wstępie wyjaśnić należy, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., II FSK 389/15 i powołane tam piśmiennictwo). W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy, gdyż skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., II OSK 255/16). Uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, że ustanie bezczynności organu na skutek wydania decyzji już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (co miało miejsce w niniejszej sprawie), nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podstawowym argumentem NCBiR za brakiem podstaw do wydania decyzji ( czyli nieistnienia ustawowego obowiązku jej wydania ) jest twierdzenie, że środki nie były przyznane na podstawie decyzji, a umowy, a nadto nie była też wydana decyzja w przedmiocie zwrotu środków, zaś wezwanie do zwrotu środków nie było wezwaniem w rozumieniu art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych ( dalej jako u.f.p.). Jest to stanowisko błędne. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR w brzmieniu obowiązującym w dacie przyznania środków, przyznawanie przez Centrum środków finansowych na wykonanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydawanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków. Ustawą z dnia 20.07.2017 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2017.1556) w art. 40 został zmieniony ust. 4 poprzez doprecyzowanie, że do postępowań w sprawach przyznania środków finansowych na wykonanie projektów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), z wyłączeniem art. 10, art. 13, art. 14, art. 28, art. 31, art. 56, art. 61 § 4, art. 63, art. 64, art. 75-103, art. 107, art. 114-122 oraz art. 123. Zmiana ta uwzględniła stanowisko sądów administracyjnych , wyrażone m.in. w zacytowanych w skardze orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego , iż użyte w art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR pojęcie "decyzja" oznacza decyzję w rozumieniu art. 104 k.p.a., zaś postępowania w sprawie przyznania środków toczą się w myśl uregulowań kodeksu postępowania administracyjnego( por. wyroki w sprawach II GSK 1075/13, II GSK 402/15, II GSK 479/15). Narodowe Centrum Badań i Rozwoju jest, stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy o NCBiR, agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm. ), powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, wchodzi więc w skład sektora finansów publicznych ( art. 9 pkt 5 u.f.p.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.f.p. jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 30.04.2010 r. o zasadach finansowania nauki ( t.j. Dz.U. 2018.87 ) środki finansowe na naukę przeznacza się m.in. na strategiczne programy badań naukowych i prac rozwojowych oraz inne zadania finansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, zwane dalej "Centrum Rozwoju". Zgodnie zaś z art. 7 tej ustawy Minister przekazuje Centrum Rozwoju środki finansowe w formie: 1) dotacji celowej na realizację strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz innych zadań Centrum Rozwoju, o których mowa w art. 5 pkt 1, oraz na realizację badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, określonych w art. 5 pkt 2, na wniosek Dyrektora Centrum Rozwoju; 2) dotacji podmiotowej na pokrycie bieżących kosztów zarządzania realizowanymi przez Centrum Rozwoju zadaniami, określonymi w art. 5 pkt 1 i 2; 3) dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji dotyczących obsługi realizacji zadań, określonych w art. 5 pkt 1 i 2. Podobny zapis znajduje się w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o NCBiR, zgodnie z którym przychodami Centrum są środki finansowe otrzymywane w formie dotacji celowej na realizację strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych, innych zadań Centrum oraz na realizację badań naukowych i prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, przekazywanej na wniosek Dyrektora. Z dotychczasowych rozważań wynika, że : - środki finansowe przekazywane przez NCBiR na finansowanie projektów winny być przekazywane w formie decyzji administracyjnej, - projekty te są finansowane z dotacji celowej przekazywanej z budżetu państwa. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.f.p. agencja wykonawcza jest obowiązana corocznie wpłacać do budżetu państwa, na rachunek bieżący dochodów państwowej jednostki budżetowej obsługującej ministra sprawującego nadzór nad tą agencją, nadwyżkę środków finansowych ustaloną na koniec roku, pozostającą po uregulowaniu zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem ust. 3. Na ten przepis zwraca uwagę strona, argumentując, iż nadwyżka ta wchodzi w zakres określonego w art. 60 u.f.p. pojęcia "środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym" ( pkt 4). Jednak , zdaniem Sądu, środki przekazywane przez NCBiR na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR są dotacjami celowymi , gdyż agencja wykonawcza , powołana do realizacji zadań państwa w obszarze nauki , finansuje te zadania z otrzymanej na ten cel dotacji celowej, którą wydatkuje - w tym przypadku - w formie decyzji administracyjnej. Agencja działa więc jak organ administracji państwowej- jest dysponentem środków publicznych, które w dalszym ciągu mają charakter dotacji celowej. Ma więc do niej w pełni zastosowanie tryb zwrotu określony w art. 169 u.f.p. Środki przekazane w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR , w przypadku gdy NCBiR stwierdzi , że zachodzi obowiązek ich zwrotu są "środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym" na podstawie art. 60 pkt 1 u.f.p. I oczywiście ma do nich zastosowanie Dział III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy o nadpłacie – na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. Sytuacji nie zmienia fakt, iż w sprawie niniejszej najprawdopodobniej nie została wydana decyzja Dyrektora Centrum o przyznaniu środków finansowych. Jak wspomniano już wyżej , praktyka przyznawania środków wyłącznie na podstawie umowy została przez NSA zakwestionowana jako sprzeczna z zapisami ustawy. Fakt, iż środki zostały wypłacone na podstawie umowy nie zmienia ich charakteru – nadal pozostają dotacjami celowymi. Należy też zwrócić uwagę, iż ustawa o NCBiR przewiduje , iż po wydaniu decyzji przez Dyrektora Centrum jest zawierana z wykonawca projektu umowa ( art. 41 ustawy ). Jest to typowy sposób przekazywania dotacji celowej , przewidziany np. w art. 150 u.f.p. Zawarcie umowy, regulującej m.in. cel przekazania środków publicznych, sposób i termin ich wydatkowania nie wywołuje tego skutku, iż środki te tracą swój publicznoprawny charakter i do ich zwrotu właściwa jest droga postepowania cywilnego. Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537), a więc także przepisy o nadpłacie. Strona zwróciła pobrane środki dobrowolnie, z zastrzeżeniem zwrotu. Zgodnie z art. 75 § 1 ordynacji podatkowej jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. I z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ma obowiązek rozpoznać wniosek i wydać decyzję . Upływ terminów określonych w art. 35 k.p.a. jest niewątpliwy. Nie ulega też wątpliwości, że organ nie zawiadamiał , stosownie do treści art.. 36 k.p.a. strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd zobowiązał organ do wydania - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi – decyzji rozstrzygającej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Sąd stwierdził zatem, że organ dopuścił się bezczynności, ale bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 orzeczenia). O nieprzyjęciu rażącego naruszenia prawa zadecydowały niejednolite interpretacje przepisów ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, co do prawnego charakteru przekazania środków na podstawie art. 40 ustawy, mogące wprowadzić organ w mylne przekonanie, iż w przypadku niewydania decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu nie ma zastosowania ustawa o finansach publicznych. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że do każdej bezczynności dochodzi z rażącym naruszeniem prawa. Jakkolwiek podkreśla się, że przy ocenie charakteru bezczynności kluczowa jest długość okresu tej bezczynności, to nie tylko ona przesądza o uznaniu rażącego naruszenia prawa. Znaczenie mają także przepisy determinujące sposób działania organu (vide wyrok z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2430/14, CBOSA). Rażącym naruszeniem prawa pozostaje stan, w którym ewidentnie, wyraźnie i w sposób oczywisty naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (vide wyrok z dnia 17 listopada 2015 r., II SA/Łd 157/15; z dnia 9 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 13/15, CBOSA). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, bowiem brak czynności Dyrektora Centrum , jak wynika z treści pism przesyłanych skarżącej, wynika z odmiennej interpretacji przepisów prawa. Z uwagi na powyżej przedstawioną ocenę charakteru bezczynności NCBiR , Sąd nie znalazł powodów do nałożenia na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punktach 1 , 2 i 3 wyroku. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło