I OSK 3130/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-11
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Piotr Przybysz, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, jako osoba prawna, może być stroną postępowania o realizację prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, a także czy tzw. "prawo zaliczenia" z 1970 r. stanowiło formę realizacji tego prawa?Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP przysługuje wyłącznie osobom fizycznym, które posiadały polskie obywatelstwo w określonych okresach. Osoby prawne nie mogą być beneficjentami tego prawa, ponieważ nie posiadają obywatelstwa i nie mogą spełnić wymogów związanych z opuszczeniem terytorium RP. "Prawo zaliczenia" z 1970 r. stanowiło formę realizacji prawa do rekompensaty, mimo różnic w stosunku do przepisów ustawy z 2005 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia (Hospicjum) od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty za mienie pozostawione za granicą RP. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa materialnego, w tym art. 2, 6 ust. 3 i 7 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, kwestionując możliwość uznania osoby prawnej za stronę postępowania oraz interpretację tzw. "prawa zaliczenia".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1535/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2018 r. nr DAP-WOSRFR-7280-207/2018/KB w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1535/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2018 r., nr DAP-WOSRFR-7280-207/2018/KB, w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną na niniejsze rozstrzygnięcie złożyło S[...] (dalej jako: "Hospicjum"), zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego:
- art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2005 Nr 169, poz. 1418, dalej jako "ustawa zabużańska") poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie może być stroną postępowania o realizację prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP na podstawie art. 7 ust. 3 albo art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej z uwagi na to, że nie jest osobą fizyczną;
- art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej przez jego niezastosowanie i nieuznanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z 16 kwietnia 2002 r. w sprawie znak GN/7227/893/02/MZ-134/1 za decyzję potwierdzającą prawo do rekompensaty, wydaną na podstawie odrębnych przepisów w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej;
- art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej poprzez jego niezastosowanie w sprawie i uznanie, że poprzedniczka prawna skarżącej zrealizowała częściowo prawo do rekompensaty w sytuacji, gdy K. K. uzyskała nieruchomość jeszcze przed wydaniem decyzji o potwierdzeniu prawa rekompensaty,
- art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że istniejące na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 roku "prawo zaliczenia" stanowiło odpowiednik "prawa rekompensaty" w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono:
- na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako "p.p.s.a.") wobec tego, że podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego, w razie uznania, że takie naruszenie zachodzi, a nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, o uchylenie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2019 r. i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji o uwzględnienie tej skargi i na zasadzie art. 145 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku z 11 kwietnia 2019 r. i zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 2018 r. w całości z powodu stwierdzenia naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie.
Skarżące kasacyjnie Hospicjum wniosło o przeprowadzenie rozprawy.
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Skarżące kasacyjnie Hospicjum sformułowało wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując normę popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (lub nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091; wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15).
Kluczowa dla niniejszej sprawy jest wykładnia art. 2 ustawy zabużańskiej i co za tym idzie odpowiedź na pytanie, czy w kręgu podmiotów uprawnionych, którym przysługuje prawo do rekompensaty, może znaleźć się osoba prawna.
Zgodnie z art. 2 ustawy zabużańskiej prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:
1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:
a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. poz. 580) lub
b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. poz. 934), lub
c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. poz. 489)
- oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;
2) posiada obywatelstwo polskie.
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2, to jest posiadają obywatelstwo polskie. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.
Takie cechy, jak: obywatelstwo, miejsce zamieszkania, wymóg udokumentowania miejsca zamieszkania po repatriacji do kraju w jego powojennych granicach (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy), czy opuszczenie określonego obszaru są cechami, którymi legitymować mogą się wyłącznie osoby fizyczne. Są one elementami indywidualizującymi jedynie ludzi, wskazującymi na stosunek prawny łączący ich z państwem czy związek z określoną miejscowością. Cech tych, w sposób oczywisty, pozbawiona jest osoba prawna.
Wskazać należy, że w świetle polskiego prawa wymóg posiadania obywatelstwa polskiego może być spełniony wyłącznie przez osoby fizyczne, ponieważ osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nie mogą uzyskać statusu obywatela. Jak bowiem stanowi art. 34 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa. Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim nie przewiduje możności nabycia obywatelstwa przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Osoba prawna nie tylko nie posiada obywatelstwa polskiego, ale nie jest również możliwe "opuszczenie" przez nią byłego terytorium RP oraz ustalenie przyczyn tego opuszczenia. Nie można w takiej sytuacji przyjąć, by tego rodzaju osoba mogła być podmiotem praw wynikających z omawianej ustawy. Powyższe dobitnie wynika również z treści uzasadnienia uchwały siedmiu sędziów z 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 11/13), w której Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że prawo do rekompensaty winno wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II Wojny Światowej jego własność, a który to majątek, w związku z w/w wojną, obywatel polski zmuszony był opuścić (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1113/14).
Tak więc prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez obywatela polskiego nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. przysługuje wyłącznie osobom fizycznym posiadającym polskie obywatelstwo.
Należy dodać, że rozwiązania prawne unormowane w ustawie zabużańskiej mają charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy zostali objęci przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach, a które jedynie zawiera w sobie pewien element odszkodowawczy, wyrażający się w powiązaniu kwoty rekompensaty z wartością utraconej nieruchomości.
Nadto należy podkreślić, że prawo do rekompensaty potwierdzone na podstawie niniejszej ustawy albo odrębnych przepisów jest niezbywalne, co wynika wprost z art. 4 ustawy zabużańskiej. Prawo to nie jest zbywalnym cywilnym prawem podmiotowym o charakterze majątkowym. Obecnie nie budzi żadnych wątpliwości pogląd, że prawo do rekompensaty jest prawem publicznym (zob. np. wyroki NSA: z 9 września 2020 r., sygn. akt I OSK 1395/20, z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2808/17, 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 606/11 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 grudnia 2002 r., sygn. akt K 33/02, OTK-A 2002/7/972). Prawo to powstaje – po stronie spadkobiercy – nie z mocy faktu samego spadkobrania, a na podstawie przepisów ustawy zabużańskiej, a więc nie jest prawem cywilnym, objętym dyspozycją art. 922 § 1 kodeksu cywilnego i z tego względu nie wchodzi w skład spadku (zob. wyrok NSA z 24 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2025/14).
Dla niniejszej sprawy istotne jest także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r. (K 2/04, LEX nr 140356), w którym Trybunał stwierdził, że prawo do rekompensaty stanowi w pewnym zakresie swoisty surogat prawa własności, nie będąc jedynie ekspektatywą prawa do rekompensaty. Ma przy tym wyraźnie pomocowy, socjalny aspekt w odniesieniu do osób, którym zostało przypisane. Wskazanie na socjalny charakter niniejszego prawa jednoznacznie wskazuje, że beneficjentem omawianej regulacji może być wyłączenie osoba fizyczna.
Na koniec wskazać należy, że ustawa zabużańska normując ściśle określoną problematykę stanowi akt szczególny, którego postanowień nie można wykładać w sposób rozszerzający i w ten sposób (nieprzewidziany przez ustawodawcę) niezasadnie powiększać krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania określonych przez tę ustawę świadczeń.
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 2 ustawy zabużańskiej należy uznać za bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. W ocenie skarżącego Sąd I instancji miał naruszyć ten przepis poprzez błędne uznanie, że istniejące na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na pokrycie opłat z tytułu użytkowania wieczystego terenów i ceny sprzedaży położonych na nich budynków (Dz.U. Nr 13, poz. 118) "prawo zaliczenia" stanowiło odpowiednik "prawa rekompensaty" w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Kasator wskazuje przy tym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że poprzedniczka prawna skarżącego, K. K., nabyła na podstawie aktu notarialnego z 5 marca 1980 r. Rep. A Nr 46/1980 nieruchomość położoną w S[...] przy ul. [...]. Zawarcie tego aktu notarialnego stanowiło wykonanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 lutego 1980 r. w sprawie znak GTZ.5./8225/1/617/80, na podstawie której zaliczono K. K. wartość mienia pozostawionego przez J. K. poza granicami Rzeczypospolitej na cenę nabycia mieszkania przy ul. [...]. Zdaniem kasatora należy przyjąć, że "prawo zaliczenia" nie kreowało po stronie uprawnionego możliwości żądania rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej co do zasady o uprawnieniu do rekompensaty za mienie pozostawione za granicą, a stanowiło tzw. "pieniądz zabużański", który mógł być wykorzystywany przez uprawnionych w określonych transakcjach ze Skarbem Państwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienie różnic pomiędzy prawem do rekompensaty ukształtowanym w ustawie zabużańskiej, a "prawem zaliczenia", o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159) oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust 4 tej ustawy, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że wspomniane "prawo zaliczenia" było formą realizacji prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2007 r., I SA/Wa 1576/06). W art. 17 ust. 1 tej ustawy wskazano wprost, że na pokrycie opłat za teren państwowy otrzymany w użytkowanie wieczyste i ceny sprzedaży położonych na nim budynków osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionego za granicą mienia nieruchomego. Zaliczenie wartości tego mienia następuje przy oddaniu w użytkowanie wieczyste jednej działki budowlanej z równoczesną sprzedażą jednego domu jednorodzinnego (lokalu w małym domu mieszkalnym), jeżeli działka jest zabudowana takim domem (lokalem), osobie uprawnionej lub łącznie wszystkim spadkobiercom tej osoby.
Niewątpliwie celem wprowadzenia "prawa zaliczenia" było stworzenie zabużanom możności zrekompensowania utraty mienia pozostawionego za granicą (mienia zabużańskiego), a zatem był to taki sam cel, który jest realizowany przez przepisy ustawy zabużańskiej. Nie można oczekiwać, że konstrukcja prawna "prawa zaliczenia" wprowadzonego w 1970 r. będzie dokładnie taka sama, jak konstrukcja prawa do rekompensaty, o którym mowa w ustawie zabużańskiej z 2005 r.
Na zakończenie tej części rozważań należy podkreślić, że z art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej również wynika, że wniosek w trybie określonym w tym przepisie mogą składać wyłącznie osoby fizyczne. Za następcę prawnego w rozumieniu tego przepisu należy uznać wyłącznie osobę spełniającą wymagania określone w art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej. Odmienne stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej nie znajduje oparcia w wykładni językowej i systemowej tego przepisu.
Zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej jest zatem niezasadny.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję, lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego.
Kasator uzasadniając zarzuty naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej kwestionuje prawidłowość oceny organów administracji, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z 16 kwietnia 2002 r. w sprawie znak GN/7227/893/02/MZ-134/1, potwierdzająca prawo do rekompensaty nie jest pierwszą decyzją potwierdzającą prawo do rekompensaty .
W tym miejscu należy przypomnieć, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Ustalenia faktyczne przyjęte przez organ i zaakceptowane przez Sąd I instancji nie zostały w skardze kasacyjnej skutecznie podważone. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną ocenę okoliczności sprawy.
Należy wskazać w tym miejscu, że Sąd I instancji stwierdził, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów wynika, że K. K. – następczyni prawna właściciela pozostawionej poza granicami RP nieruchomości- J.K., w dniu 18 lutego 2002 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o zaliczeniu nieruchomości pozostawionej przez jej ojca, poza granicami obecnymi RP oświadczając, że częściowo wykorzystała rekompensatę nabywając w ramach realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP - od Skarbu Państwa, na podstawie aktu notarialnego z 5 marca 1980 r., nr A [...]- mieszkanie położone w [...], przy ul. [...].
Z powyższego wynika, że K. K. składając ww. wniosek uważała, że już w 1980 r. częściowo wykorzystała rekompensatę. W skardze kasacyjnej stwierdza się przy tym, że zawarcie tego aktu notarialnego stanowiło wykonanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 lutego 1980 r., na podstawie której zaliczono K. K. wartość mienia pozostawionego przez J. K. poza granicami Rzeczypospolitej na cenę nabycia mieszkania przy ul. [....] w S[...]. Należy przypomnieć wcześniejsze rozważania, z których wynika, że "prawo zaliczenia" było formą realizacji prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej. Rozstrzygnięcie w sprawie "prawa zaliczenia" należy zatem uznać za rozstrzygnięcie potwierdzające prawo do rekompensaty. W konsekwencji w tych okolicznościach sprawy nie można zarzucić Sądowi I instancji, że dopuścił się naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej poprzez jego niezastosowanie.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło