I FSK 2072/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-13
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Artur Mudrecki, Ryszard Pęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla uznania dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, wystarczające jest przeniesienie prawa własności w formie aktu notarialnego, czy też konieczne jest również fizyczne wydanie nieruchomości i posiadanie przez nabywcę władztwa ekonomicznego?Ratio decidendi
Dla uznania odpłatnej dostawy towarów, jaką jest zbycie nieruchomości, wystarczające jest zawarcie ważnej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Skutkiem przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym (cywilistycznym) jest uzyskanie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a fizyczne wydanie nieruchomości nie jest niezbędne.Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. złożyła korektę deklaracji VAT za czerwiec 2016 r., wykazując kwotę do zwrotu. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dotyczących zakupu nieruchomości, uznając, że nie doszło do dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT, ponieważ spółka nie uzyskała władztwa ekonomicznego nad nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że dla dostawy nieruchomości wystarczające jest zawarcie ważnej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz L. sp. z o.o. kwotę 10.880,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Ryszard Pęk, , po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2450/18 w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz L. spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 10.880,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
Wyrokiem z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2450/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 sierpnia 2018 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za czerwiec 2016 r.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
2.1. Spółka 23 sierpnia 2016 r. złożyła korektę deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2016 r., w której wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przeprowadził kontrolę podatkową wobec Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług za 04-06/2016 r. w związku ze zwrotem podatku od towarów i usług za 03/2016 r. oraz ustalenia kont bankowych, wierzytelności, ruchomości, nieruchomości, kontrahentów, przepływu środków pieniężnych i niepieniężnych.
W toku kontroli podatkowej stwierdzono nieprawidłowości w zakresie podatku naliczonego wykazanego w korekcie deklaracji dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. Powyższe wynika z zaewidencjonowania w rejestrze zakupów VAT, a następnie rozliczenia w korekcie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 faktur VAT dotyczących zakupu nieruchomości, które na dzień złożenia deklaracji z wykazaną kwotą do zwrotu nie były w ocenie organu pierwszej instancji we władaniu Spółki, a tym samym Skarżąca nie mogła nimi rozporządzać jak właściciel.
W toku kontroli podatkowej ustalono, że zwrot podatku od towarów i usług, wynika między innymi z podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT wystawionych przez C. U.
Po zakończonej kontroli podatkowej Skarżąca nie dokonała korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. (VAT-7) uwzględniającej w całości ujawnione nieprawidłowości.
2.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r. wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r., zakończone decyzją z 21 grudnia 2017 r., w której określono Spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za czerwiec 2016 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że prowadzona przez Spółkę ewidencja zakupu VAT za czerwiec 2016 r. jest nierzetelna i nie może być uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu podatkowym.
2.3. Decyzją z 10 sierpnia 2018 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, że stan niepewności prawnej przedmiotowych nieruchomości wynikający z toczących się spraw administracyjnych i sprawy przed Sądem Okręgowym powoduje, po pierwsze warunkową skuteczność dokonanej transakcji z punktu widzenia cywilistycznego, po drugie stanowi realną przeszkodę do przejęcia władztwa ekonomicznego nad nieruchomościami (rozporządzania jak właściciel). Zatem w dacie zawarcia transakcji, nie można mówić o możliwości dokonania skutecznej dostawy w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz.1221 ze zm.; dalej: u.p.t.u.). Ponadto organ ustalił, że nieruchomości pozostają we władaniu placówek publicznych i instytucji oświatowo- wychowawczych. W ewidencji gruntów, w odniesieniu do wskazanych działek, jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa, a jako organ gospodarujący zasobem Skarbu Państwa ujawniony jest Prezydent W.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i tym samym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u., a tym samym, Skarżąca nie mogła dokonać pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktur VAT wystawionych przez C. U. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że na gruncie u.p.t.u. dostawą towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jednakże o rozporządzaniu towarem jak właściciel w odniesieniu do gruntów zakupionych przez Skarżącą nie stanowią zawarte akty notarialne oraz wystawione faktury VAT, lecz posiadanie przez placówki publiczne i instytucje oświatowo-wychowawcze władztwa ekonomicznego w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości. Tym samym prawo do ekonomicznego i faktycznego rozporządzania przedmiotowymi nieruchomościami przez Skarżącą nie nastąpiło.
2.4. W skardze do Sądu pierwszej instancji Strona zarzuciła naruszenie m.in.
1. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo niewyczerpującego i niewszechstronnego rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
2. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało ustaleniem, że przepis ten nie znajduje zastosowania, albowiem rzekomo nie doszło do dokonania dostawy rozumieniu przepisów u.p.t.u., gdyż nie przekazano Skarżącej władztwa ekonomicznego nad nieruchomościami, podczas gdy w rzeczywistości poprzez zawarcie w formie aktu notarialnego umowy zbycia nieruchomości doszło do przeniesienia na Skarżącą zarówno władztwa ekonomicznego, jak i prawnego nad nieruchomościami, wobec czego organ podatkowy wadliwie ustalił brak zaistnienia dostawy;
3. art. 48 K.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim organ podatkowy uznał, że Strona dokonała nieważnej transakcji, gdyż nie mogła zbyć gruntu bez budynków znajdujących się na gruncie, podczas gdy bezwzględnie obowiązujący przepis art. 48 K.c. będący realizacją zasady supercifies solo cedit, zakazuje zbywania gruntu bez posadowionych na nim budynków, wobec czego oczywistym jest, że Skarżąca nabywając nieruchomości nabyła zarówno grunt, jak i posadowione na nim budynki, w rezultacie Strona dokonała ważnej i skutecznej dostawy towarów w rozumieniu u.p.t.u. i prawnie skutecznej czynności cywilnoprawnej;
4. art. 140 K.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim organ podatkowy uznał, że właściciel nieruchomości nabytej w formie aktu notarialnego nie może sprawować władztwa ekonomicznego nad nieruchomością, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób, wobec czego uznać należy, że nabywca nieruchomości uzyskał pełne władztwo prawne i ekonomiczne na nieruchomościami;
5. art. 157 § 1 K.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że sprzedaż nieruchomości "cechuje warunkowa skuteczność z punktu widzenia cywilistycznego", pomimo, że zgodnie z bezwzględnie obowiązującym art. 157 § 1 K.c. nie jest możliwe zbycie nieruchomości pod warunkiem - niedopuszczalne zatem jest również na gruncie prawa podatkowego, dokonywanie ustaleń sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym przepisem Kodeksu cywilnego;
6. art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez brak zastosowania przepisu, który winien znaleźć zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, co urzeczywistniło się w odmówieniu Skarżącej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego wynikającego z transakcji nabycia nieruchomości, pomimo że kwota podatku naliczonego wynikała z prawnie skutecznych czynności dostawy towaru.
2.5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
3.2. Sąd podkreślił, że istota sporu dotyczy prawa do odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę C. U. dotyczących zakupu szeregu nieruchomości (art. 86 ust. 1 u.p.t.u.). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał na zależność w zakresie władztwa ekonomicznego dostawcy i nabywcy. Kierując się zasadą: nikt nie może przenieść na drugą osobę więcej praw, aniżeli sam posiada, podkreślił, że dostawca musi również mieć samoistne władztwo ekonomiczne nad rzeczą, aby mógł je przenieść na nabywcę.
Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, że nie jest konieczne wydanie rzeczy dla przekazania władztwa ekonomicznego, albowiem władztwo uzyskuje nabywający zawierając umowę sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego.
Zdaniem Sądu uzyskanie władztwa ekonomicznego, które można określić jako komponent "faktyczny" czynności dostawy towaru jest konieczne, aby doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
3.3. Sąd podkreślił, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u., jest pojęciem ukształtowanym autonomicznie na gruncie przepisów tej ustawy. Dlatego też spółka C. U. nie miała władztwa ekonomicznego nad sprzedawanymi nieruchomościami, w tym zakresie nie miała znaczenia ocena cywilnoprawna. Nieruchomości te znajdowały się bowiem we władaniu Skarbu Państwa – Prezydenta W., a spółka C. U. niewątpliwie nie posiadała atrybutów wskazujących na władztwo ekonomiczne. Ponadto spółka C. U. nie podjęła działań mających na celu uzyskanie władztwa ekonomicznego nad nieruchomościami. Skoro zatem dostawca nieruchomości nie posiadał władztwa ekonomicznego nad rzeczami (nieruchomościami) to nie mogła przenieść władztwa ekonomicznego na Skarżącą w myśl zasady: nikt nie może przenieść na drugą osobę więcej praw, aniżeli sam posiada.
4. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną
4.1. W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucono mu naruszenie na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
1. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi, na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że Skarżąca nie może zmienić przeznaczenia budynków lub całej nieruchomości, czy nawet ich zniszczyć, co świadczy o braku Skarżącej władztwa ekonomicznego nad nieruchomością, podczas gdy nie ma żadnych przeszkód natury faktycznej bądź prawnej do zmiany przeznaczenia budynków, całości lub części nieruchomości gruntowej, czy też wyburzeniem dotychczasowych zabudowań;
2. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi, na skutek bezzasadnego pominięcia przez Sąd w stanie faktycznym sprawy, że Skarżąca czerpie pożytki, jako właściciel nieruchomości, bezumownego korzystania z nieruchomości przez jednostki Skarbu Państwa, w postaci wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie art.225 w zw. z art.224 k.c.;
3. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi, na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że spółka C. U. nie miała władztwa ekonomicznego nad sprzedawanymi nieruchomościami, a w konsekwencji nie mogła przenieść na Skarżącą więcej praw, aniżeli sama posiadała, pomimo, że spółka C. U. była właścicielem nieruchomości i jako jedyna uprawniona była do rozporządzania nieruchomościami nabytymi przez Skarżącą;
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy podatkowe art. 7 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i ust. 10b, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) oraz art. 109 ust. 3 u.p.t.u.
5. art. 7 ust.1 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla pojęcia dostawy towarów w przypadku czynności prawnej sprzedaży nieruchomości nie jest wystarczającą ocena czynności gospodarczej wyłącznie pod kątem przepisów prawa cywilnego, jak czyni Skarżąca, a pojęcie dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. jest pojęciem ukształtowanym autonomicznie na gruncie przepisów u.p.t.u.;
6. art. 7 ust.1 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że sprzedaż nieruchomości przez spółkę C. U. na rzecz Skarżącej nie była dostawą towarów.
4.2. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
4.3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
5.1. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy prawa do odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę C. U. dotyczących zakupu nieruchomości. Podstawą pozbawienia przez organy powyższego prawa było ustalenie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro spółka C. U. nie miała władztwa ekonomicznego nad sprzedawanymi nieruchomościami, to nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
5.2. Powyższy pogląd Sądu pierwszej instancji jest wadliwy i świadczy o błędnej wykładni art. 7 ust. 1 u.p.t.u. na tle stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z tym przepisem przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jest to pojęcie bardziej zbliżone do ekonomicznego władztwa na towarami. A zatem występuje tu zjawisko ekonomizacji prawa. Dostawa towarów jest w pewnym zakresie odpowiednikiem sprzedaży towarów. Pojęcie "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" ma jednakże o wiele szerszy charakter niż sprzedaż.
W ramach pojęcia odpłatnej dostawy towarów, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, mieści się niewątpliwie sprzedaż we wszystkich jej odmianach określonych w Kodeksie cywilnym, jak i poza nim. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega więc: sprzedaż na raty (art. 583 k.c.), sprzedaż z zastrzeżeniem własności rzeczy sprzedanej (art. 589-591 k.c.), sprzedaż na próbę albo z zastrzeżeniem zbadania rzeczy przez kupującego (art. 592 k.c.) sprzedaż z zastrzeżeniem prawa odkupu (art. 593 k.c.), sprzedaż w ramach prawa pierwokupu (art. 596 k.c.) sprzedaż wysyłkowa, kompensacyjna.
Dla uznania, że miała miejsce dostawa towaru, wystarczy przeniesienie jego własności w formie przewidzianej przez prawo. Dopiero jeżeli pojawią się wątpliwości co do zachowania właściwej formy np. przy sprzedaży nieruchomości nie zachowano formy aktu notarialnego, konieczne jest ustalenie, że podmiot nabył tzw. własność ekonomiczną, tzn. ma możliwość dowolnego rozporządzania i dysponowania uzyskanym towarem.
Błędna jest zatem wykładnia przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji, że nie jest wystarczająca ocena czynności gospodarczej wyłącznie pod kątem przepisów prawa cywilnego.
Podkreślić należy, że władztwo ekonomiczne ma znaczenie z punktu widzenia podatku od towarów i usług, ale ma znaczenie pochodne wobec tytułu prawnego dla ustalenia istnienia dostawy towaru.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla dostawy towarów, tj. odpłatnego zbycia nieruchomości, wystarczy zawarcie ważnej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Skutkiem przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym (cywilistycznym) jest uzyskanie zawsze prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
5.3. W sensie prawnym prawo własności tłumaczy się jako zbiór uprawnień właściciela do rzeczy i zakaz dla innych ludzi co do pewnych działań. Oznacza to, że właściciel ma pełne prawo posiadania przedmiotu swojej własności (łac. ius possidendi), korzystania i czerpania z niego pożytków, jego zużycia (łac. ius utendi, fruendi, abutendi) i rozporządzania nim (łac. ius disponendi), a jednocześnie inne osoby muszą się powstrzymywać od naruszenia uprawnień właściciela (por. art. 140 K.c.).
Każdorazowe nabycie własności nieruchomości w formie aktu notarialnego, powoduje, że właściciel uzyskuje prawo i kompetencję do rozporządzania nieruchomościami jak właściciel, zarówno w sensie ekonomicznym jak i prawnym.
Wydanie nieruchomości, nie jest wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i organu podatkowego potrzebne dla przekazania władztwa ekonomicznego, ponieważ władztwo to uzyskuje nabywający zawierając umowę sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego.
Fizyczne wydanie towaru w przypadku dostawy nieruchomości, u której podstaw znajduje się umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego, nie jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędne dla faktycznego (ekonomicznego) nim władania, w tym rozporządzania, pobierania pożytków, obciążania i korzystania z tego towaru dla realizacji ekonomicznych celów z nim związanych.
W przedmiotowym stanie faktycznym niewątpliwie Skarżąca rozporządza nabytymi nieruchomościami jak właściciel, o czym świadczy wykonywanie przez nią pełni praw właścicielskich przyznanych jej w oparciu o art. 140 K.c. np. przez wytoczenie powództwa o zapłatę za korzystanie z nieruchomości bez zgody właściciela, czy powództwa o wydanie nieruchomości.
Reasumując, dla dostawy towarów, tj. odpłatnego zbycia nieruchomości, wystarczy zawarcie ważnej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Nie jest istotne wydanie nieruchomości. Skutkiem przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym (cywilistycznym) jest uzyskanie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
5.4. Sąd pierwszej instancji nie wziął również pod uwagę, że spółka C. U. była właścicielem nieruchomości będących przedmiotem sprzedaży. Odzyskała je na skutek restytucji decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 listopada 2012 r., w której stwierdzono nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 30 sierpnia 1958 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym – [...] C. U. Sprzedawca był też wpisany jako właściciel nieruchomości do księgi wieczystej.
W aktach sprawy brak jest dowodu, który podważałby prawo własności przysługujące spółce C. U. w chwili jego przeniesienia na rzecz Skarżącej.
W rozpatrywanej sprawie skoro spółka C. U. była właścicielem nieruchomości, której to prawo własności zostało przeniesione na Skarżącą, to z chwilą zawarcia umowy sprzedaży, doszło do odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
5.5. Mając na uwadze powyższe sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty uznać należy za zasadne.
W związku z tym, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 7 ust. 1 u.p.t.u., tym samym błędnie także uznały, że nie zachodzi przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy i Skarżącej nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę C. U. dotyczących zakupu nieruchomości.
5.6. Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo wskazał, że wyroki powołane przez Sąd pierwszej instancji dotyczą zupełnie innych stanów faktycznych i charakteru spraw nimi rozstrzyganych, także nie mogą stanowić w tej sprawie zasadnego odwołania się do orzecznictwa sądowego. Wyrok o sygn. akt I FSK 1815/16 dotyczy wystawienia faktury sprzedaży nieruchomości przez spółkę cywilną, będącą jedynie posiadaczem zależnym nieruchomości, zaś w sprawie o sygn. akt I FSK 1722/16 spór nie dotyczył faktu nabycia towaru, lecz tego, czy sporne faktury odzwierciedlają przebieg rzeczywistych transakcji.
Przeniesienie zatem ustaleń prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w przedmiotowych judykatach na grunt rozpatrywanej sprawy było niezasadne.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie jest sprzeczne z wyrokiem tego Sądu z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 2445/18, którym oddalono skargę kasacyjną Spółki od korzystnego dla niej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2606/17. Przedmiotem postępowania było bowiem postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wydane w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. Sąd kasacyjny uznał, że wyrok Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
5.7. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło