I SA/Kr 1092/18
WyrokWSA w Krakowie2019-04-24
Skład orzekający: Urszula Zięba, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję podatkową nie jest prawomocny z powodu wniesienia skargi kasacyjnej, postępowanie egzekucyjne oparte na tej decyzji powinno zostać umorzone z powodu braku wymagalności obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji podatkowej przez sąd administracyjny, nawet jeśli wyrok nie jest prawomocny, powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. W konsekwencji, obowiązek podatkowy przestaje być wymagalny, co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organy błędnie interpretowały przepisy, utrzymując, że obowiązek jest wymagalny dopóki decyzja nie jest prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Spółka J. S.A. kwestionowała postanowienia organów dotyczące zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. Organy egzekucyjne uznały zarzut za nieuzasadniony, twierdząc, że obowiązek podatkowy jest wymagalny pomimo uchylenia decyzji podatkowej przez WSA, gdyż wyrok nie był prawomocny. Spółka argumentowała, że uchylenie decyzji przez sąd administracyjny, zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., powoduje brak skutków prawnych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, co czyni obowiązek niewymagalnym i uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych).
Postanowieniem nr [...] z dnia 19 lutego 2018 r. Prezydent Miasta K. uznał wniesiony na postępowanie egzekucyjne zarzut J. S.A. w T. za nieuzasadniony.
W jego uzasadnieniu organ I instancji opisał przebieg postępowania, wskazał na istotne w sprawie okoliczności i przywołał przepisy mające zastosowanie. Organ wskazał, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 30.12.2016 r. określił dla spółki J. S.A. z siedzibą w T. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016. Decyzja ta została zaskarżona SKO w K., które decyzją z dnia 28.04.2017 r. sygn. [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Na decyzję Kolegium została złożona skarga do WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 15.11.2017 r. sygn. I SA/Kr 660/17 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Organ zaznaczył, iż wprawdzie w.w wyrok nie jest prawomocny, gdyż została złożona skarga kasacyjna do NSA, tym niemniej obowiązek podatkowy jest wymagalny w znaczeniu wynikającym z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja wymiarowa. Wskazano, że nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. Stąd też, zd. organu, zarzut podatnika dotyczący art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tj. braku wymagalności obowiązku należało uznać za bezpodstawny. Stwierdzono także, iż w tej sytuacji kwota wyegzekwowana nie może zostać zwrócona na rachunek bankowy Spółki.
W zażaleniu od powyższego postanowienia Spółka wniosła (I) o jego uchylenie w całości , (II) o umorzenie postępowania egzekucyjnego, o (III) uchylenie przeprowadzonych czynności egzekucyjnych oraz o (IV) zwrot niesłusznie wyegzekwowanych kwot na rachunek bankowy Spółki.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano w szczególności, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 30.12.2016 r. określił dla spółki J. S.A. w T. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r. Spółka wniosła odwołanie do Kolegium, które decyzją z dnia 28.04.2017 r. utrzymało decyzję Prezydenta Miasta K. w mocy. Jednakże po wniesieniu skargi, WSA w Krakowie wyrokiem z dnia
15.11.2017 r. sygn. I SA/Kr 660/17 uchylił decyzje organów obu instancji, przy czym wyrok ten jest nieprawomocny.
Podkreślono , że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Rozwiązanie to, zd. strony żalącej się, stanowi przejaw tzw. ochrony tymczasowej, obowiązującej w czasokresie pomiędzy uwzględnieniem przez sąd skargi, a uprawomocnieniem się wyroku, a istotą tej ochrony jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego do czasu zakończenia jego kontroli przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie zatem uchylone decyzje obu instancji nie podlegają wykonaniu i nie mogą stać się podstawą do wywołania lub utrzymania jakichkolwiek skutków wobec podatnika, co wynika z faktu, iż decyzje te od chwili wydania wyroku nie wywołują żadnych skutków prawnych, które wynikają z ich rozstrzygnięcia. Skutki prawne tych decyzji są zatem zawieszone od momentu wydania wyroku sądu I instancji.
Stąd też w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wykonalności w.w decyzji i prowadzeniu na ich podstawie egzekucji, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki braku wymagalności obowiązku podatkowego. Powołano się również na orzecznictwo sądowo - administracyjne na potwierdzenie przedstawionego w zażaleniu stanowiska.
Wobec tego, zd. strony, postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone, czynności egzekucyjne powinny zostać uchylone, a niesłusznie wyegzekwowane kwoty powinny zostać zwrócone na konto Spółki.
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2018 r. nr [...] SKO w K. działając na podstawie art. 17 § 1, art. 33 § 1 pkt 2, art. 34 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 j.t.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2017.1257) utrzymało zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny w nin. sprawie jest bezsporny , natomiast kwestia sporną pozostaje to, czy obowiązek podatkowy spółki J. S.A. dotyczący podatku od nieruchomości za 2016 r. i wynikający z decyzji Prezydenta Miasta K., utrzymanej w mocy decyzją tut. Kolegium, jest wymagalny, skoro obie
decyzje zostały uchylone w ramach sądowej kontroli ich zgodności z prawem wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15.11.2017 r. sygn. I SA/Kr 660/17. Dalej organ przywołał treść art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, iż zarówno na dzień orzekania przez organ I instancji mocą zaskarżonego postanowienia,
jak też na dzień orzekania przez Kolegium , wskazany wyżej wyrok WSA w Krakowie z dnia 15.11.2017 r. jest nadal nieprawomocny. Oznacza to, że kwestia prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości, nie została jeszcze rozstrzygnięta. Tym niemniej Kolegium zwróciło uwagę, że czym innym jest kwestia ostateczności decyzji administracyjnej, a czym innym jej prawomocność. Otóż jak stanowi art. 16 § 1 kpa, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W myśl art. 16 § 2 kpa, decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Natomiast według art. 16 § 3 kpa, decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Kwestia prawomocności decyzji administracyjnej łączy się zatem możliwością jej zaskarżenia do sądu administracyjnego (por. W. Radecki: Komentarz do art. 35 (w:) J. Jerzmański, W. Radecki: Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Komentarz. Opublikowano: LEX, 2014, Stan prawny: 2014-01-01, Rodzaj: komentarz, Numer: 8893). Wprawdzie kwestionowana decyzja podatkowa Prezydenta Miasta K. utrzymana w mocy decyzją tut. Kolegium, w związku z uchyleniem obu decyzji przez WSA w Krakowie nieprawomocnym wyrokiem, jest nieprawomocna, ale jest decyzją ostateczną (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15.01.2018 r. sygn. IV SA/Wa 3017/17).
Kolegium wskazało też, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 w/w ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd
orzeczenia uwzględniającego skargę, jak również z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Kolegium przywołało stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I SA/Gd 1069/17, w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że zaskarżenie decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku do sądu administracyjnego, nie oznacza braku wymagalności obowiązku. Jak wyjaśnił WSA w Gdańsku w przywołanym wyroku, obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą nałożono obowiązek, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania, albo jeżeli decyzja, którą obowiązek został nałożony wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Decyzją ostateczną jest w myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji zaskarżenie, czy też nieprawomocność wyroku wydanego w związku ze złożeniem skargi do sądu na ww. decyzję nie oznacza, że obowiązek nie był wykonalny. Dopiero skuteczne umorzenie egzekwowanego obowiązku mogłoby uzasadniać zarzut braku jego wymagalności.
W tej sytuacji decyzja podatkowa Prezydenta Miasta K. utrzymana w mocy decyzją Kolegium, jest decyzją ostateczną i jako taka podlega wykonaniu, gdyż nie doszło do wstrzymania jej wykonania.
Ponadto mając na uwadze argumentację podniesioną w zażaleniu, zd. Kolegium, zasadne jest także wskazanie, iż że zgodnie z art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15.08.2015 r.)
Odnosząc się do powyższego, w ocenie Kolegium zasadne jest przywołanie stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. I SA/G1 1474/16, w którym Sąd wypowiedział się, iż "pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego -innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Jak wskazuje WSA, obowiązek podatkowy jest
"wymagalny" w znaczeniu wynikającym z treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja wymiarowa lub postanowienie o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. wyroku NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1641/13, Lex nr 1801154; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/G1 1505/15, Lex nr 2097817). Jednocześnie Sąd podkreślił, że nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi. Lexis Nexis. wyd. I. s. 487).
Stąd też zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w powoływanym wyroku, "do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, którym uchylono decyzję ostateczną organu II instancji, niezasadnym jest twierdzenie o ustaniu wymagalności wspomnianego podatku (...), a tym samym o zaistnieniu podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a."
Wobec powyższego, Kolegium przychyliło się w przedmiotowym zakresie do stanowiska i argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu spornego postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S.A. w T. wniosła o:
1.uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w całości,
2.zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych,
3.na podstawie art. 119 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:
=1.naruszenie art. 152 § 1 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi
poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, tj. uznanie, iż momentem od kiedy uchylona decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 30.12.2016 nie wywołuje skutków prawnych jest chwila uprawomocnienia się wyroku, podczas gdy uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych od chwili wydania wyroku;
2.naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego, ewentualnie
bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
3.naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 152 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, tj. uznanie, że orzeczenie przez WSA w Krakowie o uchyleniu decyzji stanowiących podstawę postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przywołała argumenty uprzednio zgłoszone w zażaleniu od postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. , naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdy zachodzą przyczyny
określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić albowiem zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające postanowienie organu I instancji naruszają prawo w stopniu, powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Spór w nin. sprawie związany jest z oceną kwestii wymagalności zobowiązania podatkowego oraz możliwości jego egzekwowania w sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez sąd administracyjny I instancji, którego wyrok nie stał się prawomocny na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez organ podatkowy.
Okoliczności, których wystąpienie nakazuje umorzenie postępowania egzekucyjnego określone zostały w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Dodatkowo postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Zd. strony skarżącej w okolicznościach faktycznych sprawy zachodzi przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem jej zobowiązanie podatkowe, na skutek uchylenia decyzji ostatecznej, pozbawione zostało przymiotu wymagalności.
Tu należy zwrócić uwagę, iż pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego - innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Okoliczność "istnienia obowiązku" lub jego wcześniejszego wykonania jest elementem obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Ponadto wymagalność obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego możność żądania przymusowego spełniania ciążącej na nim powinności. Natomiast w sytuacji braku decyzji nie można przez przymus administracyjny wymagać od strony wykonania czegoś bliżej nieokreślonego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1469/07). Wymagalność obowiązku oznacza zatem, że nadszedł czas jego wykonania. Skonkretyzowanie powinności podlegającej egzekucji administracyjnej oznacza, że wynika ona z decyzji lub postanowienia, lub z innego dokumentu (tytułu wykonawczego, deklaracji, zeznania, zgłoszenia celnego, deklaracji rozliczeniowej, informacji o opłacie paliwowej, informacji o dopłatach) – (zob. D.R. Kijowski. red. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II. LEX 2015. Komentarz do art. 59).
I tu rację mają organy obu instancji, iż obowiązek podatkowy jest "wymagalny" w znaczeniu wynikającym z treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja wymiarowa lub postanowienie o nadaniu
nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. wyroku NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1641/13, Lex nr 1801154; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1505/15, Lex nr 2097817). Podkreślić w tym miejscu należy, że nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postepowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi. Lexis Nexis. wyd. I. s. 487).
W okolicznościach faktycznych sprawy nie ustała wymagalność podatku od nieruchomości , a tym samym nie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zatem zarzut skargi w tym przedmiocie Sąd uznał za nieuzasadniony.
Stosownie natomiast do treści art. 152 § 1p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., nadanym mu przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 poz. 658) w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
W wyniku nowelizacji tego przepisu, dotychczasowy obowiązek sądu określania czy i w jakim zakresie uchylony akt lub czynność nie mogą być wykonywane, zastąpiono regułą ustawową, niewywoływania przez uchylone akty lub czynności żadnych skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że istotą tego przepisu jest zapewnienie tzw. ochrony tymczasowej, obowiązującej pomiędzy uwzględnieniem przez sąd skargi, a uprawomocnieniem się orzeczenia, ze względu na oczekiwanie na zaistnienie skutków związanych z prawomocnym orzeczeniem WSA, które znoszą potrzebę jej zastosowania (por. R. Sawuła, Stosowanie art. 152, s. 73).
Regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie bowiem jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 tej ustawy akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie.
Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. zatem "zawiesza" skutki prawne uchylonego aktu, a więc wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku podatkowego do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Przekłada się to na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (zob.
wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 67/16 , wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r. II FSK 25621/217 oraz wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., II FSK 457/17, z dnia 10 października 2017 r., II FSK 2825/17, z dnia 27 stycznia 2016, II GSK 3698/15 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W okolicznościach sprawy ,po wszczęciu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego , z uwagi na uchylenie decyzji wymiarowej przez sąd, który to wyrok nie jest prawomocny, organ egzekucyjny , z uwagi na treść art. 152 § 1 p.p.s.a. i wynikającą z niego niemożność egzekwowania , nie mógł egzekwować należności określonej w decyzji wymiarowej lecz winien był postępowanie to zawiesić.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził , iż uzasadnione są zarzuty zgłoszone w pkt 1. i 2. skargi i dlatego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Na zasadzie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1)c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(tj.Dz.U. z 2018 r. poz. 265) Sąd w pkt II sentencji wyroku zasądził zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł., na co złożyła się kwota [...]zł. tyt. poniesionego wpisu oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota [...]zł. tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika, radcy prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło