I SA/Wa 1902/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.07.2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz P. D. sumę pieniężną w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2018 r. P. D. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], dawna ulica [...] hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na niewykonanie ww. wyroku. Sąd ten orzeczeniem z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 446/16 wymierzył grzywnę Prezydentowi [...] w wysokości 1.000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyrokiem z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 315/17 ponownie została nałożona na ten organ grzywna w wysokości 5.000 zł a Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał sumę pieniężną na rzecz P. D. w wysokości 2.000 zł. Po czym 12 kwietnia 2018 r. orzeczeniem sygn. akt I SA/Wa 2126/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz trzeci wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 8.000 zł i ponownie stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyznał też sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł na rzecz skarżącej. Pismem z 18 lipca 2018 r. P. D. wezwała Prezydenta [...] po raz kolejny do wykonania wskazanego prawomocnego orzeczenia, a następnie złożyła opisaną na wstępie skargę. Wniosła w niej o: - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, w oparciu o art. 154 § 6 ppsa., w wysokości co najmniej 25.000 zł, - przyznanie od organu na rzecz skarżącej, na podstawie art. 154 § 7 ppsa., sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny, - stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje wystąpienie skarżąca stwierdziła, że akta administracyjne sprawy zostały zwrócone wraz z zapadłym wyrokiem na bezczynność 2 września 2015 r. Organ zobowiązany był wykonać wyrok i zakończyć postępowanie najpóźniej do 2 grudnia 2015 r. Wyrok nie został wykonany mimo wielokrotnych wezwań strony. Organ zlekceważył ponadto kolejne 3 orzeczenia Sądu. Okoliczności te czynią zasadnym wniosek o wymierzanie grzywny w wysokości co najmniej 25.000 zł. Zachowanie Prezydenta nosi cechy ewidentnej bezprawności. Organ od chwili wszczęcia postępowania nie podjął w sprawie żadnych czynności. Działania realizowane w ramach tego postępowania mają charakter czysto pozorny. Konieczne jest zatem wymierzenie Prezydentowi grzywny w takim wymiarze, który będzie dla niego dostatecznie dotkliwy, odczuwalny i skuteczny. Oczywistym jest, że grzywny w kwocie 1.000 zł, 5.000 zł, czy nawet 8.000 zł nie stanowią dla organu żadnej uciążliwości, jeśli weźmie się pod uwagę całość budżetu jakim dysponuje. Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że niewątpliwie organ administracji działa wadliwie. Nie istnieją żadne obiektywne przesłanki usprawiedliwiające całkowitą bezczynność Prezydenta, a jedynym wytłumaczeniem tego stanu rzeczy jest jego zła wola. Skarżąca oczekuje na załatwienie sprawy od ponad 6 lat, nie jest informowana o aktualnym etapie postępowania, a jej pisma są ignorowane. Skarżąca czuje się przez organ oszukiwana, zwodzona i ma poczucie bezsilności, głębokiej krzywdy oraz niesprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał czynności podejmowne w sprawie oraz stwierdził, że okoliczność, iż akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych znacząco utrudnia rozpoznanie wniosków. Nie jest bowiem możliwe prowadzenie tych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ppsa." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], dawna ulica [...] hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 2 września 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 2 grudnia 2015 r. Niebudzącą zatem wątpliwości okolicznością jest brak rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej do dnia wydania niniejszego orzeczenia sądowego - mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, orzekającego o bezczynności. Oznacza to ponadto, iż od ponad trzech lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności. W ocenie Sądu – w okolicznościach niniejszej sprawy – uznać należało, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie można bowiem zignorować kilkuletniego okresu niewykonania wyroku, niewynikającego z żadnych nadzwyczajnych przyczyn, jak też uprzedniego kilkukrotnego wymierzenia organowi grzywny z powodu braku rozstrzygnięcia sprawy. Opisany sposób działania organu narusza w sposób kwalifikowany przepisy prawa. Powyższe okoliczności czynią zasadnym wymierzenie organowi grzywny w kwocie 10.000 zł, z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku. Jej wysokość uwzględnia wskazany okres zwłoki, jak i przytoczone okoliczności sprawy. W ocenie Sądu sankcja ta winna skłonić Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia. Wskazać ponadto należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy Prezydent zignorował 4 rozstrzygnięcia sądowe. Odnosząc się z kolei do żądania przyznania dla skarżącej sumy pieniężnej należy zwrócić uwagę, że art. 154 § 7 ppsa. stanowi, iż uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tej regulacji prawnej. Przepis ten ma za zadanie kompensować, doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca powołała się na okoliczności długotrwałego prowadzenia postępowania oraz krzywdę jaką doznaje w związku z naruszeniem jej praw. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi adekwatną sankcję dla organu za niewykonanie wyroku, ponadto zrekompensuje doznane przez nią niedogodności, związane z długotrwałym prowadzeniem postępowania, jak też spowoduje wykonanie przez organ wyroku z 2015 r. i rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 ppsa. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).