I FSK 1801/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-06
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Danuta Oleś, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, które zostało uchylone, może być podstawą do wydania kolejnego postanowienia przedłużającego ten termin?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, niezależnie od tego, czy nastąpiło przez stwierdzenie nieważności czy uchylenie, skutkuje tym, że brak zwrotu w ustawowym terminie traktowany jest jako nadpłata podlegająca oprocentowaniu. W związku z tym, wydanie kolejnego postanowienia przedłużającego termin zwrotu po upływie ustawowego terminu, gdy poprzednie postanowienie zostało uchylone, jest nieskuteczne. Sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów obu instancji.Stan faktyczny
Spółka H. sp. z o.o. wykazała w deklaracji VAT za sierpień 2018 r. nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w terminie 25 dni. Organ pierwszej instancji wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego (NUS) ponownie przedłużył termin zwrotu do 31 stycznia 2019 r., co utrzymał w mocy DIAS. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym skuteczne przedłużenie terminu zwrotu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krakowie, zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz spółki koszty postępowania za obie instancje.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 335/19 w sprawie ze skargi H.sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług za sierpień 2018 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 stycznia 2019 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 grudnia 2018r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz H. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 8 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 335/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ("WSA") oddalił skargę Skarżącej H. sp. z o.o. z siedzibą w K., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie ("DIAS") z 19 stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. ("NUS") z 10 grudnia 2018 r., w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług za sierpień 2018r.
1.1. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w złożonej do NUS (data wpływu 5 września 2018r.) deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za sierpień 2018 r., Skarżąca wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 95.409,00 zł w terminie 25 dni. Postanowieniem z 17 września 2018 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu przedmiotowego podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. DIAS uchylił ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. NUS postanowieniem z 10 grudnia 2018 r. przedłużył termin zwrotu przedmiotowego podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno - skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa lub przepisów ustawy o kontroli skarbowej, przewidzianej, tj. do 31 stycznia 2019 r. DIAS postanowieniem z 19 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy opisane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. W skardze do WSA w Krakowie Spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIAS jak i postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, ze zm., dalej: "u.p.t.u.") w związku z art. 121, art. 122, art. 125 § 1 i 2, art. 212 i art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: O.p.), poprzez brak skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2018r. albowiem pierwsze wydane w sprawie postanowienie z 17 września 2018r. zostało uchylone postanowieniem z 16 października 2018r. przez DIAS, a nadto zasadność zwrotu nie wymaga weryfikacji;
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż postanowienie o przedłużeniu terminu z 10 października 2018r. wywołuje dalsze skutki prawne na dzień wydania niniejszego postanowienia w sytuacji uruchomienia kolejnej procedury weryfikacyjnej w stosunku do Skarżącej, tj. kontroli podatkowej wszczętej 18 grudnia 2018r.;
- art. 120, art. 121, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 i art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także ocenę dowodów dokonaną w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w omawianej sprawie zasadność zwrotu podatku VAT budzi wątpliwości i wymaga dodatkowego zweryfikowania;
- art. 217 § 2, art. 219, art. 121 § 1 i art. 124 O.p., poprzez niepełne i lakoniczne wskazanie podstawy faktycznej oraz brak wskazania dowodów w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, na podstawie których organ przyjął, że zaistniała potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego wykazanej przez podatnika w deklaracji VAT-7;
- a nadto nieuzasadnione przedłużenie w czasie prowadzonego postępowania w zakresie zasadności zwrotu VAT za miesiąc sierpień 2018r., niepodejmowanie przez organ działań zmierzających do zakończenia prowadzonego postępowania w ustawowym terminie przypadającym do zwrotu, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady szybkości postepowania, naruszenia zasady zwrotu podatku od towarów i usług w rozsądnym terminie, a także obrazy zasady neutralności oraz proporcjonalności.
2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. WSA w Krakowie nie stwierdził podstaw do uwzględnienia skargi.
3.2. Sąd podzielił stanowisko organów, iż utrzymane w mocy postanowienie organu I instancji dotyczyło przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług za sierpień 2018r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa lub przepisów ustawy o kontroli skarbowej, przewidzianej do 31 stycznia 2019r.
Nie uwzględnił argumentacji Skarżącej, opierającej się na tezach wyroku NSA z 11 lutego 2015r. sygn. I FSK 621/14, który zapadł w innym stanie faktycznym i prawnym.
Nie podzielił również argumentacji Strony opartej na wyroku NSA z 23 kwietnia 2018r. sygn. I FSK 255/17, który – jak wskazał WSA - dotyczy jedynie kwestii samego doręczenia postanowienia przed upływem terminu, a nie skutków odnoszących się do zmiany trybu czynności sprawdzających lub kontroli czy również wydania postanowienia po uchyleniu poprzednio wydanego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd wyjaśnił, iż w kontrolowanej sprawie wraz z wydaniem pierwszego postanowienia organ skutecznie przedłużył termin do dokonania zwrotu. Poprzez wydanie pierwszego, uchylonego następnie postanowienia o przedłużeniu terminu organ I instancji wszczął procedurę zmierzającą do dokonania przedłużenia, a wydanie rozstrzygnięcia przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia (a nie np. umarzającego postępowanie) wskazuje, że nie została ona zakończona i jest w toku od wydania pierwszego postanowienia w przedmiocie przedłużenia z 17 września 2018r. do wydania postanowienia ostatecznego kończącego postępowanie administracyjne w tym przedmiocie tj. do dnia wydania niniejszego zaskarżonego postanowienia. Tym samym, skoro organ pierwszy raz skutecznie przedłużył termin zwrotu, to również kolejne przedłużenie zwrotu jest skuteczne. Postanowienie z 17 września 2018r. nie zostało uznane przez organ odwoławczy za nieważne, co skutkowałoby wyeliminowaniem wszelkich jego skutków ex tunc, a jedynie wadliwe w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, a zatem wywierającym skutek ex nunc. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można przyjąć, aby uchylenie postanowienia z 17 września 2018r. wywoływało taki skutek, jakby przedłużenie nigdy nie nastąpiło.
3.3. Ponadto WSA wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wbrew twierdzeniu Skarżącej, organ przywołał okoliczności przemawiające za koniecznością dalszej weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku. Zdaniem Sądu, trafne są wnioski organów, że okoliczności przedmiotowej sprawy i zebrany dotychczas materiał dowodowy budzi uzasadnione wątpliwości, co do transakcji, z powodu której zaistniała nadwyżka podatku, co uzasadnia konieczność weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. 4.1. Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej "P.p.s.a." Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, tj.
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 121, art. 122, art. 125 § 1 i 2, art. 212 i art. 274b O.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą i uznanie przez WSA, iż organ skutecznie przedłużył termin zwrotu podatku naliczonego na należnym za sierpień 2018r. pomimo, iż pierwsze wydane w sprawie postanowienie z 17 września 2018 r. zostało uchylone postanowieniem z 16 października 2018r. przez DIAS, a nadto, iż zasadność zwrotu wymagała weryfikacji,
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż postanowienie o przedłużeniu terminu z 10 października 2018r. wywołuje dalsze skutki prawne na dzień wydania niniejszego postanowienia w sytuacji uruchomienia kolejnej procedury weryfikacyjnej w stosunku do Skarżącej, tj. kontroli podatkowej wszczętej 18 grudnia 2018r.,
- art. 120, art. 121, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 i art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także ocenę dowodów dokonaną w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w omawianej sprawie zasadność zwrotu podatku VAT budzi wątpliwości i wymaga dodatkowego zweryfikowania;
- art. 217 § 2, art. 219, art. 121 § 1 i art. 124 O.p., poprzez niepełne i lakoniczne wskazanie podstawy faktycznej oraz brak wskazania dowodów w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, na podstawie których organ przyjął, że zaistniała potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego wykazanej przez podatnika w deklaracji VAT-7;
- a nadto nieuzasadnione przedłużenie w czasie prowadzonego postępowania w zakresie zasadności zwrotu VAT za miesiąc sierpień 2018r. i niepodejmowanie przez organ działań zmierzających do zakończenia prowadzonego postępowania w ustawowym terminie przypadającym do zwrotu, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady szybkości postepowania, naruszenia zasady zwrotu podatku od towarów i usług w rozsądnym terminie, a także obrazy zasady neutralności oraz proporcjonalności.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i uchylenie postanowienia DIAS jak i poprzedzającego go postanowienia NUS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach, z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych ewentualnie o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach, z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
4.2. DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie tej skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarżąca zrzekła się rozprawy, a DIAS nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też, zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
5.2. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi oraz umorzenia postępowania w oparciu o art. 189 P.p.s.a.
5.3. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Za trafne należy bowiem uznać sformułowane w tejże skardze zarzuty naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
Podstawę prawną wydanych w ramach niniejszej sprawy postanowień stanowił art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2018 r.) zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany dokonać zwrotu różnicy podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy łącznie spełnione są dodatkowe, wymienione w przepisie warunki (art. 87 ust. 6 według brzmienia obowiązującego do 31 grudnia 2018r.; od dnia 1 stycznia 2019r. do uzyskania zwrotu w tym terminie nie jest konieczny wniosek składany wraz z deklaracją podatkową). Dopełnieniem powyższych regulacji na gruncie przepisów formalnych jest art. 274b § 1 O.p., zgodnie z którym jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Przepis ten, na mocy art. 270 ww. ustawy, znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.
5.4. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w złożonej do NUS deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za sierpień 2018 r. (data wpływu 5 września 2018 r.), Skarżąca wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni. Termin zwrotu podatku VAT przypadał na dzień 1 października 2018 r., przy czym postanowieniem z 17 września 2018 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu przedmiotowego podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Postanowieniem z 16 października 2018 r. DIAS uchylił ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. NUS postanowieniem z 10 grudnia 2018 r. przedłużył termin zwrotu przedmiotowego podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno - skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa lub przepisów ustawy o kontroli skarbowej, przewidzianej, tj. do 31 stycznia 2019 r. DIAS postanowieniem z 19 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy opisane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Wskazanym wyżej zarzutem Strona kwestionuje natomiast stanowisko Sądu pierwszej instancji co do dopuszczalności wydania skarżonego postanowienia organu odwoławczego. Ocenę swoją w powyższej kwestii WSA w Krakowie argumentuje wskazując, że jedynie stwierdzenie nieważności postanowienia NUS z 17 września 2018 r. w zakresie przedłużenia terminu zwrotu VAT skutkowałoby wyeliminowaniem wszystkich jego skutków (ex tunc). Natomiast w sytuacji – tak jak w rozpatrywanej sprawie – kiedy postanowienie to było wadliwe wyłącznie w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, nie można przyjąć, iż to uchylenie wywołuje taki skutek, jakby przedłużenie terminu na dokonanie zwrotu nigdy nie nastąpiło. Tym samym WSA w Krakowie stanął na stanowisku, że wydanie 10 grudnia 2018r. postanowienia NUS po uprzednim uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji z 16 października 2018 r. nie było pierwszym rozstrzygnięciem w zakresie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT Skarżącej za sierpień 2018 r., a kontynuacją postępowania w tym zakresie.
5.5. Z takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie można się jednak zgodzić. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 14 marca 2018 r., I FSK 4/18 i powtórzony w wyroku z dnia 2 lipca 2019r., sygn. akt I FSK 885/19, które to rozstrzygnięcia zapadły na tle analogicznego stanu faktycznego. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie wskazał, że zastosowanie instytucji przedłużenia terminu z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. stanowi w istocie wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu. Instrument ten stanowi element wyważenia pomiędzy sprzecznymi interesami podatnika oraz Skarbu Państwa. Podatnik zainteresowany jest otrzymaniem natychmiastowego zwrotu kwoty nadpłaconego podatku VAT (w zgodzie z zasadą neutralności), z kolei organy podatkowe zainteresowane są wyeliminowaniem potencjalnych oszustw podatkowych i nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku od towarów i usług działających na szkodę Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym przypomniał, że istniejący konflikt pomiędzy tymi wartościami i w konsekwencji konieczność ich wyważenia akcentowany jest również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a wyżej wskazane zasady stanowią element unijnego systemu podatku VAT (por. wyrok z 10 lipca 2008 r. w sprawie [...], C-25/07, EU:C:2008:395). Z drugiej strony, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, państwa członkowskie mogą podejmować stosowne kroki w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę VAT, którą implementują przepisy u.p.t.u. (por. np. ww. wyrok w sprawie C-25/07, pkt 22 oraz powołane tam orzecznictwo). W judykaturze nie nasuwa wątpliwości, że jednym z takich środków jest przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I FSK 1532/15).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że możliwość przedłużenia terminu zwrotu VAT na rzecz podatnika, jako wyjątek od zasady natychmiastowości takiego zwrotu, powinna być interpretowana w sposób ścisły. Ponadto, zastosowanie takiego środka nie może powodować rozróżnienia sytuacji procesowej podatników znajdujących się w podobnej sytuacji. Zróżnicowanie sytuacji podatników domagających się zwrotu VAT w zależności od rodzaju (charakteru) uchybienia powodującego wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu podatku prowadzi – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podatników. Zarówno bowiem stwierdzenie nieważności takiego postanowienia, jak i jego uchylenie oznacza istotną wadliwość rozstrzygnięcia organu administracji w zakresie przedłużenia terminu zwrotu. Obydwa rodzaje rozstrzygnięć eliminujących z obrotu prawnego rozstrzygnięcie w zakresie przedłużenia terminu zwrotu powodują, iż brak dokonania zwrotu w terminie określonym w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oznacza, iż nadwyżka jest traktowana jak nadpłata i podlega oprocentowaniu jak nadpłata, co potwierdza art. 87 ust. 7 wspomnianej ustawy.
Należy podzielić również ocenę NSA wyrażoną w wyroku I FSK 4/18 co do tego, iż przy definiowaniu nadpłaty ustawodawca nie wprowadził kryterium charakteru rozstrzygnięcia powodującego jej powstanie (art. 77 § 1 pkt 1 O.p.). Tym samym charakter naruszenia prawa nie powinien mieć decydującego znaczenia dla oceny, czy skutek w postaci przedłużenia terminu do zwrotu powinien zostać unicestwiony.
5.6. Wobec powyższego za zasadny – jak już wyżej wskazano – należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Trzeba bowiem stwierdzić, że wydanie (i w konsekwencji efektywne doręczenie – co w świetle oceny wyrażonej w wyroku NSA (7) z 23 kwietnia 2018 r. w sprawie I FSK 255/17 – jest niezbędne przed upływem terminu zwrotu do skutecznego jego przedłużenia) zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z 10 grudnia 2018 r. nastąpiło po upływie 25-dniowego terminu do dokonania zwrotu Skarżącej nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym za sierpień 2018 r. w kwocie wynikającej ze złożonej przez nią deklaracji, tj. po 1 października 2018 r. To w konsekwencji powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia DIAS, jak i poprzedzającego je postanowienia NUS.
5.7. Stwierdzenie zasadności powyższych zarzutów jednocześnie skutkuje tym, iż bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.
5.8. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a także zaskarżone do WSA w Krakowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz - mając na uwadze treść art. 135 P.p.s.a. - poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania Skarżącej zwrotu VAT za sierpień 2018 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło