II SA/Sz 246/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-05-10
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przyznanie burmistrzowi dodatku specjalnego na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych, jeśli przysługuje mu już dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek specjalny przyznawany na podstawie art. 36 ust. 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych jest świadczeniem tego samego rodzaju. W związku z tym, przyznanie burmistrzowi dwóch dodatków specjalnych, jednego obligatoryjnego na podstawie ust. 3 i drugiego fakultatywnego na podstawie ust. 5, stanowi istotne naruszenie prawa i obejście przepisów regulujących wysokość wynagrodzenia tej grupy pracowników samorządowych. Skarga została oddalona.Stan faktyczny
Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Sianowie, która przyznała Burmistrzowi Sianowa dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych, oprócz już ustalonego wynagrodzenia obejmującego dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 3 tej ustawy. Wojewoda uznał, że przyznanie dwóch dodatków specjalnych narusza przepisy prawa, w szczególności § 6 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Gmina Sianów wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady równego traktowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Sianów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Sianów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 2 stycznia 2019 r. nr P-1.4131.469.2018.KN w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie dodatku specjalnego oddala skargę.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 2 stycznia 2019 r., Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Sianowie z dnia
27 listopada 2018 r., w sprawie dodatku specjalnego, wskazując, że w istotny sposób narusza ona przepisy art. 36 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.
o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1260 – j.t. ze zm.), zwanej dalej również "u.p.s." oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r.
w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 936), zwanego dalej "rozporządzeniem".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w świetle art. 36 ust. 2 u.p.s., burmistrzowi jako pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Równocześnie, w ust. 3 powyższego przepisu ustawodawca postanowił,
że wynagrodzenie burmistrza obejmuje również dodatek specjalny oraz dodatek funkcyjny (art. 36 ust. 4). Organ zwrócił uwagę, iż na wynagrodzenie Burmistrza składają się świadczenia obligatoryjne (wynagrodzenie zasadnicze, dodatek "stażowy", dodatek specjalny), określone w przepisach ustawy oraz rozporządzenia, a także świadczenie fakultatywne – dodatek funkcyjny, którego przyznanie leży w kompetencji rady gminy.
Dalej Wojewoda przywołał art. 37 ust. 3 u.p.s., ograniczający wysokość wynagrodzenia burmistrza, wskazując, że w świetle tego przepisu nie może ono przekroczyć w okresie miesiąca siedmiokrotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 373, 730 i 912). Wskazał również, że dniu 19 maja 2018 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, mocą którego zmieniły się kwoty wynagrodzenia zasadniczego oraz w efekcie – kwoty maksymalnego poziomu dodatku specjalnego do wynagrodzenia. Załącznik nr 1 ww. rozporządzenia określa kwoty wynagrodzenia i maksymalne wysokości dodatku funkcyjnego burmistrza, z uwzględnieniem liczby mieszkańców miasta, obowiązujące do dnia 30 czerwca 2018 r. (Tabela I A) i od dnia1 lipca 2018 r. (Tabela I B). Od 1 lipca 2018 r. maksymalne wynagrodzenie burmistrza winno być ukształtowane zgodnie ze stawkami wynikającymi z Tabeli I B załącznika Nr 1 do rozporządzenia.
Organ wyjaśnił, że wysokość dodatku specjalnego dla osób piastujących stanowisko wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty oraz marszałka województwa uregulowana została w § 6 rozporządzenia, zgodnie z którym, dodatek przysługuje w kwocie wynoszącej co najmniej 20 % i nieprzekraczającej 40 % łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, a w urzędach miasta stołecznego Warszawy, miast [miast na prawach powiatu) powyższej 300 tys. mieszkańców – w kwocie nieprzekraczającej 50 % łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Dodatek specjalny dla burmistrza powinien zatem zostać przyznany zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu rozporządzenia.
Odnosząc przedstawiony stan prawny do ustalonego stanu faktycznego, dotyczącego ukształtowania wynagrodzenia Burmistrza S., Wojewoda podniósł, że w dniu 27 listopada 2018 r. Rada Miejska w S. podjęła dwie uchwały dotyczące tej kwestii. W uchwale Nr [...] ustalono wynagrodzenie Burmistrza S. w wymiarze miesięcznym w wysokości:
1) wynagrodzenie zasadnicze - [...] zł,
2) dodatek stażowy - [...] zł,
3) dodatek funkcyjny - [...] zł,
4) dodatek specjalny - [...] zł (co stanowi 40 % dodatków zasadniczego
i funkcyjnego łącznie).
Natomiast w uchwale Nr [...] Rada Miejska w S. przyznała Burmistrzowi na okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. dodatek specjalny
z tytułu okresowego powierzenia dodatkowych zadań w wysokości [...] zł miesięcznie.
W ocenie organu nadzoru, przyznanie Burmistrzowi S. dodatkowego dodatku specjalnego w wysokości [...] zł jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych pracownikowi samorządowemu z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań może zostać przyznany dodatek specjalny. Jednakże, w ustępie 3 powołanego przepisu ustawodawca ustanowił dodatek specjalny dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) starostów oraz marszałków województwa. Ustawodawca przewidział zatem dwie podstawy przyznania dodatku specjalnego pracownikowi samorządowemu, wyodrębniając podmiotowo w ust. 3 tego przepisu grupę pracowników szczególnie obciążoną obowiązkami zawodowymi, dla której dodatek specjalny jest obligatoryjnym składnikiem wynagrodzenia. Dodatkowo, dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), starostów oraz marszałków województwa w omówionym wyżej § 6 rozporządzenia został uregulowany sposób naliczenia dodatku specjalnego, zapewniając tej grupie pracowników samorządowych odpowiednio wysoki poziom ustalenia tego dodatku. Maksymalna wysokość dodatku specjalnego dla burmistrza wynosi 40 % kwoty wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego.
W ocenie Wojewody, uchwalenie przez Radę Miejską w S. dwóch dodatków specjalnych jest niezgodnie z § 6 rozporządzenia, bowiem przewidziany
w uchwale Nr [...] dodatek specjalny w wysokości [...] zł wyczerpuje stawkę maksymalną. Jednocześnie, taki sposób ustalenia wynagrodzenia stanowi, w ocenie organu nadzoru, obejście przepisów rozporządzenia, którego celem, założonym przez prawodawcę było zmniejszenie wynagrodzeń tej grupie pracowników samorządowych.
Końcowo Wojewoda przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 741/18 i z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 762/18, w których sąd ten przedstawił pogląd, iż prawo do dodatku specjalnego, o którym mowa w art. 36 ust. 5 u.p.s. nie może być przyznane osobie pełniącej funkcje starosty (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) oraz marszałka województwa.
Skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze złożyła Gmina S. , wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Gmina zarzuciła naruszenie art. 36 ust. 3,
w zw. z art. 36 ust. 2 i ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych z dnia 15 maja 2018 r., przez ich zastosowanie oraz naruszenie art. 36 ust. 5 cyt. ustawy przez jego dowolną wykładnię, prowadzącą do ustalenia,
iż Burmistrzowi Gminy i Miasta w S. nie może zostać przyznany odrębny dodatek specjalny z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań prowadzącego do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu wyrażonej w art. 112 Kodeksu pracy i uznanie, iż art. 36
ust. 3 wyłącza możliwość przyznania dodatku na podstawie art. 36 ust. 5 tej ustawy.
Skarżąca za nieprzekonującą uznała argumentację Wojewody co do wyłączenia uprawnienia osób, o których mowa w art. 36 ust. 3 u.p.s. z możliwości skorzystania z dodatku specjalnego, o którym mowa w art. 36 ust. 5 tej ustawy. Zdaniem skarżącej, gdyby ustawodawca przewidział przyznanie jednego dodatku specjalnego, to winien to był uczynić w jednej jednostce redakcyjnej, albo w dwóch jednostkach wzajemnie ze sobą powiązanych. Skoro jednak ustawodawca przewidział dwie podstawy przyznania dodatku specjalnego, to brak jest wytłumaczenia dla wyłączenia możliwości przyznania dodatku specjalnego burmistrzowi na podstawie art. 36 ust. 5 u.p.s., bowiem przepis ten nie przewiduje takiego wyłączenia. Skarżąca zwróciła uwagę, iż zabieg legislacyjny, polegający na ograniczeniu uprawnień, został zastosowany w art. 36 ust. 6 u.p.s., gdzie wprost wyłączono prawo pracowników z wyboru do otrzymania nagrody.
Za nieprzekonującą skarżąca uznała również argumentację organu zmierzającą do wykazania, że pracownicy z wyboru są grupą pracowników samorządowych szczególnie obciążoną obowiązkami zawodowymi, choć taka przesłanka przyznania dodatku nie wynika z ustawy. Skarżąca podkreśliła, iż – jej zdaniem, nawet stałe obciążenie obowiązkami Burmistrza nie wyklucza powierzenia okresowo temu pracownikowi dodatkowych obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań. W takiej sytuacji eliminacja uprawnienia do otrzymania dodatku specjalnego na podstawie art. 36 ust. 5 cyt. ustawy naruszałaby zasadę równości w zatrudnieniu, bowiem pozbawiałaby uprawnienia literalnie przysługującego Burmistrzowi S. z mocy ustawy, które otrzymałby każdy inny pracownik samorządowy w tej samej sytuacji faktycznej.
Skarżąca zakwestionowała zasadność stanowiska wyrażonego w przywołanym w skardze wyroku WSA w Gdańsku, podnosząc, że pogląd ten nie znajduje oparcia w orzeczeniu NSA, które byłoby miarodajne dla oceny zasadności skargi.
Podkreśliła również, że M. B., po wyborze na stanowisko Burmistrza S. powierzono wykonywanie dodatkowych zadań w Zarządzie [...] Lokalnej Grupy Rybackiej w [...] oraz
w Komitecie Monitorującym [...] przy Zarządzie Województwa Z. . Czynności te ww. wykonuje nie jako reprezentant Gminy czy jako Burmistrz (organ wykonawczy), lecz w ramach wykonywania dodatkowych zadań podejmuje działania na rzecz Gminy S. i jej mieszkańców w ramach stosunku pracy z Urzędem Gminy i Miasta w S.. Okoliczności te wypełniają w ocenie skarżącej przesłanki określone w art. 36 ust. 5 u.p.s., warunkujące przyznanie dodatku specjalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, kwestionując stanowisko Gminy S. przedstawione w skardze. Wojewoda podniósł, że organ ten dokonał błędnej interpretacji regulacji zawartych w art. 36 ust. 3 i ust. 5 u.p.s., bowiem jego uwadze umknęła okoliczność, iż dotyczą one tego samego składnika wynagrodzenia, który ustawodawca różnicuje w taki sposób, że wyróżnia kategorie podmiotów, którym ten składnik przysługuje (art. 36 ust. 3) bądź może być przyznany (art. 36 ust. 5), a nie jak próbuje to przedstawić Gmina dwóch odrębnych składników. Organ podkreślił, że w odniesieniu do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty oraz marszałka województwa ustawodawca uznaje dodatek specjalny za element obligatoryjny wynagrodzenia, związany z tym, że pełnienie tej funkcji z założenia wiąże się permanentnym wykonywaniem zwiększonego zakresu zadań i obowiązków służbowych. Natomiast świadczenie, o którym mowa w art. 36 ust. 5 ww. ustawy ma charakter fakultatywny i może być przewidziane jedynie za wykonanie dodatkowych zadań, poza stricte bieżącymi zadaniami służbowymi lub z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych. Jest świadczenie o charakterze jednorazowym lub krótkookresowym, które może być ustalone dla wszystkich pracowników umownych, w tym zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych, kierowniczych stanowiskach urzędniczych, pomocniczych i obsługi. O jego przyznaniu decyduje pracodawca, także – co do wysokości dodatku. Świadczenie to jednakże, jako drugi dodatek specjalny, nie może być więc przyznane organowi wykonawczemu gminy.
Z faktu użycia w przepisie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych zwrotu "pracownikowi samorządowemu" nie wynika – zdaniem Wojewody, w żaden sposób, że regulacja ta jest adresowana także do podmiotów wskazanych w art. 36 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Właśnie z uwagi na regulację zawartą w art. 36 ust. 3 ww. ustawy świadczenie, o którym mowa w art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych nie może być przyznane podmiotom wskazanym w art. 36 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Dodatek specjalny dla tych podmiotów jako świadczenie obligatoryjne ma bowiem swe źródło w art. 36 ust. 3 tej ustawy. Nie ma w sprawie znaczenia brak wykluczenia uprawnienia wójta do otrzymania wskazanego dodatku w treści ustawy, względnie wyraźnego stwierdzenia, że uprawnienie do dodatku określonego w art. 36 ust. 5 u.p.s. nie przysługuje osobom, które obligatoryjnie otrzymują dodatek w oparciu o art. 36 ust. 3 tej ustawy.
W ocenie organu nadzoru, regulacja normatywna dotycząca dodatku specjalnego, zawarta w art. 36 ust. 3 i ust. 5 u.p.s., pozwala na odkodowanie intencji ustawodawcy i jasne określenie jakim kategoriom pracowników samorządowych należy bądź można przyznać określone składniki wynagrodzenia.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r., pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze, wskazując, że obowiązki związane
z przyznaniem dodatku specjalnego na podstawie art. 36 ust. 5 u.p.s. burmistrz wykonuje jako pracownik samorządowy. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Jej przedmiotem jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego, stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Sianowie, którą przyznano Burmistrzowi Sianowa dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych. W ocenie organu nadzoru istotnie naruszono w ten sposób prawo, bowiem podstawę przyznania dodatku specjalnego wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), starostom oraz marszałkom województwa, który w tym przypadku jest świadczeniem obligatoryjnym, stanowi art. 36 ust. 3 u.p.s., a jego wysokość określa § 6 rozporządzenia. Natomiast w art. 36 ust. 5 u.p.s. ustalono zasady przyznania dodatku specjalnego, stanowiącego w istocie świadczenie tego samego rodzaju, pozostałym pracownikom samorządowym.
W ocenie organu nadzoru przyznanie burmistrzowi dwóch dodatków specjalnych, w oparciu o dwie podstawy prawne prowadzi do obejścia prawa i ustalenia wynagrodzenia burmistrza w wysokości wyższej, aniżeli wynika to z obowiązujących regulacji.
Z kolei skarżąca, nie zgadzając się z dokonaną przez organ wykładnią przepisów ustawy o pracownikach samorządowych, wywodzi, że przyznanie Burmistrzowi S. dodatku specjalnego na podstawie art. 36 ust. 5 u.p.s., znajduje uzasadnienie w powierzeniu mu dodatkowych czynności, jako pracownikowi samorządowemu, niezwiązanych z pełnieniem funkcji burmistrza. A w takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, przyznanie burmistrzowi dwóch dodatków specjalnych jest możliwe i zgodne z przepisami ustawy o pracownikach samorządowych.
Osią sporu w badanej sprawie pozostaje więc dopuszczalność przyznania osobie wymienionej w art. 36 ust. 3 u.p.s. dodatku specjalnego na podstawie art. 36 ust. 5 tej ustawy.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w świetle art. 2 i 4 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych nie ulega wątpliwości, że Burmistrz S. jest pracownikiem samorządowym,
co z kolei powoduje, że mają do niego zastosowanie regulacje dotyczące ustalania wynagrodzenia oraz innych uprawnień przysługujących pracownikom samorządowym, o których mowa w Rozdziale 4 tej ustawy.
Zgodnie z art. 36 u.p.s., pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie stosowne do zajmowanego stanowiska oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych (ust. 1). Pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach (ust. 2). Wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), staroście oraz marszałkowi województwa przysługuje dodatek specjalny (ust. 3). Pracownikowi samorządowemu może zostać przyznany dodatek funkcyjny (ust. 4). Pracownikowi samorządowemu z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań może zostać przyznany dodatek specjalny (ust. 5). Pracownikowi samorządowemu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej można przyznać nagrodę (ust. 6).
W art. 37 u.p.s. zawarto delegację dla Rady Ministrów, do uregulowania w drodze rozporządzenia zasad ustalania wynagrodzenia, między innymi wysokości dodatku specjalnego dla osób, o których mowa w art. 36 ust. 3 u.p.s. W ust. 7 tego przepisu wskazano jednocześnie, że maksymalne wynagrodzenie osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 (do których zalicza się również Burmistrz S.), nie może przekroczyć w okresie miesiąca siedmiokrotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń
w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r.
poz. 373, 730 i 912).
Wykonanie delegacji ustawowej stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 936 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". W myśl regulacji zwartej w § 6 rozporządzenia, dodatek specjalny dla osób, o których mowa w art. 36 ust. 3 ustawy, przysługuje w kwocie wynoszącej co najmniej 20% i nieprzekraczającej 40% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, a w urzędach miasta stołecznego Warszawy, miast (miast na prawach powiatu) powyżej 300 tys. mieszkańców – w kwocie nieprzekraczającej 50% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Rozporządzenie nie zawiera regulacji dotyczących zasad przyznawana i wysokości dodatku specjalnego dla osób spoza kręgu wymienionego w art. 36 ust. 3.
Kluczowe znaczenie dla oceny zasadności podniesionej w skardze argumentacji ma zatem określenie, czy dodatek specjalny, o którym mowa w art. 36 ust. 3 i 5 u.p.s., świadczeniem jest tym samym rodzajowo, a w konsekwencji, czy możliwe jest dwukrotne przyznanie tego świadczenia w oparciu o różne podstawy prawne. W ocenie sądu, analiza przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że dodatek specjalny z ust. 3 i 5 art. 36 u.p.s. jest świadczeniem tego samego rodzaju. Za taką interpretacją przemawia, zdaniem sądu, okoliczność, iż jego przyznanie związane jest z nałożeniem na pracownika samorządowego dodatkowych obowiązków, wykraczających poza te, które zostały mu powierzone i są związane z wykonywaniem pracy na określonym stanowisku. Z tym, że ustawodawca przewidział obowiązek przyznania dodatku specjalnego określonej kategorii pracowników samorządowych, regulując jednocześnie wysokość tego świadczenia i dopuszczając możliwość przyznania dodatku w określonych okolicznościach pozostałym, niewymienionym w art. 36 ust. 3 u.p.s. kategoriom pracowników samorządowych i pozostawiając pracodawcy swobodę ukształtowania jego wysokości.
Zróżnicowanie to wynika przede wszystkim z faktu, iż w przypadku osób pełniących funkcje związane ze szczególną odpowiedzialnością, wykonywanie szeregu obowiązków, związanych z realizacją powierzonych im zadań, z założenia zakłada konieczność ponadprzeciętnego zaangażowania w całym okresie pełnienia funkcji.
Konieczne jest spostrzeżenie, że przysługiwanie dodatku specjalnego osobom, o których mowa w art. 36 ust. 3 jest uwarunkowane nie tylko pełnieniem funkcji z wyboru. Konsekwencją pełnienia stanowiska wójta jest wykonywanie zadań należących do obowiązków wójta (patrz: M. M., Ustawa o pracownikach samorządowych, Komentarz, Oficyna 2010, pkt 3). Zadania te są zaś nie tyle rezultatem okoliczności zmiennych, o których jest mowa w art. 36 ust. 5, ile konsekwencją obowiązku realizacji zadań określonych w ustawach ustrojowych. W odniesieniu do wójta (prezydenta miasta, burmistrza) są to obowiązki wynikające z m.in. z norm art. 26 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2, art. 31, art. 31a, art. 31b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym" (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 633/19, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro tak, to prawidłowa interpretacja art. 36 u.p.s., jak trafnie wywiódł Wojewoda, prowadzi do wniosku, że wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), starostowie oraz marszałkowie województwa otrzymują dodatek specjalny na podstawie ust. 3, zaś pozostali pracownicy samorządowi na podstawie
ust. 5 tego przepisu.
Sąd nie podzielił zaprezentowanego w skardze stanowiska, z którego wynika,
że Burmistrzowi S. przyznano dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 5 u.p.s., jako pracownikowi samorządowemu, w związku z wykonywaniem obowiązków niezwiązanych z pełnieniem funkcji burmistrza. Koncepcja ta prowadziłaby bowiem do wniosku, że M. B. pozostaje w dwóch równoległych stosunkach pracy
i powierzone czynności, za wykonywanie których, zaskarżoną uchwałą, przyznano dodatek specjalny, wykonuje niezależnie od pełnienia funkcji burmistrza, działając jednocześnie w interesie mieszkańców gminy. Pogląd ten należało uznać za błędny nie tylko z tego względu, iż osoba pełniąca funkcję burmistrza pozostaje w jednym stosunku pracy, ale również dlatego, że przyznany dodatek specjalny stanowi część jej wynagrodzenia otrzymywanego z racji pełnienia funkcji burmistrza, a nie szeregowego pracownika samorządowego.
Nie znalazł również uznania sądu argument, iż skoro ustawodawca nie wykluczył pracowników, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s. z grona osób, którym może zostać przyznany dodatek specjalny na podstawie art. 36 ust. 5 tej ustawy, podobnie jak uczynił to w odniesieniu do nagrody, o której mowa w art. 36 ust. 6, to przesądza to o dopuszczalności podjęcia uchwały przyznającej dodatek specjalny burmistrzowi na tej podstawie. Zauważyć bowiem należy, że w art. 36 ust. 6 u.p.s. mowa jest o zupełnie innym świadczeniu, o charakterze wyłącznie fakultatywnym, którego przyznanie uwarunkowane jest zupełnie innymi przesłankami aniżeli przyznanie dodatku specjalnego. Poza tym, gdyby ustawodawca chciał zaakcentować różnicę w charakterze dodatku specjalnego przyznawanego na podstawie art. 36 ust. 3 i ust. 5 zastosowałby inne nazewnictwo dla tego składnika wynagrodzenia, a tego nie uczynił, co przesądza, zdaniem sądu, o tym iż jest to tożsame rodzajowo świadczenie.
Przyznanie zaskarżoną uchwałą dodatku specjalnego należało uznać za istotne naruszenie prawa, prowadzi ono bowiem, jak trafnie zauważył Wojewoda, do obejścia przepisów regulujących wysokość wynagrodzenia osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302- j.t. ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło