II SA/Kr 1452/18
WyrokWSA w Krakowie2019-06-06
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest prawidłowa, gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie, pomimo wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych nakazujących organom ustalenie kręgu stron i zakresu robót?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego, w tym art. 48 P.b., nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu gastronomicznego. Inwestor nie dopełnił obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie, co obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Sąd uznał, że ustalenia organów dotyczące zakresu samowoli budowlanej, w tym budowy nowego obiektu o większej powierzchni i odmiennej konstrukcji, były prawidłowe i oparte na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym na zeznaniach świadków i opinii biegłego z postępowania karnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gastronomicznego wzniesionego przez B. W. w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie trwało od 2001 r. i było przedmiotem wcześniejszych wyroków WSA w Krakowie nakazujących organom m.in. ustalenie kręgu stron i zakresu robót. Ostatecznie organ I instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki, uznając, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu w wyznaczonym terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie się do wskazań sądów z poprzednich postępowań.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 29 sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gastronomicznego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w S. wzniesionego nielegalnie przez inwestora B. W. toczyło się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej (dalej jako PINB) od 2001 r.
W sprawie zapadły następujące wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie:
- z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1964/02, którym uchylono zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane będą ustalić krąg stron postępowania (przede wszystkim - współwłaścicieli), po drugie ustalić jednoznacznie zakres wykonanych robót zdaniem organów samowolnie (nie objętych zgłoszeniem i wcześniej istniejących), ustalić gabaryty budynku przed jego "rozbudową i przebudową" po tych robotach ale tylko samowolnych, a w przypadku stwierdzenia samowoli wydać decyzję co do obiektu lub jego części wybudowanych samowolnie zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem budowlanym.
- z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1429/10, którym uchylono zaskarżone postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien na nowo ocenić, czy mimo posiadania informacji znajdujących się w aktach sprawy nie jest możliwe ustalenie kręgu stron i dopiero stosownie do tego podjąć dalsze czynności, w tym może być również uzasadnione zawieszenie postępowania. Ustalenie kręgu stron dopuszczalne jest również na podstawie innych okoliczności, niż uwierzytelnione postanowienia sądu cywilnego, o ile w sposób nie budzący uzasadnionych wątpliwości organ może wskazać strony.
W wykonaniu zleceń Sądu zawartych w powyższych wyrokach PINB ponownie uzupełnił w sprawie materiał dowodowy oraz poddał weryfikacji krąg podmiotów niniejszego postępowania, do którego włączono: B. W., J. Z., P. Z., P. Z., M. K., G. P., M. S., T. W., M. K., K. K., A. G., G. B. oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie.
W dniu 9 maja 2016 r. PINB przeprowadził oględziny obiektu budowlanego w zakresie ustalenia stanu faktycznego obiektu wraz z dokonaniem niezbędnych pomiarów. Podczas powyższych czynności ustalono m.in., iż na działce nr ewid. [...] położonej w S. zlokalizowany jest budynek gastronomiczny z reklamą na elewacji "desery lodowe", "lody włoskie", który jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego został przebudowany i rozbudowany przez B. W. w 2001 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Postanowieniem nr [...] z dnia 16 stycznia 2017 r. znak: PINB [...] organ I instancji nakazał inwestorowi B. W. przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej w terminie do dnia 31 maja 2017 r. Zażalenie na powyższe postanowienie PINB złożył B. W..
Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r. nr [...] znak: [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej WINB) zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r., poprzez:
Poświadczenie za zgodność z oryginałem kopii opinii technicznej dotyczącej przebudowy i rozbudowy pawilonu handlowego na działce o nr ewid. [...] w S. przy [...] opracowanej w związku z Postanowieniem Sądu Rejonowego - Wydział V Grodzki w S. z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt V K11/04, zalegającej w aktach organu I instancji (k. 62 akt PINB),
uzyskanie ze sprawy sygn. akt V K 11/04 prowadzonej przed Sądem Rejonowym w S. Wydział V Grodzki kopii fotografii obrazujących wygląd pierwotnie istniejącego na działce o nr ewid.
[...] w S. lokalu " [...]",
przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na okoliczność zakresu robót wykonanych przez nwestora B. W. w 2001r. celem doprecyzowania bryły poprzednio i obecnie istniejącego obiektu, kształtu dachu oraz wymiarów wcześniej istniejącego oraz aktualnie istniejącego obiektu budowlanego na działce o nr ewid. [...] w S.
dołączenie do akt sprawy:
a) oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia burmistrza Suchej Beskidzkiej o zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego, na które powołuje się pełnomocnik Inwestora w zażaleniu z dnia 26 stycznia 2017r.,
b) wskazanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2006r. sygn. akt II SA/Kr 1964/02 projektu architektoniczno-budowlanego remontu i modernizacji
przedmiotowego obiektu autorstwa arch. M. P. dostarczony przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w Krakowie oraz fotografii, na które powołał się w ww. wyroku WSA w Krakowie -
dawne karty 116,117 i 118 akt PINB,
przekazanie kompletnych, kolejno ponumerowanych akt organu I instancji.
Następnie MWINB w dniu 15 września 2017 r. postanowieniem nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie nakazał B. W. przedłożenie: zaświadczenia Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zgodności budowy obiektu gastronomicznego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w S. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do dnia 31 października 2017r. W przypadku uzyskania przez inwestora zaświadczenia o zgodności budowy budynku gastronomicznego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakazano B. W. przedłożenie do dnia 29 grudnia 2017r.: 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi
dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia 3 listopada 2017 r. znak: [...] Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka poinformował, że do dnia sporządzenia pisma do Urzędu Miejskiego w Suchej Beskidzkiej nie wpłynął wniosek B. W. o wydanie zaświadczenia Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zgodności budowy przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sucha Beskidzka.
Decyzją z dnia 30 listopada 2017 r. znak: PINB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi - B. W. rozbiórkę budynku gastronomicznego o konstrukcji stalowej, osadzonej na fundamencie betonowym, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w S. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, w oparciu o wskazania WSA w Krakowie zawarte w wyrokach z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1964/02 i z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1429/10 oraz zgromadzony materiał dowodowy, że doszło do zrealizowania przez B. W. całego budynku gastronomicznego na działce o nr ew. [...] położonej w S. w warunkach samowoli budowlanej. Za uznaniem badanych robót za budowę nowego obiektu przemawia m.in. dokumentacja remontu i modernizacji przedmiotowego obiektu autorstwa arch. M. P. oraz opinia techniczna biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Krakowie W. J. dotycząca przebudowy i rozbudowy pawilonu handlowego na działce o nr ew [...] w S. , w której stwierdzono, że obecny stan [...] w niczym nie przypomina dawnego lokalu "[...]". W miejsce rozebranego, dawnego lokalu, wykonano nowe fundamenty, a w części wykorzystano i podwyższono istniejące fundamenty. Dodatkowo jak wynika z akt sprawy, nowo wybudowany przez B. W. obiekt gastronomiczny ma powierzchnię zabudowy większą niż poprzednio istniejący na działce o nr ew. [...] w S. obiekt gastronomiczny tj. powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu do 2001r. wynosiła 81m2, a od 2002 r. - 105 m2. Wobec powyższych ustaleń do niniejszego stanu faktycznego znajduje zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej jako P.b.).
Organ rozważył następnie możliwość legalizacji spornego obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. Wskazał, że zgodnie z ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w Suchej Beskidzkiej Nr XXXK/253/10 z dnia 30 kwietnia 2010 r. ze zmianami) działka nr ew. [...] w S. położona jest w obszarze E.1Um3 - tereny zabudowy usługowej i mieszkaniowej z dopuszczalnym przeznaczeniem: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługi publiczne, zabudowa towarzysząca, co oznacza, że budynek gastronomiczny jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia terenu. W ocenie organu nie zachodzi natomiast druga przesłanka legalizacji tj. zgodność z przepisami technicznymi. Jak wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - jedna ze ścian procedowanego budynku gastronomicznego, zlokalizowana jest w granicy z działką o nr ew. [...], co jest niezgodne z warunkami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz.U z 2015 r. poz. 1422), w zakresie odległości obiektów od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§12, §13 rozporządzenia). Ze względu na brak zapisów w obowiązującym m.p.z.p. odnośnie lokalizacji obiektu budowlanego w granicy z działką sąsiednią, jak również przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy oraz uregulowania § 12-§ 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ II instancji w postanowieniu Nr [...] z dnia 15.09.2017r znak [...] - wskazał na konieczność uzyskania w pierwszej kolejności stanowiska organu planistycznego, wyrażonego w zaświadczeniu, w którym organ wykonawczy gminy wypowie się co do zgodności lub też braku zgodności przedmiotowej inwestycji budowlanej z obowiązującym dla działki o nr ew. [...] w Suchej Beskidzkiej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W zakreślonym terminie inwestor nie złożył wymaganych dokumentów, a jak ustalił organ, nawet nie wystąpił o wydanie żądanego zaświadczenia we wskazanym terminie. Niespełnienie obowiązków wymienionych w art. 48 ust 3 P.b. we wskazanym przez organ terminie, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu.
W kwestii kręgu stron postępowania podano, że zgodnie z zaleceniami organów uzupełniono akta postępowania o brakujące odpisy postanowień w których orzeczono o nabyciu praw do działki o nr ew. [...] w S. po zmarłych jej poprzednich właścicielach. W skład obecnej działki o nr ew. [...] położonej w Suchej Beskidzkiej na której zlokalizowano procedowany budynek gastronomiczny wchodzą działki nr [...] i pb [...] stanowiące własność M. Z. (poprzednio P. ) oraz działki nr [...] stanowiące własność J. S. (poprzednio Z. i W. Z.. Działka nr ew. [...] stanowi zatem współwłasność: J. Z., P. Z., P. Z., J. S., M. K., K. K., G. P., M. S. i T. W..
Na koniec PINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 P.b. adresatem decyzji rozbiórkowej uczyniono inwestora B. W., który nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości. W świetle orzecznictwa uznać należy, iż jest to dopuszczalne, w sytuacji gdy inwestor, wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właścicieli nieruchomości. W ocenie PINB B. W. prowadzący działalność gospodarczą w spornym obiekcie gastronomicznym, ma pełną możliwość wykonania nałożonego na niego obowiązku.
W odwołaniu od B. W. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 29 P.b. - poprzez uznanie, iż przedmiotowe budynki nie są objęte zwolnieniem ukonstytuowanym w niniejszym artykule podczas, gdy ze względu na ich charakter należy stosować do nich przewidziane w ustawie wyjątki;
b) art. 48 ust. 2 i 3 P.b. - poprzez błędne zastosowanie, to jest uznanie, iż w przypadku przedmiotowych budynków zachodzi potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie na wypadek uznania, iż zachodziła potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę oraz konieczność przedłożenia dokumentów, o które wezwano inwestora podniesiono, iż odwołujący się w dniu 26 maja 2017 r. złożył wniosek o odroczenie terminu wykonania zobowiązania na dalszy okres 12 miesięcy uzasadniony skomplikowanym stanem prawnym nieruchomości, co powodowało, że nie był w stanie zgromadzić wymaganej dokumentacji;
c) art. 48 ust. 4 P.b. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż zarówno w dacie wydania przedmiotowej decyzji, jak również w dacie wniesienia mniejszego odwołania, termin do przedłożenia wymaganej dokumentacji nie upłynął.
Odwołujący się zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 153 p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1964/02 oraz z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1429/10, w szczególności w zakresie jakim organ I instancji:
- nie ustalił kręgu stron postępowania (przede wszystkim - następców prawnych
nieżyjących już współwłaścicieli nieruchomości),
* nie ustalił jednoznacznie zakresu wykonanych robót zdaniem organu samowolnie
(nie objętych zgłoszeniem i wcześniej istniejących),
* nie ustalił gabarytów budynku przed jego "rozbudową i przebudową"
- nie ustalił gabarytów budynku po tych robotach, ale tylko wykonanych
w warunkach samowoli budowlanej w sytuacji, gdy norma zawarta w przywołanym przepisie ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co z kolei oznacza, że organy administracji publicznej, ani sąd, orzekający ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględniać oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane.
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez nieustalenie przez organ I instancji kręgu wszystkich spadkobierców po nieżyjących już współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości tj. po Pani W. i Pani S. .
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedokonanie przez organ I instancji w wystarczającym stopniu analizy niezbędnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności, w szczególności skutkujących nie ustaleniem kręgu wszystkich spadkobierców po nieżyjących już współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości, a także skutkujących nie uwzględnieniem uzasadnionego wniosku o przedłużenie terminu celem przedłożenia wymaganych dokumentów;
d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji terminu wyznaczonego do wykonania nakazu rozbiórki;
e) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a.- poprzez pobieżne uzasadnienie faktyczne przedmiotowej sprawy, nie zajęcie przez organ I instancji stanowiska wobec całego materiału dowodowego, który zgromadzony został w przedmiotowej sprawie, brak wskazania w sposób jasny i należyty na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe, brak rozróżnienia prac na te, które były przeprowadzone pierwotnie oraz na te, które przeprowadzono rzekomo w ramach samowoli budowlanej, pobieżne wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia, sprzeczność przyjętych ustaleń ze zgromadzonym materiałem sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o nieprzekonującej treści zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym;
f) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie słusznych interesów stron, a to faktu, że dokonanie rozbiórki budynku gastronomicznego powstałego rzekomo w warunkach samowoli budowlanej spowoduje niepowetowaną szkodę o olbrzymich rozmiarach, nie tylko dla skarżącego, ale również dla możliwości, jakie stwarza charakter budynku, tj. miejsca pracy (nakazem rozbiórki objęty jest bowiem budynek usługowy), a nadto w dalszej perspektywie czasowej dla działalności gospodarczych prowadzonych przez samych inwestorów. Konieczność zastosowania się do nakazu rozbiórki w przedmiotowej sprawie związana jest z poniesieniem znacznych obciążeń finansowych i z szeregiem innych dolegliwości niewymiernych finansowo, co doprowadzić może nawet do likwidacji prowadzonej przez inwestora działalności gospodarczej;
g) art. 11 k.p.a. - poprzez niewystarczające wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ I instancji przy wydaniu przedmiotowej decyzji.
h) naruszenie art. 220 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zobowiązaniu strony do przedstawienia zaświadczeń na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu i posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych. Jak wynika z treści uzasadnienia organ I instancji sam wskazuje, iż budynek gastronomiczny, położony na działce o nr ew. [...] w S. , jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia gruntu.
Nadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na błędnym przyjęciu, iż w zakreślonym terminie inwestor nie złożył wymaganych dokumentów, podczas gdy na dzień 30 listopada 2017 r. (dzień wydania zaskarżonej decyzji), jak również na dzień 18 grudnia 2017 r. (dzień złożenia odwołania) termin do złożenia wymaganych dokumentów nie upłynął albowiem termin ten wyznaczony został do dnia 29 grudnia 2017 r.
W oparciu o powyższe odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej MWINB) decyzją z dnia 29 sierpnia 2018 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia 30 listopada 2017 r. znak: PINB [...]
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez PINB. Odnośnie kręgu stron postępowania wskazano, że został on ustalony przez organ I instancji w sposób prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Przedmiotem postępowania MWINB uczynił zasadność nałożenia na inwestora B. W. obowiązku wykonania rozbiórki budynku gastronomicznego o konstrukcji stalowej, osadzonej na fundamencie betonowym, zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w S. W niniejszej sprawie zapadły dwa wyroki WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1964/02 oraz II SA/Kr 1429/10, którymi na mocy art. 153 p.p.s.a. organ I instancji, jak i MWINB dokonując oceny niniejszej sprawy były związane.
MWINB wskazał, że z prowadzonego przed organem I instancji postępowania wynika, że inwestor w 2001 r. rozebrał i następnie wybudował nowy obiekt gastronomiczny na działce o nr ewid. [...] w S. .
MWINB wyjaśnił, że decyzją Naczelnika Miasta w Suchej Beskidzkiej z dnia 9 sierpnia 1984r. znak: GT [...] orzeczono o rozbiórce przybudówki znajdującej się pomiędzy budynkiem murowanym a kioskiem gastronomicznym, która została zrealizowana na działce o nr [...] w S. . Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia 21 grudnia 1984r. znak:[...] Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej. Skarga B. W. na powyższą decyzję Urzędu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej została odrzucona w dniu 29 maja 1985 r. (sygn. akt SA/Ka 227/85). Jak wskazano w opinii technicznej biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Krakowie W. J. dotyczącej przebudowy i rozbudowy pawilonu handlowego na działce nr [...] w S. obecny stan [...] w niczym nie przypomina dawnego lokalu "[...] Miejsce rozebranego dawnego lokalu, wykonano nowe fundamenty, w części wykorzystano i podwyższono istniejące fundamenty.
Dalej wskazano, że nowo wybudowany przez B. W. obiekt gastronomiczny ma powierzchnię zabudowy o 24 m2 większą niż poprzednio istniejący na działce o nr ewid. [...] w S. obiekt gastronomiczny, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Suchej Beskidzkiej z dniz 15 grudnia 2004 r. znak: [...] Ponadto nowo powstały budynek gastronomiczny posiada inne charakterystyczne parametry niż poprzednio istniejący budynek gastronomiczny. Różni się bryłą: poprzedni obiekt był dwubryłowy, składał się z budynku gastronomicznego oraz drewnianej przybudówki. Obecnie istniejący budynek gastronomiczny jest jednobryłowy. Poprzednio istniejący obiekt budowlany nakryty był dachami wysokimi, pokryty blachą falistą. Obecnie istniejący obiekt posiada dach pulpitowy o konstrukcji stalowej, pokryty blachą trapezową. Ponadto oba obiekty budowlane różni konstrukcja: wcześniej istniejący obiekt gastronomiczny był stalowo-drewniany, oszalowany deskami. Obecnie istniejący obiekt jest w całości o konstrukcji stalowej. Wybudowane zostały także nowe fundamenty, a w części wykorzystano i istniejące fundamenty.
Zważywszy na wskazane powyżej różnice w wyglądzie budynku gastronomicznego istniejącego na działce o nr ewid. [...] w S. do 2001 r. oraz budynku istniejącego na powyższej działce do chwili obecnej, a w szczególności okoliczność, że przedmiotowy obiekt posiada nowe fundamenty oraz częściowo podwyższone fundamenty, nie ulegało wątpliwości organu odwoławczego, że inwestor B. W. zrealizował po 2001 r. nowy obiekt budowlany, na realizację którego zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b. powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. W przypadku zrealizowania przez inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zastosowanie znalazł tryb uregulowany w art. 48 P.b. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. 2016 r. poz. 2255) na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy.
MWINB jako prawidłowe ocenił postępowanie organu I instancji zmierzające do legalizacji spornego obiektu. Zreformowanym przez organ II instancji postanowieniem zobowiązano inwestora do przedłożenia do dnia 31 października 2017 r. zaświadczenia Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zgodności budowy obiektu gastronomicznego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w S. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona zobowiązana w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonego obowiązku co potwierdza pismo z dnia 3 listopada 2017 r. znak: [...] Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka. Zachodzi więc okoliczność o której mowa w art. 48 ust. 4 P.b. PINB prawidłowo zatem nałożył na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w S. . Podkreślono, że nie dotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b. stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie zaistniały w pełni uzasadnione podstawy do wydania decyzji o rozbiórce budynku gastronomicznego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w S. . Tym samym należy uznać, że decyzja organu I instancji z dnia 30 listopada 2017 r. znak: PINB [...] jest prawidłowa. Podkreślono, że zaskarżona decyzja w sentencji zawiera wskazanie zobowiązanego w osobie inwestora obiektu podlegającego rozbiórce, działkę na której znajduje się budynek oraz załącznik graficzny umożliwiający w sposób precyzyjny określenie przedmiotu rozbiórki. Tym samym organ I instancji zastosował się do wyroku WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1964/02.
Odnosząc się do zarzutów odwołania MWINB wskazał, że organ I instancji ustalił wszystkich spadkobierców po nie żyjących współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości tj. J. S. i T. W. wskazując na odpowiednie dokumenty znajdujące się na k. 342 i k. 428 akt PINB.
MWINB podkreślił, że w postanowieniu z dnia 15 września 2017 r. nr [...] znak: [...] zobowiązał inwestora w pierwszej kolejności do uzyskania zaświadczenia Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zgodności budowy obiektu gastronomicznego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do 31 października 2017 r. Dopiero w przypadku uzyskania zaświadczenia o zgodności budowy budynku gastronomicznego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Inwestor mógłby przedłożyć niezbędne dokumenty potrzebne do legalizacji samowoli budowlanej. Jak wynika z materiału dowodowego Inwestor nie złożył wniosku do Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zaświadczenie do dnia 3 listopada 2017 r., ani w toku postępowania odwoławczego nie przedłożył takiego zaświadczenia wraz z projektem budowlanym i oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W kwestii nieprzedłużenia terminu do złożenia dokumentów na wniosek strony z dnia 26 maja 2017 r. wskazano, że przedmiotowy wniosek B. W. stanowił zaprzeczenie stwierdzeń zawartych w zażaleniu, że dokumenty zostały złożone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. W. zarzucił naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego:
1. naruszenie art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że przedmiotowe budynki nie są objęte zwolnieniem ujętym w niniejszym przepisie w sytuacji, gdy przez wzgląd na ich charakter należy stosować przewidziane w ustawie wyjątki;
2. naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sytuacji zachodzi potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę.
II. prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieustalenie kręgu wszystkich spadkobierców po nieżyjących już współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości;
2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez niezebranie, a tym samym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 107 § 1 i 2 k. p. a. poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji terminu wyznaczonego do wykonania nakazu rozbiórki;
4. naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 k. p. a. poprzez nieuwzględnienie słusznych interesów stron;
5. naruszenie art. 220 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie – zobowiązanie skarżącego do przedłożenia zaświadczenia na okoliczność potwierdzenia stanu faktycznego bądź stanu prawnego, który był znany organowi z urzędu i posiadanych przez niego rejestrów, ewidencji lub innych danych;
6. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niedostatecznie wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję;
7. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe użycie - niezastosowanie się do wskazań zawartych w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1964/02 oraz z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1429/10.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowy zastępstwa procesowego.
W drugiej skardze z dnia 2 października 2018 r. B. W. podniósł te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji dodatkowo zarzucając:
- naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania nowych świadków w osobach W. O. i R. O. na okoliczność ustalenia zakresu prac, mimo iż organ dysponował wiedzą co do osób mających bezpośrednią wiedzę o zakresie wykonanych robót na terenie działki o nr ew. [...] w S. , gdyż był w posiadaniu protokołów zakończonej przez Sądem Rejonowym w Suchej Beskidzkiej sprawy o sygn. akt V K 11/04, które to osoby mają istotną wiedzę w zakresie wykonanych przez skarżącego prac jak również byłyby w stanie pomóc organowi odpowiedzieć na pytanie, jak wyglądał budynek przed dokonaniem prac przez skarżącego oraz na czym dokładnie te prace miały polegać, należy dodać że obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania w sposób wyczerpujący oraz z urzędu dokonywać wszelkich niezbędnych czynności w powyższym zakresie;
- naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zasięgnięcia opinii biegłych w zakresie wymaganym wiadomości specjalnych oraz poprzestanie na dołączonej przez stronę postępowania opinii technicznej biegłego sądowego W. J.. Powyższe naruszenie w sposób bezpośredni wpłynęło na treść zaskarżonej decyzji, gdyż organ był zobowiązany w sposób szczegółowy wykonać wytyczne Sądu, przy uwzględnieniu również zakresu prac wykonanych wcześniej, co do których zostały wydane decyzje w 1984 r. w zakresie rozbiórki, zastąpienie powyższego wykonaną do sprawy karnej opinią techniczną (wykonaną na przełomie 2004/2005 r.) przeczy zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący, jak również zasadności działań podejmowanych przez organ oraz pogłębiania zaufania obywateli do prawa. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego kwestionował przedłożoną przez M. K. opinię techniczną, wnosząc o jej oddalenie i argumentując iż organ administracyjny dokonuje w sposób samodzielny i bezpośredni ustaleń faktycznych oraz nie jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez sąd karny, co powinno mieć swoje odzwierciedlenie w powołaniu przez organ właściwego w sprawie biegłego sądowego, aby w sposób należyty wykonać zobowiązania nałożone przez sąd oraz wydać decyzję w oparciu o wyczerpujący materiał dowodowy;
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego przez MWINB o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, które to uchybienie uniemożliwiło skarżącemu merytoryczne ustosunkowanie się do zgromadzonego materiału dowodowego, a nadto pozbawiło skarżącego możliwości zgłaszania dalszych wniosków dowodowych.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania MWINB oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Należy rozpocząć od przypomnienia treści art. 153 p.p.s.a., który to przepis znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Takie wiążące w sprawie zalecenia zostały wydane przede wszystkim w sprawie sygn. akt II SA/Kr 1964/02, zakończonej wyrokiem z dnia 3 października 2006r. WSA w Krakowie. W wyroku tym wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane będą ustalić krąg uczestników postępowania, przede wszystkim współwłaścicieli, po drugie ustalić jednoznacznie zakres dokonanych robót zdaniem organów samowolnie ( nie objętych zgłoszeniem i wcześniej istniejących), ustalić gabaryty budynku przed jego "rozbudową i przebudową", po tych robotach, ale tylko samowolnych, a w przypadku stwierdzenia samowoli wydać decyzję co do obiektu lub jego części wybudowanych samowolnie zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym. W zakresie wskazanym przez cytowany wyrok, skarżący kwestionuje, że zostali prawidłowo ustaleni właściciele nieruchomości. Należy zatem wskazać, że organ I instancji poczynił konieczne ustalenia co do następców prawnych nieżyjących właścicieli. Organ uznał za uczestników postępowania B. W., J. Z., P. Z., P. Z., M. K., G. P., M. S., T. W., M. K., K. K., A. G., G. B. oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w K..
W skrócie przytaczając ustalenia organu należy za nim nadmienić, że z akt prowadzonego postępowania wynika, że w skład obecnej działki o nr ew. [...] położonej w S. na której zlokalizowano procedowany budynek gastronomiczny wchodzą działki nr [...] i pb [...], stanowiące własność M. Z. (poprzednio P. oraz działki nr [...] stanowiące własność J. S. (poprzednio Z. ) i W. Z.. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 19 listopada 1985r sygn akt Ins.340/85, spadek po W. Z. nabyli żona W. Z., matka M. Z. (poprzednio P. ), rodzeństwo J. Z., J. S., siostrzeńcy M. K. i K. K.. Z kolei postanowienie Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 19 listopada 1985r sygn akt I Ns.3339/85 stanowi iż spadek po M. Z. (poprzednio P. ) nabyły dzieci J. Z. i J. Z. oraz wnuki M. K. i K. K.. Natomiast po W. Z. spadek nabyło rodzeństwo I. B. i S. S. – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 stycznia 1991 r sygn akt I Ns 20/91.Na podstawie powyższego organ stwierdził, iż działka nr ew. [...] stanowi współwłasność J. Z., J. S., M. K., K. K., I. B. i S. S.. Jak wynika z informacji przekazanych przez K. K., J. Z. zmarł w 1987roku, a Sąd Rejonowy w K. w dniu 19 lipca 1989r wydał postanowienie sygn I Ns. 994/89 w świetle którego spadek nabyli żona A. Z. i synowie J. Z., P. Z., P. Z.. Z urzędu wiadomo było organowi, że P. Z. zrzekł się spadku po ojcu na rzecz brata J. Z.. Zgodnie z zalegającą w aktach postępowania kopią postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia z 11 kwietnia 2013r sygn akt I Ns 893/12/S po A. Z. spadek nabyli synowie J. Z., P. Z. oraz P. Z.. Na mocy postanowienia Sądu z dnia 20 maja 2002r sygn akt I Ns 420/02 po zmarłym S. S. spadek nabyli, żona M. S. i córka T. W., natomiast po zmarłej I. B. spadek nabyła córka G. P..
W ocenie Sądu, powyższe ustalenia wskazują, że krąg uczestników został ustalony prawidłowo. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego przedstawił umowę nabycia udziału w spadku J. S. po W. Z. i M. Z., wskazując, że B. W. z tytułu tego nabycia jest także współwłaścicielem nieruchomości – działki nr [...]. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącego, nawet gdyby tak przyjąć, to nie wpływa to na rozstrzygnięcie w sprawie. Skarżący jako inwestor brał udział w postępowaniu, a orzeczenie rozbiórki w stosunku do współwłaściciela działki jest tym bardziej uzasadnione w przypadku samowoli, niż w odniesieniu do inwestora nie będącego właścicielem.
Drugie zagadnienie to zagadnienie ustaleń organów w przedmiocie zakresu samowoli. Przypomnieć należy, że organy uznały w niniejszej sprawie, że wobec faktu, iż rozebrano poprzedni budynek do fundamentów, oraz rozebrano częściowo fundamenty, wybudowano na to miejsce nowy budynek. Organy, bazując na dowodach, bardzo szczegółowo określiły, dlaczego uważają, że budynek jest nowym obiektem. Dowody na tę okoliczność są dowodami z dokumentów, jak dokumentacja remontu i modernizacji przedmiotowego obiektu autorstwa arch. M. P. (vide k.405 akt PINB) oraz opinia techniczna biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Krakowie W. J. (k.399) dotycząca przebudowy i rozbudowy pawilonu handlowego na działce o nr ew [...] w Suchej Beskidzkiej, wydana w sprawie karnej dotyczącej samowoli budowlanej, sygn. akt V K 11/04 prowadzonej przez Sąd Rejonowy-Wydział V Grodzki w Suchej Beskidzkiej, ponadto dokumentacja zawierająca zeznania świadków złożone w sprawie karnej. Ostatecznie ustalono, że nowo wybudowany przez B. W. obiekt gastronomiczny ma powierzchnię zabudowy o 24 m2 większą niż poprzednio istniejący na działce o nr ewid. [...] w S. obiekt gastronomiczny. Potwierdza to zaświadczenie wystawione przez Urząd Miejski w Suchej Beskidzkiej w dniu 15 grudnia 2004r. znak: RFN [...]/04 wskazujące powierzchnię zabudowy przedmiotowego obiektu do 2001r. 81 m2 a od 2002r. 105 m2 .Ponadto nowo powstały budynek gastronomiczny posiada inne charakterystyczne parametry niż poprzednio istniejący budynek gastronomiczny. Różni się bryłą: poprzedni obiekt był dwubryłowy, składał się z budynku gastronomicznego oraz drewnianej przybudówki. Obecnie istniejący budynek gastronomiczny jest jednobryłowy. Poprzednio istniejący obiekt budowlany nakryty był dachami wysokimi, pokryty blachą falistą. Obecnie istniejący obiekt posiada dach pulpitowy o konstrukcji stalowej, pokryty blachą trapezową. Ponadto oba obiekty budowlane różni konstrukcja: wcześniej istniejący obiekt gastronomiczny był stalowo- drewniany, oszalowany deskami. Obecnie istniejący obiekt jest w całości o konstrukcji stalowej. Wybudowane zostały także nowe fundamenty, a tylko w części wykorzystano i podwyższono istniejące fundamenty. Wobec powyższego, prawidłowo organy uznały, że zważywszy na wskazane powyżej różnice w wyglądzie budynku gastronomicznego istniejącego na działce o nr ewid. [...] w S. do 2001r. oraz budynku istniejącego na powyższej działce do chwili obecnej, a w szczególności okoliczność, że przedmiotowy obiekt posiada nowe fundamenty oraz częściowo podwyższone fundamenty, nie ulega wątpliwości, że inwestor B. W. zrealizował po 2001r. nowy obiekt budowlany, na realizację którego zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. powinien był uzyskać pozwolenie na budowę.
Nawiązując do dowodów, na których oparł się organ, Sąd zauważa, że zgromadzono wystarczający materiał dowodowy dający podstawę do uznania, że jest to w istocie nowy budynek powstały w miejsce poprzedniego. Zachowały się dwie fotografie (k. 398 i 398 A) , które wskazują, jak wyglądał budynek poprzedni, a jak obecny (k. 398 B i 398 C). Różnica jest tak oczywista, że widoczna na pierwszy rzut oka; różnica pozwalająca na uznanie, że nowy budynek stoi w miejscu poprzedniego. Ponadto z akt wynika, że B. W. został uznany winnym tego, że w 2001r. w S. woj. Małopolskiego wykonywał roboty budowlane budynku lokalu małej gastronomii "[...]" położonego na działce nr [...] bez wymaganego zezwolenia na budowę, co stanowi występek z art. 90 ustawy prawo budowlane i wymierzono mu za to karę 3 miesięcy pozbawienia wolności wyrokiem z dnia 16 marca 2005r. sygn. akt V K 11/04. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wobec tego sąd tutejszy jest związany wymienionym wyrokiem co do tego, że skarżący wykonywał roboty budowlane bez wymaganego zezwolenia. Jak to już wspomniano, zakres tych robót został przez organy dokładnie ustalony. Warto w tym miejscu nawiązać do opinii technicznej wykonanej w sprawie karnej biegłego sądowego W. J. /k. 116 i nast. T.I akt PINB/. Biegły stwierdził, że lokal cukierni był, bo został prawdopodobnie rozebrany, budynkiem dwubryłowym, jednokondygnacyjnym, nakrytym dachami wysokimi, pokrytym blachą falistą, stał na fundamencie betonowym; konstrukcja budynku stalowo – drewniana, oszalowana deskami. Obecny stan cukierni w niczym nie przypomina dawnego. W miejsce rozebranego dawnego lokalu wykonano nowe fundamenty, w części wykorzystano i podwyższono istniejące fundamenty. Konstrukcja pawilonu stalowa, ściany zewnętrzne z płyt warstwowych, okna i drzwi zewnętrzne aluminiowe. Dach pulpitowy o konstrukcji stalowej, pokryty blachą trapezową. Wszystkie prace wykonano bez pozwolenia na budowę. W sprawie karnej przesłuchano także wykonawców obiektu. W. O. /k.116 i nast. T.I oraz k. 403 i nast. T.II akt PINB/ wyraźnie wskazał, że pamięta, jaki był wygląd cukierni sprzed wykonania robót budowlanych i że ten obiekt został rozebrany i na jego miejsce powstał nowy obiekt. Pod ten nowy obiekt były budowane fundamenty, przy czym na zewnątrz starych fundamentów. Świadek ten wskazał przy tym, że dla wylania tych nowych fundamentów usunęli część chodnika, co ewidentnie świadczy o większej powierzchni budynku nowo powstałego. W części budynku odległość między starymi fundamentami a nowymi wynosiła 30 cm, a w innej części co najmniej 120 cm.
Potwierdził powyższe także świadek R. O. / k. 403 i nast. T.II akt PINB/, który w sprawie karnej wskazał, że na początku zburzyli część starej konstrukcji i następnie wykonali zupełnie nowy fundament, a potem robili to samo w drugiej części obiektu. Jak wynika z powyższego, doszło do rozbiórki obiektu i zburzenia części fundamentów i stawiania nowych na zewnątrz starych. Fakt budowy budynku o innej powierzchni potwierdza wspomniane już zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Suchej Beskidzkiej z dnia 15 grudnia 2004r., /k.116 i nast. T.I akt PINB/. Z zaświadczenia tego wynika, że do roku 2002 powierzchnia handlowa budynku wynosiła 81 m2, zaś od 200r. – 105 m2, czyli uległa powiększeniu. Wszystkie te dowody – tj. zdjęcia, opinia, protokoły zeznań świadków nie pozostawiają wątpliwości, że został wybudowany nowy budynek w miejsce starego, rozebranego, taki, jak opisuje organ, bez pozwolenia na budowę.
Co się tyczy zarzutu nieprzesłuchania bezpośrednio świadków W. O. i R. O., trzeba wskazać, że byli oni przesłuchiwani bezpośrednio w sprawie karnej w roku 2004 i 2005, czyli kilkanaście lat temu. Można zatem założyć, że ich zeznania obecnie mogą cechować się zrozumiałą z powodu upływu czasu niepamięcią. Tymczasem są zaprotokołowane szerokie i wyczerpujące zeznania ze sprawy karnej, które organ wykorzystał dla ustalenia stanu faktycznego. Trzeba w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jak wskazuje Hanna Knysiak – Sudyka w Komentarzu do art. 75 k.p.a. ( publ. Lex/el): "Brzmienie art. 75 § 1 (użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności") wskazuje na istnienie w postępowaniu administracyjnym otwartego katalogu środków dowodowych. Wyliczenie środków dowodowych w komentowanym przepisie jest przykładowe, niewyczerpujące, a zatem dopuszczalne jest wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym także nienazwanych (nieuregulowanych w kodeksie) środków dowodowych. Organ administracji publicznej ma obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych wprost w kodeksie, lecz także innych środków dowodowych w nim niewymienionych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2012 r., VI SA/Wa 832/12, LEX nr 1343815; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2012 r., IV SA/Po 1243/11, LEX nr 1114254).Kodeks przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, tj. nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 356; F. Elżanowski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks..., s. 316). Nie ma znaczenia kolejność, w jakiej w art. 75 § 1 zostały wymienione środki dowodowe, jak i kolejność regulacji nazwanych środków dowodowych w kodeksie. Przepisy kodeksu nie hierarchizują środków dowodowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2011 r., I SA/Gd 144/11, LEX nr 990481; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 lutego 2011 r., II SA/Bk 822/10, LEX nr 1085799). Jedynie dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony subsydiarnie, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2009 r., I SA/Wa 1596/08, LEX nr 1027035)". Wobec powyższego zarzut nieprzesłuchania świadków w sytuacji, gdy akta zawierają obszerne protokoły zeznań w innej sprawie, nie może się ostać. Z tego samego względu nie może być skuteczny zarzut nieprzeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego, skoro w aktach zalega opinia biegłego Juchowskiego sporządzona w sprawie karnej. Poza tym trzeba także mieć na względzie, że organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi w zakresie prawa budowlanego, w związku z tym ich własna ocena i rozeznanie mają także istotne znaczenie.
Nie doszło w sprawie do naruszenia art. 7 w zw. z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak w skarżonej decyzji terminu do wykonania nakazu rozbiórki. Gdy bowiem brak takiego terminu, decyzja jest wykonalna z chwilą, gdy jest ona ostateczna, o czym zresztą wiedział skarżący, skoro wnosił o wstrzymanie jej wykonalności.
Co się tyczy zgłoszenia (T.1, k. 43), to obejmowało ono wymianę pokrycia dachowego bez elementów konstrukcyjnych oraz wymianę stolarki okiennej. Nie ma zatem mowy o objęciu tym zgłoszeniem prac polegających na wyburzeniu starego budynku do fundamentów oraz wyburzenia także części fundamentów i wybudowaniu nowego obiektu. Ta pozostała część fundamentów została zobrazowana na szkicu sytuacyjnym (T.1 k. 22). Wprawdzie nie jest to jasno stwierdzone na szkicu, że chodzi o fundamenty, ale skoro z protokołów zeznań świadków O. wynika, że rozebrano wszystkie ściany i część fundamentów, to jest jasnym, że pozostałość to owe podwyższone fundamenty o których mówili p. O. . Tym samym nie zachodzi naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 p.b. Nie zachodzi także naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., gdyż jest oczywistym, że wybudowanie nowego budynku z wykorzystaniem jedynie fragmentu fundamentów wymagało pozwolenia na budowę. Warto też zauważyć, że do poprzedniego kiosku gastronomicznego skarżący dobudował przybudówkę, co do której w latach 80-tych orzeczono rozbiórkę, jako wybudowanej bez pozwolenia na budowę /T.1, k. 202 i nast. akt PINB/.
Zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 1 p.b. w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem MWINB z 15.09.2017r. nakazano skarżącemu przedłożenie zaświadczenia Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka o zgodności budowy obiektu gastronomicznego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do dnia 31 października 2017r. Inwestor nie wystąpił o takie zaświadczenie w wyznaczonym terminie, co potwierdza pismo Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka z dnia 3.11.2017r. /k.413/. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący wszczął postępowanie o wydanie takiego zaświadczenia dopiero niemal rok później, złożywszy wniosek 4.10.2018r, a zatem po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną MWINB. W tej sytuacji, skoro skarżący nie zainicjował sprawy o wydanie zaświadczenia w wyznaczonym terminie, prawidłowo organ nakazał rozbiórkę, zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b. który mówi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli właśnie orzeka rozbiórkę.
Końcowo należy odnieść się do uwag co do społecznego znaczenia przedmiotowego obiektu, które podkreśla skarżący. Pomijając fakt, że brak podstaw do uwzględnienia takiego argumentu, podnieść należy, że społecznie znaczące w sensie negatywnym jest istnienie przez kilkanaście lat obiektu wybudowanego jako samowola budowlana.
Z wymienionych przyczyn skargę oddalono, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło