I GSK 1678/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-27

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Małgorzata Grzelak, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, ustalając koszty postępowania egzekucyjnego w postaci opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej, powinien uwzględniać stopień skomplikowania czynności egzekucyjnych i nakład pracy organu, czy też wystarczające jest samo dokonanie skutecznej czynności egzekucyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14 nie wyeliminował z obrotu prawnego przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych, lecz nakazał ich stosowanie z uwzględnieniem standardów konstytucyjnych. Organ egzekucyjny, ustalając koszty, powinien kierować się racjonalnymi przesłankami, odtwarzając maksymalne stawki opłat w drodze analogii do zajęcia nieruchomości, co pozwala na uznanie ustalonych kosztów za współmierne do podjętych czynności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (wierzyciela) kosztami postępowania egzekucyjnego po bezskutecznej egzekucji z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny ustalił koszty, opierając się na analogii do opłat za zajęcie nieruchomości i uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że koszty powinny być adekwatne do stopnia skomplikowania czynności i nakładu pracy organu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię WSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i oddalił skargę Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Zasądził od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 134/19 w sprawie ze skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019r., sygn. akt I SA/Ke 134/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi [...] - w pkt 1 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 lutego 2019r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach z dnia 14 grudnia 2018r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego; w pkt 2 orzekł o kosztach postępowania sądowego. Przedstawiając motywy tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku [...], na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Agencję, obejmującego należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Organ egzekucyjny w celu realizacji należności objętej tym tytułem na podstawie zawiadomienia z dnia 26 kwietnia 2017r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonał zajęcia wierzytelności w [...] Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tego tytułu wykonawczego zobowiązana otrzymała w dniu 10 maja 2015r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że nie może zrealizować zajęcia z uwagi na brak środków. Postanowieniem z dnia 21 marca 2018r. organ egzekucyjny - umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji administracyjnej. Następnie Naczelnik postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018r. obciążył Agencję jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Utrzymując to postanowienie w mocy - Dyrektor powołał art. 64 c § 1, art. 64 c § 6 a pkt 2, art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 2, art. 64 § 6, art. 64 § 9 pkt 2, art. 64 § 10, art. 64 b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ), zwanej u.p.e.a., oraz - mając na uwadze wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14 - dla określenia górnej granicy stawki za zajęcie rachunku bankowego przyjął rozwiązane unormowane w art. 64 § 1 pkt 6, określającym maksymalną wysokość stawki za zajęcie nieruchomości. Wobec tego ustalił, że górna wysokość opłaty manipulacyjnej wynosi 4275 zł, natomiast opłaty za zajęcie rachunku bankowego - 21.375 zł. Zdaniem Dyrektora działania takie uwzględniają wytyczne zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14. Uzasadniając przyjętą metodologię, stwierdził, że u.p.e.a. przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości (nie więcej niż [...]zł.). Nieuzasadnionym jest zatem obciążenie wierzyciela opłatą za zajęcie rachunku bankowego w kwocie przekraczającej stawkę maksymalną w wysokości [...] zł, określonej w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. z tytułu egzekucji z nieruchomości uznawanej za najbardziej skomplikowaną i pracochłonną czynność egzekucyjną. W stosunku do opłaty za zajęcie rachunku bankowego, jak i opłaty manipulacyjnej u.p.e.a. nie określa maksymalnej jej wysokości, a jedynie minimalną. Nieuzasadnione byłoby jednak z uwagi na konieczność zapewnienia funkcji fiskalnej obniżenie kosztów egzekucyjnych do wysokości minimalnych stawek określonych w tej ustawie. Zdaniem Dyrektora, skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż [...] zł, to przy opłacie za zajęcie rachunku bankowego oraz opłacie manipulacyjnej należy uwzględnić mniejszy nakład pracy. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie [...] zł, to organ miał podstawy do przyjęcia zachowując proporcje, że 5% opłaty za zajęcie rachunku bankowego może wynosić maksymalnie [...] zł. Natomiast przy przyjęciu tej proporcji 1% opłaty manipulacyjnej może wynosić maksymalnie [...] zł. Organ miał na względzie fakt, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 1% za czynności manipulacyjne, 5% za zajęcie rachunku bankowego i 8% za zajęcie nieruchomości. Przyjmując z ustawy egzekucyjnej różnice w wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę pomiędzy 1%, 5% i 8% organ zachowując ustawową proporcję doszedł do wniosku, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do [... zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla opłaty za zajęcie rachunku bankowego oraz opłaty manipulacyjnej. Organ uznał zatem, że wykonaniem nakazów z wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie ograniczenie procentowej opłaty za zajęcie rachunku bankowego do kwoty [...] zł oraz opłaty manipulacyjnej do kwoty [...] zł, wynikające z miarkowania kosztów uwzględniającego fakt mniejszego skomplikowania czynności manipulacyjnych niż zajęcia nieruchomości. Dyrektor wskazał, że organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania zobowiązania objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym stosował szereg środków i czynności egzekucyjnych - co zostało opisane w postanowieniu o umorzeniu postępowania, które, co istotne, nie zostało zaskarżone. Podniósł, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia rachunku strony w żaden sposób nie mógł przewidzieć czy egzekucja z tego środka będzie skuteczna. Zaniechanie dokonania zajęć mogłoby skutkować skargą wierzyciela na bezczynność organu egzekucyjnego lub zaskarżeniem postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niewyczerpanie wszystkich możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Podniósł, że w świetle art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Tym samym środek egzekucyjny nie staje się bezskuteczny, gdy na rachunku bankowym zobowiązanego nie ma pieniędzy. Uwzględniając skargę Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie na to postanowienie - Sąd I instancji powołał art. 64c § 4 u.p.e.a. i stwierdził, że koszty egzekucyjne stanowią konsekwencję stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych. Przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie uzależnia możliwości pobrania opłaty za czynności egzekucyjne od tego, czy należność w chwili dokonania czynności egzekucyjnej została wyegzekwowana. Opłaty te są należne organowi egzekucyjnemu za samo podjęcie tych czynności. Przez czynność egzekucyjną rozumie się bowiem wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Wysokość opłaty odnosi się do kwoty egzekwowanej, nie zaś wyegzekwowanej należności. W konsekwencji wierzyciel nie może uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego tylko z tego powodu, że było ono nieefektywne. W okolicznościach sprawy został zastosowany skuteczny środek egzekucyjny, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny wypełnił wymogi odnoszące się do zgodnego z przepisami (art. 80 u.p.e.a ), zastosowania tego środka. W celu realizacji zobowiązania objętego tytułem wykonawczym z dnia 14 marca 2017r., na podstawie zawiadomienia z dnia 26 kwietnia 2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanej w dniu 10 maja 2015r. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził otrzymanie zajęcia wierzytelności dnia 3 lipca 2018r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że nie może zrealizować zajęcia z uwagi na brak środków. Sąd I instancji - uznając za zasadny zarzut naruszenia art. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a., a także art. 8 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. - wskazał, że w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. Istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu tego orzeczenia nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej, i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą określać wysokość kosztów egzekucyjnych z uwzględnieniem standardów określonych przez Trybunał. W tej sprawie, zdaniem Sądu, organ określając kwotę kosztów egzekucyjnych, na które składa się opłata manipulacyjna objęta wprost wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego oraz opłata za zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym zobowiązanej w żaden sposób nie odniósł się do kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, nie rozważył, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat a czynnościami organów za podjęcie, których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie stały się swoistą sankcją pieniężną. Organ pominął te argumenty, które zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów, jeżeli uwzględnić czasochłonność, stopień skomplikowania podejmowanych czynności, konieczny nakład pracy organu egzekucyjnego. Nie wykazał, jakie koszty (wydatki) organ egzekucyjny poniósł w powiązaniu z konkretnymi czynnościami w postępowaniu egzekucyjnym i jaki nakład pracy organu egzekucyjnego legł u podstaw ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Sądu, w dalszym ciągu nie doszło do wyjaśnienia tego, czy określone w wysokości [...] zł koszty egzekucyjne pozostają konsekwencją podjętych przez organ egzekucyjny czynności. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do zagadnienia, że istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Nie wykazał, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości. Nie odniósł się również do zarzutów strony skarżącej, że czynności organu egzekucyjnego faktycznie sprowadzały się do wstępnej obsługi tytułu wykonawczego (wysłanie kilku pism, elektroniczna weryfikacja na podstawie dostępnych powszechnie zasobów internetowych), a więc czynności niewymagających szczególnego nakładu pracy, czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania. Za nieuprawnione Sąd I instancji uznał przyjęcie za punkt odniesienia przy określaniu kosztów egzekucyjnych za zajęcie innej wierzytelności, regulacji u.p.e.a. dotyczących kosztów przy egzekucji z nieruchomości. Nakład pracy i ilość podejmowanych czynności przez organ egzekucyjny przy egzekucji z nieruchomości jest bowiem niewspółmiernie większy i jest wręcz skomplikowany w porównaniu do czynności, której dokonano w tej sprawie, tj. zajęcia innej wierzytelności. Są to czynności nieporównywalne. Zdaniem Sądu z zasady celowości stosowania środków egzekucyjnych nie można wywieść "odpowiedzialności" organu egzekucyjnego za wynik stosowania określonego środka egzekucyjnego, w postaci braku podstawy do naliczenia i pobrania opłat egzekucyjnych. Przepis art. 6 § 1 u.p.e.a. nakazuje wierzycielowi podjęcie czynności w celu wszczęcia egzekucji w przypadku, gdy zobowiązany uchyla się od dobrowolnego wykonania obowiązku. Odpowiada mu obowiązek organu egzekucyjnego podjęcia egzekucji na żądanie wierzyciela. To wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy według określonego wzoru i określonej treści. W myśl art. 27 pkt 11 u.p.e.a., powinien on zawierać "wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych". Wynikające z art. 6 u.p.e.a. obowiązki, obowiązki w zakresie wystawiania tytułów wykonawczych (art. 26), a także uprawnienia określone w art. 36 u.p.e.a. wprost wskazują na obowiązek współdziałania wierzycieli należności publicznoprawnych, (tylko takich należności dotyczy egzekucja administracyjna) z organami egzekucyjnymi. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie organ zarzucił: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), zwanej p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji przepisów o postępowaniu, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 lutego 2019r., znak [...]- przez nie mający usprawiedliwionych podstaw, zarzut naruszenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096), zwanej k.p.a., w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez uznanie, że organ naruszył zasadę praworządności, zasadę zaufania, a także nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego i nie zbadał go w całości, określając należne koszty egzekucyjne we wskazanej w uchylonym postanowieniu wysokości, oraz wskazanie, że "organ II instancji nadal w żaden sposób nie odniósł się do zagadnienia, że istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Pomimo sporządzenia spisu czynności w postępowaniu egzekucyjnym, organ nie wykazał, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości. Nie odniósł się również do zarzutów strony skarżącej, że czynności organu egzekucyjnego faktycznie sprowadzały się do wstępnej obsługi tytułu wykonawczego (wysłanie kilku pism, elektroniczna weryfikacja na podstawie dostępnych powszechnie zasobów internetowych), a więc czynności niewymagających szczególnego nakładu pracy, czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania". Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 lutego 2019r., znak [...] - przez nie mający usprawiedliwionych podstaw, zarzut naruszenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że organ naruszył zasadę zaufania i nie ocenił czy wszystkie okoliczności sprawy zostały udowodnione, określając należne koszty egzekucyjne we wskazanej w uchylonym postanowieniu wysokości, oraz wskazanie, że "organ II instancji nadal w żaden sposób nie odniósł się do zagadnienia, że istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Pomimo sporządzenia spisu czynności w postępowaniu egzekucyjnym, organ nie wykazał, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości. Nie odniósł się również do zarzutów strony skarżącej, że czynności organu egzekucyjnego faktycznie sprowadzały się do wstępnej obsługi tytułu wykonawczego (wysłanie kilku pism, elektroniczna weryfikacja na podstawie dostępnych powszechnie zasobów internetowych), a więc czynności niewymagających szczególnego nakładu pracy, czy obarczonych wysokim poziomem skomplikowania". Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 lutego 2019r., znak [...] - przez nie mający usprawiedliwionych podstaw, zarzut naruszenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. poprzez uznanie, że wydane postanowienie nie zostało uzasadnione w sposób wyczerpujący pod względem faktycznym i prawnym, podczas gdy organy te szczegółowo uzasadniły wydane rozstrzygnięcie opierając się na przepisach u.p.e.a. oraz mając na uwadze stanowisko zawarte w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, SK 31/14. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi; d) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oparł swoje orzeczenie na przesłankach naruszenia przez organy egzekucyjne prawa o postępowaniu i prawa materialnego, jednakże w uzasadnieniu wyroku nie wskazał jakie przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez organy egzekucyjne w wydanym postanowieniu, a także mylnie przyjął, że koszty egzekucyjne nalicza się w wysokości zależnej od stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, a nie faktu samego ich dokonania. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, podczas gdy zachodziły przesłanki do oddalenia skargi; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, i tak art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. - polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 lutego 2019r., znak [...] i pominięcie oceny materialnoprawnej podstawy naliczenia kosztów egzekucyjnych, tj. art. 64 § 1 u.p.e.a., oraz mylne przyjęcie, że opłaty egzekucyjne naliczane są w wysokości zależnej od stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, podczas gdy podstawą naliczenia opłat egzekucyjnych jest samo dokonanie skutecznej czynności egzekucyjnej, a przepisy u.p.e.a. w art. 64 § 9 wskazują precyzyjnie moment powstania obowiązku ich uiszczenia, a więc istniała przesłanka do oddalenia skargi. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Rozpoznając tę skargę w tych granicach - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty kasacyjne są trafne. Najdalej wywołującym skutki prawne zarzutem kasacyjnym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zarzut pkt 1 lit. d) petitum skargi kasacyjnej, co uzasadnia jego rozpoznanie w pierwszej kolejności. Naruszenia tego przepisu skarżący kasacyjnie organ upatruje w tym, że Sąd I instancji - przyjmując za podstawę prawną zaskarżonego wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. - nie wskazał w uzasadnieniu tego wyroku przepisów prawa materialnego, które zostały w sprawie naruszone, a nadto mylnie przyjął, że wysokość kosztów egzekucyjnych uzależniona jest od stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, nie zaś samego faktu ich dokonania. Tak umotywowany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten - jak przyjmuje orzecznictwo sądowoadministracyjne - może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach, a mianowicie: jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2018r., II FSK 1071/16; 18 kwietnia 2018r., I OSK 1363/17; 20 grudnia 2017r., II GSK 3998/17) oraz jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010r., II FPS 8/09). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast podważać dokonanej przez Sąd I instancji wykładni bądź zastosowania przepisów, ani też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji przedstawił argumenty, które jego zdaniem przemawiały za uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołano się na przepis materialnoprawny, którym w tej sprawie jest art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a, stanowiący podstawę postanowienia w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, jak też umotywowano jego wadliwe zastosowanie w sprawie przez organy. Oznacza to, iż Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego uzasadnienia sądowego funkcji kontroli. Odrębną kwestią jest natomiast prawidłowość stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie, co stanowi jednakże przedmiotem odrębnych zarzutów kasacyjnych i oceny ich trafności. Nie jest też dopuszczalne - jak to czyni skarżący kasacyjnie organ - kwestionowanie trafności rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odmienne stanowisko skarżącego organu i Sądu I instancji co do zasadności obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie jest tożsame z tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, przez co wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy też że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Za zasadne natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznał pozostałe zarzuty kasacyjne, których komplementarny charakter uzasadnia łączne ich rozpoznanie. Istota zarzutów kasacyjnych naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a.; oraz zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a., tj. zarzutów pkt 1 lit. a) - c) i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, sprowadza się do tego, czy w tej sprawie organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy niezbędny dla określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, a następnie ocenił wszystkie okoliczności sprawy i w wystarczający sposób uzasadniał wysokość tych kosztów, jak i to czy wysokość tych kosztów zależy od skomplikowania czynności egzekucyjnych i nakładu pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji czy w sposób prawidłowy organ egzekucyjny określił wysokość tych kosztów w świetle wyroku TK z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14. Przyjmując za punkt wyjścia oceny tak sformułowanych zarzutów kasacyjnych wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14 - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a nadto, że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że dla właściwej realizacji wyroku Trybunału konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Wobec wyraźnego brzmienia art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zostały wyposażone w atrybut mocy powszechnie obowiązującej. Powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, także Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. Trzciński: Orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego, "Państwo i Prawo" 2002, z. 1, str. 12 i n.). Skutki wywierane przez wyroki Trybunału Konstytucyjnego, wydawane w kwestii konstytucyjności aktów prawnych, są zróżnicowane, w zależności od treści rozstrzygnięcia. W zakresie, w jakim wyroki te stwierdzają niezgodność aktu z Konstytucją, bezpośrednim skutkiem jest utrata przez akt mocy obowiązującej. Orzeczenie o niekonstytucyjności ma charakter konstytutywny i jako zdarzenie prawne powoduje następstwa w postaci zmiany stanu prawnego. W sytuacji wyroku o złożonych skutkach, gdy orzeczenie dotyczy niekonstytucyjności w "pewnym zakresie", doprowadza do uchylenia pewnego fragmentu normy, uznanego za niekonstytucyjny, w pozostałym zakresie utrzymując stan prawny. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z wyrokiem zakresowym o charakterze negatywnym, albowiem kwestie konstytucyjności zostały rozstrzygnięte w odniesieniu do treści normatywnej pominiętej w orzeczeniu. Wyrok Trybunału dotyczy bowiem tzw. pominięcia prawodawczego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowane jest stanowisko, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego oznacza, iż wyrok Trybunału powinien być uwzględniony przy ocenie prawnych podstaw aktu administracyjnego (wydanej decyzji/postanowienia). W tej kwestii wypowiadał się już wielokrotnie NSA, przykładowo w wyrokach z dnia 6 kwietnia 2017r., II FSK 693/15, z dnia 10 kwietnia 2018r., II FSK 914/16, z dnia 6 marca 2018r., II FSK 2206/17 oraz z dnia 26 kwietnia 2018r., II FSK 2621/17, z dnia 14 marca 2019r., II FSK 3701/18. Podzielając prezentowaną w tych wyrokach argumentację Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie stwierdza, że wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016r., SK 31/14, nie powoduje - w przeciwieństwie do wyroku uznającego kwestionowany przepis za niezgodny z Konstytucją - utraty mocy przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją w zakresie określonym w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu (także przez organy administracji publicznej i sądy), jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału. Odnosząc te ogólne uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu analizowanego wyroku wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, tał :e opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść lub niekorzyść organu). Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalne, W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Ponadto 2 samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczenie i podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy w określaniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem tego państwa. Wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Z rozważań tych należy wyprowadzić wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Do czasu nowelizacji ustawy konieczne jest zatem - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - takie stosowanie tych przepisów, aby można je było uznać za konstytucyjne w świetle wyroku Trybunału. Skutkiem analizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłat w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Trybunał wyraźnie wskazał bowiem, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo, w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają, muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku. Zadaniem organów jest więc określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w szczególności w przepisach' art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji (art. 8 ust. 2). Niezbędne jest więc powiązanie opłat z realiami konkretnego postępowania egzekucyjnego. Zważywszy na powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia ustawodawca nie dokonał jeszcze uzupełnienia kontestowanej przez Trybunał regulacji u.p.e.a., a więc nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i górnej granicy opłaty manipulacyjnej. Oznacza to, że - wbrew skarżącej Agencji powołującej się brak podstaw do obciążenia ją kosztami postępowania egzekucyjnego - organ egzekucyjny uprawniony był w świetle wskazanego wyroku Trybunału do określenia wysokości tych kosztów, jednakże przy uwzględnieniu wskazówek zawartych w tym wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie organ egzekucyjny określił koszty postępowania egzekucyjnego, w toku którego dokonano zajęcia rachunku bankowego, z zachowaniem wskazówek wyroku Trybunału. Organ - ustalając wysokość tych kosztów - oparł się na racjonalnych przesłankach, pozwalających do czasu uchwalenia zmiany przepisów u.p.e.a. realizującej wskazania Trybunału Konstytucyjnego, wypełnić lukę prawną stwierdzoną w orzeczeniu Trybunału polegającą na braku wyznaczenia maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki egzekucyjne. A mianowicie organ jako punkt odniesienia przyjął górną granicę kosztów z tytułu zajęcia nieruchomości, tj. kwotę [...] zł (jedyną ze wszystkich środków egzekucyjnych określoną w ustawie). W przypadku zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności. Uzasadniając przyjętą metodologię obliczenia wysokości kosztów za zajęcie rachunku bankowego organ wskazał, że prowadzenie egzekucji z innej wierzytelności jest mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości. Skoro zatem, przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić nakład pracy. Tym samym przyjął, że w związku z brakiem ustawowej regulacji, opłata za zajęcie wierzytelności musi być niższa niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawce w kwocie [...] zł dla 8%. Wobec tego, skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata za zajęcie nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, to organ przyjął, że zachowując proporcję, 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. Wyliczona według tej samej metody 1% opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż [...] zł. Powyższy mechanizm obliczania górnej granicy opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej zasługuje na aprobatę. Zaletą zaproponowanego przez organy rozwiązania zmierzającego do "odtworzenia" maksymalnych stawek opłat dla poszczególnych środków egzekucyjnych jest to, że opiera się ono na "parametrach ustawowych" (maksymalna stawka przy egzekucji z nieruchomości plus stawki procentowe dla poszczególnych środków egzekucyjnych) zamieszczonych w przepisach u.p.e.a., których konstytucyjność nie została zakwestionowana (tak też wyrok NSA z dnia 24 maja 2019r., II FSK 407/19, czy wyrok NSA z dnia 28 lutego 2019r., II FSK 094/18). W konsekwencji zastosowania tej metodologii liczenia kosztów egzekucyjnych organ określił łączne koszty na kwotę [...] zł, a więc nie przekraczające górnej granicy dla każdej z opłat. Powyższe ustalenia organów zostały całkowicie pominięte przez Sąd I instancji, który podniósł jedynie, że czynności zajęcia nieruchomości i rachunku bankowego nie są czynnościami porównywalnymi. Natomiast - zarzucając organowi nie poczynienie w sprawie ustaleń faktycznych i nie wykazanie jakie koszty organ egzekucyjny poniósł - błędnie Sąd I instancji przyjął, że organ w żaden sposób nie odniósł się do kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych, poniesionego nakładu pracy, oraz że pomimo sporządzenia wykazu podjętych czynności w postępowaniu egzekucyjnym nie wykazał, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych, a więc że pominął wszystkie te elementy, które zdecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów. Negując zaskarżone postanowienie Sąd I instancji nie zaoferował przy tym innego alternatywnego sposobu liczenia kosztów. Tymczasem przyjęty przez organ mechanizm, w drodze analogii do zajęcia nieruchomości, pozwala uznać określone w ten sposób koszty jako współmierne do czynności podejmowanych w związku z zajęciem rachunku bankowego. Uwzględnia on wszystkie te elementy, na które wskazywał Trybunał Konstytucyjny, zaś sam Trybunał zwrócił uwagę na to, że same opłaty nie zawsze wiążą się z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Nie można zatem - jak to uczynił Sąd I instancji - zarzucić organowi, iż nie poczynił wystarczających ustaleń na okoliczności mające mieć wpływ dla wysokości kosztów egzekucyjnych, czy też że nie dokonał oceny wszystkich okoliczności sprawy, a określone koszty nie są adekwatne do nakładu pracy. Uznając, że istota sprawy sądowo administracyjnej została dostatecznie wyjaśniona - Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. Analiza akt sprawy wykazała bowiem, że organ w sposób wszechstronny wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia wskazówek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nadto dokonał prawidłowej oceny tych okoliczności w świetle regulacji art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło