I SA/Gl 566/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta K. (dalej – skarżący, wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. (dalej – organ I instancji, organ egzekucyjny) z [...] nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego W.J. na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o nr [...] do [...]. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie wydanych przez Prezydenta Miasta K. tytułów wykonawczych z [...] o nr od [...] do [...], obejmujących opłatę dodatkową za nieopłacone parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w dniach od 13 października 2011 r. do 25 listopada 2011 r. Organ egzekucyjny w dniu [...] dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS Oddział w B. (dłużnikowi zajętych wierzytelności zajęcie doręczono 27 lipca 2015 r., natomiast zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych 29 kwietnia 2015 r.). Następnie zawiadomieniem z 19 stycznia 2016 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w A S.A. w Ł. W odpowiedzi na zajęcie A poinformował organ o zbiegu egzekucji do rachunku bankowego zobowiązanego i zwrócił się o wskazanie organu właściwego do łącznego prowadzenia egzekucji. Natomiast zawiadomieniem z 28 kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z tytułu nadpłaty w podatku ujawnionym w PIT-37 za 2015 r. W wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych nie udało się wyegzekwować w całości należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Postanowieniem z [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu przedawnienia obowiązku. Wierzyciel wniósł zażalenie na to rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej – o.p.) bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Biorąc pod uwagę fakt, że nastąpiło skuteczne zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego, to bieg terminu przedawnienia został przerwany i okres jego upływu wydłuża się o kolejne 5 lat. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono przebieg postępowania, a także przytoczono art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dalej stwierdzono, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych ‒ według art. 40d ust. 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222; dalej – u.d.p.) ‒ przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym winny być one uiszczone. Pięcioletni okres wymagalności w/w tytułów wykonawczych, liczony w niniejszym przypadku od końca 2011 r., upłynął z dniem 31 grudnia 2016 r. Dodał, że ustawa o drogach publicznych – w zakresie przedawnienia tych należności – nie odsyła do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż sama zawiera stosowną regulację, zatem nie ma w omawianej sprawie zastosowania art. 70 § 4 tej ustawy i skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi. Zdaniem organu skoro ustawa o drogach publicznych zawiera uregulowanie zakreślające pięcioletni okres wymagalności opłaty dodatkowej bez powiązania z innymi ustawami w tym zakresie, to brak jest podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej. Powołał się na wyrok tut. Sądu z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 644/16. W skardze wierzyciel (reprezentowany przez radcę prawnego) zaskarżonemu postanowieniu organu odwoławczego zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 70 § 4 o.p. poprzez jego niezastosowanie, b) art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz umorzenie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia, że przedmiotowa należność wygasła wskutek przedawnienia, c) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, 2) naruszenie art. 40d ust. 3 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że przedmiotowa należność uległa przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. 3) 4) Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, 2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 3) w razie nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa w pkt 2 - o rozpoznanie sprawy także pod nieobecność skarżącego, 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik wierzyciela wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyskano wprawdzie całości należności, jednakże biorąc pod uwagę treść art. 70 § 4 o.p. doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej za niepłacony postój w strefie płatnego parkowania, z uwagi na zastosowane środki egzekucyjne. Następnie podniósł, iż zgodnie z ugruntowanym poglądem w orzecznictwie sądów administracyjnych, opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania mają charakter należności publicznoprawnej. W myśl natomiast art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm. – dalej u.f.p.) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ww. ustawy). Wobec tego zgodnie z art. 67 u.f.p. do tego rodzaju opłat mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Konkludując pełnomocnik wierzyciela stwierdził, iż w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka z art. 70 § 4 o.p., tj. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia należności wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Tym samym niezasadnie umorzono postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) – podlegało postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na postawie tytułów wykonawczych wystawionych przez skarżącego. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Stan faktyczny, który został przedstawiony we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku nie jest kwestionowany przez żadną ze stron. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy do opłat dodatkowych wynikających z nieuiszczenia opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13f ust. 1 u.d.p.) znajdują zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa regulujące przedawnienie zobowiązania. Zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygał już w przedmiocie przedawnienia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p. w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przywołać tu należy wyroki z 15 grudnia 2016 r. o sygn. akt: I SA/Gl 644/16 i I SA/Gl 645/16 oraz z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 545/18 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela argumentację zawartą w ww. wyrokach i w dalszej części posłuży się nią dla uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Nadmienić także należy, że pogląd w nich wyrażony prezentowany jest również w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. zob. wyroki WSA: w Olsztynie z 7 marca 2018 r., I SA/Ol 95/18, Lex nr 2472215; w Gdańsku z 13 marca 2018 r., I SA/Gd 96/18, Lex nr 2478587 oraz w Poznaniu z 10 maja 2018 r., I SA/Po 197/18, Lex nr 2503279). Ustalenie, że nastąpiło przedawnienie tej należności organ egzekucyjny i organ odwoławczy oparły na uregulowaniu zawartym w art. 40d ust. 3 u.d.p., przewidującym, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i ust. 2, art. 29a ust. 1 i ust. 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Powołując się na powyższe uregulowanie organy uznały, że stanowi ono odrębne, a jednocześnie całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia opłat pobieranych na mocy art. 13f ust. 1 u.d.p. Wskazały w tym zakresie na brak odesłania w tej ustawie do przepisów Ordynacji podatkowej lub jakiejkolwiek innej ustawy. Nie uznały zatem, aby podstawę do zastosowania wobec spornej należności instytucji przerwania biegu terminu przedawnienia miał stanowić przepis art. 70 § 4 o.p., na mocy art. 67 w związku z art. 60 pkt 7 u.f.p. Dokonując oceny prawidłowości stanowiska organów w tej sprawie trzeba na wstępie przypomnieć, że przepis o przedawnieniu obowiązku uiszczenia opłat wynikających z art. 13f u.d.p. (jak i innych opłat i kar przewidzianych w tej ustawie) ustawodawca wprowadził do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dopiero w drodze jej nowelizacji ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 179, poz. 1489), która weszła w życie z dniem 4 października 2005 r. Do tego czasu należności z tego tytułu były nieprzedawnialne. Dodając przepis art. 40d ust. 3 ustawodawca usunął zatem ten stan braku regulacji prawnej, a jednocześnie nie wprowadził, ani wprost ani przez odesłanie do innych ustaw, możliwości przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Można zatem zasadnie wnioskować, że wolą ustawodawcy było określenie jednego, nie podlegającego wydłużeniu, pięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zapłaty należności wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p. Przedmiotem sporu jest kwestia, czy powyższy stan prawny, obowiązujący od 2005 r., uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2010 r. na skutek wejścia w życie uchwalonej w dniu 27 sierpnia 2009 r. ustawy o finansach publicznych, która w art. 67 ust. 1 przewiduje, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tytułem porządku nadmienić należy, iż na mocy art. 12 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) do art. 67 u.f.p. dodano ust. 2 w brzmieniu: "Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego". Nowelizacja ta pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż dotyczy ona administracyjnych kar pieniężnych, gdy tymczasem spór dotyczy opłaty określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. Zdaniem strony skarżącej, powyższy przepis, tj. art. 67 ust. 1 u.f.p. uprawnia do uznania, że do spornej należności, jako wymienionej w art. 60 pkt 7 u.f.p. niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym, należy zastosować art. 70 § 4 o.p., przewidujący przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W ocenie Sądu, pogląd ten jest niezasadny. Przepis art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi bowiem, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio - działu III Ordynacji podatkowej stosuje się tylko do spraw nieuregulowanych niniejszą ustawą. Ustawa o finansach publicznych nie zawiera żadnej regulacji odnośnie przedawnienia należności wymienionych w art. 60, zatem mogą mieć w tym zakresie generalnie zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Jeżeli jednak odrębne uregulowanie kwestii przedawnienia przewidziane jest w ustawach szczególnych, to uregulowania te, jako lex specialis, mają pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym. Taką regulacją jest art. 40d ust. 3 u.d.p. Powyższy pogląd zaprezentowano także w doktrynie (T. Brzezicki, W. Morawski - Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, opubl. PPLiFS z 2011 r. nr 7-8, str. 25-29). Przedstawione wyżej wywody uprawniają do wniosku, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną, prawidłową podstawę do uznania, że z upływem terminu w tym przepisie wskazanego, przedawnia się obowiązek zapłaty opłaty z art. 13f ust. 1 u.d.p. Zatem zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony, nie przerywa biegu terminu przedawnienia wspomnianej opłaty dodatkowej, określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. Stwierdzenie przedawnienia należności dochodzonej w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obligowało organ egzekucyjny do umorzenia tego postępowania na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wydane w tym zakresie postanowienie odpowiada zatem prawu, podobnie jak utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.