VII SA/Wa 1439/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-10
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wpisie budynku dawnego kina wraz z terenem posesji do rejestru zabytków została wydana z poszanowaniem przepisów prawa, w tym zasad postępowania administracyjnego i definicji zabytku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wpisie budynku dawnego kina wraz z terenem posesji do rejestru zabytków została wydana z poszanowaniem przepisów prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zbadały wszystkie istotne okoliczności, zapewniły stronom czynny udział w postępowaniu i właściwie zastosowały przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym definicję zabytku i jego otoczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Instytucji Filmowej [...] S.A. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisie do rejestru zabytków budynku dawnego kina "[...]" wraz z terenem posesji. Skarżąca zarzucała m.in. brak należytego uzasadnienia wpisu, objęcie wpisem terenu posesji bez uzasadnienia i z przekroczeniem swobody administracyjnej, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym braku czynnego udziału stron. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi Instytucji [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu odwołania Instytucji Filmowej [...] S.A. od decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], wpisującej do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] budynek dawnego kina "[...] ", powstałego w latach 1948-1949, wg. projektu [...] , położony w [...] przy ul. [...] wraz z terenem posesji (dz. ew. nr [...] , obręb [...], dzielnica [...] ) - działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. 162, poz. 1568, ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał na ustalenie przez organ pierwszej instancji kontekstu historycznego powstania kina "[...] ", przybliżenie sylwetki architekta - [...] , a także zamieszczenie szczegółowego opisu obiektu, uwzględniającego przekształcenia, dokonane w celu adaptacji do nowo pełnionej funkcji - teatru. Ponadto, dokonanie oceny wartości artystycznych budynku, w związku z "niejednorodną formę architektoniczną obiektu, łączącą powojenny modernizm (bryła) z realizmem socjalistycznym (wystrój)" oraz stwierdzenie, że budynek posiada wartości naukowo - historyczne jako jeden z grupy czterech pierwszych kin wzniesionych w powojennej Warszawie, realizujący nowy typ kina wolnostojącego o funkcjonalnym i przejrzystym układzie, w całości dostosowanym do potrzeb związanych z pełnioną funkcją. Wreszcie ustalenie, że ochroną konserwatorską należy objąć także działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...]ze wskazaniem, że "nie bez znaczenia jest także zagospodarowanie posesji, charakteryzującej się otwartą przestrzenią z szerokimi schodami wejściowymi i wyjściowymi, umożliwiające sprawne, a zarazem bezpieczne przemieszczanie się widzów i oczekiwanie na seans".
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił ponadto ocenę organu pierwszej instancji, że budynek dawnego kina "[...]" dokumentuje nie tylko materialną odbudowę [...] , lecz także odradzające się życie kulturalne miasta.
Organ drugiej instancji wskazał, że we wniesionym od ww. decyzji odwołaniu - Instytucja Filmowa [...] S.A., zarzuciła organowi pierwszej instancji m.in. naruszenie przepisów art. 3 pkt 1 i 15 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 1, 10 § ł, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania wskazano mi.in., że "obiekt został pozbawiony swoich pierwotnych walorów, przede wszystkim urbanistycznych", a także utracił "możliwość pełnienia swojej pierwotnej funkcji kinowej". Podniesiono, że naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. "upatruje się w nieuwzględnieniu w decyzji wszystkich stron postępowania, w szczególności spadkobierców właścicieli działki [...] hip. Nr [...] dawny Hip. [...]", bowiem "aktualnie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. [...] z dnia [...] kwietnia 1954 r. nr [...] dotyczącego odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. Nr hip. [...] dawny [...] rej. Hip[...]".
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł, że sprawa wpisania do rejestru zabytków budynku kina "[...] ", była już dwukrotnie przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ drugiej instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków Budynek Kina "[...]" wraz z wystrojem (kamienne posadzki i okładziny ścian hallu, boazeria ścian sali kinowej, dekoracja sztukatorska sali kinowej) oraz neonem, a także elementami zagospodarowania działki w postaci schodów i chodnika z kostek granitowych, powstały w latach 1948-1949 według projektu [...], położony w [...]przy ul. [...]". W wyniku odwołania strony Minister Kultury i Sztuki, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. przekazał zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przepisu art. 10 § 1, art. 40 § 2 oraz art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., ł.dz. [...][...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków województwa mazowieckiego budynek Kina "[...]", powstały w latach 1948-1949, według projektu [...] , położony w [...] przy ul. [...], (dzielnica [...]) wraz z terenem otoczenia. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. ponownie przekazał zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia wskazując na niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz niespójność sentencji decyzji z załącznikiem graficznym. W tych warunkach zapadła objęta rozpoznawanym odwołaniem decyzja organu pierwszej instancji
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał na kompetencje [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wynikające z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Podniósł, z art. 6 ust. 1 tej ustawy wynika, że ochronie i opiece bez względu na stan zachowania podlegają m.in. dzieła architektury i budownictwa (lit. c). Zgodnie zaś z art. 7 ww. ustawy formą ochrony zabytków jest m.in. wpis do rejestru zabytków.
Powołując się na przepis art. 7 k.p.a. Minister podniósł, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto organ powinien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie z art. 77 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 1998 r., II S.A. 506/98).
Minister wskazał, że przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało z urzędu w dniu 9 stycznia 2009 r. W toku postępowania [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu 8 grudnia 2009 r. oraz w dniu 17 lutego 2015 r. dokonał oględzin przedmiotowego obiektu. Pismem z dnia 20 lutego 2015 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w tym składania wniosków i uwag. Pełnomocnik strony w dniu 4 kwietnia 2015 r. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień do wniesienia uwag.
Minister ocenił, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w toku prowadzonego przez siebie postępowania działał zgodnie z przytoczoną wyżej zasadą zawartą w przepisie art. 7 k.p.a., Stan faktyczny został ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków na ocenę wartości zabytkowych budynku dawnego kina "[...]" wraz z terenem posesji, które przesądziły o wpisaniu tego obiektu do rejestru zabytków.
Minister podkreślił, że organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych lub naukowych, a zatem nie mają obowiązku - orzekając o wpisie danego obiektu do rejestru zabytków - sporządzać dowodu z opinii biegłych na okoliczność, czy obiekt ten jest czy nie jest zabytkiem. Właściwość do wpisania obiektu do rejestru zabytków posiada wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, który dysponując wykształconą w zakresie historii sztuki i architektury kadrą pracowników jest w stanie obiektywnie ocenić - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - czy obiekt posiada walory zabytkowe (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 19/08; z dnia 9 lipca 2010 r" sygn. akt I SA/Wa 640/10; z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1077/12).
Zdaniem Ministra organ pierwszej instancji wykazał okoliczności przesądzające o zasadności uznania, że budynek dawnego kina "[...]" wraz z terenem posesji, posiada istotne wartości zabytkowe. Sentencja orzeczenia oraz uzasadnienie decyzji są spójne z załącznikiem graficznym, na którym oznaczono zakres ochrony konserwatorskiej. Decyzja spełnia wymogi przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Minister stwierdził, że dokonana także przez niego analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do pozytywnej oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Definicja legalna zabytku nieruchomego zawarta w przepisie art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wskazuje, iż jest to nieruchomość, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zatem w postępowaniu administracyjnym w sprawie wpisania zabytku do rejestru koniecznym jest wskazanie jakie samoistne wartości zabytkowe posiada obiekt, aczkolwiek wskazane wyżej wartości nie muszą występować łącznie.
Przedmiotowy w sprawie budynek dawnego kina "[...]" położony w [...]przy ul. [...] wraz z działką ewidencyjną nr [...], obręb [...], zachował wszystkie elementy wyrazu architektonicznego, co przesądza o wyjątkowym charakterze tego obiektu oraz stanowi o jego zabytkowej wartości. Obiekt ten zachował bowiem formę, skalę oraz częściowo wystrój z czasów, w których powstał, a także spójny wyraz architektoniczny, definiujący go jako przykład architektury powojennego modernizmu z użyciem dekoracji w duchu socrealistycznym. Pomimo zmiany pełnionej funkcji budynek zachował autentyczną substancję budowlaną, a teren wokół obiektu utrzymał pierwotne zagospodarowanie (szerokie schody prowadzące do wejścia, murki oporowe).
Minister podkreślił - organ pierwszej instancji prawidłowo uznał zatem, że omawiany zabytek posiada wartość naukową, jako przykład wolnostojącego budynku kinowego, wartość artystyczną, jako obiekt realizujący założenia powojennej architektury modernistycznej z użyciem dekoracji socrealistycznej, a także wartość historyczną jako dokument odbudowy [...]. Nieruchomość stanowi świadectwo epoki minionej, którego zachowanie i ochrona prawna jest konieczna, wobec posiadanych walorów artystycznych, naukowych i historycznych.
W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ulega wątpliwości, że omawiany obiekt wraz z terenem posesji odpowiada definicjom legalnym zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, literalnie je wypełniając, a jako taki podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, jako dzieło architektury i budownictwa. W toku postępowania rozpatrywane były przesłanki, czy w zachowanej formie obiekt ten posiada wartości zabytkowe i zostało to pozytywnie zweryfikowane.
W nawiązaniu do zarzutu odwołania, o braku uwzględnienia przez organ pierwszej instancji wszystkich stron postępowania, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadząc przedmiotowe postępowanie prawidłowo przyjął krąg stron postępowania na podstawie księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w [...] , przy ul. [...]na działce ewid. nr [...], obręb [...], zgodnie z którą właścicielem nieruchomości jest Województwo [...], a jej użytkownikiem wieczystym Instytucja Filmowa [...] S.A. W dziale II - Prawa, roszczenia i ograniczenia, figurowało co prawda roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców właścicieli działki [...] hip. Nr [...] dawny Hip. [...] niemniej jednak na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w dniu 12 maja 2012 r. roszczenie to zostało wykreślone. Tym samym nie ma podstaw do uznania ww. spadkobierców za strony postępowania dotyczącego wpisania przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków.
Kontynuując uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił – organy ochrony zabytków zobowiązane są strzec dziedzictwa narodowego, wypełniając tym samym konstytucyjny obowiązek, zawarty w preambule oraz przepisie art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Organy te działają zgodnie z dyspozycją przepisu art. 4 pkt. 1, 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wedle, którego sprawują ochronę zabytków poprzez m.in. zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie (pkt1),zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (pkt 2) oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytku (pkt 3). Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej przewiduje ograniczenie prawa własności, w art. 64 § 3 stanowi "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Ograniczenie własności, będące konsekwencją wpisania do rejestru zabytków przedmiotowej nieruchomości wynika z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem jest prawnie dopuszczalne (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1993 r., IV SA 883/96, publ. Lex 43333; z dnia 2 czerwca 1999 IV SA 818/97, niepubl.). Fakt wpisania do rejestru zabytków nieruchomości, powoduje dla właściciela ograniczenia w rozporządzaniu swoją własnością, w postaci konieczności m.in. zachowania zabytkowego obiektu oraz uzgadniania planowanych przy nim prac z wojewódzkim konserwatorem zabytków, na podstawie art. 36 ww. ustawy. Jednakże nie wyklucza użytkowania ww. nieruchomości, nie wkracza także w zakres istoty prawa własności, prawa majątkowego, czy prawa do dziedziczenia.
Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykazana w okolicznościach sprawy zasadność wpisania omawianej nieruchomości do rejestru zabytków, wypełnia także wymóg jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości oceny jej wartości zabytkowych, co odpowiada utrwalonemu stanowisku orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2006 r., w sprawie o sygn. akt sygn. akt I SA/Wa 324/06).
W podsumowaniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że podzielając stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, uznał za zasadną i potrzebną ochronę prawną budynku dawnego kina "[...]", powstałego w latach 1948-1949, wg. projektu [...], położonego w [...] przy ul. [...] wraz z terenem posesji (dz. ew. nr [...] obręb [...]dzielnica [...] ). Nieruchomość ta posiada bowiem wyżej wskazane wartości zabytkowe, a ich utrzymanie jest konieczne w dobrze pojętym interesie społecznym, zachowania dziedzictwa architektonicznego, historycznego i kulturowego dla przyszłych pokoleń.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła Instytucja Filmowa [...]Spółka Akcyjna.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: 1) art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446,) poprzez wpisanie do rejestru zabytków budynku dawnego kina "Ochota", bez należytego uzasadnienia, czy nieruchomość ta spełnia kryteria uznania jej za zabytek, 2) art. 9 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy poprzez objęcie wpisem do rejestru zabytków "terenu posesji" oznaczonego na załączniku graficznym stanowiącym integralną część zaskarżonej decyzji bez jakiegokolwiek uzasadnienia i z przekroczeniem ram swobody administracyjnej, 3) art. 9 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy poprzez objęcie wpisem do rejestru zabytków "terenu posesji" przed wpisaniem do rejestru samego zabytku, 4) art. 7, 10 § 1, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca I960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), poprzez naruszenie zasady praworządności, niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, niewskazanie dowodów, na których organ oparł się podejmując rozstrzygnięcie.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, poprzedzającej jej decyzji Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
W skardze sformułowano wniosek cyt. "o rozważenie" zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego.
Zarzuty i żądania skargi znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
I tak, postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej było prowadzone z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia zasady opisanej w art. 10 k.p.a. w szczególności prowadzone było z udziałem właściwie ustalonego kręgu stron postępowania.
Sąd w tym zakresie w pełni podziela wskazania, co do wiążącego stanu prawnego opisanego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.
Kwestia ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców działki oznaczonej w księdze wieczystej jako "[...]hip. Nr [...] dawny Hip. [...]" nie była także zagadnieniem uzasadniającym zawieszenie postepowania sądowego.
Wniosek o zawieszenie postępowania, ostatecznie tak sprecyzowany na rozprawie, został oddalony. Sąd ocenił, że w okolicznościach sprawy nie zaistniała, żadna z przesłanek, o których mowa w art. 125 p.p.s.a. - uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowego na wniosek strony, w szczególności - rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowa ocenił - w decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie określono, że działka, na której znajduje się Kino "[...] ", posiada wartość jako obszar zabytkowy i z tego tytułu powinna zostać wpisana do rejestru zabytków jako otoczenie zabytkowego obiektu.
Wbrew zarzutom skarżącej, z decyzji organu pierwszej instancji wynika jaki obszar wokół budynku i dlaczego został wpisany do rejestru zabytków (w sentencji mowa jest o "terenie posesji wpisanym do rejestru zabytków", którego granice zostały oznaczone w załączniku graficznym do decyzji). Posłużenie się określeniem "teren" nie stanowi wady decyzji w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Ma rację skarżąca, że art. 9 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy stanowi - do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a zgodnie z art. 3 pkt 15 tej ustawy otoczeniem jest teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.
W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano "nie bez znaczenia jest także zagospodarowanie posesji, charakteryzującej się otwartą przestrzenią z szerokimi schodami wejściowymi i wyjściowymi, umożliwiające sprawne, a zarazem bezpieczne przemieszczanie się widzów i oczekiwanie na seans".
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że takie sformułowanie wykracza daleko poza swobodę uznania administracyjnego i może posłużyć za uzasadnienie dla spełnienia przez określony obszar np. przepisów przeciwpożarowych, a nie przesłanek pozwalających uznać go za obszar zabytkowy lub otoczenie zabytkowego obiektu. Opis wskazany przez organ zawiera przesłanki definiujące otoczenie zabytkowego obiektu i obszar zabytkowy z uwagi na jego ww. cechy indywidualne.
O podjęciu rozstrzygnięcia, jak w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nie zdecydował jak postrzega to skarżąca tylko związek z wydarzeniami historycznymi. W odniesieniu do przedmiotu ww. rozstrzygnięć dostrzeżono zasadnie wszystkie ustawowe kryteria zabytku po myśli art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Chodziło bowiem o dzieło człowieka związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Wskazano i omówiono w szczególności samoistne wartości zabytkowe posiadane przez obiekt w tym jego otoczenie objęte wpisem.
Nie może spotkać się z aprobatą Sądu teza skarżącej sformułowana na tle art. 9 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy, że objęcie wpisem do rejestru zabytków jego otoczenia może nastąpić wyłącznie po wpisaniu do rejestru samego zabytku, co cyt. "oczywiście w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż nastąpiło równoczesne wpisanie do rejestru zabytku, jak i jego otoczenia, a ściślej "terenu posesji". W decyzji organu pierwszej instancji doszło do jednoczesnego orzeczenia w tym przedmiocie, oczywiście zgodnego z dyspozycją ww. przepisu.
Wbrew zarzutom skargi w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzono, istotny zakres autentyzmu przedmiotu orzeczenia. Odniesiono się także do zakresu dokonanych w obiekcie zmiany i ustalono, że nie wpływają one na ocenę przedmiotu w ramach ustawowych przesłanek określających zabytek.
Sąd podkreśla, organy konserwatorskie mają pełne kwalifikacje do dokonania samodzielnej oceny. Przedmiotowa ocena została dokonana z poszanowaniem zasad postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym. W związku z dokładnym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego całego materiału dowodowego nie było podstaw do sięgania po inne formy postępowania dowodowego.
Podkreślmy jeszcze raz - opis stanu zewnętrznego i wewnętrznego obiektu oraz opis jego otoczenia, wskazanie elementów architektonicznych, konstrukcyjnych, prawidłowo zostały zakwalifikowane jako wartości artystyczne i historyczne.
Sąd w pełni podziela cytowane w uzasadnieniu skargi stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt: II GSK 8/06 (Lex nr 202385): "w wypadku wystąpienia w przepisie pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz w oparciu o ustalone fakty wypełnia je .treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia". W sprawie niniejszej wskazano jednak konkretne fakty świadczące o spełnieniu przez obiekt kryteriów określonych w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Temu zadaniu organ podołał i nie zachodzą przesłanki, żeby dostrzegać konieczność sięgania po wiedze biegłych.
Już tylko na marginesie wskazać należy, że formułując zarzut braku odwołania się do opinii biegłych strona skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego ani w postępowaniu sądowym nie przedłożyła opinii, która wskazywałaby na konieczność sięgnięcia po opinię rozstrzygającą miedzy dwoma rozbieżnymi stanowiskami.
Strona skarżąca twierdzi w uzasadnieniu skargi, cyt. "wydaje się, że w niniejszej sprawie kontrowersje takie zachodzą". Skutecznej polemiki ze stanowiskiem wyspecjalizowanego organu konserwatorskiego nie można opierać na tym co się tylko wydaje.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło