III SAB/Gl 205/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-08-05

Skład orzekający: Beata Kozicka, Barbara Brandys-Kmiecik, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo wykonywania czynności, większość z nich polegała na informowaniu o kolejnych przedłużeniach terminu, a wezwania dotyczyły danych, które można było sprawdzić niezwłocznie. Sąd oddalił żądanie zasądzenia sumy pieniężnej od organu, uznając, że brak jest podstaw do dyscyplinowania organu lub zadośćuczynienia finansowego stronie, zwłaszcza gdy ta nie uzasadniła żądania w sposób poddający się akceptacji, a organ miał uzasadnione wątpliwości związane z zawiłością sprawy i prowadzonym postępowaniem karnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach w sprawie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] r., a decyzja została wydana dopiero [...] r. Wcześniejsze postępowanie przed WSA w Gliwicach zakończyło się oddaleniem skargi, jednak wyrok ten został uchylony przez NSA z uwagi na usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej. NSA wskazał na nieefektywne działania organu i nadmierne przedłużanie postępowania.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania organu, 2) stwierdza, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) w pozostałym zakresie skargę oddala, 4) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. B. na przewlekłość postępowania administracyjnego Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą 1) stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania organu, 2) stwierdza, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) w pozostałym zakresie skargę oddala, 4) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. strona skarżąca - B. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do tut. Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] r. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. Formułując zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, a to: art. 8, 12, 35 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. zw. dalej Kpa) oraz art. 42d ust. 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.), autor skargi, wniósł dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, orzeczenie mocą art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: Ppsa), że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 Ppsa, w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. W jej uzasadnieniu zakwestionował w całości prawidłowość prowadzenia postępowania przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w jej petitum. Zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu. Wyrokiem z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt IV SAB/Gl 151/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy z przytoczonej na wstępie skargi B. B. (dalej też: "strona", "skarżąca/y") na przewlekłość postępowania administracyjnego Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach (dalej także: "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona zaskarżając go w zakresie jego pkt 2, 3 i 4 zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa, naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a to art. 37 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 42d ust. 14 i 15 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm., dalej także: ustawa lub też ustawa o świadczeniach), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, i przyjęcie, że organ rozpoznał sprawę strony w ustawowo przewidzianym terminie, podczas gdy - jak zaznaczył - termin ten został wyraźnie przekroczony. W związku z powyższym, na mocy art. 176 w zw. z art. 185 § 1 Ppsa wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 215/19 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądził od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach na rzecz B. B. [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uchylając wyrok tut. Sądu NSA stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Przechodząc zatem do ponownego rozpoznania sprawy wskazania i powtórzenia wymaga, że jej stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu [...] r. (data wpływu do organu to [...] r.) skarżąca, działająca przez przedstawiciela ustawowego złożyła wniosek do Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia ponaglenie na przewlekłe prowadzenie sprawy oraz niezałatwienie sprawy w terminie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 37 § 6 Kpa uznał ponaglenie na "bezczynność" prowadzonego postępowania za uzasadnione, stwierdził, iż niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązał Dyrektora Śląskiego Oddziału NFZ do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości oraz wyznaczył Dyrektorowi Śląskiego Oddziału NFZ termin do załatwienia sprawy do dnia [...] r. Ostatecznie Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach wydał decyzję w dniu [...] r., a pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że wniosek o zwrot kosztów wpłynął do organu w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. organ poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i prawach jej przysługujących. Pismem z dnia [...] r. organ wezwał stronę do wyjaśnienia rozbieżności dotyczącej terminu udzielenia świadczenia. Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) pełnomocnik strony wyjaśnił kwestię wskazanych rozbieżności. Kolejnymi pismami (począwszy od [...] r.) organ informował stronę o kolejnych przedłużeniach terminu przewidzianego na rozpatrzenie wniosku. Pismem z dnia [...] r. organ wezwał stronę do przesłania informacji od świadczeniodawcy wykonującego świadczenie czy udzielenie świadczenia ogólnostomatologicznego w znieczuleniu ogólnym na terytorium Republiki Czeskiej wynikało ze wskazań medycznych wraz z określeniem jakie to były działania. Wskazał również, że świadczeniodawca winien podać informacje umożliwiające ustalenie kodów ICD-9. Ponadto organ wezwał do uzupełnienia dokumentacji o właściwe pełnomocnictwo przedstawiciela ustawowego strony. W dniu [..] r. w odpowiedzi na wezwanie wpłynęło do organu pełnomocnictwo przedstawiciela ustawowego strony wraz z wyjaśnieniami. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik strony wystąpił z ponagleniem na przewlekłość postępowania żądając wyznaczenia organowi pierwszej instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. ponaglenie zostało uznane za uzasadnione, a w dniu [...] r. wydana została decyzja, mocą której zwrócono skarżącej koszty leczenia. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...] r. W dniu [...] r. wpłynęła do organu przedmiotowa skarga opatrzona datą [...] r. Sąd I instancji wyrokiem z 18 października 2018 r. podzielił stanowisko organu, że zarówno ogólna ilość wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju, która w 2017 r. wyniosła [...] (stan na [...] r.), jak i ilość świadczeń w zakresie usług stomatologicznych wykonywanych tylko w jednej placówce medycznej w Republice Czeskiej mogło istotnie wpłynąć na wydłużenie prowadzonego postępowania. Sądowi, co podniesiono w jego uzasadnieniu, wiadome jest z urzędu, że z uwagi na wątpliwości wynikające ze złożonych wniosków (np. wniosek dotyczył osoby nieżyjącej, zabieg dotyczył wcześniej usuniętego zęba, błędnie wskazano konto świadczeniodawcy, czy też dane adresowe wnioskodawcy) organ pismem z dnia [...] r. złożył do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Sąd na ów czas rozpoznający sprawę zauważył, że w większości usługi stomatologiczne dotyczyły osób ubezwłasnowolnionych, często względnie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wobec powyższego, w opinii Sądu, wpływanie kolejnych wniosków o zwrot poniesionych kosztów świadczeń stomatologicznych udzielanych osobom niepełnosprawnym w znieczuleniu ogólnym wymagało od organu szczególnie dogłębnej analizy celem ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie organ informował opiekuna prawnego skarżącej o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku Tym samym w ocenie Sądu pomimo, iż organ wykonywał niektóre czynności w dużym odstępie czasu to nie można uznać, że czynności te miały charakter pozorny i nie wynikały z istoty sprawy. W podstawie prawnej wyroku powołano art. 151 Ppsa. Jak wskazano powyżej, skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniosła strona zaskarżając go wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to art. 37 § 1 pkt Kpa oraz art. 42d ust. 14 i ust. 15 ustawy o świadczeniach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ rozpoznał sprawę skarżącej w ustawowo przewidzianym do tego terminie, podczas gdy termin ten został wyraźnie przekroczony. Podnosząc te zarzuty kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o "rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym". W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Przytoczonym powyżej wyrokiem z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 215/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wskazany na wstępie zaskarżony wyrok tut. Sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach (pkt 1) oraz zasądził od Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach na rzecz strony skarżącej [...] zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uchylając wyrok w zaskarżonym zakresie NSA stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w prowadzonym postępowaniu, które trwało ponad rok od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji, organ jakkolwiek co miesiąc wykonywał czynności, to w istocie większość z nich polegała na informowaniu skarżącej o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Zauważył nadto, że wezwania do udzielenia informacji kierowane do skarżącej z dnia [...] r. i [...] r. dotyczyły danych, których brak można było sprawdzić niezwłocznie po wpłynięciu wniosku (wezwanie dotyczące rozbieżności co do daty zabiegu, czy też wezwanie o informację czy wykonanie zabiegu w znieczuleniu ogólnym wynikało ze wskazań medycznych). Zaznaczył także, że wezwanie z dnia [...] r. odnoszące się do podania danych dotyczących przedstawiciela ustawowego skierowane pół roku po złożeniu wniosku dotyczyło dokumentów dołączonych do wniosku. Sąd drugoinstancyjny stwierdził, że przyjmując taki przebieg postępowania administracyjnego i przedstawiając go w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wskazał przyczyn, dla których uznał, że nie stanowi to przewlekłości postępowania. Nie wynika to z ogólnych sformułowań zawartych w uzasadnieniu Sądu I instancji, że "działania organu zmierzały do uzupełnienia dokumentacji medycznej skarżącej, ustalenia faktycznego przebiegu jej leczenia stomatologicznego oraz wyjaśnienia powstałych wątpliwości i rozbieżności, które organ miał obowiązek usunąć, przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą". Poza przytoczeniem określonych faktów Sąd I instancji nie dokonał ich analizy, odnoszącej się do: terminowości, skuteczności i sposobu działania organu. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji nie ocenił zasadności podejmowanych czynności, jak i znacznego odstępu czasu pomiędzy nimi w kontekście przewlekłości postępowania, co skutkowało uznaniem skargi kasacyjnej za usprawiedliwioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skład orzekający, działa w warunkach, związania wyrokiem NSA z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 238/19. Zgodnie z art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kwestię związania oceną prawną NSA zasadniczo reguluje art. 190 Ppsa, zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjęty model postępowania w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że zawarty tam przepis art. 190 nie jest jedynym uregulowaniem, które wyraża kwestię związania przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną. W związku z odesłaniem zawartym w art. 193 Ppsa, który stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 153 Ppsa. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. Co do zasady przepis ten będzie miał zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w razie orzekania reformatoryjnego na podstawie art. 188 Ppsa (por. B. Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VII, teza 5, LEX). Ponadto, na podstawie art. 190 Ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Związanie oceną prawną sądu odwoławczego nie występuje tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nadto przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 i art. 135 Ppsa podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznawał skargę kasacyjną Sąd II instancji i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z 3 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1311/07). Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 Ppsa. Z kolei, zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a Ppsa – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć także należy, że stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i będzie przywoływany w zakresie niezbędnym dla oceny legalności objętego skargą przedmiotu. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej z [...] r. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. Podstawę prawną rozpoznania przez organ wniosku skarżącego inicjującego postępowanie w sprawie stanowią przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie zaś z art. 42a pkt 1 tej ustawy, Fundusz finansuje koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju na zasadzie zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b. Według art. 42b ust. 1 ustawy, świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego dalej "zwrotem kosztów". Natomiast na podstawie art. 42d ust. 13 cyt. ustawy, w przypadku gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzję wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Jednak zgodnie z art. 42d ust. 14 tej ustawy, jeżeli rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie decyzji, następuje w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku gdy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia przez świadczeniobiorcę albo jego przedstawiciela ustawowego wniosku o zwrot kosztów lub prowadzenia korespondencji z instytucją krajową, do tego terminu nie wlicza się okresu: od dnia wezwania do uzupełnienia wniosku do dnia otrzymania tego uzupełnienia przez oddział wojewódzki Funduszu albo do dnia bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku o zwrot kosztów; od dnia wysłania zapytania do instytucji krajowej do dnia otrzymania przez oddział wojewódzki Funduszu odpowiedzi tej instytucji. Ponadto, zgodnie z art. 42d ust. 15 cyt. ustawy, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – co w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło. Niemniej jednak wskazani wymaga, że jeżeli w powyższym terminie nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. W postępowaniu wątpliwości rozstrzyga się na korzyść świadczeniobiorcy. Okoliczności te wymagają podniesienia albowiem w przedmiotowej sprawie wskazanym powyżej terminom, niezależnie od zdarzeń i czynności podejmowanych, organ uchybił. Podejmował przytoczone powyżej czynności z ich opóźnieniem i bez zachowania rytmiki i ekonomiki w ich ciągu. Należy zatem wskazać, że naruszenie przepisów dotyczących terminowego załatwienia sprawy może być kwalifikowane jako "bezczynność" lub "przewlekłość postępowania". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2013 r. sygn. II OSK 891/13, interpretacja tych pojęć wymaga przyjęcia założenia, że obie instytucje dotyczą różnych kategorii naruszeń prawa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania organu, przedmiotem sądowej kontroli jest ocena podejmowanych w toku postępowania działań organu pod kątem zachowania należytej staranności w organizowaniu i prowadzeniu tego postępowania w taki sposób, aby doprowadziło ono w rozsądnym terminie do merytorycznego załatwienia sprawy. Bezczynność i przewlekłość postępowania to terminy o podobnym, ale nie tożsamym znaczeniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma więc doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Równocześnie należy przy tym podkreślić, że NSA w wyroku z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 215/19 uchylającym wyrok tut. Sądu z 18 października 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 151/18 zwrócił uwagę na specyfikę postępowania związanego z rozpatrywaniem wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. W ramach tego postępowania, jak wskazał, ustawodawca w zakresie terminu dla załatwienia sprawy wprowadził normy szczególne, odmienne od tych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 42d ust. 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1793; dalej: ustawa o świadczeniach) w przypadku gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzję wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Jednakże w przypadku, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie decyzji, zgodnie z art. 42d ust. 14 ustawy o świadczeniach - następuje w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania. Przy czym, do biegu terminu nie jest wliczany: 1) okres upływający od dnia wezwania świadczeniobiorcy do uzupełnienia wniosku do dnia otrzymania tego uzupełnienia przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia albo do dnia bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku, 2) okres upływający od dnia wysłania zapytania do instytucji krajowej do dnia otrzymania przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia odpowiedzi tej instytucji. Natomiast w przypadku, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje - zgodnie z art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach - w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli w powyższym terminie nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. W postępowaniu wątpliwości rozstrzyga się na korzyść świadczeniobiorcy. Zatem jak wynika z powyższych przepisów - terminy do wydania decyzji w sprawie zwrotu kosztów, o których mowa w art. 42d ust. 13-15 ustawy o świadczeniach - są różne w zależności od konieczności lub nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz udziału krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej. Z kolei, jak zaakcentował, stan przewlekłości postępowania oznacza prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3097/12, CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 77). Pojęcie "przewlekłości postępowania", na co także zasadnie zwrócił uwagę, obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, CBOSA). Przewlekłe prowadzenie postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. Zatem o istocie przewlekłości oraz jej wystąpieniu decyduje "element obiektywny" wyrażający się w upływie kilku terminów załatwienia sprawy, opieszałości w wyznaczaniu i przeprowadzaniu czynności procesowych niezbędnych do skonkretyzowania przedmiotu postępowania oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mnożeniu czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy i konieczności ustalenia faktów mających znaczenie prawotwórcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I GSK 1968/18, CBOSA). Przenosząc te ogólne uwagi na stan faktyczny niniejszej sprawy należy zauważyć, że w prowadzonym postępowaniu, które trwało ponad rok od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji, organ jakkolwiek wykonywał czynności, to w istocie większość z nich polegała na informowaniu skarżącej o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Wezwania do udzielenia informacji kierowane do skarżącej z dnia [...] r. i [...] r. dotyczyły danych, których brak można było sprawdzić niezwłocznie po wpłynięciu wniosku (wezwanie dotyczące rozbieżności co do daty zabiegu, czy też wezwanie o informację czy wykonanie zabiegu w znieczuleniu ogólnym wynikało ze wskazań medycznych). Z kolei wezwanie z [...] r. odnoszące się do podania danych dotyczących przedstawiciela ustawowego skierowane pół roku po złożeniu wniosku dotyczyło dokumentów dołączonych do wniosku. W tych realiach Sąd przyznaje rację stronie skarżącej, że organ przewlekle prowadził postępowania. Sąd uznaje przy tym, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało charakter rażący, bowiem pomimo prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie wydał decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącemu za granicą w terminie wskazanym powyżej. Decyzję tę wydał dopiero [...] r., ze skutkiem doręczenia z dniem [...] r. Takie postępowanie organu, w ocenie Sądu, spowodowało nadmierne odsunięcie w czasie merytoryczne załatwienia wniosku z [...] r. (data wpływu do organu [...] r.). Równocześnie Sąd wskazuje, że wobec sformułowania w skardze żądania zasądzenia kwoty pieniężnej od organu, na podstawie art. 149 § 2 Ppsa – w wysokości połowu kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa – należy podnieść, że przepis ten normuje uprawnienie sądu administracyjnego wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ("Sąd może"). Nie pozostawia także wątpliwości, że przepis ten posługuje się spójnikiem "lub", a zatem alternatywą zwykłą. Jak z tego wynika, wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, a powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest zwalczenie bezczynności organów i przewlekłości postępowania oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. Gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu określoną sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16, CBOSA). Trzeba przy tym zauważyć, że wskazana w tym przepisie suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/17, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa sumy pieniężnej, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma również znaczenie kompensacyjne. Stanowi zatem swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu, a której wysokość powinien uzasadnić w skardze (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16). Tymczasem skarga wniesiona w niniejszej sprawie żadnej argumentacji w tej kwestii nie zawiera. W konsekwencji, pomimo uznania, że stwierdzona przewlekłość miała charakter rażącego, Sąd odstąpił od orzeczenia od organu grzywny czy kwoty wskazanej w tym przepisie na rzecz skarżącego. Sąd uznał, że organ z uwagi na ilość spraw i ilość urzędników przybranych do pomocy w ich załatwianiu, a także terminarz im przypisany nie wymaga dyscyplinowania orzeczeniem o grzywnie, ale też brak jest usprawiedliwionych podstaw zasądzenia na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, której celem jest przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała strona skarżąca na skutek bezczynności (tu: przewlekłości) działania organu administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt: I OSK 3622/18, LEX nr 2680138). I o ile, co do zasady, braki kadrowe oraz problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony czy też wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki, to okoliczności te wymagają każdorazowego zindywidualizowania i odniesienia tak do charakteru sprawy jak i wpływu takiego procedowania na sytuację prawną strony. W pierwszej bowiem kolejności, wyjaśnić należy, że przewidziane w art. 149 § 2 Ppsa środki prawne winny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki, tj. takich, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez ich zastosowanie (lub jednego z nich) nadal nie będzie on respektować obowiązków wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt: II SAB/Bd 101/18, LEX nr 2635387). W drugiej kolejności powtórzenia wymaga, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawa pozostawia sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Przepis ten nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej stanowiąc o "sumie pieniężnej". Przyznanie tej kwoty, jak już wskazano, spełnia funkcją represyjną i prewencyjną, jak również powoduje, że groźba konieczności wydatkowania tych kwot ze środków publicznych na rzecz strony postępowania, wzmacnia gwarancje terminowego załatwiana spraw. Przyznanie tej kwoty ma też znaczenie kompensacyjne, bowiem ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek niesprawnie działającej administracji publicznej. Zauważyć przy tym należy, iż Sąd Najwyższy w orzeczeniach o sygn. III SPP 163/05, III SPP 154/05, SPK 10/05, III SPP 10/15, którego wskazania można odnieść do niniejszej sprawy orzekł, iż przyznana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa, do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki. Przyznanie jej następuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania. Tych z kolei okoliczności na żadnym etapie nie skonstruowała i nie przedstawiła strona skarżąca. Z akt sprawy nie sposób także je dostrzec w aspekcie uzasadniającym jej zasadzenie, samo stwierdzenie rażącego naruszenia prawa nie stanowi przesłanki do jej zasadzenia. Model ukształtowania możliwości jej zasądzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest powiązany normą obligująca jej zasądzenie każdorazowo przy stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa, co wzmacnia konieczność uzasadnienia jej wymierzenia przez wnioskodawcę, i wykazania jakichkolwiek poddających się ocenie okoliczności majaczej wpływ tak na jej zasadność w pierwszej kolejności, jak i jej wysokość w dalszej kolejności, czego sprawie nie uczyniono, a Sąd z urzędu dodatkowych nie dostrzegł. Nie można zatem – przy tak ukształtowanych normach wskazywanych powyżej poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 149 § 2 Ppsa czy 154 § 6 Ppsa – uznawać, jak zdaje się oczekuje tego autor skargi, każdorazowe zasądzanie sumy pieniężnej bez wykazania zasadności jej wymierzenia, gdyż zarówno jej zasadność jak i jej wysokość musi wszak zostać uzasadniona. Sąd nie mając argumentów w tej kwestii uzasadniających żądanie w sposób poddający się ocenie, stwierdza, że organ jest po części usprawiedliwiony zawiłością sprawy, co wiąże się zwłaszcza z prowadzonym postępowaniem karnym. Sądowi jest wiadome z urzędu, na podstawie oświadczenia pełnomocnika organu złożonego do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 59/17, że z uwagi na wątpliwości wynikające ze złożonych wniosków, przykładowo wniosek dotyczył osoby nieżyjącej, organ złożył pół roku temu doniesienie do prokuratury jednakże do chwili obecnej nie zapadło rozstrzygnięcie. Ponadto pełnomocnik stwierdziła, iż w większości usługi medyczne dotyczyły osób ubezwłasnowolnionych, względnie o znacznym stopniu niepełnosprawności, praktycznie wszystkich mieszkańcy domów pomocy społecznej z terenu południa kraju. Mając zatem na uwadze specyfikę postępowania, jego podmiotowość i przedmiot, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do dyscyplinowania organu, a także brak jest podstaw do zadośćuczynienia finansowego stronie, zwłaszcza gdy ta nie uzasadnia żądania w sposób poddający się zaakceptowaniu. Oceniając przedmiotowe postępowanie nie sposób nie zauważyć i nie zaakceptować podnoszonych przez organ argumentów związanych z ilością tożsamych postępowań, ich wielowątkowości odnośnie podmiotu, jego cech i przedmiotu, wespół z przeprowadzonym leczeniem i jego sposobem, czy metodologią wykonania. Jak bowiem podniósł organ, w jednym z postępowań także zawisłych przed tut. Sądem, że w toku rozpatrywania wniosków badał bowiem czy udzielanie świadczenia ogólnostomatologicznego wynikało ze wskazań medycznych oraz jakie były to wskazania. W ocenie składu orzekającego nie można także niejako "tracić z pola widzenia", że w 2017 r. do organu wpłynęło [...] wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju, w oparciu o powołane wyżej przepisy. W konsekwencji wydano [...] decyzji administracyjnych (stan – jak podał organ – na [...] r.). Z zakresu świadczeń stomatologicznych udzielonych osobom niepełnosprawnym wpłynęło [...] wniosków, opiewających na kwotę [...] zł. Nadto, co także eksponował organ, od początku 2018 r. do organu wpłynęło [...] wniosków o zwrot kosztów świadczeń, z czego [...] wniosków dotyczyło świadczeń stomatologicznych. Wnioski te dotyczyły świadczeń udzielonych w znieczuleniu ogólnym, osobom niepełnosprawnym, najczęściej zamieszkującym w domach pomocy społecznej, osobom ubezwłasnowolnionym częściowo lub całkowicie. Powtórzenia wymaga, iż duża liczba wniosków o zwrot kosztów leczenia, co także wiadome jest Sądowi z urzędu, musiała mieć wpływ na szybkość ich rozpoznawania. Jak wynika z powyżej przywołanych regulacji prawnych, rozpoczęcie rozpatrywania wniosków o zwrot kosztów następuje zgodnie z kolejnością wpływu do właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu, a każdy z tych wniosków wymagał tożsamej wnikliwości i staranności w rozpatrzeniu sprawy, co w ocenie Sądu uzasadnia oddalenie skargi w zakresie żądania zasądzenia sumy pieniężnej, która podobnie jak grzywna musi być uzasadniona, a takowych motywów Sąd na niwie przedmiotowej sprawy, z przyczyn podanych powyżej nie znajduje. Z tych względów, Sąd stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś wniosek dotyczący sumy pieniężnej Sąd oddalił na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Natomiast o kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 206 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem prawnym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu Sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W piśmiennictwie to rozwiązanie, wzorowane na art. 102 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) - określane jest jako zasada słuszności (zob. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo - administracyjne, 2004, s. 383-384). Należy przy tym podkreślić, że art. 206 Ppsa nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy do sądu. Można zatem zastosować go w przypadku częściowego uwzględnienia skargi, ale nie tylko. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny, która jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. dotyczące analogicznego przepisu art. 102 k.p.c. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. I PZ 2/10, Lex Polonica nr 3027650, OSNP 2011, nr 23-24, poz. 297). Nadto określając wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego Sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować także z uwzględnieniem czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach. Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił zasądzić 1/2 stawki minimalnej z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą. Orzekając w tym zakresie wzięto pod uwagę, iż w tut. Sądzie zawisło wiele spraw ze skarg Spółki o tożsamym stanie faktycznym i prawnym (jak chociażby za sygn. akt: III SAB/Gl 205/19, IV SAB/Gl 69/17, IV SAB/Gl 58/17), w których występuje ten sam pełnomocnik, a złożone skargi oraz pisma procesowe były podobnej treści. Oznacza to, że nakład pracy pełnomocnika w niemal tożsamych sprawach był mniejszy, niż gdyby każda z tych spraw była sprawą jednostkową. Ustalając wysokość wynagrodzenia Sąd uwzględnił także brak aktywnego działania w sprawie przez pełnomocnika, po ponownym rozpoznaniu sprawy. Aktywność ta sprowadzała się do odbioru korespondencji. Pełnomocnik nie składał żadnych nowych pism procesowych i nie występował na rozprawie. Co prawda obecność na rozprawie ani składanie pism procesowych nie są obowiązkiem pełnomocnika, niemniej jednak, zdaniem Sądu, mają one wpływ na ocenę poniesionego nakładu pracy i uzasadniają miarkowanie kosztów. Tym samym powtórzenia wymaga, że mając na uwadze, iż przed tutejszym Sądem prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których strony skarżące są reprezentowane przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie tożsame, gdyż różnią się jedynie terminami w jakich dokonywane są określone czynności procesowe, a także, że postępowaniach sądowych, które zostały zakończone przed tutejszym Sądem w pierwszej kolejności, koszty zastępstwa procesowego zostały zasądzone z uwzględnieniem nakładu pracy pełnomocnika (przykładowo sprawy o sygn. akt: IV SAB/Gl: 58/17, 65/17), to zasadzając kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie doszło do uchybienia poczuciu sprawiedliwości czy zasadzie słuszności. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w łącznej wysokości [...] zł, stanowiące 1/2 stawki minimalnej z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, stosownie do przepisu art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 200 i art. 206 Ppsa, odnośnie kosztów, orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło