II GSK 90/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-19

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Małgorzata Korycińska, Andrzej Kuba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gazetka reklamowa nawiązująca nazwą i czcionką do nazwy apteki, zawierająca informacje o cenach produktów leczniczych lub sugerująca promocje, stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a Prawa farmaceutycznego, a jej rozpowszechnianie może uzasadniać nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że interpretacja art. 94a Prawa farmaceutycznego stosowana przez organy i Sąd I instancji jest prawidłowa. Sąd uznał, że szerokie rozumienie pojęcia reklamy apteki, obejmujące działania mające na celu zachęcenie do zakupu towarów lub skorzystania z usług, jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego. W szczególności, gazetka reklamowa nawiązująca do nazwy apteki i sugerująca promocje cenowe stanowi niedozwoloną reklamę, a jej rozpowszechnianie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz argumenty o sprzeczności z prawem UE.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za naruszenie zakazu reklamy apteki poprzez kolportaż gazetek reklamowych pt. "[...]", które nawiązywały do nazwy i logo apteki "Z." oraz sugerowały promocje cenowe. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny stwierdził naruszenie, Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A. Sp. z o.o. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2352/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w K. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2352/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] października 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia tej reklamy oraz nałożenia kary pieniężnej. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że [...] kwietnia 2016 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w S. (dalej: [...] WIF) wpłynął wniosek [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec podmiotów prowadzących na terenie S. apteki "Z.", w związku z podejrzeniem prowadzenia przez te podmioty zakazanej reklamy aptek i ich działalności za pomocą gazetek reklamowych pt. "[...]". Do pisma załączono wskazaną gazetkę reklamową i wydruk ze strony internetowej www. [...]. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. [...] WIF wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...], prowadzonej przez A. sp. z o.o. w K., a następnie decyzją z [...] grudnia 2016 r., na podstawie art. 94a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2211 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.), stwierdził naruszenie przez A. sp. z o. o. w K. zakazu prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...], w formie gazetki reklamowej pt. "[...]" oraz - na podstawie art. 129b ust. 1 i ust. 2, w zw. z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego oraz art. 104 k.p.a. -nałożył na spółkę za wskazane naruszenie karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF) uchylając decyzję organu I instancji decyzją z [...] listopada 2017 r. stwierdził, że [...] WIF w sentencji decyzji nie zawarł rozstrzygnięcia w zakresie prowadzenia przez stronę działań naruszających art. 94a ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego. W szczególności nie przesądził, czy spółka nadal prowadzi reklamę, czy też w tym zakresie powinno dojść np. do umorzenia postępowania ze względu na brak prowadzenia reklamy lub umorzenia ze względu na niezgromadzanie materiału dowodowego. W konkluzji GIF uznał, że nie ustalając powyższej okoliczności organ I instancji dopuścił się wydania decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 w zw. z art. 104 k.p.a. Decyzją z [...] lutego 2018 r. [...] WIF: 1) na podstawie art. 94a ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego oraz art. 104 k.p.a., stwierdził naruszenie przez A. sp. z o. o. w K. zakazu prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...], w formie gazetki reklamowej pt. "[...]"; 2) na podstawie art. 94a ust. 1 i 3 Prawa farmaceutycznego oraz art. 104 k.p.a. nakazał A. sp. z o. o. w K. zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...], w formie gazetki reklamowej pt. "[...]"; 3) na podstawie art. 129b ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego oraz art. 104 k.p.a. nałożył na A. sp. z o. o. w K. karę pieniężną w wysokości 5000 zł z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w zakresie opisanym w punkcie 1 sentencji decyzji; 4) nakazowi zawartemu w pkt 2 decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżoną decyzją GIF, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 2, art. 94a ust. 1 i art. 129b Prawa farmaceutycznego oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] WIF. W uzasadnieniu swojej decyzji GIF ocenił działania strony jako naruszające zakaz reklamy apteki i ich działalności. Organ uznał za udowodnione, że w izbie ekspedycyjnej apteki znajdowały się i nadal znajdują gazetki reklamowe pt. "[...]". Okoliczności te potwierdza dokumentacja z 21 kwietnia 2016 r., zgromadzona przez [...] Okręgową Izbę Aptekarską, oświadczenia strony oraz świadków, w tym wyjaśnienia złożone w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej [...] listopada 2016 r., a strona im nie zaprzecza. Kwestionuje jedynie ich ocenę w świetle art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Na podstawie ustalonych w sprawie okoliczności, GIF stwierdził ponadto, że: 1) gazetki reklamowe pt. "[...]" w wersji zawierającej ceny produktów leczniczych były rozpowszechniane przez około 2 lata; 2) gazetki reklamowe pt. "[...]" w wersji bez uwidocznionych cen produktów leczniczych są nadal kolportowane; 3) istnieją powiązania kapitałowe i osobowe pomiędzy wydawcą gazetki a stroną; 4) nakład gazetki reklamowej pt. "[...]", to około kilkadziesiąt sztuk. W ocenie organu II instancji, to co łączy "Aptekę Z." zlokalizowaną w S. przy ul. L. [...] oraz gazetkę reklamową pt. "[...]", to napis "zdrowie" umieszczony zarówno w tej gazetce jak i w logo apteki. GIF uznał za typowy przykład reklamy skojarzeniowej. Ta sama czcionka widniejąca na logo apteki jak i w gazetce, a także nazwa gazetki nawiązująca do nazwy apteki, niosą zdaniem organu dla przeciętnego odbiorcy jednoznaczny przekaz, że w "Aptece Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...], będzie można nabyć po promocyjnej cenie produkty i wyroby lecznicze uwidocznione w gazetce pt. "[...]". Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że w działaniu organów nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem WSA, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. WSA podzielił m.in. stanowisko organu, że oświadczenia strony oraz świadków, w tym wyjaśnienia złożone w trakcie rozprawy administracyjnej poświadczają, że omawiana reklama była prowadzona przez około 2 lata i była prowadzona na dzień wydawania zaskarżonej decyzji. Gazetki reklamowe kolportowane od marca 2017 r. nie zawierają cen produktów leczniczych, ale w ocenie GIF, którą zaaprobował Sąd I instancji, stanowią przykład reklamy skojarzeniowej. Użyta w gazetce reklamowej czcionka widniejąca na logo apteki, jak również nazwa gazetki nawiązująca do nazwy apteki, niosą bowiem dla przeciętnego odbiorcy jednoznaczny przekaz, że w "Aptece Z." będzie można nabyć po promocyjnej cenie produkty i wyroby lecznicze uwidocznione w kolportowanej gazetce pt. "[...]". Sąd I instancji miał na uwadze, że zgodnie z ustaleniami sprawy wydawcą gazetek jest M. W. - prokurent A. sp. z o. o. w K. - co świadczy o działaniu na rzecz strony i w porozumieniu z nią. Głównym celem kolportażu gazetek pt. "[...]", w wersji zawierającej ceny produktów leczniczych, było zachęcanie do nabywania produktów leczniczych znajdujących się w promocji, a forma graficzna napisów wzmacniała przekonanie, że w aptece o nazwie "Z.", zlokalizowanej w S., przy ul. L. [...] można liczyć na obniżone ceny. WSA podzielił przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym: "Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. [...] (v. wyrok SN z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, Lex Nr 307127); Monitor Prawniczy 2007 r. Nr 20, poz. 1116). Ponadto Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a. i nie podzielił zarzutów skargi, co do braku materiału dowodowego oraz niepełnego ustalania stanu faktycznego w sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, a to art. 94a ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię, zgodnie z którą każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędąca informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, stanowi reklamę i jest niedozwolona, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu, za reklamę należy uznać tylko takie działanie, które ma na celu, wyłącznie lub przede wszystkim, zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług; co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego przez niewłaściwe zastosowanie; 2) prawa materialnego, a to art. 94a ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego przy zastosowaniu art. 34 w zw. z art. 35 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez błędną wykładnię art. 94 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego polegającą na przyjęciu, że za niedozwoloną reklamę apteki należy uznać każdą skierowaną do publicznej wiadomości informację dotyczącą działalności apteki, niebędącą informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia, podczas gdy interpretowany w tak szeroki sposób art. 94a § 1 i 2 Prawa farmaceutycznego pozostaje regulacją sprzeczną z ustanowionymi mocą art. 35 i 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zasadami swobody przepływu towarów oraz swobody świadczenia usług, w związku z czym jej stosowanie przy przyjęciu takiej wykładni jest niedopuszczalne; 3) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a konkretnie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez skarżąca zarzutów w zakresie naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że podniesione w skardze zarzuty, dotyczące m.in. zaniechania przez organy podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oparcia rozstrzygnięcia o niepełny materiał dowodowy oraz oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z zasadami logicznego myślenia, miały istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych - z niżej wskazanych względów - nie był skuteczny, a zatem skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu nr 3) petitum skargi kasacyjnej trzeba wskazać, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 25 października 2016 r., I FSK 391/15). Z treści przytoczonego przepisu i wprowadzonego nim wymogu przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze wywodzi się przy tym obowiązek rozpatrzenia tych zarzutów, odniesienia się do nich. Oczywiste jest jednak, że skoro przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego to - w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - zarzut naruszenia tego typu przepisu może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, jeżeli jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Znaczy to, że sam brak odniesienia się Sądu do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Dopiero wykazanie, że były one na tyle istotne, że sąd mógłby inaczej orzec w sprawie, gdyby się do nich odniósł, daje podstawę do uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji (wyrok NSA z 28 czerwca 2016 r., II GSK 358/15). Brak odniesienia się do zarzutów dotyczących kwestii istotnych dla rozpoznania sprawy skutkuje przy tym brakiem możliwości kontroli kasacyjnej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego nie zawiera jednak wskazanego elementu, tj. wykazania wpływu nieodniesienia się w sposób pożądany przez stronę przez Sąd I instancji do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., na wynik sprawy, co - stosownie do wyżej przedstawionych rozważań - miało bezpośredni wpływ na ocenę skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego. Omawiany zarzut należało więc uznać za niezasadny. Nie są również usprawiedliwione zarzuty z pkt 1) i pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, których charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Wbrew stanowisku strony skarżącej, Sąd I instancji nie dopuścił się bowiem zarzucanego błędu wykładni przepisu art. 94a ust. 1 i ust. 2 Prawa farmaceutycznego (w tym w powiązaniu z art. 34 w związku z art. 35 TFUE). Art. 94 a ust. 1 stanowi, że zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. W myśl zaś ust. 2 wojewódzki inspektor farmaceutyczny sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy w zakresie działalności reklamowej aptek, punktów aptecznych i placówek obrotu pozaaptecznego. Przede wszystkim nie jest prawdą, że z treści przytoczonych regulacji Sąd I instancji wyprowadził wniosek, że reklamą jest każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędąca informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki. Zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku stanowisko Sądu I instancji odnośnie do wykładni przywołanego przepisu prawa jest natomiast zbieżne z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych podejściem interpretacyjnym. Na tle regulacji art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, z której wynika, że pojęcie reklamy aptek - której nie stanowi informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego - ustawodawca potraktował szeroko, Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki NSA z: 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1737/16; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 5143/16; 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Sąd w składzie orzekającym w sprawie stanowisko to podziela, podobnie jak przyjmuje również pogląd Sądu Najwyższego prezentowany w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, zgodnie z którym przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na uwadze, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje (w tym zwłaszcza cenowe) są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. Nie są natomiast reklamą między innymi listy cenowe, które zwierają informację o cenach towarów i usług i są publikowane wyłącznie po to, aby podać do wiadomości ceny określonych produktów (art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług). W analizowanym zakresie nie można również pomijać argumentu z wykładni systemowej zewnętrznej - prounijnej. Reklamę podobnie zdefiniowano bowiem w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U.UE.L z 2006r. Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań, a to nie może pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności argumentacji strony skarżącej odwołującej się do art. 34 i art. 35 TFUE. Zgodnie z art. 34 TFUE ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Art. 35 stanowi, że ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Tymczasem regulacja zawarta w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w żadnym stopniu nie normuje zakazu ograniczeń ilościowych w przywozie i wywozie, nie oddziałuje na obrót między państwami członkowskimi i nie tworzy żadnych barier w handlu, albowiem nie jest ona ukierunkowana (nawet pośrednio) na realizację celu w postaci regulowania wymiany handlowej, lecz na cele, o których mowa była już powyżej, co jasno i wyraźnie wynika z treści tej regulacji oraz wskazywanych jej funkcji (tak też NSA w wyroku z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1584/18). Wprawdzie - jak podkreślono w wyroku NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 550/15 - przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne zakazujące reklamy aptek są przepisami, które wprowadzają ograniczenie – ale co do swobody działalności gospodarczej i to w dopuszczalnej przez Konstytucję formie i zakresie. W pojęciu ważnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 Konstytucji mieści się bowiem niewątpliwie ochrona zdrowia ludzkiego. Ta zaś może doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, ale również wtedy, gdy dostęp do leków jest zbyt łatwy, prowadzący w rezultacie do ich nadużywania. Do tego prowadzi zaś niewątpliwie nadto obecna i sugestywna reklama zarówno leków, jak i aptek – miejsc, w których leki są oferowane do sprzedaży. Inaczej mówiąc, leki nie są zwykłym towarem rynkowym. Obrót lekami musi być więc i jest reglamentowany przez państwo. Wzorzec dotyczący działalności gospodarczej określony w art. 20 Konstytucji wymaga w tym przypadku korekty przewidzianej w art. 22 Konstytucji. Ustawodawca, ograniczając dopuszczalność reklamy leków i zakazując reklamy aptek, ma na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, kieruje się więc ważnym interesem publicznym. Konsekwencją braku podstaw do uznania omawianych zarzutów za skuteczne, było stwierdzenie, że w sprawie nie doszło również do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego - przewidującego sankcję za naruszenie zakazu reklamy apteki. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło