I SA/Gd 118/19
PostanowienieWSA w Gdańsku2019-08-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, po prawomocnym utrzymaniu w mocy zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwalnia stronę z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na uiszczenie wpisu. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące postępowania egzekucyjnego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania prawomocnym postanowieniem WSA. Następnie skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu, lecz zamiast tego ponownie złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów, nie uiszczając należnego wpisu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
M.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2018 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi strona złożyła wiosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 maja 2019 r. (sygn. akt
I SPP/Gd 90/19) wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Wobec wniesienia sprzeciwu na powyższe zarządzenie, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt I SPP/Gd 90/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2019 r. (k. 17) skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 25 stycznia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżąca ponownie złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając przy tym należnego wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu, przerwany zostaje bieg tego terminu. Jednocześnie sąd zobligowany jest do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem.
W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17).
W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do wpłacenia należnego wpisu i pouczona o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia, wpis taki nie został wpłacony. Należy przy tym dodać, że skarżącej nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stało się prawomocne wobec utrzymania go w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło