I SA/Gd 143/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 8 listopada 2016 r. nr Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 13 czerwca 2016 r. określającą J.K. podatek od nieruchomości za 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że opodatkowana nieruchomość to zabudowana działka nr [...] o powierzchni 1 4394 ha w obrębie P. J.K. nabył prawo użytkowania wieczystego tej działki w dniu 30 września 2014r. prowadząc działalność jako podmiot gospodarczy pod firmą "A " z siedzibą w L. W rejestrze gruntów i budynków działka ta oznaczona jest symbolem Lz - grunty zadrzewione i zakrzewione i Bz - tereny rekreacyjno - wypoczynkowe o powierzchni odpowiednio 1.2170 ha i 0,2224 ha. Zgodnie z danymi wynikającymi z rejestru gruntów i budynków na wskazanej działce znajdują się budynki oznaczone jako budynki pozostałe niemieszkalne dwukondygnacyjne i budynki pozostałe jednokondygnacyjne. Podatnik za 2014r. nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Informację taką przedłożył organowi I instancji dopiero za 2016r., przy czym do opodatkowania nie wskazał żadnej powierzchni gruntów i budynków. Organ odwoławczy zauważył, że podatkowi od nieruchomości stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l., podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 4 ust. 1 tej ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Uwzględniając powyższy zapis podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia gruntu działki [...] i powierzchnia znajdujących się na niej budynków oraz 2000 zł jako wartość budowli. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a ust. 1 pkt 3 wskazują jednoznacznie, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b. chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przepisu tego można wyczytać, że "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie np. prawny, finansowy czy faktyczny oraz, że mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Względy techniczne, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. Adaptacja budynku do profilu wykonywanej działalności gospodarczej (konieczność przeprowadzenia remontu budynku) nie jest przyczyną technologiczną uniemożliwiającą wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynku do prowadzonej działalności, nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o technicznych względach wykluczających możliwość wykorzystania ich do takiej działalności. Kolegium stanęło na stanowisku, że opodatkowane budynki, skoro nie nadawały się, jak wskazuje podatnik do użytkowania, winny zostać jako takie zostać rozebrane. Skoro podatnik ich nie rozebrał, a stan ich na to zezwala, mogą zostać wyremontowane. Jak zresztą wynika z treści odwołania, odwołujący się nie chce ich rozebrać a właśnie wyremontować. Wymiany pokrycia dachu budynku można dokonać bezsprzecznie w ramach jego remontu. Wobec tego brak było podstaw do przyjęcia innej stawki podatkowej niż przyjęta przez organ I instancji. Kolegium wyjaśniło dalej, że stosownie do treści powołanego wyżej art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę określonych gruntów (budynków czy budowli) skutkuje uznaniem ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet w przypadku, gdy w danym momencie nie są one wykorzystywane lub gdy prowadzona jest innego rodzaju działalność, aniżeli działalność gospodarcza. Tym samym w oparciu jedynie o łącznik posiadania nieruchomości możliwe jest opodatkowanie gruntów wyższymi stawkami podatkowymi, zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Nie ma przy tym znaczenie czy działalność ta jest obecnie na działce prowadzona, czy jest ona prowadzona cały rok czy też tylko np. w sezonie letnim. Ustalając wymiar podatku organ I instancji prawidłowo przyjął dane wynikające z rejestru gruntów i budynków oraz dane wskazane w informacji podatkowej złożonej za 2016r. Podatnik, mimo wezwania, nie przedłożył bowiem żadnych dokumentów dotyczących nieruchomości, w oparciu o które organ I instancji mógłby określić wymiar podatku za 2014r. Wprawdzie postępowanie podatkowe prowadzone jest przez organ podatkowy, jednakże obowiązkiem podatnika jest współdziałanie z organem podatkowym w wskazanym zakresie. Organ podatkowy jest przy tym zobowiązany do stosowania przepisu art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku, w tym podatku od nieruchomości. Odnosząc się do argumentacji odwołania, że stan budynków dawnego ośrodka wypoczynkowego nie zezwala na przyjęcie, iż są to obiekty budowlane w rozumieniu definicji budynku, kolegium wskazało, że ośrodek wypoczynkowy, który odwołujący się nabyli to budynki niemieszkalne, sezonowe. Zgodnie z klasyfikacją obiektów budowlanych wskazaną w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) z 30 grudnia 1999r. budynki niemieszkalne będące w posiadaniu odwołującego się to, budynki zaklasyfikowane w dziale 12 "hotele i budynki zakwaterowania turystycznego", pozycja 1212 jako budynki zakwaterowania turystycznego pozostałe; schroniska młodzieżowe, schroniska górskie, domki kempingowe, domy wypoczynkowe oraz pozostałe budynki zakwaterowania turystycznego) Jako takie budynki, przy uwzględnieniu, że są to sezonowe budynki, nie muszą one posiadać ogrzewania, ciepłej wody i sanitariatów. W obiektach takich sanitariaty np. mogą mieścić się w osobnym budynku przeznaczonym tylko na ten cel. Jednocześnie Kolegium wskazało, że przedmiotem opodatkowania jest działka nr [...], a nie działka nr [...]. Odniesienia do tej nieruchomości pozostają zatem bez wpływu na treść kwestionowanej decyzji. Kolegium wyjaśniło także, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie precyzuje pojęcia "kondygnacja". Przepis art. 1a ust. 1 pkt 5 stwierdza, że :" do opodatkowania powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2.20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się". Przepisy prawa budowalnego również nie definiują tegoż pojęcia bo za właściwe uznało potoczne posługiwanie się tym pojęciem oznaczającym "piętro". Dlatego ustawa o podatkach i opłatach lokalnych uściśla to potoczne pojęcie przyznając mu normatywne pojęcie funkcjonujące na gruncie tej ustawy, przyjmując wysokość pomieszczeń. Na potrzeby tej ustawy przyjąć należy, że za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wydanej przez Wójta Gminy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zasądzenie od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie prawa materialnego, a to: a) art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2014 , poz. 849 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016r., zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż działka gruntu nr [...] o pow. 1.4394 ha przeznaczona jest do prowadzenia działalności gospodarczej, co spowodowało naliczenie podatku od nieruchomości w kształcie i wysokości określonych skarżoną decyzją; b) art. 2 i 2a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez nieprowadzenie przez skarżących działalności gospodarczej w zakresie przepisów na przedmiotowej nieruchomości w zakresie kształtującym obowiązek podatkowy podatnika w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2014 , poz. 849 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016r., 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść skarżonej decyzji, mianowicie: a) art. 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie całości materiału dowodowego przez Wójta Gminy, w szczególności: poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa) w zakresie stanu technicznego, budynków znajdujących się na nieruchomości oraz niezwrócenie się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w celu oceny stanu technicznego budynków znajdujących się na nieruchomości działki gruntu [...], a także określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, mimo iż działka gruntu [...] nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej b) art. 187 par. 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, na podstawie posiadanych informacji powierzchni użytkowej budynków bez dokonania ich fizycznych oględzin i pomiarów oraz bez fizycznych oględzin samej nieruchomości, co doprowadziło do błędnego ustalenia powierzchni użytkowej i charakteru nieruchomości (działki gruntu). W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że stan techniczny budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia wykonywanie działalności gospodarczej. Wszystkie budynki na nieruchomości działce nr [...] położonej w P. posiadają pokrycie dachowe z płyt eternitowych, brak jest jakiekolwiek instalacji grzewczej oraz instalacji wody ciepłej, brak w części budynków sanitariatów. W ocenie skarżącego stan techniczny budynków nie pozwala na prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wymienione okoliczności były zgłaszane organom Gminy Stary, w tym Wójta, przez skarżących. Mimo to Wójt Gminy określając wymiar podatku od nieruchomości nie zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego albo do odpowiedniego biegłego o dokonanie oceny stanu technicznego budynków. Skarżący nie są władni sami dokonać takiej oceny. Nie są również władni samodzielnie dokonać rozbiórki budynków znajdujących się na nieruchomości. Dlatego też błędnym jest w ocenie skarżących rozumowanie SKO, iż skoro budynki nie zostały rozebrane przez skarżących to nadają się one do użytkowania, bądź też będą mogły być użytkowane po przeprowadzeniu odpowiedniego remontu. Zdaniem skarżącego organ podatkowy wydał utrzymaną w mocy przez SKO decyzję bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób kompletny i zupełny: nie przeprowadził oględzin przedmiotowej nieruchomości, nie zweryfikował zgłaszanych przez skarżącego uwag co do stanu technicznego budynków oraz nieruchomości, a w konsekwencji nie zwrócił się do odpowiednich organów celem fachowej oceny stanu technicznego budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 , cyt. dalej jako p.p.s.a. ), wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, że w ocenie Sądu w żadnej mierze nie są uzasadnione zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności przepisów postępowania dowodowego. Organy podatkowe zgromadziły bowiem pełny materiał dowodowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ( art. 122, 181 i 187 § 1 Ord. pod.), który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej ocenie, mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 Ord. pod. Ocena ta nie nosi znamion dowolności, jest logiczna i pełna. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że to na przedsiębiorcy, domagającym się zastosowania niższej stawki opodatkowania ciąży obowiązek wykazania, że "względy techniczne", wykluczające przedmiot opodatkowania z działalności gospodarczej, rzeczywiście występują (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r. II FSK 36/14). Stąd za całkowicie chybione uznać należy zarzuty skargi dotyczące niepowołania przez organ podatkowy biegłego z zakresu budownictwa w celu oceny stanu technicznego budynków znajdujących się na nieruchomości. Zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ( z dwoma wyjątkami : budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), uważa się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zatem o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zagadnienie opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy było już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wypracował w tym zakresie bogaty dorobek orzeczniczy. Przykładowo, w wyroku z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12, NSA uznał, że "podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą". W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "względów technicznych", których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej". Podobne stanowisko zajął NSA w m.in. z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13, co daje podstawę do wniosku, że w odniesieniu do omawianego problemu wykształciła się jednolita linia orzecznicza. Sąd orzekający w niniejszym składzie, podziela w pełni przedstawione powyżej poglądy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa nieruchomość należy do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Przedsiębiorca nie wykazał przy tym aby posiadana przez niego nieruchomość ze względów technicznych nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei zaś w rejestrze gruntów i budynków działka nr [...] oznaczona jest symbolem Lz - grunty zadrzewione i zakrzewione i Bz - tereny rekreacyjno - wypoczynkowe o powierzchni odpowiednio 1.2170 ha i 0,2224 ha. Zgodnie z danymi wynikającymi z rejestru gruntów i budynków na wskazanej działce znajdują się budynki oznaczone jako budynki pozostałe niemieszkalne dwukondygnacyjne i budynki pozostałe jednokondygnacyjne. Trafnie przy tym zauważył organ odwoławczy, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku, w tym podatku od nieruchomości. Użyte w przywołanym przepisie wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący Patrz np. wyrok WSA w Szczecinie z 6 07 2016r. sygn. akt I SA/Sz 115/16). Tym samym, w ocenie Sądu, organ podatkowy prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorców, zastosowanie ma najwyższa stawka podatku od nieruchomości, tj. stawka od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym prawidłowo dokonując wymiaru podatku organ przyjął dane wynikające z ewidencji rejestru gruntów i budynków oraz dane wskazane w informacji podatkowej za 2016 rok. Podatnik, mimo wezwania, nie przedłożył bowiem żadnych dokumentów dotyczących nieruchomości, w oparciu o które organ I instancji mógłby określić wymiar podatku za 2014r. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania podatkowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.