IV SA/Po 192/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-08-29

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna nakładająca obowiązek na inwestora może zostać zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. bez zgody wszystkich stron postępowania, w tym sąsiadów, których interes prawny jest chroniony na podstawie norm prawa materialnego?
Ratio decidendi
Decyzja ostateczna nakładająca obowiązek na inwestora, podobnie jak decyzja przyznająca prawo, może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. jedynie za zgodą wszystkich stron postępowania, których interes prawny jest chroniony na podstawie norm prawa materialnego. Brak zgody choćby jednej strony czyni zmianę decyzji w tym trybie niedopuszczalną.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę M. T. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji z 2015 r. nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Inwestor wnioskował o zmianę sposobu wykonania nałożonych obowiązków, jednak jeden z sąsiadów, J. H., nie wyraził na to zgody. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, powołując się na wymóg zgody wszystkich stron postępowania w trybie art. 155 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych oddala skargę w całości. IV SA/Po 192/19 Uzasadnienie Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] sygn.: [...] nakazał inwestorom I. W. i M. T. wykonanie obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, wykonanych w sposób odbiegający od warunków obowiązujących w przepisach, przy realizacji inwestycji na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...], obręb [...]), polegających na obniżeniu terenu, wykonaniu utwardzenia ww. terenu oraz wykonaniu nad tym obszarem konstrukcji drewnianej belkowej - pergoli, obowiązek wykonania czynności i robót budowlanych na terenie przedmiotowej nieruchomości, wskazanych w ekspertyzie technicznej zawierającej część opisową oraz projektową, obejmującej "roboty budowlane polegające na wykonaniu obniżenia terenu i wykonaniu drewnianej konstrukcji pergoli", sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego w zakresie: - wzmocnienia ściany znajdującej się w granicy między nieruchomościami tj, ul. [...], a ul. [...], - wzmocnienia istniejącej ściany "oporowej" z prefabrykowanych elementów betonowych, - odwodnienia oraz zabezpieczenia ściany piwnicy, - zabezpieczenia kabli elektrycznych znajdujących się na drewnianej pergoli. W dniu [...] kwietnia 2016 r. M. T. złożył wniosek o zmianę powyższej decyzji w zakresie sposobu wykonania nałożonych w niej obowiązków na sposób zgodny z rozwiązaniem wskazanym w opracowaniu "Projekt budowlany podchwycenia oraz zabezpieczenia istniejącej ściany wolnostojącej", sporządzonym przez mgr inż. J. T. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...], wykazującego się aktualną przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...] W toku postępowania, pismem z dnia [...] września 2016 r., zwrócono się do stron postępowania o wyrażenie zgody na zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. [...] w wyżej opisanym zakresie. Uzyskano pisemne zgody M.S. oraz B. K. (karty akt: 31-35). Takiej zgody nie uzyskano od J. H.. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ ponownie zwrócił się do J. H. z zapytaniem o wyrażenie zgody na zmianę przedmiotowej decyzji (karta akt: 36). Z pisma J. H. z dnia [...] sierpnia 2018 r. wynika jednoznacznie, iż nie wyraża on zgody na zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Ponadto w dniu [...] września 2018 r. J. H. stawił się w siedzibie inspektoratu w celu złożenia uwag do postępowań, których przedmiotem jest budynek zlokalizowany na nieruchomości przy ul. [...] w [...] J. H. wyraził między innymi zastrzeżenia dotyczące technologii wykonania robót budowlanych związanych z obniżeniem terenu oraz wykonaniem drewnianej konstrukcji pergoli (karty akt: 39-41). W dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnik Inwestora złożył pismo w sprawie zmiany decyzji, w którym podniósł, że: "nie jest to decyzja przyznająca prawa, tym samym bezzasadnym jest wymaganie uzyskania zgody pozostałych stron postępowania. " (karta akt: 30). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z [...].10.2018r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104, 155, 154 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 j.t., dalej k.p.a.), odmówił zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn.: [...], którą nakazano inwestorom I. W. i M. T. - wykonanie obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, wykonanych w sposób odbiegający od warunków obowiązujących w przepisach, przy realizacji inwestycji na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...]. obręb [...]). Organ wskazał, że w myśl art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazany wyżej przepis stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Organ podkreślił, że wydanie pozytywnej decyzji zmieniającej zostało wykluczone ze względu na brak spełnienia przesłanki mówiącej o zgodzie strony. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. T. wnosząc o jej uchylenie oraz o zmianę decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. [...], zgodnie z wnioskiem inwestora, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania mające wypływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj. naruszenie: - 155 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. jest decyzją przyznającą uprawnienie i tym samym uzależnienie zmiany decyzji ostatecznej od zgody pozostałych stron postępowania, - 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nakłada jedynie obowiązek na inwestora i tym samym nie jest decyzją przyznającą uprawnienia, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych przesłanek przewidzianych we wskazanym przepisie. W ocenie inwestora, przedmiotowa decyzja powinna być rozstrzygana z uwzględnieniem treści art. 154 k.p.a. W jego ocenie w analizowanej sprawie została wydana decyzja nakładająca na inwestora obowiązek i na jej podstawie inne strony postępowania nie nabyły jakiegokolwiek prawa. Istotą prowadzonego postępowania jest doprowadzenie robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, do zgodności z prawem. Tym samym uznanie, iż przedmiotowa decyzja nadaje uprawnienia sąsiadom jest całkowicie nieuzasadnione. Skarżący wskazał, że Marek Wierzbowski podkreśla w swoim komentarzu, iż: "Wydaje się jednak, że tak szerokie zdefiniowanie nabycia praw - rozciągnięcie go zarówno na decyzje pozytywne, jak i negatywne jest jednak zbyt daleko idące, gdyż w praktyce kwalifikuje większość decyzji administracyjnych występujących w obrocie prawnym, jako decyzje przyznające prawa". (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", red. prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, komentarz do art. 154 k.p.a., Legalis). Podkreślono, że nawet gdyby uznać, że ktokolwiek nabywa prawo w wyniku wskazanej decyzji to jest tym podmiotem sam inwestor. Przedmiotowe prawo polegałoby na tym, iż organ nadzoru budowlanego nie mógłby żądać od inwestora niczego więcej niż obowiązki określone w decyzji administracyjnej. Tym samym żadnych praw nie nabywają inne strony postępowania, w szczególności sąsiedzi spornej nieruchomości. Skarżący podkreślił, iż skoro istotą postępowania jest doprowadzenie do zgodności z prawem inwestycji wykonanej w ramach samowoli budowlanej, to główną kwestią, analizowaną przez organ nadzoru budowlanego, pozostaje nałożenie takich obowiązków, które doprowadzą do zapewnienia bezpieczeństwa technicznego. Dlatego też dotyczą rozwiązań w gruncie rzeczy technicznych oraz konstrukcyjnych, do których analizy właśnie powołany został organ nadzoru budowlanego. W tym kontekście negatywne stanowisko sąsiada, oderwane od stanu faktycznego sprawy, warunków technicznych i rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych, będące kolejnym elementem stosowanych wobec inwestora szykan, nie może być chronione przez organ państwowy. Skoro inwestor przedstawił rozwiązanie budowlane, które jest lepsze i w bardziej skuteczny sposób będzie chroniło budynek, to uwzględnienie wniosku inwestora powinno być nadrzędne nad subiektywną opinią rada, która nie jest poparta żadną ekspertyzą techniczną. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") decyzją z dnia [...].12.2018r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 k.p.a. "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio." Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca wyrażenia zgody na zmianę decyzji przez wszystkie strony postępowania, gdyż bezspornie J. H. nie wyraża zgody na zmianę decyzji. Ponieważ dla zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek wymienionych w tym artykule, brak zgody J. H. przesądza o niespełnieniu przesłanki zastosowania powyższego trybu zmiany decyzji. W ocenie [...]WINB sposób prowadzenia niniejszego postępowania przez PINB dla Miasta [...] narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli, ze względu na czas rozpatrywania wniosku oraz wystosowanie wezwań przed wszczęciem postępowania. Niemniej brak zgody J. H. na zmianę decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...].11.2015 r. (znak [...]) przesądza o prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, którego zmienić nie mogą poczynione uchybienia proceduralne. Odnosząc się do uwag odwołania [...]WINB wskazał, że tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym owo "nabycie prawa" należy rozumieć szeroko. Organ wskazał, iż nabycie praw może nastąpić także w decyzji nakładającej obowiązek. Osoby będące adresatami decyzji nabywają bowiem prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. T. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, 2. art. 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nakłada jedynie obowiązek na inwestora i tym samym nie jest decyzją przyznającą uprawnienia, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych przesłanek przewidzianych we wskazanym przepisie, ewentualnie; 3. art. 155 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. jest decyzją przyznającą uprawnienie, innym niż inwestor, stronom postępowania i tym samym uzależnienie zmiany decyzji ostatecznej od zgody pozostałych stron postępowania, które nie nabyły uprawnienia w wyniku wydania pierwotnej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały błędnej kwalifikacji prawnej wniosku złożonego przez inwestora. Sprawa powinna być rozstrzygana z uwzględnieniem treści art. 154 k.p.a. W analizowanej sprawie pierwotnie, w 2015 r., została wydana przez PINB dla Miasta [...] decyzja nakładająca na inwestora obowiązek i na jej podstawie inne strony postępowania nie nabyły jakiegokolwiek prawa. Istotą prowadzonego postępowania jest doprowadzenie robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, do zgodności z prawem. Tym samym uznanie, iż przedmiotowa decyzja nadaje uprawnienia sąsiadom jest całkowicie nieuzasadnione. Inwestor podkreślił, że nawet gdyby uznać, że ktokolwiek nabywa prawo w wyniku wskazanej decyzji nakładającej obowiązek, to tym podmiotem jest tylko i wyłącznie inwestor. Wtedy rzeczywiście zastosowanie w przedmiotowej sprawie miałby art.155 k.p.a., który jednakże został zastosowany wadliwie, o czym świadczy powołane w decyzji organu II instancji orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ II instancji nie zauważa, że przedmiotowe prawo nabywane jest tylko przez inwestora i polega na tym, iż organ nadzoru budowlanego nie mógłby żądać od inwestora niczego więcej niż obowiązki określone w decyzji administracyjnej. I w tym właśnie kontekście wypowiadały się również sądy administracyjne we wskazanych orzeczeniach. Tym samym żadnych praw nie nabywają inne strony postępowania, w szczególności sąsiedzi spornej nieruchomości i nie można na nich rozciągać obowiązku uzyskania zgody na zmianę wcześniej wydanej decyzji. W takim rozumieniu art. 155 k.p.a. korelatem obowiązku nałożonego na inwestora jest jednocześnie jego uprawnienie do żądania realizacji wyłącznie tego konkretnego obowiązku. Oczywistym również pozostaje, że samo złożenie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej stanowi zgodę inwestora na dokonanie takiej zmiany (jako beneficjenta decyzji administracyjnej). Skarżący podkreślił, iż skoro istotą postępowania jest doprowadzenie do zgodności z prawem inwestycji wykonanej w ramach samowoli budowlanej, to główną kwestią, analizowaną przez organ nadzoru budowlanego, pozostaje nałożenie takich obowiązków, które doprowadzą do zapewnienia bezpieczeństwa technicznego. Dlatego też dotyczą rozwiązań w gruncie rzeczy technicznych oraz konstrukcyjnych, do których analizy właśnie powołany został organ nadzoru budowlanego. W tym kontekście negatywne stanowisko sąsiada, oderwane od stanu faktycznego sprawy, warunków technicznych i rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych, będące kolejnym elementem stosowanych wobec inwestora szykan, nie może być chronione przez organ państwowy. Skoro inwestor przedstawił rozwiązanie budowlane, które jest lepsze i w bardziej skuteczny sposób będzie chroniło budynek, to uwzględnienie wniosku inwestora powinno być nadrzędne nad subiektywną opinią sąsiada, która nie jest poparta żadną ekspertyzą techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak zakreślonej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2018r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...].10.2018r. nr [...], odmawiającą zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn.: [...], którą nakazano inwestorom I. W. i M. T. - wykonanie obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, wykonanych w sposób odbiegający od warunków obowiązujących w przepisach, przy realizacji inwestycji na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...]. obręb [...]). Sporna w sprawie była wykładnia art.155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd podkreśla, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą określonej decyzji ostatecznej (tu: decyzji nakazującej wykonanie obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych). Prawna możliwość zastosowania tego trybu uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Należy podkreślić, że decyzja nakazująca wykonanie obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych dotyczy interesu prawnego wszystkich podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja podlegająca ewentualnej zmianie. Oznacza to konieczność uzyskania zgody wszystkich osób (podmiotów) uczestniczących w postępowaniu dotyczącym tej sprawy. Zgoda ta musi być wyrażona jednoznacznie przed wydaniem decyzji zmieniającej w trybie ww. przepisu – nie może być ona dorozumiana bądź domniemana. Sąd wskazuje, że brak takiej zgody przed wydaniem w trybie art. 155 k.p.a. decyzji zmieniającej decyzję ostateczną czyniłby taką decyzję dotkniętą wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie zgoda strony inicjującej takie postępowanie. (por. wyroki NSA: z 12.05.2010 r., II OSK 787/09; z 26.05. 2015 r., II OSK 2601/13; z 06.03.2018 r., I OSK 901/16; z 05.02.2019 r., II OSK 598/17 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wynika z tego, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek) (por. NSA I OSK 833/18), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, jest jedynie tzw. decyzja konstytutywna, tj. tworząca nowe prawa lub obowiązki. Decyzje deklaratoryjne nie tworzą żadnych praw ani obowiązków, lecz potwierdzają jedynie, że obowiązki bądź uprawnienia (prawa) wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego. Z ostatecznej decyzji deklaratoryjnej nie może zatem strona nabyć żadnego prawa (por. wyrok NSA z 29 października 1999 r., I SA 2088/98, LEX nr 48625; wyrok NSA z 22 lipca 1998 r., I SA 154/98, LEX nr 45052; wyrok NSA z 14 marca 1997 r., I SA 235/96, ONSA 1997, nr 4, poz. 186). Również decyzja nakładająca obowiązek może zostać uznana za decyzję, z której strona nabywa prawo. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony (wyrok NSA z 27 maja 2003 r., IV SA 3205/01, M. Praw. 2003, nr 14, poz. 627; teza pierwsza wyroku NSA z 18 lutego 1999 r., IV SA 251/97, LEX nr 48251; zob. także wyrok SN z 12 grudnia 1997 r., III RN 92/97, OSNAPiUS 1998, nr 10, poz. 290, oraz wyrok NSA z 21 marca 1995 r., SA/Po 2119/94, OSP 1996, nr 4, poz. 77, wyrok NSA z 26.05.2011r., sygn. II OSK 912/10 publ. CBOSA oraz Małgorzata Jaśkowska, Martyna Wilnbrandt – Gotowicz i Andrzej Wróbel w tezie 6 aktualizowanego Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego w LEX/El). Sąd wskazuje, że choć w art. 155 k.p.a. mowa jest literalnie tylko o zgodzie "strony" postępowania (w liczbie pojedynczej), to jednak w przypadku, gdy – tak jak w kontrolowanej tu sprawie – w postępowaniu występuje więcej niż jeden podmiot mający przymiot strony postępowania, przez "zgodę strony" niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej rozumieć należy nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie cytowanego przepisu. Wynika to jednoznacznie z konstrukcji pojęcia prawnego "strony" w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest norma prawa materialnego, z którego określony podmiot wywodzi swoje uprawnienie lub obowiązek. Skoro istnieje norma prawa materialnego, z której dany podmiot wywodzi swój interes prawny w postępowaniu toczącym się z inicjatywy innego podmiotu, to wydana w tym postępowaniu decyzja przyznaje uprawnienie nie tylko stronie będącej jej adresatem, lecz również pozostałym stronom, których interes prawny jest w tym postępowaniu chroniony na podstawie stosownych norm prawa materialnego. Oznacza to, że decyzja, podlegająca zmianie dotyczy interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego wszystkie strony muszą wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Sąd wskazuje, że ustalenie, iż przynajmniej jedna ze stron postępowania nie wyraża zgody na wnioskowaną zmianę decyzji, co do zasady bezprzedmiotowym czyni badanie dalszych przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji określonych w art. 155 k.p.a. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zgoda na zmianę decyzji musi być wyrażona przez wszystkie strony postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn.: [...] , a nie tylko tę, która nabyła na podstawie rozstrzygnięcia prawa (obowiązki). Niespornym jest, że J. H. takiej zgody nie wyraził, co potwierdził na rozprawie w dniu [...].08.2019r. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło